জীৱনী
অসম, ভাৰত আৰু বিশ্বৰ মনীষী, শিল্পী, নেতা আৰু চিন্তাবিদসকলৰ জীৱন · ৯,৭৩১ প্ৰবন্ধ
সকলো প্ৰবন্ধ
-
চ্যু-কা-ফা
চ্যু-কা-ফা আছিল আহোম ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠাপক আৰু মধ্যযুগীয় টাই-আঞ্চলিক ৰাজনীতিৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ নেতা। ১২২৮ খ্ৰীষ্টাব্দত তেওঁ ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত নতুন ৰাষ্ট্ৰ গঢ় দি ১২৫৩ চনত চে-ৰাই-দ’য় (চৰাইদেউ)ত প্ৰথম স্থায়ী ৰাজধানী পাতি আহোম শাসনৰ দীঘলীয়া ধাৰাটোক সূচনা কৰে।
-
বিজু ফুকন
বিজু ফুকন অসমৰ জনপ্ৰিয় চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা আৰু কেতিয়াবা পৰিচালকো আছিল। ১৯৭০–৯০ দশকৰ অসমীয়া বাণিজ্যিক চলচ্চিত্ৰত নায়ক-চৰিত্ৰেৰে তেখেতে প্ৰশস্ত জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰে।
-
বীৰেন্দ্ৰ কুমাৰ ভট্টাচাৰ্য
বীৰেন্দ্ৰ কুমাৰ ভট্টাচাৰ্য (১৯২৪–১৯৯৭) অসমীয়া সাহিত্যৰ ৰামধেনু যুগৰ অন্যতম মুখ্য কথাসাহিত্যিক, যাৰ উপন্যাস আৰু গল্পত সমাজ-বাস্তৱতা, ৰাজনৈতিক চেতনা আৰু মানৱতাবোধ স্পষ্ট ৰূপে প্ৰকাশ পাইছে।
-
গোপীনাথ বৰদলৈ
গোপীনাথ বৰদলৈ (১৮৯০–১৯৫০) আছিল অসমৰ স্বাধীনতা-উত্তৰ যুগৰ প্ৰথম মুখ্যমন্ত্ৰী আৰু ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ এগৰাকী গুৰুত্বপূৰ্ণ কংগ্ৰেছী নেতৃ। ধৰ্মভিত্তিক বিভাজনৰ টানাপোৰেণত অসমক প্ৰস্তাৱিত পূব পাকিস্তানৰ অন্তৰ্ভুক্তিৰ পৰা আঁতৰাই ৰখাত তেওঁৰ ৰাজনৈতিক ভূমিকা বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য।
-
লাচিত বৰফুকন
লাচিত বৰফুকন আহোম ৰাজ্যৰ নৱমজন বৰফুকন আৰু ১৬৭১ চনৰ শৰাইঘাটৰ যুদ্ধত আহোম সেনাৰ নেতৃত্ব দিয়া প্ৰধান সেনাপতি। মোগল সাম্ৰাজ্যৰ বৃহৎ সৈন্যবাহিনী পৰাজিত কৰি অসমৰ ৰাজনৈতিক স্বাধীনতা ৰক্ষাত তেখেতে স্থায়ী স্থান লাভ কৰিছে।
-
তপন দাস
তপন দাস অসমৰ এগৰাকী মঞ্চ আৰু চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা, নাট পৰিচালক, আবৃত্তিকাৰ আৰু গল্প লিখক। গুৱাহাটীৰ মঞ্চেৰে খ্যাতি লাভ কৰা এই শিল্পীয়ে পৰৱৰ্তীকালত ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ আৰু কমেও ২০খন অসমীয়া বোলছবিত অভিনয় কৰি পৰিচিতি বিস্তাৰ কৰে।
