গুল্ম

আলু (পাচলি)

আলু (ইংৰাজী: Potato) এবিধ আমেৰিকাৰ স্থানীয় স্বেতসাৰ যুক্ত মাটিৰ তলত হোৱা পাচলি৷ বিশ্বৰ বহু ঠাইত প্ৰধান খাদ্য হিচাপে আলু খোৱা হয়। আলুৰ বৈজ্ঞানিক নাম Solanum tuberosum। মাটিৰ তলত গছৰ শিপাত ইয়াৰ উৎপাদন হয়। আলুৰ খেতি কৰি বহুলভাৱে ইয়াৰ উৎপাদন কৰা হয় কাৰণ আলুৰ চাহিদা অতি বেছি।

প্ৰকৃতি২৭৮ শব্দ

কপাহ

কপাহ (Cotton) হৈছে বিশ্বৰ ক্ৰান্তীয় আৰু উপ-ক্ৰান্তীয় অঞ্চলত স্থানীয়ভাবে দেখা পোৱা এবিধ উদ্ভিদৰ প্ৰজাতি। ই প্ৰধানকৈ আমেৰিকা, আফ্ৰিকা আৰু ভাৰতত বিস্তৃত হৈ আছে। বনৰীয়া কপাহৰ আটাইতকৈ বেছি বৈচিত্ৰ্য মেক্সিকো ত দেখা পোৱা যায়।

অৰ্থনীতি৩৫১ শব্দ

তুলসী

তুলসী হৈছে লেমীয়াছী (Lamiaceae) পৰিয়ালৰ এবিধ সুগন্ধী ঔষধি উদ্ভিদ। ইয়াক ভাৰত উপমহাদেশীয় অঞ্চলত থলুৱাভাৱে দেখিবলৈ পোৱা যায়। তুলসীৰ বৈজ্ঞানিক নাম হ'ল ওছিমাম তেনুইফ্লোৰাম (Ocimum tenuiflorum) বা ওছিমাম ছেংকটাম (Ocimum Sanctum)। তুলসীক ইংৰাজীত 'হোলী বেছিল' (Holy Basil) বুলি জনা যায়।

প্ৰকৃতি২০৭ শব্দ

নেমু

নেমু (Citrus × limon) এবিধ টেঙা জাতীয় ফল। চিৰসেউজ গুল্মজাতীয় উদ্ভিদ নেমু মূলত দক্ষিণ এছিয়াৰ ঘাইকৈ ভাৰতৰ উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ স্থানীয় উদ্ভিদ। নেমু হৈছে ফুলৰ উদ্ভিদ পৰিয়াল Rutaceae ৰ এবিধ সৰু চিৰসেউজ গছৰ প্ৰজাতি, ই এছিয়া, প্ৰধানকৈ উত্তৰ-পূব ভাৰত (অসম), উত্তৰ ম্যানমাৰ বা চীনৰ স্থানীয়।

প্ৰকৃতি৬৩৮ শব্দ

সুমথিৰা টেঙা

সুমথিৰা টেঙা বা কমলা টেঙা (Orange) বৈজ্ঞানিক নাম - Citrus Sinensis ৷ সুমথিৰা টেঙাৰ ভিতৰত 'খাছি মান্দাৰিন' (Khasi mandarin) নামৰ জাতটো অসমত অতি জনপ্ৰিয় আৰু অসমৰ ঠাই বিশেষে এই জাতৰ সুমথিৰাৰ খেতি ব্যাপক মাত্ৰাত কৰা হয়৷ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ জলবায়ু আৰু মাটি সুমথিৰা বা কমলা খেতিৰ বাবে উপযোগী৷ সুমথিৰা…

প্ৰকৃতি২৭৫ শব্দ

তিল

তিল (; বৈজ্ঞানিক নাম Sesamum indicum) এবিধ Sesamum গোত্ৰৰ ফুলৰ গছ। ইয়াৰ ওচৰ সম্বন্ধীয় উদ্ভিদ আফ্ৰিকাত যথেষ্ট পোৱা যায়। ভাৰততো ইয়াৰ কিছু জাতিত দেখা যায়। খোৱা বীজ হিচাপে ব্যৱহাৰ হোৱা তিল বিষুৱ অঞ্চলত যথেষ্ট পৰিমাণে খেতি হয়।

