ফল
৪২ প্ৰবন্ধ
-
নাৰিকল
নাৰিকল (Cocos nucifera) হ’ল পাম বা তাল পৰিয়ালৰ (Arecaceae) অন্তৰ্গত এবিধ উদ্ভিদ। ই Cocos গণৰ একমাত্ৰ জীৱিত প্ৰজাতি। "নাৰিকল" শব্দটোৱে গোটেই গছজোপাক বা ইয়াৰ টান ফলটোক বুজাব পাৰে। এই গছ প্ৰথমতে কেন্দ্ৰীয় ইণ্ডো-পেচিফিক অঞ্চলৰ থলুৱা উদ্ভিদ আছিল।
-
আম
আম (Mango, বৈজ্ঞানিক নাম: Mangifera indica) হৈছে 'Mangifera' গোত্ৰৰ অন্তৰ্ভুক্ত এবিধ ৰসাল ফলধৰা উদ্ভিদ। এই উদ্ভিদবিধ দক্ষিণ এছিয়াত স্থানীয়ভাৱে দেখা পোৱা যায়। আমে ভাৰতবৰ্ষ আৰু ফিলিপাইনছৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ফল আৰু বাংলাদেশৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বৃক্ষ (national tree) হিচাপে স্বীকৃতি পাইছে।
-
ফল
উদ্ভিদবিজ্ঞানৰ মতে ফল হৈছে সপুষ্পক উদ্ভিদৰ ফুল ফুলাৰ পিছত গৰ্ভাশয়ৰ পৰা সৃষ্টি হোৱা বীজ-বহনকাৰী গঠন। সপুষ্পক উদ্ভিদে ফলৰ দ্বাৰা বীজৰ বিস্তাৰ কৰে। খোৱা ফলসমূহৰ বাবে মানুহ আৰু অন্য জীৱ-জন্তু উদ্ভিদৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তত বহুল ভিত্তিক ফলৰ খেতি কৰা হয়।
-
কল
কল (Banana) হৈছে 'মুছেছি' পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত 'মুছা' জাতৰ বিভিন্ন ধৰণৰ বৰ্ণসংকৰ আৰু সাধাৰণ প্ৰজাতিৰ উদ্ভিদত উৎপাদিত এক প্ৰকাৰৰ দীঘলীয়া আকৃতিৰ, খোৱাৰ উপযোগী ফল। পৃথিৱীৰ গ্ৰীষ্মপ্ৰধান অঞ্চলত এই ফলৰ যথেষ্ট ব্যৱসায়িক গুৰুত্ব আছে।
-
নেমু
নেমু (Citrus × limon) এবিধ টেঙা জাতীয় ফল। চিৰসেউজ গুল্মজাতীয় উদ্ভিদ নেমু মূলত দক্ষিণ এছিয়াৰ ঘাইকৈ ভাৰতৰ উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ স্থানীয় উদ্ভিদ। নেমু হৈছে ফুলৰ উদ্ভিদ পৰিয়াল Rutaceae ৰ এবিধ সৰু চিৰসেউজ গছৰ প্ৰজাতি, ই এছিয়া, প্ৰধানকৈ উত্তৰ-পূব ভাৰত (অসম), উত্তৰ ম্যানমাৰ বা চীনৰ স্থানীয়।
-
কঁঠাল
কঁঠাল (jackfruit;'Artocarpus heterophyllus) ম’ৰেচি (Moraceae) পৰিয়ালৰ এজোপা চিৰসেউজীয়া গছ৷ কঁঠালৰ প্ৰকৃত ভৌগোলিক বিস্তাৰ জনা হোৱা নাই যদিও দক্ষিণ ভাৰত পৰা বৰ্ণিঅ’ দ্বীপৰ মাজৰ অঞ্চলটোৱে কঁঠালৰ মূল বুলি ধাৰণা কৰা হয়৷ কঁঠাল বাংলাদেশৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ফল৷
-
সুমথিৰা টেঙা
সুমথিৰা টেঙা বা কমলা টেঙা (Orange) বৈজ্ঞানিক নাম - Citrus Sinensis ৷ সুমথিৰা টেঙাৰ ভিতৰত 'খাছি মান্দাৰিন' (Khasi mandarin) নামৰ জাতটো অসমত অতি জনপ্ৰিয় আৰু অসমৰ ঠাই বিশেষে এই জাতৰ সুমথিৰাৰ খেতি ব্যাপক মাত্ৰাত কৰা হয়৷ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ জলবায়ু আৰু মাটি সুমথিৰা বা কমলা খেতিৰ বাবে উপযোগী৷ সুমথিৰা…