-
নগেন শইকীয়া
নগেন শইকীয়া (জন্ম ১১ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯৩৯) আধুনিক অসমীয়া সাহিত্যৰ এগৰাকী বহুমুখী স্ৰষ্টা—গল্প-উপন্যাস, সমালোচনা-গৱেষণা, সম্পাদনা আৰু শিক্ষাদান—এই সকলো ক্ষেত্ৰতে তেখেতৰ সক্ৰিয় উপস্থিতি দেখা যায়।
-
হীৰেন ভট্টাচাৰ্য
হীৰেন ভট্টাচাৰ্য (১৯৩২–২০১২) অসমীয়া আধুনিক কবিতাৰ এক অন্যতম জনপ্ৰিয় কণ্ঠ, যাৰ কবিতাত প্ৰেম, সমাজ-চেতনা আৰু অন্তৰ্দুখ একেলগে ধ্বনিত হয়। ‘হীৰুদা’ নামে পৰিচিত এই কবিয়ে ১৩খন কবিতাপুথি, শিশুসাহিত্য আৰু সম্পাদনা-কর্মৰে অসমীয়া সাহিত্যত স্থায়ী দাগ এৰি গৈছে।
-
চৈয়দ আব্দুল মালিক
চৈয়দ আব্দুল মালিক (১৯১৯–২০০০) অসমীয়া সাহিত্যৰ অন্যতম বহুমুখী স্ৰষ্টা; বিশেষকৈ আধুনিক অসমীয়া গল্প-সাহিত্যৰ ধাৰা গঢ়াত তেওঁৰ ভূমিকা উল্লেখযোগ্য। গল্প, উপন্যাস, কবিতা, নাটক, গৱেষণামূলক গ্ৰন্থ আৰু ভ্ৰমণকাহিনীৰে তেওঁ দীর্ঘকাল অসমীয়া পাঠকসমাজক প্ৰভাৱিত কৰিছিল আৰু ৰাষ্ট্ৰীয়–ৰাজ্যিক সন্মান লাভ কৰিছিল।
-
বিৰিঞ্চি কুমাৰ বৰুৱা
বিৰিঞ্চি কুমাৰ বৰুৱা (১৯০৮–১৯৬৪) অসমৰ এগৰাকী উল্লেখযোগ্য শিক্ষাবিদ-গৱেষক, যিয়ে ইতিহাস, ভাষাবিজ্ঞান আৰু বিশেষকৈ লোক-সংস্কৃতি অধ্যয়নত গম্ভীৰ অৱদান আগবঢ়াইছে।
-
চ্যু-পাত-ফা
চ্যু-পাত-ফা (গদাধৰ সিংহ) আহোম ৰাজ্যৰ ২৯তম চাওফা, যাৰ শাসনকাল ১৬৮১–১৬৯৬। তেওঁৰ শাসনৰে ৰাজ্যৰ অস্থিৰতা বহু পৰিমাণে দূৰ হয় আৰু টুংখুঙীয়া ফৈদৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ জৰিয়তে আহোম শাসনৰ দীৰ্ঘমেয়াদি ৰাজবংশীয় ধাৰা গঢ় লৈ উঠে।
-
ব্ৰজেন বৰুৱা
ব্ৰজেন বৰুৱা (১৯২৫–১৯৭২) অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ প্ৰাৰম্ভিক পৰ্বত বহুমুখী প্ৰতিভাৰে চিনাক্ত এগৰাকী পুৰোধা ব্যক্তি। পৰিচালনা, প্ৰযোজনা, সংগীত-নিৰ্দেশনা, অভিনয় আৰু কণ্ঠশিল্প—এই সকলো ক্ষেত্ৰতে তেওঁৰ সক্ৰিয় অৱদান বিশেষকৈ অসমীয়া চলচিত্ৰক জনপ্ৰিয় ৰূপ দিয়াৰ ক্ষেত্ৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ।
