ভাৰতৰ ধৰ্মীয় স্থান
৩২ প্ৰবন্ধ
-
পুৰী
পুৰী হৈছে ভাৰতৰ উৰিষ্যাৰ এখন লেখতলবলগীয়া চহৰ। ই পুৰী জিলাৰ সদৰ ঠাই। বংগোপসাগৰৰ পাৰৰ এই ঠাইডোখৰ উৰিষ্যাৰ ৰাজধানী ভুৱনেশ্বৰৰ পৰা ৬০ কিঃ মিঃ দক্ষিণে অৱস্থিত। ১১শ শতিকাত নিৰ্মিত 'জগন্নাথ মন্দিৰৰ' পৰা ইয়াক জগন্নাথ পুৰী বুলিও জনা যায়।
-
কোণাৰ্ক সূৰ্য মন্দিৰ
কোণাৰ্ক সূৰ্য মন্দিৰ (Sun Temple, Konârak) ভাৰতৰ উৰিষ্যা ৰাজ্যৰ কোণাৰ্কত অৱস্থিত ত্ৰয়োদশ শতাব্দীত নিৰ্মিত এটি সূৰ্য মন্দিৰ। ই "ব্লেক পেগ'ডা" নামেও পৰিচিত। মন্দিৰটো বংগোপসাগৰ তীৰত ভাৰতৰ পূৱ উপকূলত মহানদী ব-দ্বীপত অৱস্থিত।
-
ৰাম মন্দিৰ, অযোধ্যা
ৰাম মন্দিৰ (राम मंदिर, Ram Mandir) এটা হিন্দু মন্দিৰ যি ভাৰতৰ উত্তৰ প্ৰদেশৰ অযোধ্যাত ৰামৰ পবিত্ৰ জন্মভূমিৰ তীৰ্থস্থানত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। বহু হিন্দুসকলে বিশ্বাস কৰে যে এই স্থানটো ৰামৰ জন্মস্থান, যাক ভগৱান বিষ্ণুৰ সপ্তম অৱতাৰ হিচাপে উপাসনা কৰা হয়।
-
গংগোত্ৰী
গংগোত্ৰী (Gangotri) ভাৰতৰ উত্তৰাখণ্ড ৰাজ্যৰ উত্তৰকাশী জিলাৰ এখন নগৰ আৰু নগৰ পঞ্চায়ত (পৌৰসভা)। মূল জিলা সদৰ উত্তৰকাশীৰ পৰা ৯৯ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত। ই ভাগীৰথী নদীৰ পাৰত থকা হিন্দু তীৰ্থযাত্ৰী চহৰ – গংগা নদীৰ উৎপত্তিস্থল।
-
জ্যোতিৰ্লিংগ
জ্যোতিৰ্লিংগ ( Jyotirlinga) বা জ্যোতিৰ্লিংগম হিন্দু দেৱতা শিৱৰ ভক্তিমূলক প্ৰতিনিধিত্ব। এই শব্দটো জ্যোতি (‘উজ্জ্বলতা’) আৰু লিংগ (‘চিন’)ৰ সংস্কৃত যৌগ। শিৱ মহাপুৰাণত (শিৱ পুৰাণ বুলিও কোৱা হয়) ভাৰতৰ ৬৪টা আদি জ্যোতিৰ্লিংগ মন্দিৰৰ কথা উল্লেখ আছে।
-
বদ্ৰীনাথ মন্দিৰ
বদ্ৰীনাথ বা বদ্ৰীনাৰায়ণ মন্দিৰ (Badrinath Temple)হৈছে বিষ্ণুৰ উৎসৰ্গিত হিন্দু মন্দিৰ। ভাৰতৰ উত্তৰাখণ্ডৰ বদ্ৰীনাথ চহৰত অৱস্থিত। এই মন্দিৰটো বিষ্ণুৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত ১০৮খন দিব্য দেশৰ ভিতৰত অন্যতম—বৈষ্ণৱসকলৰ বাবে পবিত্ৰ থান, যিজনক বদ্ৰীনাথ হিচাপে পূজা কৰা হয়।
-
অমৃতসৰৰ স্বৰ্ণমন্দিৰ
