ভাষা আৰু সাহিত্য
গ্ৰন্থ, কবিতা, উপন্যাস, ভাষা আৰু লিপি · ১,৫৩৪ প্ৰবন্ধ
সকলো প্ৰবন্ধ
-
জ্ঞান-মালিনী
জ্ঞান-মালিনী অসমীয়া কবিতাৰ পুথি৷ পুথিখনৰ লেখক মফিজুদ্দিন আহমদ হাজৰিকা৷ প্ৰথম প্ৰকাশ হয় ১৮৯৬ চনৰ মে’ মাহত৷ মফিজুদ্দিন আহমদ হাজৰিকাৰ এই জনপ্ৰিয় কবিতা পুথিখনৰ বাবেই তেওঁক জ্ঞান-মালিনীৰ কবি হিচাপেও জনাজাত।
-
জ্যোতি দ্বিভাষিক অভিধান
জ্যোতি দ্বিভাষিক অভিধান (ইংৰাজী: Jyoti Divashik Abhidhan) ড০ প্ৰণৱজ্যোতি ডেকাৰ দ্বাৰা সংকলিত এখন ইংৰাজী-অসমীয়া দ্বিভাষিক সমাৰ্থক অভিধান৷ অভিধানখন পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯৯০ চনত প্ৰকাশিত হৈছিল৷ অভিধানখনত ৬০,০০০ তকৈও অধিক ইংৰাজী শব্দ আৰু এক লাখতকৈও অধিক অসমীয়া শব্দ সন্নিৱিষ্ট হৈছে৷ অভিধানখন গুৱাহাটী…
-
ঠেঠী মৈথিলী
ঠেঠী মৈথিলী ভাষা মৈথিলী ভাষাৰ এটা প্ৰধান উপভাষা। ইয়াক ঠেঠীয়া, ঠেন্থী বা ঠাটি বুলিও জনা যায়। ই প্ৰধানকৈ ভাৰত আৰু নেপালৰ মিথিলা অঞ্চলত প্ৰচলিত মৈথিলী ভাষাৰ উপভাষা৷ প্ৰধানকৈ ভাৰতৰ বিহাৰৰ কোশী, পূৰ্ণিয়া আৰু মুংগেৰ বিভাগ আৰু নেপালৰ কোশী প্ৰদেশত এই ভাষা কোৱা হয়।
-
তাণ্ডিয়া ভাষা
তাণ্ডিয়া ভাষা ইণ্ডোনেছিয়াৰ পাপুয়াৰ ধাৰণা কৰামতে চেণ্ডাৰৱাছিহ(গীলভিংক বে) পৰিয়ালৰ এটা বিলুপ্ত অষ্ট্ৰনেছিয়ান ভাষা। এই ভাষা কোৱা বেছিভাগ লোকেই ৱাণ্ডামেনলৈ স্থানান্তৰিত হৈছে।
-
দিনলিপি
দিনলিপি (Diary) হৈছে কোনো ব্যক্তিৰ ব্যক্তিগত টোকাবহী য'ত তেওঁৰ দৈনিক কাৰ্যাৱলীৰ বিৱৰণ, স্থান আৰু কালৰ সৈতে নিজৰ শৈলীত লিখে৷ ব্যক্তিগত দিনলিপিয়ে ব্যক্তি বিশেষৰ অভিজ্ঞতা, অনুভৱ, কোনো ঘটনাৰ ওপৰত বিশেষ ব্যক্তিজনৰ মতামত আদিক প্ৰকাশ কৰে৷ দিনলিপি শব্দটোৱে সৰ্বসাধাৰণতে ব্যক্তিগত দিনলিপিৰ কথাকে বুজায়, যি…
-
দেওধাই লিপি
দেওধাই লিপি বৰ্তমানে এক বিলুপ্ত লিপি, যিটো কিছু বিশেষজ্ঞৰ অনুসৰি কছাৰী জনগোষ্ঠীৰ মাজত প্ৰচলিত আছিল। বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভাই ডিমাপুৰ অঞ্চলৰ পৰা অন্য কোনো লিপিৰ সৈতে মিল নথকা এক লিপিৰ কিছু নমুনা উদ্ধাৰ কৰিছিল আৰু ইয়াক দেওধাই লিপিৰ নামাকৰণ কৰিছিল।
