প্ৰকৃতি আৰু পৰিৱেশ
উদ্ভিদ, প্ৰাণী, ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আৰু জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য · ১,০১২ প্ৰবন্ধ
সকলো প্ৰবন্ধ
-
কাটলফিছ
কাটলফিছ (Cuttlefish) এবিধ সাগৰীয় অমেৰুদণ্ডী প্ৰাণী। ইহঁতৰ আঠডাল দীঘল বাহু থকাৰ লগতে দুডাল দীঘল আকৰ্ষ থাকে। দেহৰ দুয়োকাষে থকা পাখিৰ সহায়ত ইহঁতে পানীত সাঁতুৰি ফুৰে। কাটলফিছে পাৰিপাৰ্শ্বিক অৱস্থাৰ লগত মিলি যোৱাকৈ তাৰ গাৰ বৰণ সলনি কৰিব পাৰে আৰু সেইবাবে আত্মৰক্ষা তথা আক্ৰমণ কৰিবলৈ ইহঁতৰ বৰ সুবিধা হয়।
-
কেচেৰু গছ
কেচেৰু (বৈজ্ঞানিক নাম: Heteropanax fragrans) Araliaceae পৰিয়ালৰ এবিধ চিৰসেউজ উদ্ভিদ। বৃক্ষজাতীয় এই উদ্ভিদজোপাৰ পাত এৰী পলুৱে খাদ্য হিচাপে গ্ৰহণ কৰে। মিজো ভাষাত ইয়াক চাংখেন নামেৰে জনা যায়। এই গছবিধ চীন, ভূটান, ভাৰত, ইণ্ডোনেছিয়া, ম্যানমাৰ, নেপাল, থাইলেণ্ড আৰু ভিয়েটনামত পোৱা যায়।
-
চামকঁঠাল
চামকঁঠাল (chaplash, বৈজ্ঞানিক নাম: Artocarpus chama) Moraceae পৰিয়ালৰ এবিধ সপুষ্পক উদ্ভিদ। ই কঁঠালজাতীয় এবিধ বনৰীয়া গছ। ভিয়েটনামত ইয়াক মিট নাই (অন্য কিছু বনৰীয়া প্ৰজাতিৰ সৈতে) বুলিও কোৱা হয়। ইয়াক য়ুনান চীন, বাংলাদেশ, ভূটান, ভাৰত, লাওচ, মালয়েচিয়া, ম্যানমাৰ আৰু থাইলেণ্ডত দেখা পোৱা যায়।
-
চেলেং গছ
চেলেং (বৈজ্ঞানিক নাম: Balakata baccata) ইউফৰবিয়েচিয়া (Euphorbiaceae) পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত এবিধ সপুষ্পক উদ্ভিদ। পূৰ্ৱতে ইয়াক Sapium baccatum নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছিল। অসমৰ হোলোঙাপাৰ গিবন অভয়াৰণ্যত প্ৰচুৰ পৰিমানে চেলেং গছ পোৱা যায়। পেকেজিং বাকচ তৈয়াৰ কৰিবলৈ ইয়াৰ কাঠ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
-
ছুইফট
ছুইফট (Swift) এবিধ দ্ৰুতবেগী চৰাই। ইহঁতি সাধাৰণতে জাক পাতি উৰি ফুৰে। উৰি উৰিয়েই ইহঁতে আহাৰ গ্ৰহণ কৰে আৰু ইটোৱে সিটোৰ লগ লাগে। ইউৰোপত পোৱা এবিধ ছুইফট চৰায়ে যেতিয়ালৈকে কণী পাৰিব নহয় তেতিয়ালৈকে উৰিয়ে ফুৰে। এইবিধ চৰাইৰ বাহ সজা আৰু কণী পৰাৰ নিৰ্দিষ্ট কোনো সময় নাই।
-
জাঁইফল
জাঁইফল (nutmeg; বৈজ্ঞানিক নাম: Myristica Fragrans; শ্ৰেণী: Myristicaceae) হৈছে এবিধ সুগন্ধি মছলা। জাঁইফল মছলাবিধ উদ্ভিদজোপাৰ গুটিৰ শাহ আৰু জাঁইপত্ৰী হ'ল গুটিটোক আৱৰি থকা ৰেটিকুলেট এৰিল অংশ। এই গুটি আৰু এৰিলক আৱৰি এটা প্ৰায় ১.২৫ ছেণ্টিমিটাৰ ডাঠ পেৰিকাপ অংশ থাকে।
-
জিকা