-
আমলখি
আমলখি (Amla, বৈজ্ঞানিক নাম- Phyllanthus emblica) ‘Phyllanthaceae’ পৰিয়ালৰ অন্তৰ্ভুক্ত পৰ্ণপাতী উদ্ভিদৰ প্ৰজাতি। এই উদ্ভিদৰ পৰা পোৱা একে নামৰ ফলৰ বাবে ইয়াক জনা যায়। ভাৰতবৰ্ষৰ সকলো অঞ্চলতে ১৫০০ মিটাৰ উচ্চতা পৰ্যন্ত আমলখি গছ গজে। আমলখি ভিটামিন 'চি' সমৃদ্ধ।
-
বেল
বেল (Wood apple, Bael, বৈজ্ঞানিক নাম: Aegle Marmetos) এবিধ ফল। বঙালী আৰু হিন্দী ভাষাতো এই ফলবিধক বেল বুলিয়ে কয়। সংস্কৃত ভাষাত বিল্ব বুলি কোৱা হয়। এবিধ পুষ্টিকৰ ফল। হিন্দু ধৰ্মী লোকসকলে পূজা-অৰ্চনাত বেল গছৰ পাত ব্যৱহাৰ কৰে।
-
অমিতা
অমিতা (বৈজ্ঞানিক নাম: Carica papaya) হৈছে এবিধ ফল। অমিতা Caricaceae পৰিয়ালৰ সদস্য।এই ফলটো মানুহে কেঁচা তথা সেউজীয়া অৱস্থাত পাচলি হিচাপে আৰু পকা অৱস্থাত ফল হিচাপে খায়। ইয়াৰ বহুতো ভেষজ গুণ আছে। ইয়াৰ ইউনানী নাম পাপিতা, আৰানড খৰবূযা। আৰু আয়ুৰ্বেদিক নাম অমৃততুম্বী।
-
কাজিনেমু
কাজিনেমু হৈছে অসমৰ বিভিন্ন অঞ্চলত উৎপাদিত হোৱা এক প্ৰকাৰৰ বিশেষ প্ৰজাতিৰ নেমু। কাজিনেমু অসমৰ ৰাজ্যিক ফল৷ ইয়াৰ বৈজ্ঞানিক নাম হৈছে Citrus limon। ই Rutaceae পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত Citrus গণৰ এটা প্ৰজাতি। কাজিনেমুৰ কিছুমান বৈশিষ্ট্য আছে যাৰ বাবে ই আন নেমুতকৈ পৃথক।
-
শিলিখা
শিলিখা গছ (Myrobalan) এবিধ ঔষধি গছ। আয়ুৰ্বেদত উল্লেখ থকা মতে সকলো বেমাৰ হৰণ কৰে বাবেই ইয়াৰ অন্য নাম হৰিতকী। শিলিখা গছৰ ফলহে সাধাৰণতে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। পূজা সংস্কাৰ আদি কৰ্মত শিলিখাৰ ফল ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ বৈজ্ঞানিক নাম: Terminalia chebula।
-
লিচু
লিচু (বৈজ্ঞানিক নাম: Litchi chinensis) এবিধ নিৰক্ষীয় তথা ক্ৰান্তীয় অঞ্চলৰ ফল। ৰসাল ১-১.৫ ইঞ্চি ব্যাস বিশিষ্ট ফল। গা গছ প্ৰায় ১০-৩৫ ফুট উচ্চতা বিশিষ্ট হয়। লিচু Sapindaceae পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত Litchi গণৰ একমাত্ৰ সদস্য। আদিতে লিচু চীনত পোৱা গৈছিল। বৰ্তমান বিশ্বৰ বহু স্থানত লিচুৰ খেতি কৰা হয়।
-
আঙুৰ
আঙুৰ হৈছে ভিটিচ্ গণৰ অন্তৰ্গত এবিধ লতাজাতীয় উদ্ভিদ বা তাৰ ফল। উদ্ভিদগতভাৱে ই এক প্ৰকাৰৰ বেৰী। আঙুৰ বোৰ ফল হিচাপে সতেজকৈ খাব পাৰি। ইয়াৰ পৰা সুৰা, জাম, ৰস, জেলী, আঙুৰৰ বীজ, ভিনেগাৰ, আৰু আঙুৰৰ বীজৰ তেল আদি প্ৰস্তুত কৰা হয়। আঙুৰ শুকুৱাই কিচমিচ, কুৰাণ্ট আৰু চুলতানা প্ৰস্তুত কৰিব পাৰি।
-
আপেল
