অসমীয়া সাহিত্যিক
২৫১ প্ৰবন্ধ
-
সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মা
সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মা (১৯১৭–১৯৯৯) অসমৰ আধুনিক সাহিত্যসমালোচনা, গৱেষণা আৰু মধ্যযুগীয় বুৰঞ্জীচৰ্চাত সুদীৰ্ঘকাল সক্ৰিয় থকা এক বিশিষ্ট শিক্ষাবিদ-সাহিত্যিক। অসমীয়া নাট, কাব্য আৰু উপন্যাসৰ মূল্যাঙ্কন, সত্ৰ-প্ৰতিষ্ঠান সম্পৰ্কীয় গৱেষণা আৰু অসম সাহিত্য সভা-সহ কেইবাটাও সাংস্কৃতিক প্ৰতিষ্ঠানত নেতৃত্বদান…
-
বিৰিঞ্চি কুমাৰ বৰুৱা
বিৰিঞ্চি কুমাৰ বৰুৱা (১৯০৮–১৯৬৪) অসমৰ এগৰাকী উল্লেখযোগ্য শিক্ষাবিদ-গৱেষক, যিয়ে ইতিহাস, ভাষাবিজ্ঞান আৰু বিশেষকৈ লোক-সংস্কৃতি অধ্যয়নত গম্ভীৰ অৱদান আগবঢ়াইছে।
-
বাণীকান্ত কাকতি
বাণীকান্ত কাকতি (১৮৯৪–১৯৪৮) অসমীয়া ভাষাবিজ্ঞান আৰু সাহিত্য-সমালোচনাৰ ক্ষেত্ৰত গৱেষণাভিত্তিক দিশ-মোচৰ কৰোঁতা এক প্ৰধান পণ্ডিত। কটন কলেজ আৰু গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ত শিক্ষকতা কৰি তেখেতে অসমীয়া ভাষাৰ গঠন-উৎপত্তি সম্পৰ্কীয় অধ্যয়নক আধুনিক শাস্ত্ৰীয় ভিত্তি দান কৰে।
-
আনন্দৰাম ঢেকিয়াল ফুকন
আনন্দৰাম ঢেকিয়াল ফুকন (১৮২৯–১৮৫৯) অৰুনোদই যুগৰ এগৰাকী গুৰুত্বপূৰ্ণ অসমীয়া লেখক আৰু ভাষা-অধিকাৰ আন্দোলনৰ আগৰণুৱা। বিদ্যালয়ত বঙালী ভাষাৰ ঠাইত পুনৰ অসমীয়া ভাষা প্ৰৱৰ্তনৰ যুক্তি-প্ৰমাণ দাঙি ধৰাৰ লগতে তেখেতে অসমীয়াত পাঠ্যপুথি আৰু ভূগোল-গ্ৰন্থ ৰচনা কৰি আধুনিক শিক্ষালেখাৰ ভেটি মজবুত কৰে।
-
চন্দ্ৰপ্ৰভা শইকীয়ানী
চন্দ্ৰপ্ৰভা শইকীয়ানী (১৯০১–১৯৭২) অসমৰ শিক্ষয়িত্ৰী, ঔপন্যাসিকা, সমাজসেৱী আৰু স্বাধীনতা সংগ্ৰামী। অসমীয়া নাৰী-আন্দোলনৰ পথ প্ৰদৰ্শক আৰু সদৌ অসম প্ৰদেশিক মহিলা সমিতিৰ প্ৰতিষ্ঠাপকসকলৰ অন্যতম হিচাপে তেওঁ স্বীকৃত।
-
শিৱনাথ বৰ্মন
শিৱনাথ বৰ্মন (Sivanath Barman) একাধাৰে এগৰাকী অসমীয়া অধ্যাপক, লিখক, সম্পাদক, অভিধান প্ৰণেতা আৰু অনুবাদক। তেখেত ‘জনসাধাৰণ’ বাতৰি কাকতৰ মুখ্য সম্পাদকৰূপেও সেৱা আগবঢ়াইছিল। ২০২২ বৰ্ষত তেখেতৰ জীৱনযোৰা সাহিত্যিক অৱদানৰ বাবে ‘ওজা হেমচন্দ্ৰ বৰুৱা ভাষা-সাহিত্য সাধনা বঁটা’ প্ৰদান কৰা হয়।
