ভাষা আৰু সাহিত্য
গ্ৰন্থ, কবিতা, উপন্যাস, ভাষা আৰু লিপি · ১,৫৩৪ প্ৰবন্ধ
সকলো প্ৰবন্ধ
-
বুন্দেলী ভাষা
বুন্দেলী (দেৱনাগৰী: बुन्देली/बुंदेली) বা বুন্দেলখণ্ডী হৈছে মধ্য ভাৰতৰ বুন্দেলখণ্ড অঞ্চলত কথিত এটা ভাৰত-আৰ্য ভাষা। ই মধ্য ভাৰত-আৰ্য ভাষাৰ অন্তৰ্গত আৰু পশ্চিম হিন্দী উপগোটৰ অন্তৰ্গত।
-
বেংছতা
বেংছতা (Bengsata) হৈছে অসমীয়া গল্পকাৰ-সাহিত্যিক অপূৰ্ব কুমাৰ শইকীয়াৰ দ্বাৰা লিখিত এখন গল্পৰ সংকলন। গ্ৰন্থখন পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে ২০১৬ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত প্ৰকাশিত হৈছিল। প্ৰকাশন গোষ্ঠী আছিল আঁক-বাক। গ্ৰন্থখনে ২০২০ বৰ্ষৰ সাহিত্য অকাডেমি বঁটা লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।
-
ব্যাকৰণ আৰু প্ৰাকৃতি বিজ্ঞান (গ্ৰন্থ)
ব্যাকৰণ আৰু প্ৰাকৃতি বিজ্ঞান নামৰ ব্যাকৰণ আৰু ৰূপতত্ত্বৰ তাত্ত্বিক ধাৰণাৰ মৌলিক গ্ৰন্থখনৰ ৰচক হ'ল ড॰ ৰমেশ পাঠক। কিতাপখন প্ৰথম প্ৰকাশ পায় ১৯৮৮ চনৰ মাৰ্চ মাহত। গুৱাহাটীৰ পৰা প্ৰকাশিত কিতাপখনৰ প্ৰকাশক আছিল বীণা লাইব্ৰেৰীৰ মনোৰঞ্জন দে। গ্ৰন্থখনৰ ভাষা সহজ-সৰল আৰু পোনপোটীয়া, প্ৰকাশভংগীও সাৱলীল।
-
ব্ৰজ সাহিত্য
ব্ৰজ সাহিত্য ব্ৰজ ভাষাত ৰচিত সাহিত্য। এই ভাষা ১৫ শতিকাৰ সময়ছোৱাত ভক্তি আন্দোলনৰ কৃষ্ণৰ প্ৰশংসাৰ ভক্তিমূলক গীতৰ ৰূপ হিচাপে বিকশিত হোৱা পশ্চিমীয়া হিন্দী ভাষাসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম সাহিত্যিক ভাষা।
-
ব্ৰাহ্মণ্যবাদৰ ক’লীয়া ডাৱৰ আৰু অসম
ব্ৰাহ্মণ্যবাদৰ ক’লীয়া ডাৱৰ আৰু অসম(Brahmonyobaador Koliyaa Daawor Aaru Assam) হৈছে অসমীয়া শিক্ষাবিদ, লেখক, সমালোচক ময়ূৰ বৰাৰ এখন প্ৰবন্ধ সংকলন। আঁক-বাক প্ৰকাশনে ২০১২ চনত প্ৰথম প্ৰকাশ কৰি উলিওৱা গ্ৰন্থখনৰ পৰিৱৰ্ধিত সংস্কৰণ ২০১৯ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত প্ৰকাশ কৰে ৰেখা প্ৰকাশনে।
-
বৰ্মন ভাষা
বৰ্মন ঠাৰ বা বৰ্মন ভাষা হ'ল অতি সংকটাপন্ন ভাষা। ‘‘ঠাৰ’’ শব্দৰ অৰ্থ হ'ল ভাষা। ই বড়ো-গাৰো শাখাৰ অন্তৰ্গত। বৰ্মন কছাৰী জনগোষ্ঠীৰ জনসংখ্যা ২০১৭ চনৰ জনগণনা অনুসৰি ২৪,২৩৭ জন, কিন্তু ইয়াৰে অতি স্বল্পসংখ্যক লোকহে এই ভাষাত কথা কয়।