জিকা (Luffa acutangula) হৈছে এবিধ লতা জাতীয় উদ্ভিদ আৰু ইয়াৰ ফল। ইয়াৰ বিভিন্ন প্ৰজাতি উপলব্ধ। ব্যৱসায়িকভাৱে ইয়াৰ শিৰা যুক্ত মঙহাল ফলৰ বাবে ইয়াক পাচলি হিচাপে খেতি কৰা হয়। প্ৰাপ্তবয়স্ক ফলবোৰৰ জিমটো প্ৰাকৃতিক চাফাই স্পঞ্জ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
-
টিলিকি কপৌ
টিলিকি কপৌ বা বিকড মাইক্ৰ'পেৰা (Beaked micropera) হৈছে পৰাশ্ৰয়ী অৰ্কিডৰ এক প্ৰজাতি। ই মধ্যমীয়াৰ পৰা ডাঙৰ আকাৰৰ হ'ব পাৰে। অসমকে ধৰি উত্তৰ-পূব ভাৰত, বাংলাদেশ আৰু পূব হিমালয়ত ইয়াক থলুৱাভাৱে পোৱা যায়। আৰু সুগন্ধি। ইয়াক শালিকী কপৌ বা কণ কপৌ নামেৰেও জনা যায়।
-
ডাইন’চৰ
ডাইন’চৰ বা (भीमसरट, ) হৈছে প্ৰায় ২৩১.৪ নিযুত বছৰ আগতে ট্ৰায়াছিক যুগত পৃথিৱীত থকা Dinosauria গোত্ৰৰ কিছুমান জীৱ। এই স্থলজ মেৰুদণ্ডীবোৰে জুৰাছিক যুগৰ আৰম্ভণিৰ পৰা (প্ৰায় ২০০ নিযুত বছৰ আগতে) ক্ৰিটাচিয়াছ যুগৰ সামৰণিলৈকে (৬৬ নিযুত বছৰ আগতে) প্ৰায় ১৩৫ নিযুত বছৰ কাল পৃথিৱীত আধিপত্য বিস্তাৰ কৰিছিল।
-
তিমি
তিমি হৈছে এক প্ৰকাৰৰ জলজ প্ৰাণীৰ এক বিচিত্কতাৰে ভৰা অনুবৰ্গ। তিমিৰ প্ৰায় ৮৮টা জীৱিত প্ৰজাতি আছে। তিমিৰ দুটা উপ-বৰ্গ হৈছে Mysticeti আৰু Odontoceti। হোৱেল, ডলফিন আৰু পৰপইজ, হৈছে তিমিৰ অশ্ৰেণীকৃত উপগোট।
-
ধুন্দুলীফেঁটী সাপ
ধুন্দুলী ফেঁটী (radiated ratsnake, copperhead rat snake বা copper-headed trinket snake) হৈছে কলুব্ৰিডি পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত এবিধ বিষহীন সাপৰ প্ৰজাতি। ফেঁটীসাপৰ দৰে ফেঁট তুলি ই শত্ৰুৰ ফালে খেদা মাৰি আহে। কৃষকৰ বন্ধু সদৃশ এই সাপ সমগ্ৰ মানৱজাতিৰ বাবে উপকাৰী, কাৰণ ইয়াৰ প্ৰধান খাদ্য হৈছে নিগনি।
-
নাগচম্পা
নাগচম্পা (cannonball tree, বৈজ্ঞানিক নাম: Couroupita guianensis) এক প্ৰকাৰৰ বৃক্ষজাতীয় উদ্ভিদ। ই Lecythidaceae পৰিয়ালৰ এজোপা সপুষ্পক আৰু পৰ্ণপাতী উদ্ভিদ। এই গছজোপা মধ্য আৰু দক্ষিণ আমেৰিকাৰ গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় অৰণ্যৰ এবিধ থলুৱা উদ্ভিদ।
-
নাচপতি
নাচপতি পাইৰাছ (Pyrus,) গণ আৰু ৰ’জেচি (Rosaceae) পৰিয়ালৰ অন্তৰ্ভুক্ত এবিধ ফল। এই ফল খাদ্যৰ বাবে বহুঠাইত খেতি কৰা হয়।
-
পাতিকাউৰী
পাতিকাউৰী (House Crow, বৈজ্ঞানিক নাম: Corvus splendens) কউৰী পৰিয়াল (Corvidae)-ৰ এটা চৰাই। ই প্ৰকৃততে এছিয়াৰ স্থানীয় চৰাই কিন্তু মাল পৰিবহণৰ জাহাজৰ জড়িয়তে বিয়পি পৰাৰ ফলত বৰ্তমান পৃথিৱীৰ বহু ঠাইত কাউৰী দেখা পোৱা যায়। ইয়াৰ কপাল, মুকুট, ডিঙি আৰু বুকু উপৰিভাগৰ বৰণ ক’লা।
-
পাভ মাছ