-
বীৰেন্দ্ৰনাথ দত্ত
বীৰেন্দ্ৰনাথ দত্ত (Birendranath Datta; ৪ নৱেম্বৰ ১৯৩৫ - ২৩ অক্টোবৰ ২০২৩) অসমৰ এজন শিক্ষাবিদ, লেখক, লোক কলাৰ গৱেষক আৰু সংগীত শিল্পী আছিল। তেওঁ অসমৰ কেইবাখনো মহাবিদ্যালয়ত অধ্যাপকৰূপে কাম কৰিছিল।
-
মহিম বৰা
মহিম বৰা (Mahim Bora) (১৯২৪ - ২০১৬) অসমৰ এজন গল্পকাৰ, কবি আৰু সাহিত্যিক তথা শিক্ষাবিদ। তেওঁ গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা অসমীয়া সাহিত্যত এম.এ পাছ কৰে আৰু নগাঁও মহাবিদ্যালয়ত কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰে। তেওঁ জীৱনৰ বেছি সময় নগাঁৱতে পাৰ কৰে। তেওঁক ১৯৮৯ চনত অসম সাহিত্য সভাৰ সভাপতি পদত অধিষ্ঠিত কৰা হয়।
-
আনন্দৰাম বৰুৱা
আনন্দৰাম বৰুৱা (Ananda Ram Baruah; ১৮৫০-১৮৮৯) সংস্কৃত ভাষাৰ এজন বিদগ্ধ পণ্ডিত আছিল। এৱেঁই প্ৰথম অসমীয়া প্ৰশাসনিক বিষয়া (আই. চি. এছ.), প্ৰথম গ্ৰেজুৱেট আৰু অধিবক্তা আছিল। তেখেতে সংস্কৃত ভাষাত ৰচনা কৰি থোৱা গ্ৰন্থকেইখন বিশ্বৰ পণ্ডিতমণ্ডলীৰ দ্বাৰা সমাদৃত।
-
ভট্টদেৱ
ভট্টদেৱ (Bhattadeva, ১৫৫৮ – ১৬৩৮) অসমৰ শঙ্কৰোত্তৰ কালৰ কবিসকলৰ ভিতৰত অন্যতম। ভট্টদেৱে সমসাময়িক সাহিত্যৰ প্ৰচলিত মাধ্যম পৰিহাৰ কৰি নতুন মাধ্যম এটা গ্ৰহণ কৰিবলৈ আগবঢ়াত যথেষ্ট সাহসৰ পৰিচয় দিছিল। সেয়ে এওঁকেই প্ৰকৃতাৰ্থত অসমীয়া গদ্য সাহিত্যৰ জনকৰূপে আখ্যায়িত কৰিব পাৰি।
-
ময়ূৰ বৰা
ময়ূৰ বৰা (Mayur Bora; জন্ম: ১৯৭০) এজন অসমীয়া লেখক, চিন্তাবিদ আৰু সমালোচক। একবিংশ শতিকাৰ প্ৰথম দশকত বাতৰিকাকত আৰু আলোচনীৰ মাধ্যমেৰে প্ৰবন্ধ ৰচনাৰ দ্বাৰা সাহিত্যকৰ্মক সমৃদ্ধ কৰা অসমীয়া নতুনচাম লেখকৰ ভিতৰত এজন ময়ূৰ বৰা।
-
নিৰোদ চৌধুৰী
নিৰোদ চৌধুৰী (Nirod Choudhury) অসমৰ এগৰাকী প্ৰয়াত সাহিত্যিক আৰু সাংবাদিক। ১৯৭৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত আব্দুল মজিদ পৰিচালিত চামেলি মেমচা'ব নামৰ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ কাহিনীকাৰ হিচাপে চৌধুৰী বিশেষভাৱে পৰিচিত। তেওঁ প্ৰায় দুবছৰ কাল ধৰি অসম বাণী কাকতৰ সম্পাদকৰূপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।
