ইতিহাস
প্ৰাচীন সভ্যতাৰ পৰা আধুনিক কাললৈ — ৰাজ্য, যুদ্ধ, আন্দোলন আৰু ঘটনাপ্ৰবাহ · ৫৮৭ প্ৰবন্ধ
সকলো প্ৰবন্ধ
-
ৰাধা আৰু ৰুক্মিণী
ৰাধা আৰু ৰুক্মিণী( Radha and Rukmini) আহোম ৰাজত্বকালত হোৱা মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহৰ দুই মহিলা ৰণুৱা৷ এওঁলোক দুয়ো মৰাণ সেনাপতিৰ পত্নী আছিল৷এই দুই নাৰীক লৈ ৰজনীকান্ত বৰদলৈয়ে “অসম হিতৈষী’’ নামৰ কাকতত “ৰাধা-ৰুক্মিণীৰ ৰণ’’ নামৰ এখন উপন্যাস ৰচনা কৰিছিল৷ আন এখন অসমীয়া উপন্যাস দণ্ডিনাথ কলিতাৰ “গণবিপ্লৱ’’তো…
-
ৰেৱতী পট্টথানম
ৰেৱতী পট্টথানম (ইংৰাজী: Revathi Pattathanam) হৈছে প্ৰাচীন কালৰেপৰা ভাৰতৰ কেৰালাৰ কোঝিকোডত অনুষ্ঠিত হৈ অহা পণ্ডিতসকলৰ এক বাৰ্ষিক সমাৱেশ। পৰম্পৰাগতভাৱে এইটো এটা সাতদিনীয়া অনুষ্ঠান। কোঝিকোডৰ জামৰিনৰ পৃষ্ঠপোষকতাত এই উৎসৱ অনুষ্ঠিত হৈছিল।
-
ৱমেন ইন ব্লেক
ৱমেন ইন ব্লেক (נשים בשחור, নাছিম বেশ্বাহোৰ) হৈছে এক মহিলা যুদ্ধ বিৰোধী আন্দোলন। এই আন্দোলনৰ বিশ্বজুৰি আনুমানিক ১০,০০০ কৰ্মী আছে। এই আন্দোলনৰ প্ৰথম দলটো ১৯৮৮ চনত প্ৰথম ইন্তিফাদাৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱৰ পিছত জেৰুজালেমত ইজৰাইলী মহিলাসকলে গঠন কৰিছিল। প্ৰথম ইন্তিফাদাৰ হৈছে ইজৰাইল আৰু পেলেষ্টাইনৰ মাজৰ প্ৰথম যুদ্ধ।
-
ৱাং য়াংমিং
ৱাং য়াংমিং (Wang Yangming,১৪৭২–১৫২৯) চীন দেশৰ মিং ৰাজবংশৰ (Ming dynasty) এজন অতি প্ৰখ্যাত ৰাষ্ট্ৰনীতিজ্ঞ, সেনাধ্যক্ষ আৰু নব্য-কনফুচীয় (Neo-Confucian) দাৰ্শনিক আছিল। কনফুচীয় ঐতিহ্যৰ ইতিহাসত তেওঁক কনফুচিয়াছ, মেন্সিয়াছ আৰু জু চিৰ সমান্তৰালভাৱে অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ গুৰু হিচাপে গণ্য কৰা হয়.
