দেৱ-দেৱী
১০০ প্ৰবন্ধ
-
বীৰভদ্ৰ
বীৰভদ্ৰ (সংস্কৃত: वीरभद्र; অৰ্থ: 'শুভ নায়ক'), হিন্দু দেৱতা শিৱৰ এক উগ্ৰ ৰূপ। শিৱৰ ক্ৰোধত তেওঁৰ সৃষ্টি হয়, যেতিয়া দেৱতাই দক্ষ যজ্ঞত পত্নী সতীৰ আত্মত্যাগৰ কথা শুনি তেওঁৰ চুলিৰ জঁটা এটা মাটিত পেলাই দিয়ে।
-
ছাক
ছাক (বা চাক বা ক্লাছিক মায়ান ভাষাত ছাহক বুলিও বানান কৰা হয়) বৰষুণ, বজ্ৰপাত আৰু বিজুলীৰ মায়া দেৱতাৰ নাম। বিজুলীৰ কুঠাৰেৰে ছাকে ডাৱৰবোৰত খুন্দা মাৰে, যাৰ ফলত ডাৱৰবোৰে বজ্ৰপাত আৰু বৰষুণৰ সৃষ্টি কৰে। এজটেকসকলৰ মাজত ছাক ট্লালক আৰু জাপোটেকসকলৰ মাজত কোচিজোৰ সৈতে মিল আছে।
-
ধাতা
হিন্দু ধৰ্মত ধাতা (সংস্কৃত: ধাতা) বা ধত্ৰ আদিত্যৰ ভিতৰত অন্যতম সৌৰ দেৱতাৰ নাম। তেওঁ স্বাস্থ্য আৰু যাদুৰ দেৱতাও। তন্ত্ৰ অংকন আৰু বৈদিক গীত গাই তেওঁক তন্ত্ৰত আমন্ত্ৰণ কৰা হয়। প্ৰায়ে অশ্বমেধ যজ্ঞৰ দৰে প্ৰধান যজ্ঞৰ সময়ত আমন্ত্ৰণ কৰা হয়।
-
পাখাংবা
পাখাংবা (মেইটেই: নিৱাচ, পুৰণি মণিপুৰী: ৱিন ৱান) হৈছে এজন আদিম দেৱতা। মেইটেই পৌৰাণিক কাহিনী আৰু ধৰ্মত প্ৰায়ে ড্ৰেগনৰ ৰূপত এই দেৱতাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হয়। মণিপুৰৰ হেৰাল্ডত তেওঁক চিত্ৰিত কৰা আছে। এই দেৱতাৰ উৎপত্তি পাফলত হৈছিল।
-
হিমৱত
হিমৱত হিন্দু ধৰ্মত হিমালয়ৰ পৰ্বতৰ মূৰ্তি। তেওঁ হিমালয়ৰ ৰক্ষক দেৱতা, আৰু মহাকাব্য মহাভাৰত আৰু অন্যান্য হিন্দু শাস্ত্ৰসমূহত তেওঁৰ উল্লেখ পোৱা যায়।
-
নুহা
নুহা প্ৰাক-ইছলামিক আৰবত উত্তৰ আৰবৰ জনগোষ্ঠীৰ মাজত পূজা কৰা এক দেৱী। সূৰ্যৰ লগত লগ হৈ তেওঁ ৰুদা আৰু আতৰছামাইনৰ সৈতে দেৱতাৰ ত্ৰিমূৰ্তিৰ অংশ গঠন কৰিছিল। দক্ষিণ আৰবত শ্বামছ আছিল তেওঁৰ সমতুল্য।
-
হুন হুনাহপু
হুন হুনাহপু "এজন হুনাহপু" হৈছে লেট উত্তৰ ধ্ৰুপদী মায়া পৌৰাণিক কাহিনীৰ এক ব্যক্তিত্ব, যাৰ নামে তেওঁক দিনৰ গণনাৰ XX দিন হুনাহপু (ক্লাছিক আহাউ "প্ৰভু"ৰ সৈতে মিল থকা)ৰ সৈতে সংযোগ কৰে। তেওঁৰ কাহিনীটো আৰম্ভণিৰ ঔপনিৱেশিক "প'পল ৱুহ" পাণ্ডুলিপিৰ অংশ।
-
অনিটো
অনিটো, বা অনিটু বুলিও কোৱা হয়, ই প্ৰাক-ঔপনিৱেশিক যুগৰ পৰা বৰ্তমানলৈকে খিলঞ্জীয়া ফিলিপাইনছৰ লোকধৰ্মৰ পূৰ্বপুৰুষৰ আত্মা, প্ৰকৃতি আত্মা আৰু দেৱতাক বুজায়, যদিও শব্দটোৰ নিজেই ফিলিপাইনছৰ জনগোষ্ঠীৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি অন্য অৰ্থ আৰু সংঘ থাকিব পাৰে।