প্ৰকৃতি৩২৪ শব্দ

ভোট-জলকীয়া

ভোট-জলকীয়া (Bhut jolokia, IPA: [ˈbʱʊt.zɔˌlɔkiˌja]) এবিধ গুল্মজাতীয় উদ্ভিদ। ই বাংলাদেশৰ নাগা মৰিচৰ ওচৰ-সম্বন্ধীয়। ইয়াক বিহ-জলকীয়া, নগা-জলকীয়া, ৰাজা-মৰিচ ইত্যাদি নামেৰেও জনা যায়। ই এক প্ৰকাৰৰ আন্তঃপ্ৰজাতিৰ বৰ্ণসংকৰ জলকীয়া। ভাৰতৰ অৰুণাচল প্ৰদেশ, অসম, নাগালেণ্ড আৰু মণিপুৰত ইয়াৰ খেতি কৰা হয়।

প্ৰকৃতি৩৫৪ শব্দ

জেতুকা

জেতুকা শব্দৰ দুটা অৰ্থ আছে। এক হৈছে জেতুকা গছ এবিধ জোপোহা গছ, অন্যটো জেতুকা ৰং: এই গছৰ পাত খুন্দি হাতৰ তলুৱাত লগালে, কমলা-ৰঙা ৰঙৰ বোল উঠে। জেতুকাক ইংৰাজীত 'হেনা' বুলি কোৱা হয়। হেনা শব্দটো মূলতঃ আৰৱী শব্দৰ পৰা আহিছে।

বিবিধ৪৩২ শব্দ

কাজিনেমু

কাজিনেমু হৈছে অসমৰ বিভিন্ন অঞ্চলত উৎপাদিত হোৱা এক প্ৰকাৰৰ বিশেষ প্ৰজাতিৰ নেমু। কাজিনেমু অসমৰ ৰাজ্যিক ফল৷ ইয়াৰ বৈজ্ঞানিক নাম হৈছে Citrus limon। ই Rutaceae পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত Citrus গণৰ এটা প্ৰজাতি। কাজিনেমুৰ কিছুমান বৈশিষ্ট্য আছে যাৰ বাবে ই আন নেমুতকৈ পৃথক।

প্ৰকৃতি২৯৫ শব্দ

নৰসিংহ (উদ্ভিদ)

নৰসিংহ (; বৈজ্ঞানিক নামঃ Murraya koenigii) ৰুটেছি (Rutaceae) গোত্ৰৰ এবিধ বহুবৰ্ষীয় গুল্ম (জোপোহা) জাতৰ উদ্ভিদ। ৪-৬ মিটাৰ ওখ হোৱা এই উদ্ভিদবিধৰ গা-গছৰ পৰিধি ৪০ ছেঃমিঃ পৰ্যন্ত হয়। ইয়াৰ ফুলবিলাক সৰু, বগা আৰু গোন্ধযুক্ত। ইয়াৰ সৰু সৰু ক'লা ৰঙৰ ফলবিলাক খাব পাৰি।

প্ৰকৃতি৪৮৫ শব্দ

তগৰ

তগৰ (বৈজ্ঞানিক নাম: Gardenia jasminoides) অসমত খুবেই পৰিচিত এক ফুল। এই ফুলৰ মুল বাসস্থান হল এছিয়া। বহু বছৰ পূৰ্বৰ পৰায়ে চীন দেশত ইয়াৰ খেতি কৰা হয়। ১৮ শতিকাৰ পৰাহে এই ফুল ইংৰাজ সকলৰ বাগিচাত স্থান পায়। শুভ্ৰ ফুল আৰু উজ্জ্বল সেউজীয়া পাতেৰে ই এবিধ গুল্মজাতীয় উদ্ভিদ।