-
দৈনন্দিন বাৰ্তা
দৈনন্দিন বাৰ্তা এখন দৈনিক অসমীয়া বাতৰিকাকত। কাকতখনৰ মুখ্য সম্পাদক নৰেন হাজৰিকা আৰু সম্পাদক শংকৰ গোহাঞি। কাকতখন গুৱাহাটী আৰু ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা একেসময়তে প্ৰকাশিত হয়। কাকতখন প্ৰথম প্ৰকাশ হয় ২০১০ চনত। কাকতখনত মুঠ ১২খন পৃষ্ঠা সন্নিবিষ্ট থাকে বিভিন্ন বাতৰি আৰু প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ হয়।
-
নঙলামী ভাষা
নঙলামী বা গ্ৰঙলী এটি দাৰ্দিক ভাৰতীয়-আৰ্য ভাষা যি আফগানিস্তানত স্থিত। জেমিয়াকী ভাষাকো আগতে নঙলামীৰেই উপভাষা মনা হৈছিল, কিন্তু পুনৰ্বিবেচনাৰ আধাৰত সেই ভাষাক নূৰিস্তানী ভাষাসমূহৰ অন্যতমহে গণ্য কৰা হৈছে, ৱাইগালী ভাষাৰ নিকটৱৰ্তী।
-
নহৰী ভাষা
নহৰী এটি পূৰ্বী ভাৰতীয়-আৰ্য ভাষা যি ভাৰতৰ ছত্তীসগঢ় আৰু উৰিষ্যা ৰাজ্যত ঘাইকৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই ভাষা এটি হলবিক উপগোটৰ ভাষা, যি অসমীয়া-বঙালী, ওড়িয়া আৰু বিহাৰীৰ লগতে পূৰ্বী ভাৰতীয়-আৰ্য ভাষাগোটৰ এটি ভাগ। এই ভাষা ২০০০ চনত প্ৰায় ২০০০০ লোকে কৈছিল।
-
নেৱা প্ৰচলিত লিপি
প্ৰচলিত হ'ল ব্ৰাহ্মী লিপিৰ পৰা উৎপত্তি হোৱা ব্ৰাহ্মিক লিপি পৰিয়ালৰ এটা অংশ তথা নেপালী লিপিৰ পৰা বিকশিত হোৱা এক প্ৰকাৰৰ আবুগিদা লিপি ৷ নেৱাৰী বা নেপাল ভাষা, সংস্কৃত আৰু পালি ভাষা লিখাৰ ক্ষেত্ৰত এই লিপি ব্যবহাৰ কৰা হয় ৷ ছিকিম চৰকাৰৰ বুলেটিন ছিকিম হেৰাল্ড (নেৱাৰী সংস্কৰণ)কে ধৰি বিভিন্ন প্ৰকাশন…
-
পাগলী, তোমাৰ সঙ্গে
পাগলী, তোমাৰ সঙ্গে হৈছে বঙালী কবি জয় গোস্বামীৰ ৪৩টা কবিতাৰ সংকলন, যি জানুৱাৰী ১৯৯৪-ত আনন্দ প্ৰকাশনদ্বাৰা প্ৰকাশিত হৈছিল। ২০০০ চনত, এইখন কাব্য সংকলনৰ বাবে জয় গোস্বামীয়ে সাহিত্য অকাডেমি বঁটা লাভ কৰে।
-
পাটকাইৰ ইপাৰে মোৰ দেশ
পাটকাইৰ ইপাৰে মোৰ দেশ (Patkair Ipare Mor dex) হৈছে অসমৰ ঔপন্যাসিক চন্দনা গোস্বামীৰ দ্বাৰা লিখিত এখন বুৰঞ্জীমূলক উপন্যাস। উপন্যাসখনৰ মূল আধাৰ হৈছে অসমৰ বুৰঞ্জী। উপন্যাসখনে ২০১২ চনৰ সাহিত্য অকাডেমি বঁটা লাভ কৰিছিল।
