প্ৰকৃতি আৰু পৰিৱেশ
উদ্ভিদ, প্ৰাণী, ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আৰু জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য · ১,০১২ প্ৰবন্ধ
সকলো প্ৰবন্ধ
-
সৰুমূগী হাঁহ
সৰুমূগী হাঁহ (Gadwall, বৈজ্ঞানিক নাম-Anas strepera), 'Anatidae' গোটৰ অন্তৰ্গত বহুলভাৱে বিস্তৃত হৈ থকা এবিধ হাঁহৰ প্ৰজাতি৷
-
হাৰ্টিগ জাল
হাৰ্টিগ নেট বা হাৰ্টিগ জাল হৈছে ভিতৰলৈ বৃদ্ধি পোৱা হাইফেৰ নেটৱৰ্ক, যি উদ্ভিদৰ গৃহস্থৰ শিপালৈকে বিস্তৃত হৈ শিপাৰ এপিডাৰ্মিছ আৰু এক্ট’মাইক’ৰাইজাল সহজীৱনত থকা উদ্ভিদৰ কৰ্টেক্সৰ কোষৰ মাজত সোমাই যায়।
-
হিম’গ্ল’বিন
হিম’গ্ল’বিন (Hemoglobin) তেজৰ লোহিত কণিকাত থকা এবিধ প্ৰ’টিন যি তেজৰ ৰং ৰঙা কৰে। এই প্ৰ’টিনে হাঁওফাঁওৰ পৰা দেহৰ বাকীবোৰ অংশলৈ অক্সিজেন কঢ়িয়াই নিয়ে।
-
ৰজা শগুন
ৰজা শগুন (Red-headed Vulture/Asian King Vulture/Indian Black Vulture, বৈজ্ঞানিক নাম: Sarcogyps calvus) শগুনৰ এটা অন্যতম প্ৰজাতি। শেহতীয়াকৈ হোৱা শগুনৰ অস্বাভাৱিক বিলুপ্তিত ইয়াৰো জনসংখ্যা দ্ৰুত গতিত হ্ৰাস পাইছে। ইয়াৰ এই মৃত্যুৰ বাবে ডাইক্ল'ফেনেক নামৰ দৰৱবিধকে জগৰীয়া কৰা হয়।
-
ৰাছেলচ্ ভাইপাৰ
ৰাছেলচ্ ভাইপাৰ (বৈজ্ঞানিক নাম: Daboia russelii) দক্ষিণ এছিয়াৰ স্থানীয় ভাইপাৰিডি (Viperidae) পৰিয়ালৰ এবিধ অতি বিষধৰ সাপ। ১৭৯৭ চনত জৰ্জ শ্ব’ আৰু ফ্ৰেডেৰিক পলিডৰ ন’ডাৰে ইয়াৰ বৰ্ণনা কৰিছিল।
-
অ'নাগাৰ
অ'নাগাৰ (/ˈɒnədʒər/; Equus hemionus/ˈɛkwəs hɪˈmaɪənəs/) এছিয়া মহাদেশত পোৱা এবিধ বনৰীয়া গাধ। জাৰ্মান প্ৰাণীবিজ্ঞানী পিটাৰ চাইমন পালাছে ১৭৭৫ চনত অ'নাগাৰ সম্পৰ্কে প্ৰথম বৰ্ণনা কৰে আৰু বিজ্ঞানসন্মত নামাকৰণ কৰে। এইবিধ প্ৰাণীৰ ছটা উপপ্ৰজাতি আছে, ইয়াৰে দুটা ইতিমধ্যে বিলুপ্ত হৈ গৈছে।
-
অকাজী ফুল
অকাজী ফুল হৈছে Coffea গণৰ অন্তৰ্গত এবিধ সপুষ্পক উদ্ভিদৰ প্ৰজাতি। ইয়াক ভাৰতৰ হাবিত পোৱা যায়। ইয়াৰ অন্য অসমীয়া নামবোৰ হৈছে, ছাগলি ফুল, লেখাৰু আদি। ইংৰাজীত ইয়াক ইণ্ডিয়ান কেবেজ হোৱাইট বুলি জনা যায়। ই ভাৰত, বাংলাদেশ, ভূটান আৰু নেপালত পোৱাকফিয়াৰ এটা প্ৰজাতি।
-
অগৰা
অগৰা বা জেন্থিয়াম ষ্ট্ৰুমাৰিয়াম (Xanthium strumarium) (সমাৰ্থক X. canadense, X. chinense, X. glabratum, Rough Cocklebur, Clotbur,Common Cocklebur, Large Cocklebur, Woolgarie Bur) পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত এক ঔষধি (বাৎসৰিক) উদ্ভিদ। ই সম্ভৱতঃ উত্তৰ আমেৰিকাৰ পৰা পৃথিৱীৰ অন্যান্য স্থানলৈ বিয়পি পৰে।
