গোপীনাথ বৰদলৈ

গোপীনাথ বৰদলৈ (৬ জুন ১৮৯০–৫ আগষ্ট ১৯৫০) ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ নেতা, ৰাজনীতিবিদ আৰু লেখক। স্বাধীনতাৰ সন্ধিক্ষণত অসমৰ সাংবিধানিক-প্ৰশাসনিক ৰূপান্তৰ আৰু ৰাজ্যিক স্বাৰ্থ সুৰক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত তেখেতৰ অবদানৰ বাবে অসমৰ আধুনিক ৰাজনৈতিক ইতিহাসত বৰদলৈ এক কেন্দ্ৰীয় ব্যক্তিত্ব। মহাত্মা গান্ধীৰ অহিংস নীতিৰ সমৰ্থক হিচাপে তেখেতে স্বাধীনতা আন্দোলনত অংশ লোৱাৰ লগতে ১১ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯৪৬ৰ পৰা ৬ আগষ্ট ১৯৫০লৈকে অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপে দায়িত্ব পালন কৰে; তেখেতৰ মৃত্যু ৫ আগষ্ট ১৯৫০ত গুৱাহাটীত হয়। অসমৰ তদানীন্তন ৰাজ্যপাল জয়ৰাম দাস দৌলতৰামে তেখেতক “লোকপ্ৰিয়” উপাধিৰে বিভূষিত কৰিছিল।

জন্ম আৰু পৰিয়াল

বৰদলৈৰ জন্ম ১৮৯০ চনৰ ৬ জুনত নগাঁও জিলাৰ ৰহাত হয়। উৎস-টোকা অনুসৰি তেখেতৰ পিতৃ বুদ্ধেশ্বৰ বৰদলৈ আৰু মাতৃ প্ৰাণেশ্বৰী বৰদলৈ। শৈশৱৰ প্ৰথম সাত বছৰ ৰহাত কটায় আৰু তাতেই বিদ্যাৰম্ভ হয়। পিতৃৰ চাকৰি-সূত্ৰে পৰিয়াল মঙ্গলদৈলৈ স্থানান্তৰিত হয়; এই যাত্ৰা নাওযাত্ৰাৰে হোৱা বুলি বৰ্ণনা আছে আৰু সেই দীঘলীয়া সময়ত তেখেতে মহাভাৰত পঢ়ি শেষ কৰা কথাও উৎস-টোকাত উল্লেখিত।

মঙ্গলদৈত দুবছৰ থকাৰ পাছত পৰিয়াল বৰপেটালৈ যায়। বৰদলৈৰ ১২ বছৰ বয়সতে মাতৃ-বিয়োগ হয়। মাতৃৰ মৃত্যুৰ পাছত তেখেত বিধবা বায়েক শশীকলা দেৱীৰ তত্ত্বাৱধানত লালিত-পালিত হয় আৰু শিক্ষা অব্যাহত ৰাখিবলৈ গুৱাহাটীলৈ প্ৰেৰণ কৰা হয়।

শিক্ষা আৰু বৌদ্ধিক গঠন

গুৱাহাটীত তেখেতে কটন কলেজিয়েট চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়ত অধ্যয়ন আৰম্ভ কৰে। বিদ্যালয়-জীৱনত স্বাস্থ্যজনিত সমস্যাই (জ্বৰ আৰু গ্ৰহণী) নিয়মীয়া উপস্থিতিত বাধা দিছিল বুলি উৎস-টোকাত আছে; তথাপিও পঢ়াশুনাত তেখেতে ভাল ফল দেখুৱাইছিল।

সেই সময়ৰ “ডবল প্ৰমোচন” ব্যৱস্থাৰ সুবিধা লাভ কৰি তেখেতে তুলনামূলক কম বয়সতে আগবাঢ়ি যায়। ১৯০৭ চনত মেট্ৰিকুলেচন পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হয়; তেখেতে চিত্ৰাংকন বিষয়ত বিশেষ নম্বৰ পোৱা বুলি উল্লেখ আছে। তাৰ পাছত তেখেতে কটন বিশ্ববিদ্যালয়ত নামভৰ্তি কৰি ১৯০৯ চনত আই.এ. পৰীক্ষাত প্ৰথম বিভাগত উত্তীৰ্ণ হয় আৰু বৃত্তি লাভ কৰে। উচ্চ শিক্ষাৰ বাবে তেখেতে কলিকতালৈ গৈ কলিকতা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধীনত অধ্যয়ন অব্যাহত ৰাখে। স্নাতক পৰ্যায়ত অসমীয়া, বুৰঞ্জী, দৰ্শন আৰু ইংৰাজী বিষয় পঢ়ি ১৯১১ চনত বুৰঞ্জীত অনাৰ্ছসহ স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।