-
ভদৰৱাহী
ভদৰৱাহী বা ভদ্ৰৱাহী এটি পশ্চিমীয়া পাহাড়ী ভাৰতীয়-আৰ্য ভাষা। এই ভাষা ঘাইকৈ জম্মু আৰু কাশ্মীৰৰ ভদৰৱাহ বা ভদ্ৰকাশী অঞ্চলত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ভদৰৱাহী শব্দই ঠেক অৰ্থত ভদৰৱাহ অঞ্চলত কথিত ভিড়লাঈ উপভাষাক বুজাব পাৰে।
-
ভাবনাৰ স্বৰলিপি
ভাবনাৰ স্বৰলিপি(Vaabonaar Sworlipi) হৈছে অসমীয়া শিক্ষাবিদ, লেখক, সমালোচক ময়ূৰ বৰাৰ এখন প্ৰবন্ধ সংকলন। ২০১৬ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত প্ৰথম প্ৰকাশ হোৱা গ্ৰন্থখনৰ প্ৰকাশন আঁক-বাক আৰু মূল্য হৈছে ডেৰশ টকা। লেখকে কিতাপখন আগবঢ়াইছে, "প্ৰীতি আৰু শুভেচ্ছাৰে মুন (মফিজুৰ ৰহমান) আৰু মালতীৰ (মালা বৰা) হাতত।"
-
ভাষিক সুৰ
ভাষিক সুৰ (Tone) হৈছে ভাষা এটাত সুৰীয়া কম্পনাংক ব্যৱহাৰ কৰি শব্দৰ অৰ্থ বা ব্যাকৰণৰ অৰ্থ পৃথক কৰা বা প্ৰভাবিত কৰাৰ এটা পদ্ধতি। সকলো ভাষাই শব্দ বা তাৰ ৰূপ পৰিৱৰ্তন কৰিবলৈ সুৰ ব্যৱহাৰ নকৰে, যি ধ্বনি আৰু স্বৰবৰ্ণৰ লগত তুলনীয়।
-
ভাস্কৰাৰায়
ভাস্কৰাৰায় মাখিন (১৬৯০–১৭৮৫) হিন্দু ধৰ্মৰ শাক্ত পৰম্পৰাত আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে পৰিচিত এজন ধৰ্মীয় প্ৰতিনিধি আৰু সাহিত্যিক। তেওঁৰ জন্ম হৈছিল হায়দৰাবাদ তেলেংগানাৰ এটা মহাৰাষ্ট্ৰীয় ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালত।
-
ভিল ভাষাসমূহ
ভিল ভাষাসমূহ হৈছে ভিল লোকসকলে ব্যৱহাৰ কৰা ভাষা/উপভাষাসমূহৰ এটা গোট, যাক সাধাৰণতে ইণ্ডো-আৰ্য ভাষাসমূহৰ অন্তৰ্গত গুজৰাটী আৰু ৰাজস্থানী ভাষাৰ উপভাষা হিচাপে শ্ৰেণীবদ্ধ কৰা হয়। ২০১১ চনৰ তথ্য অনুসাৰে, পশ্চিম আৰু মধ্য ভাৰতত প্ৰায় ১.০৪ কোটি ভিল লোকে এই ভাষাসমূহ ব্যৱহাৰ কৰে।
-
ভূটানী সাহিত্য
ভূটানী সাহিত্য হ'ল ভূটানত প্ৰচলিত জোংখা, নেপালী আদি বিভিন্ন ভাষাত লিখা সাহিত্য। আধুনিক ভূটানী সাহিত্য চৰ্চা ১৯৫০ চনৰ পৰা আৰম্ভ হয়। আগতে ভূটানী সাহিত্য ধৰ্মীয় শিক্ষাক কেন্দ্ৰ কৰি আছিল। আধুনিক ভূটানী সাহিত্য লোককথাৰ ওপৰত অধিক কেন্দ্ৰিত।
-
ভূটানৰ ভাষাসমূহ
ভূটানৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ভাষা হৈছে জোংখা ভাষা, যাক ভূটানীজ ভাষা বুলিও কোৱা হয়। ইয়াৰ লিপিৰ নাম হৈছে "চৌকী" (ধৰ্ম ভাষা) (Chhokey, Dharma Language)। এই লিপিৰ তিব্বতীয় ভাষাৰ লগত মিল আছে। বিদ্যালয়সমূহত শিক্ষাৰ মাধ্যম ইংৰাজী আৰু জোংখা ভাষা জাতীয় ভাষা হিচাপে পঢ়োৱা হয়। বৰ্তমান ভূটানত ২৪টা ভাষা প্ৰচলিত।
-
ভূপেন হাজৰিকাৰ সাহিত্য
ব্যক্তিগত প্ৰতিভাৰে বিশ্ববিয়পা খ্যাতি লাভ কৰা বিশাল ব্যক্তিত্বৰ সংগীতৰ মহাসাধক ভূপেন হাজৰিকা জনপ্ৰিয়তাৰ শীৰ্ষ স্তৰত উপনীত হৈ জাতি-ধৰ্ম বৰ্ণ নিৰ্বিশেষে আবাল বৃদ্ধ-বণিতাৰ মৰম, দয়া আৰু কৰুণা আদায় কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল।
-
ভোজন বিহাৰ (ঝুমুৰা)
ভোজন বিহাৰ হ'ল মাধৱদেৱৰ দ্বাৰা ৰচিত শিশু উপযোগী এখন নাট বা ঝুমুৰা। ইয়াত গোপগণৰ সৈতে কানুৱে গৰু চৰাইছে। সকলোৱে বনভোজ খাবলৈ বহিল, এনেতে গাই-গৰুবোৰ কেনিবা গুচি গ'ল। আধাখোৱাকৈ কৃষ্ণই পিছে পিছে লৰ দিলে, কিন্তু বিচাৰি নেপায়। শেষত বুজিব পাৰিলে গৰু আৰু গ'ৰখীয়াবোৰ ব্ৰহ্মাই লুকুৱাই ৰাখিছে।
-
মই কিয় নাস্তিক
মই কিয় নাস্তিক (Why I Am an Atheist, मैं नास्तिक क्यों हूँ) হৈছে ভাৰতীয় বিপ্লৱী ভগত সিঙে ১৯৩০ চনত লাহোৰ কেন্দ্ৰীয় কাৰাগাৰত বন্দী হৈ থকাৰ সময়ত লিখা ৰচনা-শৈলীৰ প্ৰবন্ধ। উক্ত প্ৰবন্ধটোৰ যোগেদি তেওঁ তেওঁৰ ধৰ্মীয় বন্ধুসকলৰ উত্তৰ দিছিল, যিয়ে তেওঁক নিজৰ অহংকাৰৰ বাবে নাস্তিক হোৱা বুলি ভাবিছিল।
-
মক্ড্ৰিল (গল্প সংকলন)
মক্ড্ৰিল (Mockdril) গল্পকাৰ, কলা সমালোচক তথা গৱেষক মৌচুমী কন্দলীৰ এখন অসমীয়া গল্প সংকলন। ২০১০ চনত এই সংকলনখনি প্ৰথমবাৰলৈ প্ৰকাশ পায়। বনলতা প্ৰকাশনে প্ৰকাশ কৰি উলিওৱা এই সংকলনখনিত লেখিকাৰ মুঠ ১০টা গল্প সন্নিৱিষ্ট হৈছে। এই গল্পসমূহ ২০০৭ চনৰ পৰা ২০১০ চনৰ ভিতৰত বিভিন্ন কাকত-আলোচনীত প্ৰকাশ পাইছে।
-
মকৰন্দ সাৰিণী
মকৰন্দ সাৰিণী হৈছে বাৰাণসীত বাস কৰা ভাৰতীয় জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানী-গণিতজ্ঞ মকৰন্দ (আনুমানিক ১৪৩৮-১৪৭৮)ৰদ্বাৰা ৰচিত সংস্কৃত জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানৰ তালিকা গ্ৰন্থ। সংস্কৃত জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান সাহিত্যত এনে তালিকা গ্ৰন্থক সাৰিণী বা কোষ্ঠক বুলি কোৱা হয়।(সাৰিণী শব্দটোক শিথিলভাৱে অনুবাদ কৰা হ’ব পাৰে “ধাৰা, পথ, ৰেখা”।)…