-
বাণীকান্ত কাকতি
বাণীকান্ত কাকতি (১৮৯৪–১৯৪৮) অসমীয়া ভাষাবিজ্ঞান আৰু সাহিত্য-সমালোচনাৰ ক্ষেত্ৰত গৱেষণাভিত্তিক দিশ-মোচৰ কৰোঁতা এক প্ৰধান পণ্ডিত। কটন কলেজ আৰু গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ত শিক্ষকতা কৰি তেখেতে অসমীয়া ভাষাৰ গঠন-উৎপত্তি সম্পৰ্কীয় অধ্যয়নক আধুনিক শাস্ত্ৰীয় ভিত্তি দান কৰে।
-
অংগৰাগ মহন্ত
অংগৰাগ “পাপন” মহন্ত অসমৰ এজন কণ্ঠশিল্পী, গীতিকাৰ আৰু সুৰকাৰ, যিয়ে লোক-সংগীত আৰু বৈষ্ণৱিক ভক্তিগীতৰ উপাদান আধুনিক বাদ্যযন্ত্ৰৰ সৈতে মিহলাই জনপ্ৰিয় কৰি তুলিছে। অসমীয়াৰ লগতে হিন্দী, বঙালী, তামিল, মাৰাঠী আদি ভাষাত গীত গাই তেওঁ বহুভাষিক ভাৰতীয় সংগীত জগতত নিজৰ স্থান সুদৃঢ় কৰিছে।
-
চুতণফা
চুতণফা (স্বৰ্গদেউ শিৱ সিংহ) আছিল আহোম ৰাজ্যৰ এগৰাকী দীৰ্ঘকালীন শাসক, যাৰ ৰাজত্বকাল ১৭১৪-১৭৪৪ খ্ৰীষ্টাব্দলৈ বিস্তৃত। তেওঁৰ শাসনকালত ৰাজনীতি তুলনামূলকভাৱে শান্তিপূৰ্ণ আছিল যদিও ধৰ্মীয় ক্ষেত্ৰত শাক্ত পৰম্পৰাৰ প্ৰভাৱ বৃদ্ধি পাইছিল আৰু সীমান্ত সুৰক্ষাৰ উদ্দেশ্যে ডফলাৰ বিৰুদ্ধে সামৰিক অভিযানো চলোৱা…
-
জয়মতী কুঁৱৰী
জয়মতী কুঁৱৰী আছিল আহোম ৰাজবংশৰ স্বৰ্গদেউ চ্যু-পাত-ফা-ৰ বৰকুঁৱৰী আৰু অসম বুৰঞ্জীৰ এক স্মৰণীয় নাৰী চৰিত্ৰ। স্বামী গদাপাণিৰ গোপন ঠিকনা প্ৰকাশ নকৰাৰ বাবে তেওঁ চাওদাঙৰ শাস্তি সহ্য কৰি জেৰেঙা পথাৰত মৃত্যুবৰণ কৰে, আৰু এই ত্যাগ অসমীয়াৰ সমষ্টিগত স্মৃতিত নৈতিক সাহসৰ প্ৰতীক হৈ আছে।
-
নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈ
নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈ (১৯৩৩–২০০৪) অসমৰ এগৰাকী প্রভাবশালী কবি, গীতিকাৰ আৰু লোক-সংস্কৃতি-গৱেষক, যাৰ সৃষ্টিশীলতা আৰু তাত্ত্বিক কৰ্মই আধুনিক অসমীয়া সাহিত্যত পৃথক স্থান লাভ কৰিছে।
-
হেমচন্দ্ৰ বৰুৱা
হেমচন্দ্ৰ বৰুৱা (১৮৩৫–১৮৯৬) ঊনবিংশ শতিকাৰ অসমীয়া ভাষা-সাহিত্যৰ অন্যতম পথপ্ৰদৰ্শক, যাৰ নাম বিশেষকৈ অভিধান আৰু ব্যাকৰণ-চৰ্চাৰ সৈতে অঙ্গাঙ্গীভাৱে জড়িত। ‘হেমকোষ’ অভিধানৰ প্ৰণেতা হিচাপে তেওঁ আধুনিক অসমীয়া শব্দ-সংকলন আৰু মান্য ৰূপ নিৰ্ধাৰণত দীঘলীয়া প্ৰভাৱ পেলাই গৈছে।