-
পূব মৈথিলী
পূব মৈথিলী বা পূৰ্বী মৈথিলী হৈছে মৈথিলী ভাষাৰ এটা উপভাষা, যিটো প্ৰধানকৈ ভাৰতৰ মিথিলা অঞ্চলত কোৱা হয়। ইয়াক প্ৰধানকৈ ভাৰতৰ বিহাৰ ৰাজ্যৰ পূৰ্ণিয়া বিভাগত কোৱা হয়। ভাৰতৰ ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি এই ভাষাৰ প্ৰায় ১১,১১৬ জন বক্তা আছে। ই ভাগলপুৰ আৰু দুমকা অঞ্চলত কোৱা অংগিকা ভাষাৰ সৈতে বহুত মিল আছে।
-
পৃথিৱীৰ অসুখ
পৃথিৱীৰ অসুখ (Prithivir Oxukh) হৈছে অসমৰ সাহিত্যিক, গল্পকাৰ তথা ঔপন্যাসিক যোগেশ দাসৰ দ্বাৰা লিখিত এখনি অসমীয়া ভাষাৰ গল্প সংকলন। ষোল্লটা গল্প সন্নিৱিষ্ট হোৱা এই গল্প সংকলনখনি ১৯৭৯ চনত প্ৰকাশিত হৈছিল। সংকলনটিৰ বাবে তেখেতে ১৯৮০ চনত সাহিত্য অকাডেমি বঁটা লাভ কৰে।
-
প্ৰমোদ চন্দ্ৰ ভট্টাচাৰ্য
প্ৰমোদচন্দ্ৰ ভট্টাচাৰ্য বড়ো ভাষাৰ প্ৰথমজন গৱেষক তথা ইণ্ডো-তিব্বতীয় ভাষাৰো গৱেষক। সাহিত্যাচাৰ্য প্ৰমোদচন্দ্ৰ ভট্টাচাৰ্যই বড়োৰ লগতে অসমীয়া ভাষা-সাহিত্য-সংস্কৃতিৰ ক্ষেত্ৰখনলৈ বিশেষ অৱদান আগবঢ়াই থৈ গৈছে। তেওঁ বি বৰুৱা কলেজৰ প্ৰবক্তা হিচাপে কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰি ১৯৬২ চনত অধ্যক্ষ হয়।
-
প্ৰাচীন মণিপুৰী ভাষা
প্ৰাচীন মণিপুৰী ভাষা বৰ্তমানৰ মণিপুৰী ভাষাৰ প্ৰাৰম্ভিক ৰূপ আছিল আৰু প্ৰাচীন মণিপুৰৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ভাষা আছিল। ভাষাটো প্ৰাচীন মণিপুৰত সম্ৰাট "তাঙজা লিলা পাখঙবা"ৰ ৰাজত্বকালৰ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১৪৪৫ চনৰ পৰা মধ্যযুগীয় মণিপুৰৰ আৰম্ভণিলৈকে কোৱা হৈছিল।
-
প্ৰিন্সিপিয়া মেথেমেটিকা
প্ৰিন্সিপিয়া মেথেমেটিকা হ'ল গণিতৰ ভিত্তিৰ আধাৰত তথা তিনিটা খণ্ডত ৰচিত এখন কিতাপ। আলফ্ৰেড ন'ৰ্থ হোৱাইটহেড আৰু বাৰট্ৰাণ্ড ৰাছেলৰ দ্বাৰা ৰচিত এই কিতাপখন ক্ৰমে ১৯১০, ১৯১২ আৰু ১৯১৩ চনত প্ৰকাশ কৰে।
-
ফেৰেংগাদাও
ফেৰেংগাদাও (Ferengadao) হৈছে অসমৰ সাহিত্যিক, ঔপন্যাসিক মেদিনী চৌধুৰীৰ দ্বাৰা লিখিত এখনি উল্লেখযোগ্য উপন্যাস। কলাগুৰু বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভাৰ জীৱন আৰু কৰ্মৰে এইখনি উপন্যাস সমৃদ্ধ হৈছে।