-
অপৰাজিতা
অপৰাজিতা (বৈজ্ঞানিক নাম: Clitoria ternatea) (সংস্কৃত: श्वेतां, विष्णूक्रांता, शंखपुष्पी)হৈছে Fabaceae প্ৰজাতিৰ এবিধ ফুল। গাঢ় নীলা ৰঙৰ ফুল, কিন্তু তলৰ ফালে (আৰু ভিতৰত) বগা, কেতিয়াবা কিছু হালধীয়া আভা যুক্ত হয়। বগা ৰঙৰ অপৰাজিতা ফুলো আছে।
-
আজান (চৰাই)
আজান বা হালখেদা (Grey Heron Ardea cinerea ) কণামুচৰি পৰিয়ালৰ এবিধ ডাঙৰ প্ৰজাতিৰ কণামুচৰি। ইহঁত আকাৰত ময়ূৰতকৈ ডাঙৰ হয়। ইহঁত চাৰিটা প্ৰজাতিৰ আৰু ইউৰোপ, এছিয়া, আফ্ৰিকাৰ কিছু অংশত ইহঁতক দেখিবলৈ পোৱা যায়। ইহঁতৰ বেছিভাগেই নাতিশীতোষ্ণ অঞ্চলত বিচৰণ কৰে।
-
ইচবগুল
ইচবগুল বা শিঙাবন (বৈজ্ঞানিক নাম: Plantago Ovata) ভূমধ্যসাগৰীয় অঞ্চলৰ স্থানীয়, মধ্য, পূব আৰু দক্ষিণ এছিয়া আৰু উত্তৰ আমেৰিকাৰ এবিধ গুল্ম জাতীয় উদ্ভিদ।
-
ইটাগুৰীয়া
ইটাগুৰীয়া (Cinnamon Bittern বা Chestnut Bittern, বৈজ্ঞানিক নাম-Ixobrychus cinnamomeus) এটা সৰু আকাৰৰ জলচৰ চৰাইৰ প্ৰজাতি৷ ই প্ৰধানকৈ এছিয়া মহাদেশৰ পাকিস্তান, চীন, ইণ্ডোনেছিয়া আদি দেশত প্ৰজনন কৰে বুলি জনা যায়৷
-
ইণ্ডোনেছিয়াৰ নিৰ্বনানীকৰণ
ইণ্ডোনেছিয়াৰ নিৰ্বনানীকৰণ ( Deforestation in Indonesia) দেশৰ বহু অংশৰ দীৰ্ঘম্যাদী বনাঞ্চল আৰু শ্যামলীমা হৰণৰ কাৰণ হিচাপে পৰিগণিত; পৰিৱেশ আৰু সামাজিক ক্ষেত্ৰত ইয়াৰ ব্যাপক প্ৰভাৱ পৰিলক্ষিত হৈছে।
-
ইন্দিৰাণা চিৰাবাসী
ইন্দিৰাণা চিৰাবাসী (Indirana chiravasi; সাধাৰণ নাম: আম্বলি জপিওঁৱা ভেকুলী) ভাৰতৰ পশ্চিম ঘাটত পোৱা এবিধ স্থানীয় প্ৰজাতিৰ ভেকুলী। ইয়াক কেৱল ইয়াৰ মহাৰাষ্ট্ৰৰ আম্বলিৰ পাহাৰীয়া ষ্টেচনৰ কাষৰ লেটাৰাইট মালভূমিৰ স্থানীয়তাৰ পৰাহে জনা যায়।
-
ইন্দিৰাণা বেডোমি
ইন্দিৰাণা বেডোমি (Indirana beddomii) বা বেডোমৰ জপিওঁৱা ভেকুলী বা বেডোমৰ ভাৰতীয় ভেকুলী বা কেৱল বেডোমৰ ভেকুলী পশ্চিম ঘাটত পোৱা এবিধ প্ৰজাতিৰ ভেকুলী। সাধাৰণতে ইহঁতে অসুবিধা পালে মাটিৰ পৰা ওলাই যোৱাৰ সময়ত ইহঁতক দীঘলীয়া জাঁপবোৰৰ দ্বাৰা চিনাক্ত কৰিব পৰা যায়৷ প্ৰকৃতিবিদ ৰিচাৰ্ড হেনৰী বেডোমৰ নামেৰে এই…
-
উত্তৰ কাৰ্বি আংলং অভয়াৰণ্য
উত্তৰ কাৰ্বি আংলং অভয়াৰণ্য ( North Karbi Anglong Wildlife Sanctuaries ) অসমৰ কাৰ্বি আংলং স্বায়ত্ত্ব শাসিত পৰিষদৰ অন্তৰ্গত এখন বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য। ই কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ দক্ষিণে অৱস্থিত আৰু সেয়ে জীৱ-জন্তুৰ পৰিভ্ৰমণৰ দিশৰ পৰা ইয়াৰ গুৰুত্ব অপৰিসীম।