আপেল হৈছে আপেল গছ (বৈজ্ঞানিক নাম: Malus domestica)-ত উৎপাদিত এক খাদ্যফল। বিশ্বব্যাপী আপেল গছৰ খেতি কৰা হয় আৰু ই মালছ গণৰ আটাইতকৈ বহুলভাৱে বিকশিত প্ৰজাতি। এই গছৰ উদ্ভৱ হৈছিল মধ্য এছিয়াত, য'ত ইয়াৰ বনৰীয়া পূৰ্বপুৰুষ মালুছ চিভাৰচি (Malus sieversii) আজিও পোৱা যায়।
-
জলফাই
জলফাই (বৈজ্ঞানিক নাম: Elaeocarpus serratus) হৈছে এলিঅ’কাৰপেচী (Elaeocarpaceae) পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত এবিধ সপুষ্পক উদ্ভিদৰ প্ৰজাতি। এই উদ্ভিদৰ ফুলৰ বৰণ বগা। উদ্ভিদৰ আকাৰ মধ্যমীয়াৰ পৰা ডাঙৰ।
-
ভীমকল
ভীমকল এবিধ সুস্বাদু কল আৰু এটি অতি বহুলভাৱে ব্যৱহৃত বনৌষধি। অন্যান্য কলৰ প্ৰজাতিৰ পৰা পৃথক হোৱাৰ মুখ্য কাৰণ হৈছে ইয়াৰ মৌলিক আৰু আকাৰত ডাঙৰ বীজ বা গুটি। কিছুমানে ভীমকলক আঠীয়া কল বুলিও কয়। ইয়াক অকল খাদ্য হিচাপেই নহয় আন আন বহু কাৰণটো ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
-
গোলনেমু
গোলনেমু (Rough Lemon) বৈজ্ঞানিক নাম - Citrus jambhiri Lush ৷ গোলনেমু উজনি অসমত বৰ জনপ্ৰিয়৷ নামনি অসমৰ ফালে এই নেমুক 'তুইলা টেঙা' বুলি কোৱা হয়৷ এই ফল গোন্ধ আৰু স্বাদৰ দিশত অধিক মানবিশিষ্ট হয়৷ আঘোণ-মাঘ মাহৰ ভিতৰত ফল পকে৷
-
বগৰী
বগৰী হ'ল বাকথৰ্ন (buckthorn) পৰিয়ালৰ যিযিফাছ (Ziziphus) জাতিৰ এবিধ ফলধাৰী উদ্ভিদ। ইংৰাজীত ইয়াক সাধাৰণতে যুযুবে বা যুযুবা, ৰেড ডেইট, ইণ্ডিয়ান ডেইট, কোৰিয়ান ডেইট, ছাইনীজ ডেইট আদি শব্দেৰে জনা যায়। ফল উৎপাদনৰ বাহিৰেও ইয়াক সাধাৰণতে ছা-দিয়া গছ হিচাপেও ৰোপন কৰা হয়।
-
মধুৰিআম
মধুৰিআম (Guava) হৈছে বহুতো ক্ৰান্তীয় আৰু উপক্ৰান্তীয় অঞ্চলত উৎপাদিত এবিধ ক্ৰান্তীয় ফল। সাধাৰণ মধুৰিআম ছাইডিয়াম গুৱাজাভা (নেমু মধুৰিআম, আপেল মধুৰিআম) হৈছে মৰ্টেল পৰিয়ালৰ (মাইৰ্টেচিয়া) অন্তৰ্গত এটি সৰু বৃক্ষ। ই মেক্সিকো, মধ্য আমেৰিকা, কেৰিবিয়ান আৰু উত্তৰ দক্ষিণ আমেৰিকাৰ এটি স্থানীয় উদ্ভিদ।
-
অৰুণাচল কমলা
অৰুণাচল কমলা বা ৱাক্ৰ’ কমলা হৈছে ভাৰতৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অৰুণাচল প্ৰদেশত থলুৱাভাৱে উৎপাদিত হোৱা এবিধ কমলা টেঙা। ২০১৫ চনৰ ২৩ মাৰ্চত ভাৰত চৰকাৰৰ ভৌগোলিক স্বীকৃতি পঞ্জীয়নৰ কাৰ্যালয়ে অৰুণাচল কমলাক ভৌগোলিক স্বীকৃতি প্ৰদান কৰে।
-
কৰ্জা টেঙা
কৰ্জা টেঙা (বৈজ্ঞানিক নাম: Carissa carandas, Karmarda, Karanja, Karunda, Indian currant, Natal plum, Karunda or Christ's thorn, টাই-আহোম ভাষাত Mak-chum-karja) এজোপা জোপোহাজাতীয় চিৰসেউজ গছ। ইয়াৰ ফল সামান্য দীঘলীয়া আৰু টেঙা, পাতবোৰৰ দাঁতিত দুটা কাঁইট থাকে।