-
চাওফা
চাওফা (𑜋𑜰𑜫;𑜇า.Tsāo phâa; চীনা:召法;ছান:ၸဝ်ႈၾႃႉ,অৰ্থ: স্বৰ্গদেউ, স্বৰ্গৰ ৰজা) হ'ল আহোম ৰাজ্য, শান ৰাজ্য, দাঈ ৰাজ্য, থাই ৰাজ্য আৰু খামটিসকলৰ টাইবংশানুক্ৰমিক টাইশাসকসকলক সূচাই ব্যৱহাৰ কৰা ৰাজকীয় উপাধি। কেৱল টাই বংশৰ মানুহেহে এই উপাধি লাভ কৰে। অসমীয়া ভাষাত ইয়াক স্বৰ্গদেউ বুলিও কোৱা হয়।
-
কামৰূপ (দ্ব্যৰ্থতা দূৰীকৰণ পৃষ্ঠা)
কামৰূপ ভাৰতৰ অসম ৰাজ্যৰ এখন প্ৰশাসনিক জিলা৷ ২০০৩ চনত পুৰণি কামৰূপ জিলা দুভাগত বিভক্ত হয়; বৃহত্তৰ গুৱাহাটী অঞ্চলক লৈ এখন নতুন জিলা কামৰূপ মহানগৰ জিলা গঠন কৰা হয় আৰু অন্যখনৰ নাম আগৰ কামৰূপেই থাকিল। ২০০৪ চনত কামৰূপ জিলাৰ অন্তৰ্গত ৰঙিয়া মহকুমাৰ এটা অংশ নবগঠিত বাক্সা জিলাত অন্তৰ্ভূক্ত হয়।
-
আলেকজেণ্ডাৰ
মাকেদ’নিয়াৰ ৩য় আলেক্সান্দ্ৰ’ছ (Ἀλέξανδρος,; Alexander,; ২০/২১ জুলাই ৩৫৬ খ্ৰী.পূ. – ১০/১১ জুন ৩২৩ খ্ৰী.পূ.), যিজনক বেছিকৈ মহান আলেক্সান্দ্ৰ’ছ নামেৰে জনা যায়, আছিল ইতিহাসৰ আটাইতকৈ বিখ্যাত বীৰসকলৰ ভিতৰত অন্যতম। প্ৰাচীন গ্ৰীক ৰাজ্য মেচিডনৰ ৰজা। পিতাকৰ নাম ফিলিপ।
-
পাল ৰাজবংশ (কামৰূপ)
পাল ৰাজবংশ (Pala dynasty)ই আনুমানিক ৯৯০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা ১১৩৮ খ্ৰীষ্টাব্দলৈ কামৰূপ ৰাজ্য ৰাজত্ব কৰিছিল। শালস্তম্ভ বংশৰ শেষ ৰজা ত্যাগ সিংহৰ সতি-সন্ততি নথকাত সেই বংশ লোপ পাইছিল। প্ৰজাসকলে ব্ৰহ্মপাল নামৰ পুৰণি নৰক বংশীয় কোঁৱৰ এজনক ৰজা মনোনীত কৰিছিল।
-
বৰ্মণ ৰাজবংশ
বৰ্মণ বংশ (Varman dynasty) খ্ৰীষ্টীয় চতুৰ্থ শতিকাৰ মাজভাগত পুষ্যবৰ্মা নামৰ ৰজা এজনে কামৰূপত প্ৰতিষ্ঠা কৰে। এই বংশই ৩৫০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা ৬৫০ খ্ৰীষ্টাব্দলৈ কামৰূপত ৰাজত্ব কৰিছিল। এই বংশ সেই সময়ৰ গুপ্ত বংশৰ সমসাময়িক আছিল।
-
শালস্তম্ভ ৰাজবংশ
শালস্তম্ভ বংশ সপ্তম শতিকাৰ মাজভাগত শালস্তম্ভ নামৰ ৰজা এজনে প্ৰতিষ্ঠা কৰে। তেওঁ প্ৰাগজ্যোতিষপুৰৰ পৰা ৰাজধানী তুলি নি বৰ্তমান তেজপুৰৰ ওচৰৰ হাৰুপ্পেশ্বৰ নামে ঠাইত পাতে। ড° ডম্বৰুধৰ নাথৰ মতে শালস্তম্ভ চুতীয়া জাতিৰ লোক। কিন্তু এই বংশৰ ৰজাবিলাকে নিজকে ভগদত্তৰ বংশধৰ বুলিহে পৰিচয় দিছিল।
-
ভগদত্ত