পঞ্জাবৰ সু্প্ৰাচীন নগৰ অমৃতসৰত আছে শিখসকলৰ মুখ্য গুৰুদ্বাৰ আৰু তীৰ্থ স্বৰ্ণমন্দিৰ৷ স্বৰ্ণমন্দিৰ ভাৰতৰ বৃহত্তম গুৰুদ্বাৰ৷ স্বৰ্ণ মন্দিৰতে আছে শিখ ধৰ্মৰ মূল ধৰ্মগ্ৰন্থ হাতে লিখা গ্ৰন্থ চাহিব৷ শিখসকলে গ্ৰন্থখন দেৱ জ্ঞান কৰে৷ স্বৰ্ণ মন্দিৰত পূজাৰ কোনো প্ৰথা নাই৷ গ্ৰন্থ চাহিবৰ অখণ্ড পাঠ চলে মাথোঁ৷ এই…
-
কেদাৰনাথ মন্দিৰ
কেদাৰনাথ মন্দিৰ (Kedarnath Temple) শিৱৰ বাৰটা জ্যোতিৰ্লিংগৰ ভিতৰত অন্যতম হিন্দু মন্দিৰ। এই মন্দিৰটো ভাৰতৰ উত্তৰাখণ্ড ৰাজ্যৰ মন্দাকিনী নদীৰ সমীপত গড়ৱাল হিমালয়ান ৰেঞ্জ ত অৱস্থিত।
-
বোধি বৃক্ষ
বোধি বৃক্ষ ভাৰতৰ বিহাৰ ৰাজ্যৰ বুদ্ধগয়াত অৱস্থিত মহাবোধি মন্দিৰ প্ৰাংগণৰ এজোপা প্ৰাচীন বিশাল আকাৰৰ আঁহত গছ। ইয়াতেই সিদ্ধাৰ্থ গৌতমে বুদ্ধত্ব লাভ কৰিছিল। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫৩১ত ৩৫ বছৰ বয়সত সিদ্ধাৰ্থ গৌতমে এই গছজোপাৰ তলত ধ্যান কৰি বোধি বা বুদ্ধত্ব লাভ কৰিছিল। তাৰপাছত তেখেতে বৌদ্ধ ধৰ্ম প্ৰচাৰ আৰম্ভ কৰিছিল।
-
মহাবোধি মন্দিৰ
মহাবোধি মন্দিৰ (সংস্কৃত: महाबोधि मंदिर) বুদ্ধগয়াত অৱস্থিত এটা বৌদ্ধ মন্দিৰ। ইয়াতেই সিদ্ধাৰ্থ গৌতমে বুদ্ধত্ব লাভ কৰিছিল। বোধগয়া ভাৰতৰ বিহাৰ ৰাজ্যৰ ৰাজধানী পাটনাৰ পৰা 96 কি.মি. দূৰত অৱস্থিত। মন্দিৰৰ পশ্চিম দিশে পবিত্ৰ বোধিবৃক্ষজোপা আছে। পালিশাস্ত্ৰত এই গছডালৰ নাম বোধিমণ্ড হিচাপে উল্লেখ আছে।
-
সোমনাথ মন্দিৰ
সোমনাথ মন্দিৰ ভাৰতৰ পশ্চিম প্ৰান্তৰ সমুদ্ৰতীৰত গুজৰাট ৰাজ্যত অৱস্থিত এটি পবিত্ৰ তীৰ্থস্থান। সমগ্ৰ ভাৰতৰ বিভিন্ন স্থানত অৱস্থিত ভগৱান শিৱৰ বাৰটা জ্যোতিৰ্লিংগৰ ভিতৰত সোমনাথৰ স্থান প্ৰথম বুলি শিৱৰ আৰাধক সকলে গণ্য কৰে। বৰ্তমান সোমনাথ মন্দিৰ গুজৰাটৰ অন্যতম পৰ্যটনস্থলী।
-
অমৰনাথ মন্দিৰ
অমৰনাথ মন্দিৰ হিন্দু ধৰ্মাৱলম্বী সকলৰ এখন প্ৰধান তীৰ্থস্থান। হিন্দুসকলৰ চাৰিধামৰ ভিতৰত এইখনৰ গুৰুত্ব অসীম। জন্মু-কাশ্মীৰৰ সীমান্তৰ ওচৰত, শ্ৰীনগৰৰ পৰা প্ৰায় ১৪১ কিলোমিটাৰ দূৰৈত ৩,৮৮৮ মিটাৰ (১২,৭৫৬ ফুট) উচ্চতাত অৱস্থিত, বৰফেৰে আবৃত অমৰনাথ গুহাৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ প্ৰাকৃতিক ধৰণে প্ৰতি বছৰে সৃষ্টি আৰু…
-
ৰাজাৰাণী মন্দিৰ
