ধৰ্ম আৰু দৰ্শন
দেৱ-দেৱী, মন্দিৰ, সত্ৰ, পুৰাণ আৰু দাৰ্শনিক চিন্তা · ১,৯৫৭ প্ৰবন্ধ
সকলো প্ৰবন্ধ
-
কায়িন মাউংহনমা
কায়িন মাউংহনমা (ကရင်မောင်နှမ; কায়িন ভাতৃ-ভগ্নী) হৈছে কায়িন জনগোষ্ঠীৰ পৰম্পৰাগত দুজন নাট (আত্মা), যিসকলক সান চয়ে ফ’ আৰু ন’ মূ ফান নামে জনা যায়। বিশ্বাস কৰা হয় যে, তেওঁলোকে মাউণ্ট জুৱেগাবিন, ফা-আন, কায়িন ৰাজ্যত বাস কৰে।
-
কালিয়
হিন্দু পৰম্পৰাত কালিয় বৃন্দাবনৰ যমুনা নদীত বাস কৰা এক বিষাক্ত নাগ আছিল। নাগটোৰ চাৰিওফালে চাৰি ধাৰা যমুনাৰ পানী উতলি বিষেৰে বুদবুদ হৈ উঠিছিল। কোনো চৰাই বা জন্তুৱে ওচৰলৈ যাব নোৱাৰিছিল আৰু নদীৰ পাৰত মাত্ৰ এডাল কদম্ব গছ অকলশৰীয়াকৈ গজি উঠিছিল।
-
কাহ্নপাদ
কাহ্নপাদ (প্ৰায় দশম শতিকা) বা কাহ্নপা বা কনহপা বা কহ্নিলপা বা কৃষ্ণপদ বা কৃষ্ণচাৰ্য্য আছিল ৮৪জন বৌদ্ধ মহাসিদ্ধসকলৰ ভিতৰৰ এজন অন্যতম মহাসিদ্ধ। অসমীয়া সাহিত্যৰ আদিম নিদৰ্শন চৰ্যাপদৰ কবি গোটৰ ভিতৰত তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ আৰু সৰ্বাধিক ১৩টা শ্লোকৰ লেখক।
-
কিনিচ আহাউ
কিনিচ আহাউ হৈছে ১৬ শতিকাৰ মায়াৰ সূৰ্য দেৱতাৰ ইউকেটেক নাম, যাক ক’ডিচসমূহৰ কথা ক’লে “গড G’’ বুলি চিহ্নিত কৰা হয়। ক্লাছিক যুগত গড জিক একুইলাইন নাক, ডাঙৰ বৰ্গক্ষেত্ৰৰ চকু, ক্ৰছ চকু আৰু দাঁতৰ ওপৰৰ শাৰীত ফাইলযুক্ত ছিদ্ৰযুক্ত আদবয়সীয়া মানুহ হিচাপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে।
-
কিয়োমিজু-ডেৰা
কিয়োমিজু-ডেৰা(清水寺) হৈছে জাপানৰ পূৱ কিয়োটোত অৱস্থিত এটা বৌদ্ধ মন্দিৰ। মন্দিৰটো প্ৰাচীন কিয়োটো ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্যক্ষেত্ৰৰ ঐতিহাসিক স্মাৰকসমূহৰ অংশ।
-
কুব্জা
কুব্জা মথুৰাৰ এগৰাকী কিংবদন্তি কুঁজা মহিলা, যাক হিন্দু দেৱতা কৃষ্ণই উদ্ধাৰ কৰি সুন্দৰ কৰি তোলা বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ভাগৱত পুৰাণ, ব্ৰহ্মবৈৱৰ্ত পুৰাণ আৰু সুৰদাসৰ সুৰ সাগৰত এই খণ্ডৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে।
-
কুব্জিকা
কুব্জিকা (कुब्जिक) হৈছে অসিদ্ধান্তিক মন্ত্ৰ মাৰ্গ সম্প্ৰদায়ৰ এটা পন্থা কুব্জিকামতৰ প্ৰাথমিক দেৱতা। তেওঁ বক্ৰেশ্বৰী, বক্ৰিকা, চিঞ্জিনি আদি নামেৰেও জনাজাত। আদিশক্তিৰ অন্যতম মূল দিশ হিচাপে কুবজিকাৰ পূজা খ্ৰীষ্টীয় দ্বাদশ শতিকাত এক মূখ্য পূজা হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল।
-
কুমান থং