ভগদত্ত (Bhagadatta) নৰকাসুৰৰ পুত্ৰ আছিল। মহাভাৰতত তেওঁ প্ৰাগজ্যোতিষপুৰত ৰাজত্ব কৰিছিল বুলি উল্লেখ আছে। ভগদত্তৰ জীয়েক ভানুমতী আৰু ময়ুৰীক কৌৰৱৰাজ দুৰ্যোধনলৈ বিয়া দিছিল। তেওঁৰ আন এগৰাকী কন্যা ধনুমতী পাঞ্চালৰ ধৃষ্টদ্যুম্নৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল।
-
কোচ হাজো
কোচ হাজো (১৫৮১ - ১৬১৬) কোচ ৰাজবংশৰ ৰজা ৰঘুদেৱ আৰু তেওঁৰ পুত্ৰ পৰীক্ষিত নাৰায়ণৰ ৰাজ্য আছিল। এই ৰাজ্যৰ সীমা ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদৰ উত্তৰে পশ্চিমে সোণকোষ নদীৰ পৰা পূবে ভাৰেলী নদী পৰ্যন্ত বিস্তৃত আছিল। কমতা ৰাজ্যৰ বিভাজনৰ পিছত এই ৰাজ্য গঠন কৰা হৈছিল। কমতা ৰাজ্য মধ্যযুগত কোচ ৰজা নৰনাৰায়ণৰ শাসনৰ অধীনত আছিল।
-
ধোদৰ আলি
ধোদৰ আলি (Sluggards' Road) পথটো গোলাঘাট জিলাৰ খুমটাই কমাৰগাঁৱৰ পৰা দক্ষিণ-পূৱলৈ গৈ গোলাঘাট নগৰৰ মাজেদি কমাৰ-বন্ধা হৈ তিতাবৰ, মৰিয়নি মাজেৰে নামৰূপৰ ওচৰৰ জয়পুৰত সংযুক্ত হৈছে। এই আলিটোৰ দৈৰ্ঘ্য প্ৰায় ২১২ কিঃমিঃ।
-
মেচ'পটেমিয়া
মেচ’পটেমিয়া;, Μεσοποταμία "নদীৰ মাজৰ ঠাই"; بلاد الرافدين; میانرودان) হৈছে টাইগ্ৰীচ আৰু ইউফ্ৰেটিচ নদীক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ় লৈ উঠা এক প্ৰাচীন সভ্যতা। বৰ্তমানৰ ইৰাক, কুৱেইট, উত্তৰ-পূব ছিৰিয়া, দক্ষিণ-পূব তুৰ্কী আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম ইৰাণ জুৰি এই সভ্যতা বিস্তৃত আছিল।
-
দন্দুৱা দ্ৰোহ
দন্দুৱা দ্ৰোহ (Dundiya rebellion) ১৮শ শতিকাৰ শেষৰফালে আহোম ৰাজ্যৰ বৰফুকনে চোৱা-চিতা কৰা অঞ্চল কামৰূপত হোৱা এক বিদ্ৰোহ। স্বৰ্গদেউ কমলেশ্বৰ সিংহৰ দিনত হৰদত্ত আৰু বীৰদত্ত নামৰ দুজন ভাই-ককাইয়ে এই বিদ্ৰোহৰ গুৰি ধৰিছিল।
-
কমতাপুৰ
কমতাপুৰ ৰাজ্য (কামতাপুৰ বুলিও কোৱা হয়) ত্ৰয়োদশ শতিকাত পাল ৰাজবংশৰ পতনৰ পাছত পুৰণি কামৰূপ ৰাজ্যৰ পশ্চিম অংশত গঠিত হৈছিল। কমতা ৰাজ্যৰ উত্থানৰ লগে লগে অসম বুৰঞ্জীৰ প্ৰাচীন যুগ শেষ হয় আৰু মধ্য যুগ আৰম্ভ হয়। এই অঞ্চলৰ শেষ শাসক আছিল খেন বংশ।
-
ক’ৰ'মণ্ডল আৰু বেংগল চেটলমেণ্টছ্ প্ৰেচিডেঞ্চি
ক’ৰ'মণ্ডল আৰু বেংগল চেটলমেণ্টছ্ প্ৰেচিডেঞ্চি (Presidency of Coromandel and Bengal Settlements) ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ এটা প্ৰশাসনিক বিভাগ আছিল। ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীয়ে ১৬৮২ চনৰ ১৭ জুলাইত এই প্ৰেচিডেঞ্চি প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।
-
ফুকন