ৰাজাৰাণী মন্দিৰ হৈছে ভাৰতৰ ওড়িশা (পূৰ্বতে উৰিষ্যা)ৰ ৰাজধানী চহৰ ভুৱনেশ্বৰত অৱস্থিত খ্ৰীষ্টীয় একাদশ শতিকাৰ হিন্দু মন্দিৰ। ভগৱান শিৱৰ প্ৰতি নিষ্ঠাবান বুলি বিশ্বাস কৰা এই মন্দিৰটোক ৰাজা ৰাণী বুলি কোৱা হয় কাৰণ ইয়াক হালধীয়া আৰু ৰঙা বালিচৰেৰে তৈয়াৰ কৰা হয় আৰু ৰং দুটাক স্থানীয়ভাৱে ‘ৰাজা ৰাণী’ বুলি…
-
তিৰুপতি মন্দিৰ
তিৰুপতি মন্দিৰ ভাৰতৰ অন্যতম হিন্দু তীৰ্থ। চেন্নাইৰ পৰা প্ৰায় ১০৮ কিল’মিটাৰ উত্তৰ-পশ্চিমত, পালক’ণ্ডা (ইংৰাজী: Palkonda) পাৰ্বত্যাঞ্চলত তিৰুপতি মন্দিৰ অৱস্থিত। তিৰুপতিক হিন্দু দেৱতা ভেংকটেশ্বৰৰ আবাসভূমি বুলি জনা যায়।
-
পট্টডাকাল স্মাৰকসমূহ
পট্টডাকাল স্মাৰকসমূহ (Group of Monuments at Pattadakal) ১৯৮৭ চনত ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাৰ অন্তৰ্ভুক্ত হয় । ইয়াত নটা গুৰুত্বপূৰ্ণ হিন্দু মন্দিৰ আৰু এটা জৈন মঠ বিদ্যমান। ইয়াৰ মাজত বিৰুপক্ষ মন্দিৰটো ৭৪০ খ্ৰীষ্টাব্দত ৰাণী লোকমহাদেবীয়ে স্বামীৰ দক্ষিণ ভাৰত বিজয় উপলক্ষে নিৰ্মাণ কৰিছিল।
-
মহান জীৱন্ত চোল মন্দিৰসমূহ
মহান চোল মন্দিৰসমূহ (Great Living Chola Temples) চোল সম্ৰাটসকলৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত। এইসমূহ সমগ্ৰ দক্ষিণ ভাৰত আৰু তাৰ প্ৰতিৱেশী দ্বীপসমূহত সিঁচৰিত হৈ আছে৷ এই সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যবাহী স্থানটিত একাদশ আৰু দ্বাদশ শতাব্দীত নিৰ্মিত তিনটি বৃহদাকাৰ মন্দিৰ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছে।
-
মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ
মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ ভাৰতৰ ওড়িশাৰ ভুৱনেশ্বৰত অৱস্থিত দশম শতিকাৰ শিৱৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত হিন্দু মন্দিৰ। এই মন্দিৰটো ৯৫০–৯৭৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ আৰু ই ওড়িশাৰ হিন্দু মন্দিৰৰ বিকাশৰ অধ্যয়নত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ স্মৃতিসৌধ।
-
যমুনোত্ৰী মন্দিৰ
যমুনোত্ৰী মন্দিৰ (Yamunotri Temple) ভাৰতৰ উত্তৰাখণ্ডৰ উত্তৰকাশী জিলাৰ ৩,২৯১ মিটাৰ (১০,৭৯৭ ফুট) উচ্চতাত গড়োৱাল হিমালয়ৰ পশ্চিম অঞ্চলত অৱস্থিত। মূল জিলা সদৰ উত্তৰকাশীৰ পৰা মাত্ৰ ১২৯ কিলোমিটাৰ দূৰত। মন্দিৰটো যমুনা দেৱীৰ নামত উৎসৰ্গিত, আৰু ইয়াত দেৱীৰ ক’লা মাৰ্বলৰ মূৰ্তি আছে।