কুমান থং (থাই: กุมารทอง) থাই লোকধৰ্মৰ এজন ঘৰুৱা দেৱতা। সঠিকভাৱে শ্ৰদ্ধা কৰিলে এই দেৱতাই গৃহস্থৰ বাবে ভাগ্য আৰু সৌভাগ্য কঢ়িয়াই আনে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।
-
কুৰুপিৰা
কুৰুপিৰা (ইংৰাজী: Curupira; পৰ্তুগীজ উচ্চাৰণ: [kuɾuˈpiɾɐ]) হৈছে ব্ৰাজিলৰ আমাজন বৰ্ষাৰণ্যৰ টুপি-গুয়াৰানি শ্ৰুতিকথাত বৰ্ণিত এক প্ৰকাৰৰ পৌৰাণিক কিংবদন্তিমূলক জীৱ। কুৰুপিৰা শব্দটো টুপি ভাষাৰ “কুৰু'পিৰ” (kuru'pir) শব্দৰ পৰা আহিছে, শব্দটোৰ অৰ্থ হৈছে "ফোঁহাৰে আবৃত"।
-
কেকাছ
কেকাছ (ইংৰাজী: Cacus, প্ৰাচীন গ্ৰীক: Κάκος, κακός শব্দৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে, যাৰ অৰ্থ হৈছে বেয়া) গ্ৰীক আৰু ৰোমান শ্ৰুতিকথাত বৰ্ণিত এজন উশাহত জুই নিৰ্গত কৰিব পৰা দানৱ৷ কাহিনী মতে কেকাছ ভলকানৰ পুত্ৰ (প্লুটাৰ্কে তেওঁক হেফেইষ্টাচৰ পুত্ৰ বুলি কৈছে)।
-
কেটো
কেটো (/ˈsiːtoʊ/; প্ৰাচীন গ্ৰীক: Κητώ, ৰোমানীকৃত: Kētṓ, আক্ষৰিক অৰ্থ: 'সাগৰীয় দানৱ') গ্ৰীক পৌৰাণিক কাহিনী বৰ্ণিত এগৰাকী আদিম সাগৰীয় দেৱী৷ তেওঁৰ পিতৃ হৈছে প্ৰাক-অলিম্পিয়ান সাগৰ-দেৱতা প'ণ্টাছ আৰু তেওঁৰ মাতৃ পৃথিৱী দেৱী গেইয়া।
-
কৈলাশ মন্দিৰ, ইলোৰা
কৈলাশ বা কৈলাশনাথ (Kailashanatha, Kailasa) মন্দিৰ হৈছে ভাৰতৰ মহাৰাষ্ট্ৰৰ ঔৰংগাবাদ জিলাৰ সম্ভাজী নগৰৰ সমীপৱৰ্তী ইলোৰা গুহাত থকা শিলত কটা হিন্দু মন্দিৰৰ ভিতৰত সবাতোকৈ ডাঙৰ মন্দিৰ।
-
খাণ্ডৱ বন
খাণ্ডৱ বন বা খাণ্ডৱ বনাঞ্চল (সংস্কৃত: खाव वन) বা খাণ্ডৱপ্ৰস্থ (সংস্কৃত:खाण्डवप्रस्थ) মহাভাৰত মহাকাব্যত উল্লেখ কৰা এখন অৰণ্য। ই যমুনা নদীৰ পশ্চিমে আছিল। পাণ্ডৱসকলে এই বনাঞ্চলখন পৰিষ্কাৰ কৰি ইন্দ্ৰপ্ৰস্থ নামৰ তেওঁলোকৰ ৰাজধানী চহৰখন নিৰ্মাণ কৰা বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।
-
গজলক্ষ্মী
গজলক্ষ্মী এগৰাকী হিন্দু দেৱী। হাতীৰ সৈতে থকা এইগৰাকী লক্ষ্মী, হিন্দু দেৱী লক্ষ্মীৰ অষ্টলক্ষ্মী ৰূপবোৰৰ ভিতৰত এটা। এই ৰূপত দেৱীক পদুমৰ ওপৰত বহি থকা আৰু তেওঁৰ দুয়োফালে দুটা হাতীৰে চিত্ৰিত কৰা হৈছে। তেওঁক পদ্মাসনেৰে যোগিক ভঙ্গীত বহি থকা বুলি দেখুওৱা হয়, ইয়াৰোপৰি তেওঁ চতুৰ্ভূজা।
-
গ্ৰীফিন
গ্ৰীফিন, গ্ৰীফন বা গ্ৰাইফন হৈছে এটা কিংবদন্তিমূলক জীৱ। ইয়াৰ শৰীৰ, নেজ আৰু পিছফালৰ ঠেং সিংহৰ দৰে আৰু আগ ঠেং, মূৰ আৰু ডেউকা ঈগলৰ দৰে।
-
ঘাৰমৰা সত্ৰ