ফুকন বা ফু-কন (আহোম ভাষা: 𑜇𑜥:𑜀𑜨𑜃𑜫:, Phu Kan) আছিল আহোম ৰাজ্যৰ আহোম সেনাবাহিনীৰ পাইক কৰ্মচাৰী। ফুকনৰ বংশধৰ সকলে ইয়াক এটা উপাধি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে, এয়া মূলতঃ আহোম জনগোষ্ঠী বা আহোম সৈন্যবাহিনীত কাম কৰা চুতীয়া, কলিতা, ব্ৰাহ্মণ আদি সম্প্ৰদায়ৰ বংশধৰ সকলে প্ৰয়োগ কৰে।
-
ভূতি বৰ্মা
ভূতি বৰ্মা (Bhuti Varman) কামৰূপ ৰাজ্যৰ বৰ্মণ ৰাজবংশৰ অষ্টমজন ৰজা আছিল। এওঁ ৫১৮ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা ৫৪২ খ্ৰীষ্টাব্দলৈ ৰাজত্ব কৰিছিল। তেওঁ বিজনানাৱতীক (Vijnanavati) বিয়া কৰাইছিল। ইয়াৰ পিছত তেওঁলোকৰে পুত্ৰ চন্দ্ৰমুখ বৰ্মা ভূতি বৰ্মাৰ উত্তৰাসুৰী হিচাপে ৰাজ সিংহাসনত বহিছিল।
-
শালস্তম্ভ
শালস্তম্ভ আনুমানিক ৬৫০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা ৯০০ খ্ৰীষ্টাব্দলৈ অসমত ৰাজত্ব কৰা শালস্তম্ভ বংশৰ প্ৰথম জন ৰজা৷ তেওঁৰ ৰাজত্বকাল ৬৫০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা ৬৭৫ খ্ৰীষ্টাব্দলৈ আছিল বুলি অনুমান কৰা হয়৷ কামৰূপত ভাস্কৰ বৰ্মনৰ মৃত্যুৰ পিছত ম্লেছসকলে বিদ্ৰোহ আৰম্ভ কৰে আৰু তেওঁলোকৰ দলপতি শালস্তম্ভই ৰাজসিংহাসন দখল কৰে৷
-
ৰাজবংশী
ৰাজবংশী বুলিলে তলত উল্লেখিত বিষয়বোৰ বুজাব পাৰে: কোচ ৰাজবংশী জনগোষ্ঠী, দক্ষিণ এছিয়াৰ এটা জাতিগত গোট। ৰাজবংশী ভাষা (নেপাল), নেপালত কথিত এটা ইণ্ডো-আৰ্য ভাষা, যি উক্ত জাতিগত গোটৰ লগত ঘনিষ্ঠভাৱে সম্পৰ্কিত। কোচ ৰাজবংশী ভাষা, ইণ্ডো-আৰ্য ভাষা পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত এটা ভাষা।
-
বব্ৰুবাহন
বব্ৰুবাহন মণিপুৰ ৰাজ্যৰ ৰাজকন্যা চিত্ৰাংগদা আৰু তৃতীয় পাণ্ডৱ অৰ্জুনৰ পুতেক আছিল। কুৰুক্ষেত্ৰ যুদ্ধৰ পাছত যেতিয়া পঞ্চপাণ্ডৱে হস্তিনাপুৰত ৰাজত্ব কৰিছিল, তেতিয়া বব্ৰুবাহনে মণিপুৰত ৰাজত্ব কৰিছিল। তেওঁ পাণ্ডৱৰ অশ্বমেধ ঘোঁৰা বন্দী কৰি থৈ পিতৃ অৰ্জুনৰ লগত যুদ্ধ কৰি অৰ্জুনক পৰাস্ত কৰে।
-
মহাৰাণা
মহাৰাণা ("মহান ৰাণা") এক ভাৰতীয় ৰাজকীয় উপাধি ৰাণাৰ এক ভিন্নতা। মহাৰাণাই 'মহাৰাজ' বা 'উচ্চ ৰজা'ক বুজায়, যিটো "মহাৰাজ" শব্দৰ সৈতে মিল আছে। এই শব্দটো সংস্কৃত “মহাৰাণক’’ উপাধিৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে।
-
মামী