-
উদ্ভিদৰ তীব্ৰ সঞ্চালন
উদ্ভিদৰ তীব্ৰ সঞ্চালন হৈছে অতি কম সময়ত, সাধাৰণতে এক ছেকেণ্ডৰ ভিতৰত সৃষ্টি হোৱা এক প্ৰকাৰৰ উদ্ভিদৰ চলন। যেনে, ভেনাছ ফ্লাইট্ৰেপৰ পিঞ্জৰাটো প্ৰায় ১০০ মিলিছেকেণ্ডত বন্ধ হয়। মাত্ৰ ০.৫ মিলিছেকেণ্ডৰ ভিতৰত ডগউড ব্ৰাঞ্চবেৰীৰ ফুলৰ পাহি খোল খায় আৰু ৰেণুবোৰ সিঁচৰতি হৈ পৰে।
-
উল্টাপানী সংৰক্ষিত বনাঞ্চল
উল্টাপানী সংৰক্ষিত বনাঞ্চল অসমৰ কোকৰাঝাৰ জিলাত অৱস্থিত এখন সংৰক্ষিত বনাঞ্চল॥ ই মানস জৈৱমণ্ডল সংৰক্ষিত অঞ্চলৰ হলটুগাওঁ বন বিভাগৰ অধীনত। এই সংৰক্ষিত অঞ্চল চিৰাং সংৰক্ষিত বনাঞ্চলৰ এটা অংশ। বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ উদ্ভিদ আৰু বন্যপ্ৰাণীৰ লগতে এই বনাঞ্চল 'পখিলা অঞ্চল' হিচাপে বিখ্যাত।
-
একনলদেহী প্ৰাণী
একনলদেহী প্ৰাণী বা চিলেনটেৰেটা হৈছে প্ৰাণীজগতৰ পৰ্ব ক্নিডেৰিয়া (প্ৰৱাল, জেলী, ছী এনামন, ছী পেন্স, ইত্যাদি) আৰু টেন'ফৰাৰ (কম্ব জেলী) অন্তৰ্গত জীৱবোৰ। চিলেনটেৰেটা নামটো κοῖλος আৰু ἔντερον, এণ্টেৰণ, 'খাদ্যনলী', শব্দৰ পৰা আহৰণ কৰা হৈছে, যিয়ে এই দুটা পৰ্বৰ জীৱবোৰৰ ফোঁপোলা দেহ গহ্বৰক বুজায়।
-
এডেলি পেংগুইন
এডেলি পেংগুইন( Pygoscelis adeliae ) হৈছে এণ্টাৰ্কটিকাৰ উপকূলীয় অঞ্চলত বাস কৰা পেংগুইনৰ এটা প্ৰজাতি। সাগৰীয় চৰাইৰ ভিতৰত ইহঁত আটাইতকৈ বেছি দক্ষিণ দিশত বসবাসকাৰী চৰাই।
-
এলাচ পূৰৱ’ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান
এলাচ পূৰৱ’ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান ( Alas Purwo National Park) পূব জাভা প্ৰদেশৰ দক্ষিণ-পূব প্ৰান্তত বানিউৱাংগি ৰিজেন্সিৰ ব্লামবাংগান উপদ্বীপত অৱস্থিত। বন্য বাণ্টেং আৰু গ্ৰাজাগান উপসাগৰত চাৰ্ফিং স্থানৰ বাবে এই উদ্যান বিখ্যাত।
-
ক'লা আকুহী বগ
ক'লা আকুহী বগ (Red-naped Ibis বা Indian Black Ibis, বৈজ্ঞানিক নাম-Pseudibis papillosa) ভাৰত উপমহাদেশত বিস্তৃত হৈ থকা এবিধ জলচৰ প্ৰজাতিৰ চৰাই৷
-
কঠনা ফুল
কঠনা ফুল (Pinwheel Flower, Crape Jasmine, East India Rosebay and Nero's Crown) হৈছে এবিধ চিৰসেউজীয়া উদ্ভিদ প্ৰজাতি। হাবিত গজে বাবে ইয়াক বন-তগৰ বুলিও কোৱা হয়। ইয়াৰ ফুল গন্ধহীন আৰু সুগন্ধি উভয়েই হ’ব পাৰে, পাতৰ কাষ বা ডালৰ আগত বগা ফুলৰ থুপিয়ে গছ ভৰি থাকে।
-
কণকচূড়