-
ছোটা চাৰ ধাম
ছোটা চৰ ধাম (Chota Char Dham) বা ছোটা চাৰি ধাম (আক্ষৰিক অৰ্থত 'সৰু চাৰিটা স্থান' বা 'চাৰিটা বাসস্থান/ স্থানৰ সৰু পৰিক্ৰমা') ভাৰতীয় হিমালয়ৰ উত্তৰাখণ্ডৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ আধুনিক হিন্দু তীৰ্থস্থান।
-
জ্বালামুখী মন্দিৰ
জ্বালামুখী মন্দিৰ উত্তৰ ভাৰতত অৱস্থিত এটি বিখ্যাত শক্তিপীঠ। হিমাচল প্ৰদেশৰ কাংৰাৰ সমীপবৰ্তী জ্বালামুখী নামে চহৰত অৱস্থিত এই মন্দিৰ ভাৰতৰ একাৱন্নটা শক্তিপীঠৰ অন্যতম। ভগৱান বিষ্ণুৱে তেওঁৰ সুদৰ্শন চক্ৰৰে খণ্ডিত কৰা দেৱী সতীৰ জিভা ইয়াত পৰিছিল বুলি প্ৰচলিত বিশ্বাস আছে।
-
নাগেশ্বৰ মন্দিৰ
নাগেশ্বৰ মন্দিৰ ভাৰতৰ গুজৰাট ৰাজ্যত অৱস্থিত হিন্দুসকলৰ এক অন্যতম ধৰ্মীয় পীঠস্থান। গুজৰাটৰ জামনগৰত অৱস্থিত এই মন্দিৰৰ শিৱলিংগক সমগ্ৰ ভাৰতৰ বিভিন্ন স্থানত অৱস্থিত দ্বাদশ জ্যোতিৰ্লিংগৰ অন্যতম বুলি বিবেচনা কৰা হয়।
-
নিধিবন
নিধিবন,( Nidhivan; অৰ্থাৎ পৱিত্ৰ অৰণ্য) ভাৰতৰ উত্তৰ প্ৰদেশৰ মথুৰা জিলাত অৱস্থিত বৃন্দাবনৰ অন্যতম পৱিত্ৰ স্থান। ইয়াক হিন্দু দেৱতা ৰাধা আৰু কৃষ্ণ আৰু তেওঁলোকৰ গোপালকৰ সঙ্গী গোপীসকলৰ খেলৰ বাবে উৎসৰ্গিত আটাইতকৈ বিশিষ্ট স্থান হিচাপে গণ্য কৰা হয়।
-
পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ
পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ, ভাৰতৰ ওড়িশাৰ ৰাজধানী পূব ভাৰতৰ চহৰ ভুৱনেশ্বৰত অৱস্থিত এটা হিন্দু মন্দিৰক খ্ৰীষ্টীয় সপ্তম আৰু অষ্টম শতিকাৰ মাজৰ শৈলোদভৱ যুগৰ প্ৰাচীন ওডিয়া হিন্দু মন্দিৰৰ সৰ্বোত্তম সংৰক্ষিত নমুনা বুলি গণ্য কৰা হয়।
-
বৃহদীশ্বৰ মন্দিৰ
বৃহদীশ্বৰ মন্দিৰ, ইয়াৰ নিৰ্মাতাই ৰাজাৰাজেশ্বৰম (ৰাজাৰাজৰ প্ৰভু) নামেৰে নামকৰণ কৰা আৰু স্থানীয়ভাৱে থাঞ্জাই পেৰিয়া কোভিল (থাঞ্জাভুৰৰ বৃহৎ মন্দিৰ) আৰু পেৰুৱুদৈয়াৰ কোভিল নামেৰে পৰিচিত, হৈছে শৈৱ হিন্দু মন্দিৰ, যি চোল স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মিত আৰু ভাৰতৰ কাবেৰী নদীৰ দক্ষিণ পাৰৰ থাঞ্জাভুৰ, তামিলনাডু, ভাৰতত…
-
বৈদ্যনাথ মন্দিৰ