-
আকংগো
আফ্ৰিকান পৌৰাণিক কাহিনীত আকংগো এজন সৃষ্টিকৰ্তা ঈশ্বৰ। কংগোৰ এনগোম্বে জনসাধাৰণে তেওঁক পূজা কৰে। খ্ৰীষ্টান বিশ্বাস আৰু অখ্ৰীষ্টান ধৰ্মই ব্যাখ্যা কৰে যে আকংগো "মনৰ দৰে ব্যক্তিহীন নহয়: প্ৰকৃততে জনসাধাৰণে পিছৰজন আৰু আকংগোৰ মাজত স্পষ্ট পাৰ্থক্য ৰাখে...আনফালে তেওঁ সাৰ্বজনীনভাৱে উপকাৰী নহয়"।
-
আবুক
দক্ষিণ চুডানৰ ডিংকা জনগোষ্ঠী আৰু দক্ষিণ চুডান আৰু ইথিওপিয়াৰ নুয়েৰসকলৰ মিথত আবুক প্ৰথম মহিলা, যিসকলে তেওঁক বুক বা আকল বুলি কয়। ডিংকাৰ একমাত্ৰ সুপৰিচিত নাৰী দেৱতা। নাৰীৰ লগতে বাগিচাৰ পৃষ্ঠপোষক দেৱীও। তেওঁৰ প্ৰতীক হ’ল এটা সৰু সাপ, চন্দ্ৰ আৰু ভেড়া। বৰষুণ আৰু উৰ্বৰতা (ডেংকা) দেৱতাৰ মাতৃ।
-
উংকুলংকুলু
উংকুলংকুলু, প্ৰায়ে উংকুলুংকুলু বা উমখুলু ওমখুলু হিচাপে কোৱা কৰা হয়, জুলু, নেবেলে আৰু স্বাতি জনগোষ্ঠীৰ ভাষাত এটা পৌৰাণিক পূৰ্বপুৰুষ, পৌৰাণিক পূৰ্বসূৰী গোট, বা সৰ্বোচ্চ সৃষ্টিকৰ্তা।
-
এম্বোকোমু
বৰ্তমানৰ কংগো গণতান্ত্ৰিক গণৰাজ্যৰ এনগোম্বে জনগোষ্ঠীৰ পৰম্পৰাগত বিশ্বাস অনুসৰি এম্বোকোমু (উচ্চাৰণ:ম্বোকোমু) আছিল পৃথিৱীৰ প্ৰথম মহিলা। প্ৰথম খেতিয়ক আছিল তেওঁ। তেওঁ সকলো মানুহৰ পূৰ্বপুৰুষ।
-
ওছানইন
ওছানইন (ইয়োৰুবা ভাষাত: Ọ̀sanyìn, লেটিন আমেৰিকাত Osaín/Ossain/Ossaím, ফনত Ague (বয়স)) হৈছে পাত, বনৌষধি আৰু পদাৰ্থৰ জ্ঞান থকা সৰ্বজ্ঞানী ওৰিছা। তেওঁ যাদুক নিৰাময় আৰু প্ৰদৰ্শন আৰু প্ৰযুক্তিগত সঁজুলি সৃষ্টিৰ বাবেও পৰিচিত আৰু জনপ্ৰিয়ভাৱে তেওঁক বনৌষধি বিশেষজ্ঞ, যাদুকৰ আৰু প্ৰযুক্তিবিদ হিচাপে গণ্য কৰা…
-
কিনিচ আহাউ
কিনিচ আহাউ হৈছে ১৬ শতিকাৰ মায়াৰ সূৰ্য দেৱতাৰ ইউকেটেক নাম, যাক ক’ডিচসমূহৰ কথা ক’লে “গড G’’ বুলি চিহ্নিত কৰা হয়। ক্লাছিক যুগত গড জিক একুইলাইন নাক, ডাঙৰ বৰ্গক্ষেত্ৰৰ চকু, ক্ৰছ চকু আৰু দাঁতৰ ওপৰৰ শাৰীত ফাইলযুক্ত ছিদ্ৰযুক্ত আদবয়সীয়া মানুহ হিচাপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে।
-
কুছাভিৰা
কুছাভিৰা বা কুছাভিভা ৰামধেনু দেৱতা আৰু মুইস্কাৰ ধৰ্মত শ্ৰমিক মহিলা আৰু ৰোগীৰ ৰক্ষক। মুইস্কা আৰু তেওঁলোকৰ সংঘ আমেৰিকাৰ অন্যতম উন্নত সভ্যতা আছিল আৰু এণ্ডিজত আলটিপ্লানো কুণ্ডিব’য়াচেন্স গঠন কৰা উৰ্বৰ আন্তঃপৰ্বতীয়া উপত্যকাত বৰষুণ আৰু ৰ’দ দুয়োটা তেওঁলোকৰ কৃষিৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল।