-
কৰ্দ্দৈ
কৰ্দ্দৈ ( Carambola) ইয়াৰ বৈজ্ঞানিক নাম হ'ল Averrhoa Carambola ৷ ইয়াক ইংৰাজীত পাঁচকোণীয়া (star)ফল বুলিও কোৱা হয়৷ এই ফল কেঁচাতে টেঙা আৰু পকিলে কিছু মিঠা হয়৷
-
বৰ থেকেৰা
বৰ থেকেৰা(Garcinia pedunculata) এবিধ টেঙা ফল লগা চিৰসেউজ গছ। ই ঘাইকৈ এছিয়াৰ দক্ষিণ-পূব অঞ্চল বিশেষকৈ ম্যানমাৰ আৰু ভাৰতৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত পোৱা যায়। অসমীয়া জন জীৱন আৰু খাদ্য প্ৰণালীত থেকেৰাৰ ব্যৱহাৰ অতীজৰে পৰা হৈ লাগিছে।
-
ষ্ট্ৰবেৰী
ষ্ট্ৰবেৰি Strawberry সৰু গুল্মজাতীয় উদ্ভিদ। ইয়াৰ উচ্চতা এফুটমান হ’ব। ফুলবোৰ সৰু,বগা ৰঙৰ। ই উভয়লিংগী(Hermaphrodite) অৰ্থাৎ একেজোপা গছতে মতা আৰু মাইকী ফুল পৃথকে পৃথকে থাকে। ফলবোৰ কেঁচা অৱস্থাত ঈষৎ সেউজীয়া আৰু পকিলে উজ্জ্বল ৰঙা বৰণ ধৰে। কেঁচা ফলৰ সোৱাদ টেঙা,কিন্তু পকিলে মিঠা হয়।
-
ডুৰিয়ান
ডুৰিয়ান (/ˈdʊəriən/, /ˈdjʊəriən/) এবিধ উচ্চ গন্ধযুক্ত সুস্বাদু ফল। অসমত পোৱা কঁঠালৰ প্ৰজাতিৰে এবিধ ফল হ’ল ডুৰিয়ান। খাব পৰা মঙহাল অংশটো পাবলৈ ডুৰিয়ান ফলটো কাটি বাকলি গুচাই ল’ব লগে। ই হৈছে ‘ডুৰিয়া’ প্ৰজাতিৰ অন্তৰ্গত কেইবাটাও গছৰ প্ৰজাতিৰ খাব পৰা ফল।
-
লেটেকু
লেটেকু (Burmese grape) হৈছে ফাইলেনথেছিয়া পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত এজোপা মন্থৰ গতিত বৃদ্ধি হোৱা চিৰসেউজীয়া উদ্ভিদ, উচ্চতা প্ৰায় ২৫ মি পৰ্যন্ত হয়। সমগ্ৰ এছিয়া মহাদেশত এই উদ্ভিদ দেখা পোৱা যায়, ভাৰত আৰু মালেছিয়াত সাধাৰণভাৱে খেতি কৰা হয়। ইয়াক চিৰসেউজীয়া অৰণ্যত বিস্তৃত ভাবে গজা দেখা যায়।
-
ৰবাব টেঙা
ৰবাব টেঙা (Pomelo) বৈজ্ঞানিক নাম-Citrus Maxima ৷ এই টেঙা সমগ্ৰ অসমতে উৎপন্ন হয়৷ ৰবাব টেঙা ঋতুজনিত ফল৷ শীতকালত এই ফল খাব পৰা হয়৷ এনে ফলৰ গছ চিৰ সেউজীয়া আৰু জোপোহা হয়৷
-
আভাকাডো
আভাকাডো (Avacado) এবিধ সুস্বাদু ফল। ইয়াৰ বটানিকেল নাম হ'ল - Persea Americana। ভাৰতবৰ্ষত কোনো কোনো ঠাইত ইয়াক মাখন ফল বা Butter fruit বোলে। হিন্দী ভাষাত আভাকাডো- নাচপতি, কানাড়াত বেন্নহেনু্ আৰু কোনো কোনো অঞ্চলত কুলু-নাচপতি নামেৰে ইয়াক জনা যায়।
-
এলাহাবাদী মধুৰীআম
এলাহাবাদী মধুৰীআম বা এলাহাবাদী চুৰখা, যাক এপল গুৱাভা বুলিও জনা যায়, সাধাৰণ বগা ৰঙৰ পৰিৱৰ্তে ভিতৰত গভীৰ গোলাপী ৰঙৰ আৰু বাহিৰৰ ছাল আপেলৰ দৰে ৰঙা। এই ফলটো মিঠা, আৰু কম গুটিৰ সৈতে প্ৰচুৰ সোৱাদযুক্ত আৰু দুয়ো মূৰ সমান্য চাপ খোৱা হয়। উদ্ভিদবোৰ শক্তিশালী, গম্বুজ আকৃতিৰ আৰু সংকুচিত।