-
পুৰুষোত্তম দাস
পুৰুষোত্তম দাস (Purushottam Das) অসমৰ এগৰাকী গীতিকাৰ, সুৰকাৰ, গায়ক তথা সংগীত পৰিচালক। হিন্দী আৰু বঙালী গীতৰ আধিপত্যৰ কালছোৱাতে তেখেতে অসমীয়া গীত কিয় গাব নোৱাৰি বুলি ষষ্ঠ মান শ্ৰেণীত পঢ়ি থাকোঁতেই অসমীয়া গীত লিখি সুৰ কৰি গাইছিল।
-
প্ৰকল্প ৰঞ্জন ভাগৱতী
প্ৰকল্প ৰঞ্জন ভাগৱতী (ইংৰাজী: Prakalpa Ranjan Bhagawati, জ. ১৯৭৬) এগৰাকী কবি, সমালোচক, অনুবাদক আৰু সম্পাদক। তেওঁ প'য়েট্ৰী উইডাউট ফীয়াৰ নামৰ তিনিমহীয়া দ্বিভাষিক অনলাইন কবিতা আলোচনীখনৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সম্পাদক।
-
নবীনচন্দ্ৰ বৰদলৈ
নবীনচন্দ্ৰ বৰদলৈ (জন্ম:১৮৭৫ – মৃত্যু:১৯৩৬) হৈছে ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ নেতা, সমাজসেৱক আৰু এগৰাকী দক্ষ অধিবক্তা। অসমৰ প্ৰতি তেখেতৰ কৰ্ম আৰু অৱদানৰ চিনস্বৰূপে তেখেতক কৰ্মবীৰ উপাধিৰে সন্মানিত কৰা হৈছিল। 'গৃহলক্ষ্মী' আৰু 'কৃষ্ণলীলা' তেওঁৰ মৌলিক নাট্য ৰচনা।
-
উপেন্দ্ৰনাথ গোস্বামী
উপেন্দ্ৰনাথ গোস্বামী (Upendra Nath Goswami, ১৯২৩-২০০০) একাধাৰে ভাষাবিদ, গৱেষক, অধ্যাপক, অনুবাদক আৰু অভিধানপ্ৰণেতা। তেওঁ কটন কলেজৰ অসমীয়া বিভাগৰ অধ্যাপক আছিল আৰু পাছলৈ গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধ্যাপক পদত নিযুক্ত হৈছিল। তেওঁৰ গৱেষণাৰ বিষয় আছিল- A Study of Kamrupi: A Dialect of Assamese.
-
ৰত্ন ওজা
ৰত্ন ওজা (১৯৩১-২০১৯) অসম তথা ভাৰতৰ এগৰাকী কবি, গীতিকাৰ, নাট্যকাৰ তথা মঞ্চ আৰু চলচ্চিত্ৰ শিল্পী আছিল। অতি কম বয়সৰ পৰাই নাট্যাভিনয় তথা পৰিচালনাৰ সৈতে জড়িত ওজাই বহুকেইখন একাংকিকা নাট, পূৰ্ণাংগ নাট, অনাঁতাৰ নাট, বাটৰ নাট, শিশু নাট ৰচনা পৰিচালনাৰ লগতে চাৰিখন উপন্যাস, এখন গল্প সংকলন, তিনিখন প্ৰবন্ধ…
-
তিলক হাজৰিকা
তিলক হাজৰিকা অসমৰ এজন আগশাৰীৰ সাংবাদিক আৰু সাহিত্যিক। তেখেতে প্ৰায় ৬০ বছৰ ধৰি সংবাদ মাধ্যমৰ লগত জড়িত হৈ আছিল।