-
ছিবছাকুম
ছিবছাকুম বা চিচেবাচুন হৈছে প্ৰাক-কলম্বিয়ান যুগত আলটিপ্লানো কুণ্ডিবোয়াচেন্সত বাস কৰা মুইস্কা ধৰ্মৰ বৰষুণ আৰু বজ্ৰপাতৰ দেৱতা।
-
ছিমিছাংগা
ছিমিছাংগা বা চিমিনিগাগুয়া বা চিমিস্কাভাই আছিল মুইস্কা ধৰ্মত পৰম সত্তা, সৰ্বশক্তিমান দেৱতা আৰু জগতৰ সৃষ্টিকৰ্তা। মুইস্কা আৰু তেওঁলোকৰ সংঘ আমেৰিকাৰ চাৰিটা উন্নত সভ্যতাৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল আৰু এণ্ডিজৰ আলটিপ্লানো কুণ্ডিব’য়াচেন্সত নিজৰ ধৰ্ম গঢ়ি তুলিছিল।
-
জুলু পৌৰাণিক কাহিনী
জুলু পৰম্পৰাগত ধৰ্ম দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ জুলু জনগোষ্ঠীৰ বিশ্বাস আৰু আধ্যাত্মিক আচাৰ-ব্যৱহাৰেৰে গঠিত। ইয়াত সাধাৰণতে প্ৰাণী বা সাধাৰণ শ্ৰেণীৰ প্ৰাকৃতিক পৰিঘটনাৰ সৈতে জড়িত অসংখ্য দেৱতা থাকে। উংকুলংকুলুক পৰম সৃষ্টিকৰ্তা বুলি জনা যায়।
-
ডেংকা
ডেং, যাক ডেংকা বুলিও কোৱা হয়, চুডান আৰু দক্ষিণ চুডানৰ ডিংকা জনগোষ্ঠীৰ বাবে ডিংকা পৌৰাণিক কাহিনীত আকাশ, বৰষুণ আৰু উৰ্বৰতাৰ দেৱতা। তেওঁ আবুক দেৱীৰ পুত্ৰ। আবুকক প্ৰথমগৰাকী মহিলা হিচাপে গণ্য কৰা হয় যিয়ে মাটিত সাৰ প্ৰয়োগ কৰি জনসাধাৰণৰ বাবে পুষ্টিৰ যোগান ধৰে।
-
দেৱী লঞ্জাৰ
দেৱী লঞ্জাৰ হৈছে ইণ্ডোনেছিয়াৰ সাগৰৰ দেৱী। তেওঁ মধ্য জাভাৰ পেকালোংগান চহৰৰ জনপ্ৰিয় দেৱী৷ "লাঞ্জাৰ" শব্দৰ অৰ্থ হ'ল বিবাহ বিচ্ছেদ হোৱা আৰু সন্তান নথকা মহিলা। বিশেষকৈ পেকালোংগানবাসীৰ দেৱী লঞ্জাৰৰ প্ৰতি এতিয়াও দৃঢ় বিশ্বাস আছে।
-
নানা বুলুকু
নানা বুলুকু, যাক নানা বুৰুকু, নানা বুকু বা নানান-বৌক্ল বুলিও কোৱা হয়, পশ্চিম আফ্ৰিকাৰ ফন জনগোষ্ঠী (বেনিন, ডাহোমে) আৰু ইৱে জনগোষ্ঠী (ট'গো)ৰ পৰম্পৰাগত ধৰ্মৰ নাৰী সৰ্বোচ্চ সত্তা।
-
বনবিবি
বনবিবি হৈছে ভাৰতৰ পশ্চিমবংগ আৰু বাংলাদেশৰ সুন্দৰবন অঞ্চলত অৱস্থিত জনপ্ৰিয় লোকদেৱতা বা পিৰানি। এইগৰাকী লোকদেৱতা মূলতঃ মৎস্যজীবী, মধু-সংগ্ৰহকাৰী আৰু কাঠ-কটিয়া সম্প্ৰদায়ৰ দ্বাৰা পূজিত। এইগৰাকী লোকদেৱতা বনাঞ্চল আৰু ইয়াৰ বাসিন্দাসকলৰ ৰক্ষক হিচাপে পৰিচিত।
-
বাকাব
বাকাব হৈছে পৃথিৱীৰ অভ্যন্তৰীণ অংশ আৰু ইয়াৰ পানীৰ নিক্ষেপৰ চাৰিজন প্ৰাকহিস্পানিক বয়সীয়াল দেৱতাৰ বাবে সাধাৰণ ইউকেটেক মায়া নাম। গালফ ক’ষ্ট অঞ্চলৰ লেচাৰ, মদ্যপান কৰা পুৰণি বজ্ৰপাতৰ দেৱতাবোৰত বাকাবসকলৰ অধিক শেহতীয়া সমকক্ষ আছে। বাকাবসকলক পাৱাহটুন বুলিও কোৱা হয়