-
সূৰ্য্যকুমাৰ ভূঞা
সূৰ্য্যকুমাৰ ভূঞা (১৮৯৪–১৯৬৪) অসমৰ আধুনিক বুৰঞ্জীচৰ্চাৰ অগ্ৰণী বুৰঞ্জীবিদ, শিক্ষাবিদ আৰু সংগঠক, যিয়ে দুষ্প্ৰাপ্য বুৰঞ্জী-গ্ৰন্থ সংকলন-সম্পাদনাৰ জৰিয়তে অসমীয়া জ্ঞান-ঐতিহ্যক সুদৃঢ় কৰিলে।
-
নিপ বৰুৱা
নিপ বৰুৱা (১৯২৫–১৯৯২) অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ এজন প্ৰযোজক- পৰিচালক, যাৰ কৰ্মধাৰাই বাণিজ্যিক দিশত চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগখন অধিক সংগঠিত ৰূপত আগবঢ়াই নিয়ে। তেওঁ ১৫খন অসমীয়া কথাছবি পৰিচালনা কৰাৰ লগতে কাৰ্টুন আঁকা, সংগীত আৰু ফুটবলৰ প্ৰতিও আগ্ৰহী আছিল।
-
অতুল চন্দ্ৰ হাজৰিকা
অতুল চন্দ্ৰ হাজৰিকা (১৯০৩-১৯৮৬) অসমীয়া কবি, নাট্যকাৰ, গদ্যলেখক, শিশু সাহিত্যিক আৰু অধ্যাপক। অসমীয়া ৰঙ্গমঞ্চ আৰু সাহিত্য-প্ৰতিষ্ঠানিক জীৱনত নেতৃত্ব, গ্ৰন্থ-প্ৰণয়ন আৰু শিক্ষকতা—এই তিনিধাৰা কাৰ্যৰ জৰিয়তে তেখেতে দীঘলীয়া প্ৰভাৱ ৰাখে।
-
আদিল হুছেইন
আদিল হুছেইন অসমৰ গোৱালপাৰা জিলাত জন্মগ্ৰহণ কৰা এগৰাকী মঞ্চ, দূৰদৰ্শন আৰু চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা। ভাৰতীয় ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰৰ লগতে হলিউডৰ কেইখনমান উল্লেখযোগ্য ছবিত অভিনয় কৰি তেখেতে আন্তর্জাতিক পৰিসৰত পৰিচিতি লাভ কৰিছে।
-
চিলাৰায়
চিলাৰায় (শুক্লধ্বজ; ১৫১০–১৫৭১) ষোলশ শতিকাৰ কোচ ৰাজ্যত নৰনাৰায়ণৰ সুদক্ষ সেনাপতি আৰু ৰাজকাৰ্য্যৰ এক গুৰুত্বপূর্ণ নায়ক আছিল। সৈন্য-বীৰত্ব, শাসন-ব্যৱস্থাপনাৰ সজাগতা, দেৱালয় সংস্কাৰ আৰু বিদ্যা-সংস্কৃতি তথা বৈষ্ণৱ ধৰ্মপ্ৰচাৰৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ ভূমিকা অসম আৰু উত্তৰ-পূৰ্ব ভাৰতৰ ইতিহাসত বিশেষ উল্লেখযোগ্য।
-
জয়ন্ত হাজৰিকা
জয়ন্ত হাজৰিকা (১৯৪৩–১৯৭৭) অসমীয়া আধুনিক গীতৰ এক প্ৰভাৱশালী কণ্ঠশিল্পী-সুৰকাৰ, যিয়ে পশ্চিমীয়া সংগীত-ভাষাৰ সৈতে লোক আৰু শাস্ত্ৰীয় ধাৰাৰ নতুন সংমিশ্ৰণ ঘটাইছিল। কম বয়সতে মৃত্যু হ’লেও তেখেতৰ গীত, চলচ্চিত্ৰ-সংগীত আৰু সামাজিক সংগীত-আন্দোলন অসমীয়া জনসংস্কৃতিৰ স্থায়ী সম্পদ হিচাপে গণ্য।