ঘাৰমৰা সত্ৰ উত্তৰ লখিমপুৰ নগৰৰ পৰা প্ৰায় ৫ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত অৱস্থিত। এই সত্ৰখন প্ৰাগ শঙ্কৰী যুগত স্থাপিত হৈছিল। ঘাৰমৰা সত্ৰত সংৰক্ষিত হৈ থকা মধ্যযুগৰ অলেখ মূল্যৱান সম্পদে পৰ্য্যটক সকলক বিশেষভাৱে আকৃষ্ট কৰিব পাৰে।
-
ঘৃতাচি
ঘৃতাচি (সংস্কৃত: घृताची; আক্ষৰিক অৰ্থ: প্ৰচুৰ পৰিমাণৰ শোধিত মাখন) হিন্দু পৌৰাণিক কাহিনীত বৰ্ণনা কৰা এগৰাকী বিশিষ্ট অপেশ্বৰী (বায়বীয় অপেশ্বৰী)। এই অপেশ্বৰী গৰাকী অপৰূপ সৌন্দৰ্য্য আৰু দেৱতা তথা মানৱকে ধৰি বহু পুৰুষক প্ৰলোভন কৰা আৰু তেওঁলোকৰ সন্তানৰ মাতৃ হোৱাৰ বাবে পৰিচিত।
-
চতুৰাৰ্য সত্য
বৌদ্ধ ধৰ্মত চতুৰাৰ্য সত্য (সংস্কৃত: catvāri āryasatyāni; cattāri ariyasaccāni) হ'ল "আৰ্যসকলৰ সত্য" বা "আধ্যাত্মিকভাৱে যোগ্যসকলৰ সত্য"। এই চাৰি সত্য হ'ল: * দুঃখ সংসাৰৰ এটি স্বাভাৱিক গুণ। সমুদায়: দুঃখৰ কাৰণ টান (পালি ভাষাত তন্হা, হেঁপাহ, ইচ্ছা আদি)।
-
চতুৰ্ভূজ ৰূপ
চতুৰ্ভুজ ৰূপ হিন্দু কাল্পনিক চিত্ৰণৰ এক ধাৰণা, য’ত এজন দেৱতাক চাৰিখন বাহুৰে চিত্ৰিত কৰা হয়। কেইবাজনো হিন্দু দেৱতাক তেওঁলোকৰ কাল্পনিক চিত্ৰত প্ৰায়ে চাৰিখন বাহুৰে চিত্ৰিত কৰা হয়, যিবোৰ হিন্দু সাহিত্যত দেখা যায়।
-
চন্দ্ৰ দেৱতা
চন্দ্ৰ দেৱতা (ইংৰাজী: lunar deity বা moon deity) চন্দ্ৰ বা ইয়াৰ এটা দিশক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা দেৱতা অথবা দেৱী। সংস্কৃতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি এই দেৱতাসকলৰ কৰ্ম আৰু পৰম্পৰা ভিন্ন হ’ব পাৰে যদিও এওঁলোক প্ৰায়ে সম্পৰ্কীয়। লিপিবদ্ধ ইতিহাসৰ বেছিভাগতে বিভিন্ন ৰূপত চন্দ্ৰ দেৱতা আৰু চন্দ্ৰ পূজা দেখা পোৱা যায়।
-
চামগুৰি সত্ৰ
চামগুৰি সত্ৰ (Samaguri Satra) অসমৰ মাজুলী জিলাত অৱস্থিত এখন সত্ৰ। ১৫৮৫ শকৰ অৰ্থাৎ ১৬৬৩ চনৰ ফাগুন মাহৰ শুক্লা চতুৰ্দশী তিথিত আহোম স্বৰ্গদেউ চক্ৰধ্বজ সিংহৰ পৃষ্ঠপোষকতাত শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱৰ নাতি শ্ৰী শ্ৰী চক্ৰপাণিয়ে এই সত্ৰখন স্থাপন কৰিছিল।
-
চিন্তামণি
চিন্তামণি (সংস্কৃত: चिन्तामणि), হিন্দু আৰু বৌদ্ধ পৰম্পৰাত ইচ্ছা পূৰণ কৰে বুলি বিশ্বাস কৰা এক প্ৰকাৰৰ ৰত্ন বা মুকুতা। বৌদ্ধ শাস্ত্ৰত বৰ্ণনা কৰা বহু কেইটা আচৰ্যকৰ মণিৰ ভিতৰত ই অন্যতম। হিন্দু ধৰ্মত বিষ্ণু আৰু গণেশ দেৱতাৰ সৈতে ইয়াৰ সম্পৰ্ক আছে।
-
চেৰামন জুমা মছজিদ