প্ৰকৃতি১৬৯ শব্দ

তেজপাত

তেজপাত (বৈজ্ঞানিক নাম:Cinnamomum tamala) এবিধ সুগন্ধি গুল্মজাতীয় উদ্ভিদ। ইয়াৰ পাত শুকুৱাই বা কেঁচাকৈ মছলা হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ডালচেনি গোত্ৰৰ অন্তৰ্গত এই উদ্ভিদ মূলতঃ ভাৰত, বাংলাদেশ, নেপাল, ভূটান আৰু চীন দেশত পোৱা যায়। ইয়াৰ পাত আৰু অন্যান্য অংশৰ এক সুকীয়া গোন্ধ আৰু জ্বলা জ্বলা সোৱাদ আছে।

প্ৰকৃতি৩৫৫ শব্দ

লং

লং (Clove) এবিধ মুখশুদ্ধিৰূপে বা দৰৱত ব্যৱহাৰ কৰা এবিধ গছৰ শুকান সুগন্ধি অংকুৰ আৰু তাৰ গছ। ইয়াৰ বৈজ্ঞানিক নাম Syzygium aromaticum। ইণ্ডোনেছিয়াৰ মালুকু দ্বীপত উৎপত্তি হোৱা লং এতিয়া গোটেই বিশ্বতে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াক ঘাইকৈ মছলা হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয় যদিও ইয়াৰ বহুতো ঔষধি গুণ আছে।

প্ৰকৃতি৫৩৩ শব্দ

সিজু

সিজু হ'ল এবিধ ইউফোৰবীয়াছী (Euphorbiaceae) পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত, ইউফোৰবীয়া (Euphorbia) জাতিৰ অন্তৰ্গত ৰসাল বনৌষধী। কেকটাছৰ সৈতে দেখিবলৈ একেধৰণৰ হোৱা সত্ত্বেও, সিজু গছ কিন্তু কেকটাছ জাতিৰ অন্তৰ্গত নহয়। সিজু গছ ওখই প্ৰায় ৫,৬ মিটাৰ মানলৈকে হোৱা দেখা যায়। গা-গছত অসংখ্য কাঁইট থাকে।

প্ৰকৃতি১১২ শব্দ

টেঙামৰা

টেঙামৰা বা মেচকা টেঙা (Roselle) (বৈজ্ঞানিক নাম: Hibiscus sabdariffa) হৈছে পশ্চিম আফ্ৰিকান মূলৰ এবিধ গুল্মজাতীয় উদ্ভিদ। টেঙামৰাৰ গছ প্ৰায় ২-২.৫ চেমি পৰ্যন্ত ওখ হয়। ইয়াৰ পাতসমূহ তিনিটা মূৰযুক্ত আৰু ই ৮-১৫ চেমি দীঘল হয়।

প্ৰকৃতি১৪৬ শব্দ

মাখিয়তী

মাখিয়তী এবিধ জোপোহা বা গুল্মজাতীয় উদ্ভিদ। ই চিৰা বা ছেই ফলধাৰী গোত্ৰৰ অন্তৰ্গত।

প্ৰকৃতি২২৫ শব্দ

কামিনী কাঞ্চন

কামিনী কাঞ্চন বা কামিনী কুসুম হৈছে দক্ষিণ এছিয়া, দক্ষিণপূৱ এছিয়া আৰু চীনৰ এবিধ থলুৱা ক্ৰান্তীয়, চীৰসেউজীয়া উদ্ভিদ। সৰু সৰু বগা সুগন্ধী ফুল ফুলা এই উদ্ভিদজোপা আলংকাৰিক উদ্ভিদ আৰু বেৰা (Hedge) দিয়া উদ্ভিদ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ ফলবোৰ কমলাৰ পৰা ৰঙা ৰঙৰ হোৱা দেখা যায়।

প্ৰকৃতি১২০ শব্দ

গোলনেমু

গোলনেমু (Rough Lemon) বৈজ্ঞানিক নাম - Citrus jambhiri Lush ৷ গোলনেমু উজনি অসমত বৰ জনপ্ৰিয়৷ নামনি অসমৰ ফালে এই নেমুক 'তুইলা টেঙা' বুলি কোৱা হয়৷ এই ফল গোন্ধ আৰু স্বাদৰ দিশত অধিক মানবিশিষ্ট হয়৷ আঘোণ-মাঘ মাহৰ ভিতৰত ফল পকে৷