-
তীৰ্থনাথ শৰ্মা
তীৰ্থনাথ শৰ্মা (Tirtha Nath Sharma) একাধাৰে সু-সাহিত্যিক, সফল শিক্ষাবিদ আৰু সংস্কৃতৰ বিদগ্ধ পণ্ডিত, সমালোচক, গল্পকাৰ,কবি, জীৱনী লেখক, শিশু সাহিত্যিক, সাংবাদিক আৰু ভাৰতত্ত্ববিদ আছিল। শৰ্মাদেৱে প্ৰায় কুৰিখন উচ্চ প্ৰশংসিত গ্ৰন্থৰে অসমীয়া সাহিত্যৰ ভঁৰাল চহকী কৰিছিল।
-
মুনীন বৰকটকী
মুনীন বৰকটকী (১৯১৫-১৯৯৩) বিংশ শতাব্দীৰ অসমৰ এগৰাকী লেখক, সমালোচক। তেখেতে যথেষ্ট সংখ্যক উচ্চমানৰ গল্প, কবিতা লিখিছে যদিও তেখেতৰ পৰিচয় এজন কৃতী সমালোচক হিচাবেহে। তেখেতে অসমৰ স্থানীয় আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় কাকতত নিয়মীয়া কলম লিখিছিল।
-
শান্তনু তামূলী
শান্তনু তামূলী (Santanoo Tamuly; জন্ম: ১৯৪৮-), মৌচাক মামা নামে পৰিচিত অসমৰ এগৰাকী বিজ্ঞান লেখক, শিশু সাহিত্যিক আৰু আলোচনী সম্পাদক। তেওঁ মৌচাক আৰু নতুন আৱিষ্কাৰ নামৰ দুখন শিশু আলোচনীৰ প্ৰতিষ্ঠাতা আৰু বৰ্তমানলৈ সম্পাদক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আছে। তেওঁৰ প্ৰকৃত নাম প্ৰমোদ চন্দ্ৰ তামূলী।
-
ৰঞ্জু হাজৰিকা
ৰঞ্জু হাজৰিকা (Ranju Hazarika, জন্ম ২৪ জুলাই, ১৯৫২) অসমৰ এজন লেখক। তেখেতৰ প্ৰকৃত নাম কুমুদ চন্দ্ৰ হাজৰিকা। শোণিতপুৰ জিলাৰ মোনাবাৰী চাহ বাগিছাত জন্মগ্ৰহণ কৰা হাজৰিকাই শৈশৱকাল কলিয়াবৰত পাৰ কৰে।
-
ৰাধিকামোহন ভাগৱতী
ৰাধিকামোহন ভাগৱতী (Radhika Mohan Bhagawati, ১৯৩৩-২০১৭) অসমৰ এগৰাকী আগশাৰীৰ সাংবাদিক, সম্পাদক, সাহিত্যিক তথা সমালোচক। ১৯৩৩ চনৰ ১৯ জানুৱাৰীত শোণিতপুৰ জিলাৰ জামুগুৰিহাটত তেখেতৰ জন্ম হয়। ড॰ বীৰেন্দ্ৰ কুমাৰ ভট্টাচাৰ্যৰ পিছত তেখেত ৰামধেনুৰ সম্পাদক নিযুক্ত হৈছিল।
-
গোলোকচন্দ্ৰ গোস্বামী
গোলোকচন্দ্ৰ গোস্বামী (১৯২৩-২০২০) এজন অসমীয়া শিক্ষাবিদ আৰু ভাষাতত্ত্ববিদ। অসমীয়া ভাষাৰ ৰূপতত্ত্ব, ধ্বনিতত্ত্ব বিষয়ত তেওঁৰ অৱদান অতুলনীয়। তেওঁ ১৯৫৪ চনৰ পৰা ১৯৮৫ চনলৈকে গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগত অধ্যাপনা কৰিছিল।
-
পৰাগধৰ চলিহা