-
প্ৰাঞ্জল শইকীয়া
প্ৰাঞ্জল শইকীয়া এজন অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ আৰু মঞ্চ অভিনেতা; তেখেতে প্ৰযোজক আৰু চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক হিচাপেও সক্ৰিয়। প্ৰায় ৩০খন অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ আৰু বহুকেইখন নাটকত অভিনয় কৰা এই শিল্পীগৰাকীয়ে সংগীত নাটক একাডেমী বঁটা আৰু নটসূৰ্য ফণী শৰ্মা বঁটা লাভ কৰিছে।
-
মান্না দে
মান্না দে (প্ৰবোধ চন্দ্ৰ দে) ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ-সংগীতৰ অন্যতম প্ৰখ্যাত নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী, যিয়ে হিন্দী আৰু বাংলা কেন্দ্ৰ কৰি বহুভাষিক গীত-জগত সমৃদ্ধ কৰিছিল।
-
চুৰেম্ফা
চুৰেম্ফা (স্বৰ্গদেউ ৰাজেশ্বৰ সিংহ) আহোম সাম্ৰাজ্যৰ তুংখুঙীয়া ফৈদৰ এজন ৰজা, যাৰ শাসনকাল ১৭৫১–১৭৬৯। তেওঁৰ দিনত ৰংপুৰক ৰাজধানী ৰূপে গ্ৰহণ, কিছুমান স্থাপত্য নিৰ্মাণ, সীমান্ত-অভিযান আৰু বুৰঞ্জী সংগ্ৰহ-ধ্বংসৰ দৰে বিতৰ্কিত ঘটনা বিশেষভাবে উল্লেখযোগ্য।
-
অম্বিকাগিৰী ৰায়চৌধুৰী
অম্বিকাগিৰী ৰায়চৌধুৰী (১৮৮৫–১৯৬৭) কুৰি শতিকাৰ অসমৰ এগৰাকী বহুমুখী সাহিত্যসাধক আৰু স্বাধীনতা সংগ্ৰামী, যাৰ কবিতা-গীত-গদ্যত অসমীয়া জাতীয় চেতনাৰ দৃঢ় প্ৰকাশ দেখা যায়।
-
কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ
কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ (১৮৯৮–১৯৮২) অসমৰ বিশিষ্ট সংস্কৃত-সাহিত্য পণ্ডিত, বহুভাষাবিদ আৰু শিক্ষাবিদ, যি অনুবাদ-গৱেষণা আৰু উচ্চশিক্ষা-প্ৰশাসনত একেধাৰে গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদান ৰাখে।
-
ফখৰুদ্দিন আলি আহমেদ
ফখৰুদ্দিন আলি আহমেদ ভাৰতবৰ্ষৰ পঞ্চমজন ৰাষ্ট্ৰপতি (১৯৭৪–১৯৭৭) আৰু ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ এগৰাকী জ্যেষ্ঠ নেতা আছিল। অধিবক্তা পেশাৰ পৰা ৰাজনীতিলৈ আহি তেওঁ কেন্দ্ৰীয় আৰু সংসদীয় জীৱনত দীৰ্ঘদিন সক্ৰিয় থাকি ১১ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯৭৭ তাৰিখে কাৰ্যকালতে মৃত্যু বৰণ কৰে।