পাভ মাছ (Pabo catfish, বৈজ্ঞানিক নাম: Ompok pabo) siluridae পৰিয়ালৰ এবিধ সতেজ পানীৰ মাছ। এই মাছবিধ উত্তৰ-পূব ভাৰত, পাকিস্তান, বাংলাদেশ আৰু ম্যানমাৰত পোৱা যায়। ই মূলতঃ নদী, পুখুৰী, হ্ৰদ আদিত বাস কৰে। একোটা পাভ মাছ ২৫ ছে:মি: পৰ্যন্ত দীঘল হ'ব পাৰে।
-
পুঠি মাছ
পুঠি মাছ (swamp barb, chola barb, বৈজ্ঞানিক নাম:Puntius chola) চাইপ্ৰিনিডে পৰিয়ালৰ এবিধ বিষুৱীয় অঞ্চলত পোৱা সতেজ পানীৰ মাছ। এচিয়াৰ নদী, বিল, পুখুৰী আদিত মূলতে উদ্ভুত এই মাছবিধ পাকিস্তান, ভাৰত, নেপাল, বাংলাদেশ, শ্ৰীলংকা, ভূটান আৰু ম্যানমাৰত পোৱা যায়।
-
পৰাশ্ৰয়ী উদ্ভিদ
পৰাশ্ৰয়ী উদ্ভিদ হল এনেবোৰ উদ্ভিদ যিয়ে আন উদ্ভিদ(গছ আদি)ৰ ওপৰত গজে। পৰজীৱি উদ্ভিদৰ নিচিনাকৈ পৰাশ্ৰয়ী উদ্ভিদে আশ্ৰয়দাতা গছজোপাৰ ক্ষতিসাধন নকৰে। এনে উদ্ভিদে নিজৰ পুষ্টিৰ বাবে বতাহ, বৰষুণ, জলীয় বাষ্প আৰু আশ্ৰয়দাতা গছজোপাৰ ওপৰত জমা হোৱা আৱৰ্জনাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে।
-
ফফং জলকীয়া
চি. চাইনেনছি হৈছে এক প্ৰকাৰৰ জলকীয়া। ইয়াক সাধাৰণতে ফফং জলকীয়া বা ইংৰাজীত "য়েল্ল' নেণ্টাৰ্ণ চিলি" (yellow lantern chili) বুলি কোৱা হয়। ই আমেৰিকাৰ এক থলুৱা প্ৰজাতি। ইহঁতৰ ব্যতিক্ৰমী জ্বলা গুণ আৰু অনন্য গন্ধৰ বাবে এই প্ৰজাতিৰ বিভিন্ন প্ৰকাৰবোৰ সমগ্ৰ বিশ্বতে জনাজাত।
-
বগা বাহক
জাষ্টিকা আধাট’ডা, সাধাৰণতে অসমীয়াত বগা বাহক নামে জনাজাত এই চিৰসেউজীয়া আৰু জোপোহা সপুষ্পক উদ্ভিদজোপা হৈছে একপ্ৰকাৰৰ ঔষধীয় উদ্ভিদ। ই এছিয়াৰ এক থলুৱা উদ্ভিদ। সিদ্ধ চিকিৎসা, আয়ুৰ্বেদ, হোমিঅপেথি আৰু য়ুনানী চিকিৎসাত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ই তিতাফুল বা ৰঙা বাহকৰ পৰিয়ালৰ উদ্ভিদ।
-
বাহক
বাহক হৈছে ভাৰত উপমহাদেশত পোৱা একপ্ৰকাৰৰ ভেষজ উদ্ভিদ। এই উদ্ভিদ সাধাৰণতে দুই প্ৰকাৰৰ। বগা বাহক আৰু ৰঙা বাহক বা তিতাফুল। ভাৰত উপমহাদেশৰ প্ৰায় সৰ্বত্ৰ এই উদ্ভিদ জন্মে। হিন্দীত ইয়াক কোৱা হয় ‘আডুছা’, ‘বানছা’ অথবা ‘ভাছিকা’। সংস্কৃত নাম ‘বাসক’ৰ ভিত্তিত ইয়াৰ ব্যৱসায়িক নাম “বাহক”।
-
বিলম্বি টেঙা
বিলম্বি টেঙা বা বিলম্বি (bilimbi', cucumber tree, tree sorrel, বৈজ্ঞানিক নাম: Averrhoa bilimbi) Oxalidaceae পৰিয়ালৰ এবিধ ফলসম্ভৱা গছ। ই কৰ্দৈ গছৰ নিকট সম্পৰ্কীয় উদ্ভিদ।
-
বৰ থেকেৰা
বৰ থেকেৰা(Garcinia pedunculata) এবিধ টেঙা ফল লগা চিৰসেউজ গছ। ই ঘাইকৈ এছিয়াৰ দক্ষিণ-পূব অঞ্চল বিশেষকৈ ম্যানমাৰ আৰু ভাৰতৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত পোৱা যায়। অসমীয়া জন জীৱন আৰু খাদ্য প্ৰণালীত থেকেৰাৰ ব্যৱহাৰ অতীজৰে পৰা হৈ লাগিছে।