মামী (Mummy) হ'ল প্ৰাচীন ইজিপ্টৰ লোকসকলে বিশেষ পদ্ধতিৰে অক্ষত অৱস্থাত সংৰক্ষিত কৰি ৰখা মানুহ (বা আন জীৱৰ) মৃতদেহ। আজিৰপৰা ৫০০০ বছৰ আগেয়েই মিছৰীয় লোকসকলে নানা ৰাসায়নিক পদাৰ্থ মিহলাই মৃতদেহ সমূহ সংৰক্ষণ কৰি ৰখা কৌশলৰ বিষয়ে জানিছিল।
-
ইন্দ্ৰপাল
ইন্দ্ৰপাল দশম শতিকাৰ পাল বংশৰ এগৰাকী ৰজা। ইন্দ্ৰপালৰ পিতৃ আছিল পুৰন্দৰপাল। কিন্তু পিতামহ ৰত্ন পালৰ জীৱিত অৱস্থাতে পিতৃৰ মৃত্যু হোৱাত পিতামহৰ পাছতে কামৰূপৰ ৰাজপাটত উঠে। ইন্দ্ৰপালে ৰাষ্ট্ৰকূট ৰাজকুমাৰী ৰাজ্যদেৱীক বিয়া কৰাইছিল। তেখেতে প্ৰায় ২৫ বছৰ ৰাজত্ব কৰিছিল।
-
কল্যাণ বৰ্মা
কল্যাণ বৰ্মা (Kalyana Varman) কামৰূপ ৰাজ্যৰ বৰ্মণ ৰাজবংশৰ চতুৰ্থজন ৰজা আছিল। এওঁ বল বৰ্মা আৰু ৰত্নাৱতীৰ পুত্ৰ আছিল। এওঁ ৪২২ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা ৪৪৬ খ্ৰীষ্টাব্দলৈ ৰাজত্ব কৰিছিল। তেওঁ গন্ধৰ্বৱতীক বিয়া কৰাইছিল। তেওঁৰ পিছত গণপতি বৰ্মা উত্তৰাসুৰী হিচাপে ৰাজ সিংহাসনত বহিছিল।
-
মহেন্দ্ৰ বৰ্মা
মহেন্দ্ৰ বৰ্মা (Mahendra Varman) কামৰূপ ৰাজ্যৰ বৰ্মণ ৰাজবংশৰ ষষ্ঠজন ৰজা আছিল। এওঁ গণপতি বৰ্মা আৰু য়াজিয়াৱতীৰ পুত্ৰ আছিল। এওঁ ৪৭০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা ৪৯৪ খ্ৰীষ্টাব্দলৈ ৰাজত্ব কৰিছিল। এওঁ সুব্ৰতাক বিয়া কৰইছিল। তেওঁৰ পিছত তেওঁৰ পুত্ৰ নাৰায়ণ বৰ্মা উত্তৰাসুৰী হিচাপে ৰাজ সিংহাসনত বহিছিল।
-
অসম ইতিহাসৰ আদিযুগৰ তাম্ৰ আৰু শিলালিপিৰ তালিকা
ইতিহাস ৰচনাৰ সমল হিচাপে তাম্ৰ আৰু শিলালিপি সমূহৰ গুৰুত্ব আছে। অসমত বৰ্তমানলৈ ঊনচল্লিছখন লিপি আৱিষ্কৃত হৈছে। এই তালিকাত উদ্ধাৰ হোৱা শিলা আৰু তাম্ৰলিপিসমূহৰ তালিকা কৰি ৰখা হৈছে।
-
গণপতি বৰ্মা
গণপতি বৰ্মা (Ganapati Varman) কামৰূপ ৰাজ্যৰ বৰ্মণ ৰাজবংশৰ পঞ্চমজন ৰজা আছিল। এওঁ কল্যাণ বৰ্মা আৰু গন্ধৰ্বৱতীৰ পুত্ৰ আছিল। এওঁ ৪৪৬ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা ৪৭০ খ্ৰীষ্টাব্দলৈ ৰাজত্ব কৰিছিল। তেওঁ য়াজিয়াৱতীক বিয়া কৰাইছিল। তেওঁৰ পিছত মহেন্দ্ৰ বৰ্মা উত্তৰাসুৰী হিচাপে ৰাজ সিংহাসনত বহিছিল।
-
গোবৰ ৰজা
গোবৰ (ৰাজত্ব ১৬৭৫-১৬৭৫) প্ৰায় তিনি সপ্তাহৰ বাবে আহোম ৰাজ্যৰ ৰজা আছিল। আহোম ৰাজবংশত তুংখুঙীয়া ফৈদৰ তেওঁ প্ৰথম ৰজা আছিল। তেওঁৰ পুত্ৰই পাছলৈ গদাধৰ সিংহ নামেৰে স্বৰ্গদেউ হৈছিল। আহোম ৰাজধানী গড়গাঁৱৰ এজন শক্তিশালী বিষয়া ডেবেৰা বৰবৰুৱাই তেওঁক সিংহাসনত অধিষ্ঠিত কৰাইছিল।