পিছত কলিকতাতে তেখেতে বুৰঞ্জীত স্নাতকোত্তৰ আৰু আইন অধ্যয়ন কৰে। উৎস-টোকা অনুসৰি ১৯১৪ চনত কলিকতা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। আইন অধ্যয়ন কিছুদিন চলিলেও শেষত আইন পৰীক্ষাত অৱতীৰ্ণ নোহোৱাকৈ গুৱাহাটীলৈ ঘূৰি অহাৰ কথা উল্লেখিত।

ৰাজনৈতিক দৰ্শন আৰু স্বাধীনতা আন্দোলনত ভূমিকা

গোপীনাথ বৰদলৈৰ ৰাজনীতি-চৰ্চাৰ মূল সুৰ আছিল গান্ধীবাদী অহিংসা। তেওঁ ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনত সক্ৰিয় কৰ্মী হিচাপে পৰিচিত আছিল আৰু ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ সৈতে যুক্ত হৈছিল। উৎস-টোকাত তেখেতৰ অহিংস নীতিৰ সমৰ্থনৰ কথা স্পষ্টকৈ আছে।

অস্মিতাৰ প্ৰশ্ন, অসমীয়া সমাজৰ স্বাৰ্থ আৰু ৰাজ্যিক অধিকাৰ ৰক্ষাৰ সৈতে যুক্ত দিশত তেখেতৰ ৰাজনৈতিক সক্ৰিয়তা বিশেষভাবে চিহ্নিত। সেই সময়ৰ সামগ্ৰিক ৰাজনীতি-প্ৰেক্ষাপটত দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ আৰু ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন আদিয়ে ভাৰতীয় ৰাজনীতিক তীব্ৰ কৰি তুলিছিল; বৰদলৈ সেই যুগৰ কংগ্ৰেছী নেতৃত্বৰ ভেটিত অসমৰ স্থান-স্বাৰ্থৰ প্ৰশ্ন তুলি ধৰিবলৈ চেষ্টা কৰা নেতাসকলৰ অন্যতম বুলি সাধাৰণ মূল্যায়ন কৰা হয় (উৎস-টোকাত তেওঁ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ সক্ৰিয় কৰ্মী বুলি উল্লেখিত)।

অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী: দায়িত্ব আৰু প্ৰেক্ষাপট

বৰদলৈ আছিল স্বাধীন অসমত কাৰ্যত প্ৰথম মুখ্যমন্ত্ৰী। তথ্যপেটী অনুসৰি তেখেতৰ মুখ্যমন্ত্ৰী-পদৰ কাৰ্যকাল আৰম্ভ ১১ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯৪৬ আৰু শেষ ৬ আগষ্ট ১৯৫০। তেখেতৰ উত্তৰসূৰী আছিল বিষ্ণুৰাম মেধি। এই সময়চোৱাত শাসনযন্ত্ৰ গঢ়নি, স্বাধীনতা-উত্তৰ নতুন বাস্তৱতা আৰু সংবিধান-নিৰ্মাণৰ প্ৰেক্ষাপটে ৰাজ্য-প্ৰশাসন চলোৱাটো আছিল বিশেষ জটিল কাম।

১৯৪৭ৰ বিভাজনকালীন টানাপোৰেণত অসম সম্পৰ্কীয় এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰাজনৈতিক ঘটনা উৎস-টোকাত উল্লেখ আছে: সেই সময়ত মুছলিম লিগে জৱাহৰলাল নেহৰুৰ সৈতে আলোচনা কৰি অসমখন তদানীন্তন পূব পাকিস্তান (বৰ্তমানৰ বাংলাদেশ ভূখণ্ড)ৰ অংশ কৰিবলৈ বিচাৰিছিল বুলি কোৱা হৈছে। বৰদলৈৰ প্ৰবল বিৰোধিতাৰ ফলত অসম “বাংলাদেশৰ অংশ হোৱাৰ পৰা” ৰক্ষা পৰে বুলি উৎস-টোকাই দাবী কৰিছে। বিশ্বকোষীয় ভাষাত ক’ব লাগিলে, বিভাজনৰ সময়ত অসমক লৈ চলা ৰাজনৈতিক দবচাপ আৰু দাবী-প্ৰতিদাবীৰ মাজত বৰদলৈয়ে ৰাজ্যিক স্বাৰ্থৰ পক্ষে কঠোৰ অৱস্থান লোৱাৰ কথা এই বৰ্ণনাই সূচায়।