প্ৰকৃতি১৮১ শব্দ

দীঘলতী

দীঘলতী বা দীঘলতি ল'ৰেচি পৰিয়ালৰ এবিধ মজলীয়া আকাৰৰ বনৰীয়া গছ।ই এবিধ বহুবৰ্ষজীৱী, গুল্মজাতীয় উদ্ভিদ। অসম আৰু ইয়াৰ ওচৰ-পাঁজৰৰ কিছু অঞ্চলত এই গছ পোৱা যায়। অসমৰ জাতীয় উৎসৱ ৰঙালী বিহুৰ সময়ত গৰু ধুওৱাৰ বাবে এই গছৰ সৰু ডালেৰে কোবাই গৰু ধুওৱাটো এক পৰম্পৰা।

প্ৰকৃতি১৭৩ শব্দ

ভেদাই লতা

ভেদাই লতা, পাদুৰী লতা বা পাদ্ৰী লেৱা (বৈজ্ঞানিক নাম: Paederia foetida; কাছাৰ: মুকুন্দ লতা; গাৰো: পাছুম; কছাৰী: চা-খি-ফু; কুকি: ৱেই-নাম-ব্ৰাং; খাচিয়া: মেই-ইন্-টু) এবিধ গুল্মজাতীয় উদ্ভিদ। ইংৰাজীত এই লতাক ভিন্ন নাম যেনে 'skunkvine', 'stinkvine', বা 'Chinese fever vine' বুলি জনা যায়।

প্ৰকৃতি১৫১ শব্দ

কৰ্জা টেঙা

কৰ্জা টেঙা (বৈজ্ঞানিক নাম: Carissa carandas, Karmarda, Karanja, Karunda, Indian currant, Natal plum, Karunda or Christ's thorn, টাই-আহোম ভাষাত Mak-chum-karja) এজোপা জোপোহাজাতীয় চিৰসেউজ গছ। ইয়াৰ ফল সামান্য দীঘলীয়া আৰু টেঙা, পাতবোৰৰ দাঁতিত দুটা কাঁইট থাকে।

প্ৰকৃতি২৬৭ শব্দ

কৰ্দ্দৈ

কৰ্দ্দৈ ( Carambola) ইয়াৰ বৈজ্ঞানিক নাম হ'ল Averrhoa Carambola ৷ ইয়াক ইংৰাজীত পাঁচকোণীয়া (star)ফল বুলিও কোৱা হয়৷ এই ফল কেঁচাতে টেঙা আৰু পকিলে কিছু মিঠা হয়৷

প্ৰকৃতি১৫৬ শব্দ

নাগা মৰিচ

নগা মৰিচ বা নাগা মৰিচ হৈছে ভোট জলকীয়াৰ ওচৰ সম্বন্ধীয় এক প্ৰকাৰৰ উত্তৰ-পূব ভাৰতত উৎপাদিত জলকীয়া। ই এক প্ৰকাৰৰ অতি জ্বলা জলকীয়াৰ অন্যতম।

প্ৰকৃতি২৩৪ শব্দ

পচতীয়া

পচতীয়া (five-leaved chaste tree) হৈছে এবিধ মধ্যম আকাৰৰ পৰ্ণপাতী উদ্ভিদ। ইয়াক দক্ষিণ আৰু দক্ষিণ-পূৱ এছিয়াৰ জনসমাজত একপ্ৰকাৰৰ বহু প্ৰচলিত বনৌষধী হিচাপে ব্যৱহাৰ হৈ আহিছে। ইয়াৰ বৈজ্ঞানিক নাম Vitex negundo।