-
বকুল ফুলৰ দৰে (গ্ৰন্থ)
বকুল ফুলৰ দৰে হৈছে ড॰ মৃণাল কলিতাৰ দ্বাৰা ৰচিত প্ৰথমখন উপন্যাস। ২০১৫ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত বান্ধৱ প্ৰকাশনে এই উপন্যাসখন প্ৰকাশ কৰে। উপন্যাসখন ধাৰাবাহিকভাৱে প্ৰথমে কিশোৰ-কিশোৰীৰ বাবে উপযোগী মাহেকীয়া আলোচনী বাৰ ওঠৰত প্ৰকাশ পায়।
-
বিলাতৰ চিঠি
বিলাতৰ চিঠি গ্ৰন্থখন হৈছে পত্ৰধৰ্মী ভ্ৰমণ সাহিত্যৰ অন্তৰ্গত এখন পুথি৷ গ্ৰন্থখনত জ্ঞানদাভিৰাম বৰুৱাই ইউৰোপলৈ যোৱাৰ অভিজ্ঞতা সম্পৰ্কে লিখিছে৷ এই পত্ৰবোৰ লেখকে বাঁহী কাকতলৈ প্ৰথমতে পঠিয়াইছিল৷ ধাৰাবাহিকভাৱে বাঁহীৰ প্ৰথম বছৰৰ দ্বিতীয় সংখ্যাৰ (১৯০৯ চন) পৰা প্ৰকাশ হয়।
-
বুক্সা ভাষা
বুক্সা, বুক্সাৰী বা ভোক্সা এটি পূৰ্বী ভাৰতীয়-আৰ্য ভাষা যি ভাৰতৰ উত্তৰাখণ্ড আৰু উত্তৰ প্ৰদেশ ৰাজ্যৰ বুক্সা লোকে মুখ্যতঃ ব্যৱহাৰ কৰে। ই অসমীয়া, বাঙালী, মৈথিলী, ভোজপুৰী আদি ভাষাৰ ভগ্নী ভাষা।
-
ভাষাবিজ্ঞান উপক্ৰমণিকা
ভাষাবিজ্ঞান উপক্ৰমণিকা অসমীয়া ভাষা বিষয়ক গ্ৰন্থ। লিখক অৰ্পণা কোঁৱৰ। প্ৰথম প্ৰকাশ হয় ২০০২ চনত। প্ৰকাশক বনলতা। গ্ৰন্থখনত ভাষাৰ তাৎপৰ্য, ভাষা অধ্যয়নৰ প্ৰয়োজনীয়তা, ভাষা চৰ্চা আৰু অধ্যয়নৰ ইতিহাস, ভাষাতত্ত্ব, ভাষাবিজ্ঞান, ব্যাকৰণ, ভাষাবিজ্ঞানৰ পৰিধি, ধ্বনিবিজ্ঞান, ধ্বনিতত্ত্ব, বৰ্ণবিজ্ঞান,…
-
ভুঞ্জিয়া ভাষা (হলবিক)
ভুঞ্জিয়া এটি পূৰ্বী ভাৰতীয়-আৰ্য ভাষা যি ভাৰতৰ উৰিষ্যা আৰু ছত্তীসগঢ় ৰাজ্যত বসবাদ কৰা ভুঞ্জিয়া সম্প্ৰদায়ে ব্যৱহাৰ কৰে। এই ভাষা ২০০০ চনত প্ৰায় ৬৭৯০ লোকে কৈছিল।
-
মডাৰ্ন প'য়েট্ৰী ইন ট্ৰেন্সলেশ্যন
মডাৰ্ন প'য়েট্ৰী ইন ট্ৰেন্সলেশ্যন (ইংৰাজী: Modern Poetry in Translation) ইংলেণ্ডৰপৰা প্ৰকাশিত এখন কবিতাৰ আলোচনী। চাৰিমহীয়া আলোচনীখন মুদ্ৰিত আৰু অনলাইন দুয়োটা ৰূপতে উপলব্ধ। আলোচনীখনত সমসাময়িক বিশ্বৰ বিভিন্ন ভাষাৰ কবিতা ইংৰাজী অনুবাদত প্ৰকাশ পায়।
-
মাঝী ভাষা