সন্মান, স্মৃতি আৰু নামাঙ্কন

অসমীয়া জনমানসত বৰদলৈ “লোকপ্ৰিয়” নামে বিশেষভাবে পৰিচিত। এই উপাধি তেখেতক অসমৰ তদানীন্তন ৰাজ্যপাল জয়ৰাম দাস দৌলতৰামে প্ৰদান কৰিছিল বুলি উৎস-টোকাত আছে। এই স্বীকৃতিয়ে তেখেতৰ জনসমৰ্থন আৰু জনপ্ৰিয় নেতৃত্ব-ছবিক প্ৰতিফলিত কৰে।

বৰদলৈক ১৯৯৯ চনত মৰণোত্তৰভাৱে ভাৰত ৰত্ন সন্মান দিয়া হয় বুলি উৎস-টোকা আৰু তথ্যপেটীত আছে। উৎস-টোকা মতে, তেখেত আছিল উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ ভিতৰত এই সন্মান লাভ কৰা সৰ্বপ্ৰথম ব্যক্তি। সন্মান প্ৰদান অনুষ্ঠান ৰাষ্ট্ৰপতি ভৱনৰ দৰবাৰ হলত অনুষ্ঠিত হয় আৰু তেতিয়াৰ ৰাষ্ট্ৰপতি কে আৰ নাৰায়ণনে প্ৰয়াত বৰদলৈৰ পত্নী সুৰবালা বৰদলৈৰ হাতত সন্মান অৰ্পণ কৰে।

স্মৃতি-সংৰক্ষণৰ অংশ হিচাপে ভাৰত চৰকাৰে বৰদলৈৰ নামত এটা “প্ৰচ্ছদ খাম” (বিশেষ আৱৰণ) মুকলি কৰাৰ কথাও উৎস-টোকাত আছে। লগতে জন্মস্থান ৰহাত তেখেতক লৈ সংগ্ৰহ-ধৰণৰ এক অনুষ্ঠান স্থাপনৰ উদ্দেশ্যে উদ্যোগ লোৱাৰ আৰু আধাৰশিলা স্থাপনৰ কথা উল্লেখিত।

গুৱাহাটী বৰঝাৰ বিমানবন্দৰটো বৰদলৈৰ নামে নামকৰণ কৰা হৈছে; এই বিমানবন্দৰ লোকপ্ৰিয় গোপীনাথ বৰদলৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ নামেৰে পৰিচিত।

উত্তৰাধিকাৰ

গোপীনাথ বৰদলৈৰ উত্তৰাধিকাৰ মূলত তিনিটা স্তম্ভত আলোচনা কৰা হয়: (১) গান্ধীবাদী অহিংস নীতিৰ প্ৰতি আনুগত্য; (২) স্বাধীনতা-উত্তৰ শাসন-গঠন প্ৰক্ৰিয়াত অসমৰ নেতৃত্ব; (৩) বিভাজনকালীন অস্থিৰ পৰিস্থিতিত অসমৰ ভূ-ৰাজনৈতিক স্বাৰ্থ সুৰক্ষাৰ বাবে দৃঢ় অৱস্থান। “লোকপ্ৰিয়” উপাধি, মৰণোত্তৰ ভাৰত ৰত্ন আৰু জনজীৱনত স্থায়ী স্মৃতি-চিহ্নসমূহে তেখেতৰ জনপ্ৰভাৱৰ ব্যাপ্তি সূচায়। অসমৰ আধুনিক ৰাজনীতিৰ ইতিহাসত তেখেতক ৰাজ্য-স্বাৰ্থৰ প্ৰশ্নত স্থিৰ আৰু সংগঠিত কণ্ঠ হিচাপে স্মৰণ কৰা হয়।

আৰু চাওক

• অসম
• অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰীসকলৰ তালিকা
• অসমৰ ৰাজ্যপালসকলৰ তালিকা
• ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন
• জৱাহৰলাল নেহৰু
• ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ
• বাংলাদেশ
• ভাৰত ৰত্ন
• লোকপ্ৰিয় গোপীনাথ বৰদলৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