কণকচূড় (Kanakchur) হৈছে পশ্চিমবংগত পৰম্পৰাগতভাৱে খেতি কৰা এবিধ সুগন্ধি ধানৰ জাত। ইয়াৰ বৈজ্ঞানিক নাম Oryza sativa। কণকচূড়ৰ ধানৰ বিশেষ সুগন্ধ আৰু দানাৰ বৈশিষ্ট্যৰ বাবে ইয়াক বিভিন্ন পৰম্পৰাগত খাদ্য প্ৰস্তুতিত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বিশেষকৈ এই ধানৰপৰা প্ৰস্তুত কৰা আখৈ বঙালী খাদ্য-সংস্কৃতিত গুৰুত্বপূৰ্ণ।
-
কণী ধান
কণী ধান ( Foxtail Millet) (বৈজ্ঞানিক নাম: Setaria italica; সমাৰ্থক Panicum italicum L.), মানুহৰ খাদ্যৰ বাবে খেতি কৰা এবিধ বাৰ্ষিক শস্য। ই দ্বিতীয় সৰ্বাধিক ৰোপণ কৰা বজৰাৰ এটা প্ৰজাতি আৰু এছিয়াত সৰ্বাধিক উৎপাদিত বজৰাৰ প্ৰজাতি।
-
কল্পকাহিনীত কথা কোৱা প্ৰাণী
পৌৰাণিক কাহিনী আৰু লোককথা, শিশু সাহিত্য, আধুনিক কমিক বুক আৰু এনিমেটেড কাৰ্টুনত কথা কোৱা জীৱ-জন্তু এটা সাধাৰণ উপাদান। কাল্পনিক কথা কোৱা প্ৰাণীবোৰ প্ৰায়ে নৃগোষ্ঠীয়, মানুহৰ দৰে গুণৰ অধিকাৰী (যেনে: দ্বিপদীৰ ৰূপত খোজ কঢ়া, কাপোৰ পিন্ধা, ঘৰত বাস কৰা)।
-
কাকৈজানা সংৰক্ষিত বনাঞ্চল
কাকৈজানা সংৰক্ষিত বনাঞ্চল অসমৰ বঙাইগাঁও জিলাৰ অভয়াপুৰীৰ কাষত অৱস্থিত এখন সংৰক্ষিত বনাঞ্চল। এই বনাঞ্চল লুপ্তপ্ৰায় সোণালী বান্দৰৰ বাবে বিখ্যাত। বনাঞ্চল খনৰ মাটিকালি ১৭.২৪ বৰ্গ কিঃমিঃ।
-
কাঞ্চনজংঘা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান
কাঞ্চনজংঘা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান বা কাঞ্চনজংঘা বায়স্ফেয়াৰ ৰিজাৰ্ভ ভাৰতৰ ছিক্কিমত অৱস্থিত ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আৰু বায়স্ফেয়াৰ ৰিজাৰ্ভ। ২০১৬ চনৰ জুলাই মাহত অনুষ্ঠিত হোৱা ৪০তম অধিবেশনত ইয়াক ইউনেস্কোৰ দ্বাৰা বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।
-
কাপ্তাই ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান
কাপ্তাই ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান (Kaptai National Park) হৈছে বাংলাদেশৰ এখন ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান। ই বাংলাদেশৰ ৰঙামাটি জিলাত অৱস্থিত। ১৯৯৯ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা এই ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানখনৰ আয়তন ৫,৪৬৪.৭৮ হেক্টৰ (১৩,৫০৩.৮ একৰ)। ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান হিচাপে ঘোষিত হোৱাৰ পূৰ্বে ই সীতাপাহাৰ সংৰক্ষিত বনাঞ্চল নামেৰে জনাজাত আছিল।
-
কাৰ্শলা সাপ
কাৰ্শলা সাপ (Bronzeback, বৈজ্ঞানিক নাম: Dendrelaphis tristis) দক্ষিণ এছিয়াত দেখা পোৱা এবিধ গছ সাপ (tree-snake)-ৰ প্ৰজাতি।