মাঝী এটি পূৰ্বী ভাৰতীয়-আৰ্য ভাষা যি নেপালৰ কোনো কোনো অংশত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। আগতে চুবুৰীয়া ভাৰততো এই ভাষা কোনো কোনো অঞ্চলত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। এই ভাষা মুখ্যতঃ মাঝী লোকে ব্যৱহাৰ কৰে, যি ঐতিহাসিকভাৱে সপ্তকোশী নদী আৰু এই নদীৰ উপনদীসমূহৰ পাৰত বাস কৰিছিল।
-
মাৱেছ ভাষা
মাৱেছ ভাষা ইণ্ডোনেছিয়াৰ এটা বিলুপ্ত পাপুয়ান ভাষা। আশ্বাৰে (২০২০) ধাৰণা কৰিছে যে, এই ভাষাৰ সৈতে কুৱেৰবিক ভাষাৰ সম্পৰ্ক থাকিব পাৰে। ফ'লেই (২০১৮) আৰু হামাৰষ্ট্ৰমে (২০১০) মাৱেছ ভাষাক বিচ্ছিন্ন হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰিছে। ২০০৬ চনত ইয়াৰ ৮৫০জন স্থানীয়ভাষী আছিল যদিও ২০২৪ চনৰ ভিতৰত ই বিলুপ্ত হৈ পৰিছিল।
-
মুদ্ৰাৰাক্ষস
মুদ্ৰাৰাক্ষস (मुद्राराक्षस) হৈছে বিশাখাদত্তৰ সম্ৰাট চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য (ৰাজ্য প্ৰায় ৩২৪ – প্ৰায় ২৯৭ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব) ভাৰতত ক্ষমতালৈ আৰোহণৰ বৰ্ণনা কৰা এখন সংস্কৃত নাটক। নাটকখন সৃষ্টিশীল লেখাৰ উদাহৰণ যদিও সম্পূৰ্ণ কাল্পনিক নহয়।
-
মেৰেং
মেৰেং ( Mereng) হৈছে অনুৰাধা শৰ্মা পূজাৰীৰ দ্বাৰা ৰচিত এখন উপন্যাস। ২০১০ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত বনলতা প্ৰকাশনে উপন্যাসখন প্ৰথম প্ৰকাশ কৰি উলিয়ায়। ইন্দিৰা মিৰিৰ জীৱনক কেন্দ্ৰ কৰি মূলতঃ এই উপন্যাসখন লিখা হৈছিল।
-
যুগল দাস
যুগল দাস অসমৰ এগৰাকী সাহিত্যিক আৰু কলা-নিৰ্দেশক আছিল। অসম সাহিত্য সভাৰ বৰ্তমানৰ প্ৰতীক চিহ্নটো ১৯৬০ চনৰ ২৮ অক্টোবৰত গ্ৰহণ কৰা হৈছিল আৰু এই প্ৰতীক চিহ্নটো শিল্পী যুগল দাসে অংকন কৰিছিল।
-
ল'ৰা বন্ধু (শিশু আলোচনী)
ল’ৰাবন্ধু ১৮৮৮ চনত (১৮৮৩ চনত) নগাঁওৰ পৰা প্ৰকাশিত অসমীয়া ভাষাৰ এখনি শিশু আলোচনী৷ এইখন অসমৰ প্ৰথম শিশু আলোচনী৷ ইয়াৰ সম্পাদক আছিল গুণাভিৰাম বৰুৱাৰ বৰপুত্ৰ কৰুণাভিৰাম বৰুৱা৷ ষোল্ল বছৰ বয়সতে আলোচনী সম্পাদনা কৰা কৰুণাভিৰাম বৰুৱাৰ অকালতে মৃত্যু হোৱাত মাত্ৰ দুটা সংখ্যা প্ৰকাশ হোৱাৰ পিছত আলোচনীখন বন্ধ…