বৈদ্যনাথ মন্দিৰ ভাৰতৰ অন্যতম প্ৰধান তীৰ্থস্থান। শিৱৰ বাৰ জ্যোতিৰ্লিংগৰ ভিতৰত বৈদ্যনাথ মন্দিৰৰ শিৱলিংগকো এক হিচাপে গণ্য কৰা হয়। সেয়েহে ভাৰতৰ শৈৱ উপাসক সকলে বৈদ্যনাথ মন্দিৰ দৰ্শনত চৰম সাৰ্থকতা বিচাৰি পায়।
-
বৈষ্ণো দেৱী মন্দিৰ
বৈষ্ণো দেৱী মন্দিৰ জম্মু-কাশ্মীৰ ৰাজ্যৰ ট্ৰিকোটা পৰ্বতত অৱস্থিত হিন্দুধৰ্মীসকলৰ এক অন্যতম পবিত্ৰ তীৰ্থস্থান। ‘মাতা ৰাণী’, ‘ট্ৰিকোটা’, ‘বৈষ্ণৱী’ আদি ভিন্ন নামেৰে পৰিচিত বৈষ্ণোদেৱী মন্দিৰ শক্তিৰ অধিষ্ঠাত্ৰী দেৱী দুৰ্গাৰ পীঠ স্থান। লাখ লাখ ভক্তই প্ৰতি বছৰে এই তীৰ্থস্থান দৰ্শন কৰিবলৈ আহে।
-
সূৰ্য্য মন্দিৰ, মধেৰা
মধেৰাৰ সূৰ্য্য মন্দিৰ ভাৰতৰ গুজৰাটৰ মেহছানা জিলাৰ মধেৰা গাঁৱত অৱস্থিত সৌৰ দেৱতা সূৰ্য্যৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত হিন্দু মন্দিৰ। পুষ্পৱতী নদীৰ পাৰত অৱস্থিত এই মন্দিৰটো ১০২৬-২৭ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পিছত চালুক্য বংশৰ প্ৰথম ভীমৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।
-
হয়চালৰ পবিত্ৰ সংহতি
হয়চালৰ পবিত্ৰ সংহতি ভাৰতৰ কৰ্ণাটক ৰাজ্যত অৱস্থিত বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ হিচাপে স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত দক্ষিণ ভাৰতৰ তিনিটা হয়চাল শৈলীৰ মন্দিৰৰ এটা গোট বা সংহতি। সোমনাথপুৰ, বেলুৰ আৰু হালেবিডুৰ এই মন্দিৰসমূহ হয়চাল সাম্ৰাজ্যৰ অধীনত দ্বাদশ আৰু ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ ভিতৰত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।
-
আদিযোগী শিৱ প্ৰতিমূৰ্তি
আদিযোগী শিৱৰ আৱক্ষ মূৰ্তি (ইংৰাজী: Adiyogi Shiva bust) তামিলনাডুৰ থিৰুনামৰ কইম্বাটুৰৰ ঈশা যোগ কেন্দ্ৰত অৱস্থিত। তীখাৰে নিৰ্মিত এই মূৰ্তিটো ৩৪ মিটাৰ ওখ (১১২ ফুট), ৪৫ মিটাৰ দীঘল (১৪৭ ফুট) আৰু ২৫ মিটাৰ বহল (৮২ ফুট)। ইয়াক গিনিজ ৱৰ্ল্ড ৰেকৰ্ডছ বিশ্বৰ "সৰ্ববৃহৎ আৱক্ষ ভাস্কৰ্য" হিচাপে স্বীকৃতি দিয়ে।
-
ঊনকোটি
ঊনকোটি ভাৰতৰ ত্ৰিপুৰা ৰাজ্যৰ ঊনকোটি জিলাৰ কৈলাসহৰ মহকুমাত অৱস্থিত এক পুৰাতত্ত্বিক আৰু শৈৱ উপাসনাৰ স্থান। বিশাল শিলত কটা মূৰ্তি, সকাহেৰে পৰিপূৰ্ণ ই এক প্ৰাচীন উপাসনাস্থলী আৰু ত্ৰিপুৰা ৰাজ্যৰ অন্যতম মুখ্য পৰ্যটনস্থলী।
