মায়া সভ্যতা
১৮ প্ৰবন্ধ
-
মায়া পৌৰাণিক কাহিনী
মায়া পৌৰাণিক কাহিনী বা মায়া পৌৰাণিক কাহিনী মেছ'আমেৰিকান পৌৰাণিক কাহিনীৰ অংশ আৰু ইয়াত সকলো মায়া কাহিনী সন্নিবিষ্ট কৰা হৈছে য’ত প্ৰকৃতিৰ ব্যক্তিত্বপ্ৰাপ্ত শক্তি, দেৱতা আৰু এইবোৰৰ সৈতে যোগাযোগ কৰা নায়কসকলে মূল ভূমিকা পালন কৰে। সেই যুগৰ কিংবদন্তিবোৰ আইকন’গ্ৰাফীৰ পৰা পুনৰ নিৰ্মাণ কৰিব লাগিব।
-
মায়া সভ্যতা
মায়া সভ্যতা (Maya civilization) মায়া লোকসকলৰ দ্বাৰা বিকশিত এক প্ৰাচীন মেছো-আমেৰিকান সভ্যতা। এই সভ্যতা প্ৰাক-কলম্বিয়ান আমেৰিকাৰ আটাইতকৈ অত্যাধুনিক আৰু উচ্চ বিকশিত লিখন প্ৰণালী চিত্ৰশাব্দিক লিপিৰ লগতে ইয়াৰ কলা, স্থাপত্য, গণিত, দিনপঞ্জী তথা জ্যোতিৰ্বৈজ্ঞানিক প্ৰণালীৰ বাবে প্ৰখ্যাত।
-
ছাক
ছাক (বা চাক বা ক্লাছিক মায়ান ভাষাত ছাহক বুলিও বানান কৰা হয়) বৰষুণ, বজ্ৰপাত আৰু বিজুলীৰ মায়া দেৱতাৰ নাম। বিজুলীৰ কুঠাৰেৰে ছাকে ডাৱৰবোৰত খুন্দা মাৰে, যাৰ ফলত ডাৱৰবোৰে বজ্ৰপাত আৰু বৰষুণৰ সৃষ্টি কৰে। এজটেকসকলৰ মাজত ছাক ট্লালক আৰু জাপোটেকসকলৰ মাজত কোচিজোৰ সৈতে মিল আছে।
-
হুন হুনাহপু
হুন হুনাহপু "এজন হুনাহপু" হৈছে লেট উত্তৰ ধ্ৰুপদী মায়া পৌৰাণিক কাহিনীৰ এক ব্যক্তিত্ব, যাৰ নামে তেওঁক দিনৰ গণনাৰ XX দিন হুনাহপু (ক্লাছিক আহাউ "প্ৰভু"ৰ সৈতে মিল থকা)ৰ সৈতে সংযোগ কৰে। তেওঁৰ কাহিনীটো আৰম্ভণিৰ ঔপনিৱেশিক "প'পল ৱুহ" পাণ্ডুলিপিৰ অংশ।
-
কিনিচ আহাউ
কিনিচ আহাউ হৈছে ১৬ শতিকাৰ মায়াৰ সূৰ্য দেৱতাৰ ইউকেটেক নাম, যাক ক’ডিচসমূহৰ কথা ক’লে “গড G’’ বুলি চিহ্নিত কৰা হয়। ক্লাছিক যুগত গড জিক একুইলাইন নাক, ডাঙৰ বৰ্গক্ষেত্ৰৰ চকু, ক্ৰছ চকু আৰু দাঁতৰ ওপৰৰ শাৰীত ফাইলযুক্ত ছিদ্ৰযুক্ত আদবয়সীয়া মানুহ হিচাপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে।
-
বাকাব
বাকাব হৈছে পৃথিৱীৰ অভ্যন্তৰীণ অংশ আৰু ইয়াৰ পানীৰ নিক্ষেপৰ চাৰিজন প্ৰাকহিস্পানিক বয়সীয়াল দেৱতাৰ বাবে সাধাৰণ ইউকেটেক মায়া নাম। গালফ ক’ষ্ট অঞ্চলৰ লেচাৰ, মদ্যপান কৰা পুৰণি বজ্ৰপাতৰ দেৱতাবোৰত বাকাবসকলৰ অধিক শেহতীয়া সমকক্ষ আছে। বাকাবসকলক পাৱাহটুন বুলিও কোৱা হয়
-
হাউলাৰ বান্দৰ দেৱতা
ধ্ৰুপদী মায়াসকলৰ ভিতৰত হাউলাৰ বান্দৰ দেৱতা(হাউলাৰ মাংকী গড) কলাৰ প্ৰধান দেৱতা আছিল—সংগীতকে ধৰি—আৰু শিল্পীসকলৰ, বিশেষকৈ লিখক আৰু ভাস্কৰ্য্যশিল্পীসকলৰ পৃষ্ঠপোষক আছিল। সেইবাবেই তেওঁৰ প্ৰভাৱৰ ক্ষেত্ৰখন টনছুৰেড মেইজ গডৰ সৈতে ওপৰত ওপৰত সোমাই পৰিছিল।
-
অহ্ পেকু
মায়া পৌৰাণিক কাহিনীত অহ্ পেকু (pek-ku) আছিল বজ্ৰপাতৰ দেৱতা। অহ্ পেকু পাহাৰৰ শিখৰত বাস কৰিছিল আৰু ধুমুহাৰ সময়ত ডাৱৰৰ ওপৰলৈ উঠি বজ্ৰপাতৰ সৃষ্টি কৰিছিল।
-
আকাট