-
ভূমি চম্পা
ভূমি চম্পা আদা পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত এটা প্ৰজাতি। ই চীন (গুৱাংডং, গুৱাংজি, হাইয়ান, টাইৱান, য়ুন্নান), ভাৰত (অসম), নেপাল, বাংলাদেশৰ থলুৱা উদ্ভিদ আৰু সমগ্ৰ বিশ্বতে ইয়াক পোৱা যায়। বৰ্তমাৱ জাভা, মালয়েছিয়া আৰু কোষ্টাৰিকাতো ইয়াক প্ৰাকৃতিকভাবে ৰোৱা যায়।
-
মাটি কাঞ্চন
মাটি কাঞ্চন, বগা কাঞ্চন, মাটি কঁটৰা বা শ্বেত কাঞ্চন (: Dwarf White Bauhinia, White Orchid-tree আৰু Snowy Orchid-tree) (বৈজ্ঞানিক নাম: Bauhinia acuminata) হৈছে Fabaceae পৰিয়ালৰ এবিধ গুল্মৰ প্ৰজাতি।
-
মাধৈ মালতী
মালতী হৈছে ৰেছিডিছিয়া (Resedaceae) পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত ইলিয়ানাৰ (liana) এটা প্ৰজাতি। ইয়াৰ কোনো উপ-প্ৰজাতি নাই। ইয়াক ভাৰত, দক্ষিন চীন অৰু ইণ্ডো-চীনত পোৱা যায়; ভিয়েটনামত ইয়াক কেই টন নাম (cây tôn nấm) বুলি কয়।
-
মাৰাট লংৰি অভয়াৰণ্য
মাৰাট লংৰি অভয়াৰণ্য (Marat Longri Wildlife Sanctuary) অসমৰ কাৰ্বি আংলং স্বায়ত্ত্ব শাসিত পৰিষদৰ অন্তৰ্গত। ধনশিৰি-লাংডিং হস্তী প্ৰকল্পৰ ই এক উল্লেখযোগ্য অংশ। ডিফুৰ পৰা প্ৰায় ১০ কিলোমিটাৰ নিলগত অৱস্থিত মৰাট লংৰি বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য প্ৰায় ৪৫১ বৰ্গ কিলোমিটাৰ এলেকাত বিস্তৃত।
-
মেজাংকৰি
মেজাংকৰি (বৈজ্ঞানিক নাম: Litsea citrata) ল'ৰেচি (Lauraceae) পৰিয়ালৰ এবিধ মজলীয়া আকাৰৰ পৰ্ণপাতী বনৰীয়া গছ৷ এই গছজোপা ভাৰত, ভিয়েটনাম আৰু চীনৰ থলুৱা উদ্ভিদ৷
-
মৌখাটি
মৌখাটি: (Asian green bee-eater, বৈজ্ঞানিক নাম-Merops orientalis) এবিধ সৰু পতঙ্গভোজী চৰাই। মৌমাখি ইহতৰ প্ৰিয় খাদ্য। ইহঁতে উৰি থকা মৌমাখি আৰু অন্য পতঙ্গ ধৰি খায়।
-
সুন্দৰবন দক্ষিণ বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য
সুন্দৰবন দক্ষিণ বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য (Sundarbans South Wildlife Sanctuary) হৈছে বাংলাদেশৰ এখন সংৰক্ষিত বনাঞ্চল, যি ৩৬,৯৭০ হেক্টৰ মেনগ্ৰোভ বনাঞ্চলজুৰি বিস্তৃত। এই অভয়াৰণ্যখন ভাৰতৰ পশ্চিমবংগৰ সুন্দৰবন ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ কাষতে অৱস্থিত।
-
সোঁৱালু
লিছিয়া ম’ন’পেটেলা (Litsea monopetala) হৈছে লিছিয়া (Litsea) গণৰ অন্তৰ্গত এবিধ উদ্ভিদ। ইয়াৰ অসমীয়া নাম হৈছে সোঁৱালু। ইয়াক নেপালৰ অৰণ্যত পোৱা যায়। নেপালৰ বাহিৰেও কোমাওনৰ পৰা চিকিম, বাংলাদেশ, বাৰ্মা আৰু দক্ষিণ-পূৱ চীন ভাৰততো এই উদ্ভিদ পোৱা যায়। মুগা পলুৱে এই গছৰ পাত খায়।