-
বেলেট-চেৰী
বেলেট-চেৰী আছিল মেছ’পটেমিয়াৰ এগৰাকী দেৱী যিয়ে পাতালৰ দেৱী এৰেচকিগালৰ দৰবাৰত লিখক হিচাপে কাম কৰিছিল। বেলেট-চেৰীক চুমেৰিয়ান গেষ্টিনানাৰ আক্কাডিয়ান সমকক্ষ হিচাপে গণ্য কৰিব পাৰি, কিন্তু এই নামটোৱে আমুৰুৰ পত্নী আশ্ৰতমৰ উপাধি হিচাপে বা সম্পূৰ্ণ স্বাধীন দেৱতা হিচাপেও কাম কৰিব পাৰে।
-
মা-আট
মিচৰৰ পৌৰাণিক কাহিনীত ‘মুহ-আহত’ বুলি উচ্চাৰণ কৰা মা-আট আইন, নৈতিকতা আৰু ন্যায়ৰ দেৱী। মা-আটে তৰা, ঋতু, মানুহ আৰু দেৱতা উভয়ৰে কৰ্ম নিয়ন্ত্ৰণ কৰিছিল। ইজিপ্তৰ পৌৰাণিক কাহিনীত তেওঁৰ প্ৰথম ভূমিকা আছিল পাতালত সংঘটিত হোৱা শব্দৰ ওজন, দুয়াত লোৱা।
-
মাউ লিজা
মাউ-লিজা ওৰফে মাহু, এগৰাকী সৃষ্টিকৰ্তা দেৱী, গবে(Gbe) পৌৰাণিক কাহিনী আৰু পশ্চিম আফ্ৰিকান ভোডুনত সূৰ্য্য আৰু চন্দ্ৰৰ কাহিনীৰ সৈতে জড়িত। মাৱু আৰু লিজা ঐশ্বৰিক, একেলগে ৰাখিলে তেওঁলোক এজন এজেণ্ডাৰ দেৱতা।
-
মামা অক্লো
ইনকা পৌৰাণিক কাহিনীত মামা অক্লো বা অধিক নিৰ্দিষ্টভাৱে ক’বলৈ গ’লে মামা উকল্লুক মাতৃ আৰু উৰ্বৰতা দেৱী হিচাপে দেৱী হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল। এটা কিংবদন্তিত তেওঁ ইংতি আৰু মামা কিল্লাৰ কন্যা আৰু আন এটা কিংবদন্তিত ভিৰাকোচা (ৱিৰাকুচা) আৰু মামা কুচাৰ কন্যা বুলি কোৱা হয়।
-
মামা কুইলা
মামা কুইলা বা মামা কিলা (অৰ্থ: মা চন্দ্ৰ), ইনকা পৌৰাণিক কাহিনী আৰু ধৰ্মত, চন্দ্ৰৰ তৃতীয় শক্তি আৰু দেৱী আছিল। তেওঁ আছিল ইংতিৰ ডাঙৰ ভনীয়েক আৰু পত্নী, ভিৰাকোচাৰ কন্যা আৰু ইনকা সাম্ৰাজ্য আৰু সংস্কৃতিৰ পৌৰাণিক প্ৰতিষ্ঠাপক মানকো কাপাক আৰু মামা উকলু (মামা অক্লো)ৰ মাতৃ।
-
মামা কুচা
মামা কুচা বা মামা কোচা (আক্ষৰিক অৰ্থ: "মাতৃ সাগৰ", "মাতৃ হ্ৰদ", বা কেৱল "সাগৰ") হৈছে প্ৰাচীন ইনকান সাগৰ আৰু মাছৰ দেৱী, নাৱিক আৰু মাছমৰীয়াৰ ৰক্ষক, ইংটি আৰু মামা কুইলাৰ মাতৃ বীৰাকুচাৰ পত্নী।
-
মুট
মুট আছিল প্ৰাচীন মিচৰত প্ৰচলিত ধৰ্মৰ এগৰাকী দেৱী। প্ৰাচীন মিচৰীয় ভাষাত মুট শব্দৰ অৰ্থ আছিল মাতৃ। তেওঁৰ নামটো মাউট বা মউট বুলিও বানান কৰিব পাৰি। যি পানীৰ পৰা সকলো জন্ম হৈছিল, সেই পানীৰ লগত তাইৰ সম্পৰ্ক আছে। অৰ্থাৎ তেওঁৰ উৎপত্তি নীল নদীৰ ব-দ্বীপ বা মধ্য মিচৰত বুলি কোৱা হয়।