মায়া পৌৰাণিক কাহিনীত আকাট আছিল টেটু কৰা প্ৰক্ৰিয়াৰ সৈতে জড়িত এজন দেৱতা। মায়াসকলে টেটু কৰা প্ৰক্ৰিয়াটোক অতি গুৰুত্ব দিছিল, তেওঁলোকে বিশ্বাস কৰিছিল যে কোনো দেৱতাৰ প্ৰতিমূৰ্তিত টেটু কৰিলে এজন ব্যক্তিয়ে সেই দেৱতাৰ কিছু শক্তিৰে ৰঞ্জিত হ’ব।
-
ইয়োপাট
ইয়োপাট আছিল দক্ষিণ মায়া অঞ্চলৰ এজন গুৰুত্বপূৰ্ণ মায়া বিশ্বাসৰ ধুমুহাৰ দেৱতা, যিয়ে মেছ'আমেৰিকান কালক্ৰমৰ ধ্ৰুপদী যুগত (প্ৰায় ২৫০–৯০০ খ্ৰীষ্টাব্দ) ক’পান আৰু কুইৰিগুয়া চহৰক সামৰি লৈছিল। ইয়োপাটৰ মায়াৰ বৰষুণ দেৱতা ছাকৰ সৈতে ওতঃপ্ৰোত সম্পৰ্ক আছিল।
-
কাবাগুইল
মায়া পৌৰাণিক কাহিনীত কাবাগুইল (আক্ষৰিক অৰ্থত 'আকাশৰ হৃদয়') আছিল এজন সৌৰ দেৱতা যিয়ে মানুহৰ সৃষ্টিত সহায় কৰিছিল।
-
চিজিন
মায়া পৌৰাণিক কাহিনীত চিজিন হৈছে মৃত্যু আৰু ভূমিকম্পৰ দেৱতা। পণ্ডিতসকলে তেওঁক “গড-A’’ বুলি কয়। ইউকাটান মায়াসকলৰ বাবে তেওঁ আছিল হান-কেম আৰু ৱুকুব-কাম।
-
ছিন (দেৱতা)
ছিনক কু, কেভিল (‘মূৰ্তি’ বুলি গ্ল’ছ কৰা, সম্ভৱতঃ ক’ৱিইলক বুজায়), আৰু মৰাণৰ সৈতে একেলগে আন পুৰুষ দেৱতা আৰু মানুহৰ সৈতে যৌন সম্পৰ্ক প্ৰদৰ্শন কৰা বুলি কোৱা পুৰুষ দেৱতাৰ নাম হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে।
-
জাগুৱাৰ গড
প্ৰাক-কলম্বিয়ান মায়া ধৰ্মই জাগুৱাৰ উপ-দেৱতা, (পূৰ্বপুৰুষৰ) ৰক্ষক আৰু সৰবৰাহকাৰীৰ উপৰিও বিভিন্ন জাগুৱাৰ দেৱতাক চিনি পাইছিল। প্ৰধান জাগুৱাৰ দেৱতাসমূহৰ বিষয়ে তলত আলোচনা কৰা হৈছে। তেওঁলোকৰ লগত জড়িত আখ্যানসমূহ (মায়া পৌৰাণিক কাহিনীৰ অংশ) এতিয়াও বহুলাংশে পুনৰ্গঠন কৰিবলগীয়া আছে।
-
টোহিল
টোহিল (IPA: [toˈχil], উচ্চাৰণ Tojil) হৈছে মায়াৰ অগ্নি দেৱতা। তেওঁ মেছ’আমেৰিকাৰ শেষৰ প’ষ্টক্লাছিক যুগৰ Kʼicheʼ মায়াৰ এজন দেৱতা। স্পেনিছ বিজয়ৰ সময়ত টোহিল আছিল Kʼicheʼ ৰ পৃষ্ঠপোষক দেৱতা। উত্তৰ-ক্লাছিক যুগত হাইলেণ্ড মায়া সংস্কৃতিৰ পৰা প্ৰভাৱিত হোৱা টলটেকা প্যান্থেয়নত তেওঁক অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।
-
মায়া মাকৈ দেৱতা
মায়া মাকৈ হৈছে মায়া মৌখিক পৰম্পৰাত বিশ্বাস কৰা মাকৈ গছৰ দেৱতা। অন্যান্য মেছ'আমেৰিকান জনগোষ্ঠীসমূহৰ দৰেই পৰম্পৰাগত মায়াসকলেও তেওঁলোকৰ মূল খাদ্যশস্য মাকৈত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ শক্তিক চিনাক্ত কৰে। এই কথা তেওঁলোকৰ পৌৰাণিক পৰম্পৰাসমূহে স্পষ্টকৈ দেখুৱাইছে।
-
যুম কাক্স
যুম কাক্স (মায়া উচ্চাৰণ: [jum kʼaːʃ], "অৰণ্যৰ প্ৰভু"), যুমকা(Yumká) নামেৰেও জনাজাত বন্য গছ-গছনিৰ দেৱতা আৰু ইয়াৰ প্ৰাণীৰ ৰক্ষকৰ বাবে এটা য়ুকাটেক মায়া নাম।
-
হুৰাকান
হুৰাকান (/ˈhʊrəkən, ˈhʊrəkɑːn/; স্পেনিছ: হুৰাকান; মায়া ভাষা: হুনৰাকান, "এটা ভৰিৰ"), প্ৰায়ে U Kʼux Kaj, "আকাশৰ হৃদয়" বুলি কোৱা হয়, হৈছে বতাহ, ধুমুহা, জুইৰ Kʼicheʼ মায়া দেৱতা আৰু মানৱতা সৃষ্টিৰ তিনিওটা প্ৰচেষ্টাতে অংশগ্ৰহণ কৰা সৃষ্টিকৰ্তা দেৱতাসকলৰ ভিতৰত অন্যতম।