প্ৰকৃতি২১৪ শব্দ

ফফং জলকীয়া

চি. চাইনেনছি হৈছে এক প্ৰকাৰৰ জলকীয়া। ইয়াক সাধাৰণতে ফফং জলকীয়া বা ইংৰাজীত "য়েল্ল' নেণ্টাৰ্ণ চিলি" (yellow lantern chili) বুলি কোৱা হয়। ই আমেৰিকাৰ এক থলুৱা প্ৰজাতি। ইহঁতৰ ব্যতিক্ৰমী জ্বলা গুণ আৰু অনন্য গন্ধৰ বাবে এই প্ৰজাতিৰ বিভিন্ন প্ৰকাৰবোৰ সমগ্ৰ বিশ্বতে জনাজাত।

প্ৰকৃতি৫১ শব্দ

বাহক

বাহক হৈছে ভাৰত উপমহাদেশত পোৱা একপ্ৰকাৰৰ ভেষজ উদ্ভিদ। এই উদ্ভিদ সাধাৰণতে দুই প্ৰকাৰৰ। বগা বাহক আৰু ৰঙা বাহক বা তিতাফুল। ভাৰত উপমহাদেশৰ প্ৰায় সৰ্বত্ৰ এই উদ্ভিদ জন্মে। হিন্দীত ইয়াক কোৱা হয় ‘আডুছা’, ‘বানছা’ অথবা ‘ভাছিকা’। সংস্কৃত নাম ‘বাসক’ৰ ভিত্তিত ইয়াৰ ব্যৱসায়িক নাম “বাহক”।

প্ৰকৃতি১৪৩ শব্দ

ভোলা গছ

ভোলা গছ ( Marking nut or Dhobi nut) বৈজ্ঞানিক নাম - Semecarpus anacardium, পৰিয়াল - Anacardiaceae ৷ ভাৰতৰ বিভিন্ন স্থানীয় ভাষাত ইয়াক ভালকাটা,ভিলৱা আদি নামেৰে জনা যায়৷ এবিধ ঔষধি গুণসম্পন্ন উদ্ভিদ৷ ভোলা গছৰ গুটি প্ৰাচীন কালৰপৰাই বিভিন্ন চিকিৎসাত ব্যৱসাৰ হৈ আহিছে৷ অসমৰ যোৰহাট জিলাৰ হোলোঙা চাপৰি…

প্ৰকৃতি৩২৪ শব্দ

মাটি কাঞ্চন

মাটি কাঞ্চন, বগা কাঞ্চন, মাটি কঁটৰা বা শ্বেত কাঞ্চন (: Dwarf White Bauhinia, White Orchid-tree আৰু Snowy Orchid-tree) (বৈজ্ঞানিক নাম: Bauhinia acuminata) হৈছে Fabaceae পৰিয়ালৰ এবিধ গুল্মৰ প্ৰজাতি।

প্ৰকৃতি১১৪ শব্দ

ষ্ট্ৰবেৰী

ষ্ট্ৰবেৰি Strawberry সৰু গুল্মজাতীয় উদ্ভিদ। ইয়াৰ উচ্চতা এফুটমান হ’ব। ফুলবোৰ সৰু,বগা ৰঙৰ। ই উভয়লিংগী(Hermaphrodite) অৰ্থাৎ একেজোপা গছতে মতা আৰু মাইকী ফুল পৃথকে পৃথকে থাকে। ফলবোৰ কেঁচা অৱস্থাত ঈষৎ সেউজীয়া আৰু পকিলে উজ্জ্বল ৰঙা বৰণ ধৰে। কেঁচা ফলৰ সোৱাদ টেঙা,কিন্তু পকিলে মিঠা হয়।

প্ৰকৃতি৬১৫ শব্দ

অগৰা

অগৰা বা জেন্থিয়াম ষ্ট্ৰুমাৰিয়াম (Xanthium strumarium) (সমাৰ্থক X. canadense, X. chinense, X. glabratum, Rough Cocklebur, Clotbur,Common Cocklebur, Large Cocklebur, Woolgarie Bur) পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত এক ঔষধি (বাৎসৰিক) উদ্ভিদ। ই সম্ভৱতঃ উত্তৰ আমেৰিকাৰ পৰা পৃথিৱীৰ অন্যান্য স্থানলৈ বিয়পি পৰে।

প্ৰকৃতি১৫৮ শব্দ