পৰাগধৰ চলিহা (Paragdhar Chaliha; ১৯২৩-১৯৯৯) এগৰাকী শিক্ষাবিদ, অভিনেতা আৰু সংগীতজ্ঞ আছিল। তেওঁ কবি, গীতিকাৰ, সংগীতজ্ঞ, নাট্যকাৰ, সাহিত্যিক, অভিনেতা, পৰিচালক, সমাজ সংগঠক, সাংবাদিক, ক্ৰীড়াবিদ, ক্ৰীড়া সংগঠক, প্ৰশাসক তথা ৰাজনীতিবিদ আছিল। অসমত তেওঁ সেউজ কোঁৱৰ নামেৰে জনাজাত আছিল।
-
মৌচুমী কন্দলী
মৌচুমী কন্দলী (Moushumi Kandali) এগৰাকী অসমীয়া সাহিত্যিক, কলা সমালোচক, অনুবাদক আৰু অধ্যাপক। ১৯৯৮ চনত প্ৰকাশিত তেওঁৰ লাম্বাদা নাচৰ শেষত নামৰ প্ৰথমখন গল্প সংকলনৰ বাবে কন্দলীয়ে ২০০০ চনত মুনীন বৰকটকী বঁটা লাভ কৰিছিল। তেওঁ গল্পৰ লগতে শিল্প কলাৰো গৱেষক আৰু লেখক।
-
উৰ্খাউ গৌড়া ব্ৰহ্ম
উৰ্খাউ গৌড়া ব্ৰহ্ম অসমৰ পৰা ভাৰতীয় সংসদৰ উচ্চ সদন ৰাজ্যসভালৈ নিৰ্বাচিত এগৰাকী সাংসদ আছিল। ব্ৰহ্ম কোকৰাঝাৰ জিলাত জন্ম হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃ হৰ্কেশ্বৰ ব্ৰহ্ম। তেখেতে ২০১৪ চনত তেওঁৰ বড়ো ভাষাৰ কাব্য সংকলন উদাংনিফ্ৰাই গিডিংফিন্নানেই-ৰ বাবে সাহিত্য অকাডেমি বঁটা লাভ কৰে।
-
কেশদা মহন্ত
কেশদা মহন্ত (১৭ ছেপ্টেম্বৰ, ১৯৩৯ – ২৬ মাৰ্চ, ২০১৮) তেখেতৰ কেইবাখনো ৰচনাকৃতি "পাঞ্চজন্য", "হিন্দু বিশ্ব পৰিষদ পত্ৰিকা" (পাটনা), "ৰাষ্ট্ৰ সেৱক" (গুৱাহাটী) আদি পত্ৰিকাত প্ৰকাশিত। তেখেতৰ ৰচনাসমূহ গম্ভীৰ আৰু গৱেষণা আধাৰিত।
-
কৰবী ডেকা হাজৰিকা
কৰবী ডেকা হাজৰিকা ( জন্ম: ২৩ জানুৱাৰী, ১৯৫৩) এগৰাকী অসমীয়া কবি আৰু সাহিত্যিক৷ তেখেতে ভালেসংখ্যক কবিতা সংকলন, সমালোচনা গ্ৰন্থ, উপন্যাস আৰু ভ্ৰমণ কাহিনী আদিৰ ৰচনাৰে অসমীয়া সাহিত্যলৈ বৰঙণি যোগাই আহিছে৷ সাহিত্যিক অৱদানৰ বাবে কৰবী ডেকা হাজৰিকাই ইতিমধ্যে বসন্ত বৰদলৈ বঁটা আৰু প্ৰবীণা শইকীয়া বঁটা লাভ…
-
প্ৰণৱজ্যোতি ডেকা
প্ৰণৱজ্যোতি ডেকা (Pranavjyoti Deka; জন্ম: ১৯৩৯, মৃত্যু: ৬ এপ্ৰিল, ২০২৪) অসমৰ এগৰাকী গল্পকাৰ, ঔপন্যাসিক, গৱেষক, অভিধান প্ৰণেতা, ভূ-তত্ত্ববিদ আৰু অধ্যাপক। স্পষ্টবাদী ৰূপে পৰিচিত ডেকাই গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ভূ-তত্ত্ব বিভাগৰ অধ্যাপক হিচাপে অৱসৰ গ্ৰহণ কৰিছিল।