চেৰামন জুমা মছজিদ (ചേരമാൻ ജുമാ മസ്ജിദ്, Cheraman Juma Mosque) ভাৰতৰ কেৰালা ৰাজ্যৰ ত্ৰিচুৰৰ মেথালা, কোডুংগাল্লুৰত অৱস্থিত এটা মছজিদ। কিংবদন্তী অনুসৰি এই মছজিদক প্ৰথমবাৰৰ বাবে ৬২৯ খ্ৰীষ্টাব্দত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ই ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ আটাইতকৈ পুৰণি মছজিদ।
-
ছত্ৰাকাৰ দেৱালয়
ছত্ৰাকাৰ দেৱালয় (Chatrakar Devalaya) অসমৰ গুৱাহাটীৰ উজান বজাৰত অৱস্থিত মন্দিৰ। এই দেৱালয় আহোম যুগত স্বৰ্গদেউ কমলেশ্বৰ সিংহৰ তত্ত্বাৱধানত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ লগতে অৱস্থিত মংগলচণ্ডী দেৱীৰ মন্দিৰটো কলীয়া ভোমোৰা বৰফুকনে নিৰ্মাণ কৰাইছিল।
-
ছিবছাকুম
ছিবছাকুম বা চিচেবাচুন হৈছে প্ৰাক-কলম্বিয়ান যুগত আলটিপ্লানো কুণ্ডিবোয়াচেন্সত বাস কৰা মুইস্কা ধৰ্মৰ বৰষুণ আৰু বজ্ৰপাতৰ দেৱতা।
-
ছিমিছাংগা
ছিমিছাংগা বা চিমিনিগাগুয়া বা চিমিস্কাভাই আছিল মুইস্কা ধৰ্মত পৰম সত্তা, সৰ্বশক্তিমান দেৱতা আৰু জগতৰ সৃষ্টিকৰ্তা। মুইস্কা আৰু তেওঁলোকৰ সংঘ আমেৰিকাৰ চাৰিটা উন্নত সভ্যতাৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল আৰু এণ্ডিজৰ আলটিপ্লানো কুণ্ডিব’য়াচেন্সত নিজৰ ধৰ্ম গঢ়ি তুলিছিল।
-
ছিলছিলা
ছিলছিলা (আৰবী: سِلْسِلَة, ইংৰাজী: Silsila) হৈছে আৰবী ভাষাৰ শব্দ যাৰ অৰ্থ হৈছে শৃংখল, সংযোগ, সংযোগ প্ৰায়ে বংশৰ বিভিন্ন অৰ্থত ব্যৱহৃত। বিশেষকৈ ইয়াক "আধ্যাত্মিক বংশাৱলী" বুলি অনুবাদ কৰিব পাৰি য'ত এজন ছুফী পণ্ডিত তেওঁৰ খলিফা বা আধ্যাত্মিক বংশধৰলৈ নিজৰ খিলাফাত হস্তান্তৰ কৰে।
-
ছুড়েল
ছুড়েল তুৰ্কী পৌৰাণিক কাহিনীৰ (বিশেষকৈ তাটাৰ আৰু বাছকিৰ) এটা বন আত্মা। কিংবদন্তি অনুসৰি ছুড়েলে বনাঞ্চলত বাস কৰে। দীঘল আঙুলি, কপালত শিং আৰু নোমাল শৰীৰ। তেওঁ মানুহক জংঘলৰ মাজলৈ প্ৰলোভিত কৰি লৈ যায় আৰু তিল তিলকৈ মাৰিব পাৰে।
-
ছেইণ্ট এণ্ড্ৰুজ গীৰ্জা, কিয়েভ
ছেইণ্ট এণ্ড্ৰুজ গীৰ্জা ( St Andrew's Church) ইউক্ৰেইনৰ কিয়ভত অৱস্থিত এটা ঐতিহাসিক অৰ্থডক্স গীৰ্জা। ১৭৪৭ চনৰ পৰা ১৭৫৪ চনৰ ভিতৰত ইটালীৰ স্থপতিবিদ বাৰ্টলমিঅ’ ৰাষ্ট্ৰেলিৰ ডিজাইন অনুসৰি নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইউক্ৰেইনৰ বেৰক ভাষাৰ ই এক বিৰল উদাহৰণ। ছেইণ্ট এণ্ড্ৰুজ গীৰ্জাটো ঠেক পাহাৰৰ ওপৰত অৱস্থিত।
-
ছেইণ্ট এন্থনিৰ গুহা
ছেইণ্ট এন্থনিৰ গুহা Anthony's Caves, Chernihiv ইউক্ৰেইনৰ চেৰ্নিহিভ চহৰৰ বলডীনি হ’ৰীত অৱস্থিত এটা ঐতিহাসিক গুহা-মঠ। ইয়াৰ ভূ-গৰ্ভস্থ পথ, কোঠা, সন্ন্যাসীৰ কুঠৰী, সমাধিক্ষেত্ৰ আৰু গীৰ্জাসমূহে এটা বৃহৎ ভূ-গৰ্ভস্থ স্থাপত্য-সমষ্টি গঠন কৰিছে।