-
মগৰ ভাষা
মগৰ ধুত ( मगर ढुट, ) হৈছে চীন-তিব্বতী ভাষা যিটো মূলতঃ নেপাল, দক্ষিণ ভূটান, আৰু দাৰ্জিলিং, অসম আৰু ছিকিম, ভাৰতত মগৰ লোকে ব্যৱহাৰ কৰে। ইয়াক দুটা গোটত (পূব আৰু পশ্চিমীয়া) বিভক্ত আৰু অধিক উপভাষা বিভাজনে সুকীয়া জনজাতীয় পৰিচয় দিয়ে। নেপালত ৮ লাখ ১০ হাজাৰ লোকে এই ভাষা কয়।
-
মহিষাসুৰমৰ্দিনী স্তোত্ৰ
মহিষাসুৰমৰ্দিনী স্তোত্ৰ ( महिषासुरमर्दिनीस्तोत्रम्, ) হৈছে ২১টা পদযুক্ত এটা হিন্দু স্তোত্ৰ ৷ এই স্তোত্ৰৰ গ্ৰন্থখনে পৰম দেৱী মহাদেৱীৰ এটা প্ৰধান দিশ দুৰ্গা আৰু তেওঁ মহিষাসুৰক বধ কৰাৰ কাৰ্য্যক প্ৰশংসা কৰে।
-
মালিনী গোস্বামী
মালিনী গোস্বামী ( Malini Goswami) অসমৰ এগৰাকী সংস্কৃত ভাষা-সাহিত্যৰ বিদূষী-গৱেষক, অসম মহিলা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰাক্তন উপাচাৰ্য আৰু গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অৱসৰপ্ৰাপ্ত অধ্যাপিকা। যোৰহাটত জন্মগ্ৰহণ কৰা গোস্বামীৰ পিতৃৰ নাম পদ্মেন্দ্ৰ নাৰায়ণ গোস্বামী আৰু মাতৃৰ নাম নলিনী গোস্বামী।
-
মালৱিকাগ্নিমিত্ৰ
মালৱিকাগ্নিমিত্ৰ (সংস্কৃত: मालविकाग्निमित्रम्, মালবিকা আৰু অগ্নিমিত্ৰৰ সন্ধিযুক্ত) কালিদাসৰ এখন সংস্কৃত নাট। পূষ্যমিত্ৰ শুংগৰ ৰাজত্বকালৰ কিছু পৰিঘটনাৰ আধাৰত এইখন তেওঁৰ প্ৰথম নাটক। মালৱিকাগ্নিমিত্ৰমত বিদেশৰ শুংগ সম্ৰাট অগ্নিমিত্ৰৰ প্ৰধান ৰাণীৰ সুন্দৰী দাসীৰ প্ৰতি থকা প্ৰেমৰ কাহিনী কোৱা হৈছে।
-
মাৰ্ক্সেই বজালে নেকি কমিউনিজমৰ মৃত্যুঘণ্টা
মাৰ্ক্সেই বজালে নেকি কমিউনিজমৰ মৃত্যুঘণ্টা(Maarksei Bojaaleneki Communismor Ruprekhaa) হৈছে অসমীয়া শিক্ষাবিদ, লেখক, সমালোচক ময়ূৰ বৰাৰ এখন প্ৰবন্ধ সংকলন। কিতাপখন প্ৰথম প্ৰকাশ হয় ২০১৩ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত আঁক-বাক প্ৰকাশনৰ পৰা।
-
মিচিং আখৰ-জোঁটনি
মিচিং বৰ্ণমালা (Mising: Bíglung) হৈছে মিচিং ভাষা লিখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা বৰ্ণমালা। মিচিং ভাষাত সৰ্বমুঠ ২৫টা বৰ্ণ আছে। ইংৰাজী বৰ্ণমালাৰ দৰেই মিচিং ভাষাতো ডাঙৰফলা (Capital letter) আৰু সৰুফলা (Small letter) লিখন-পদ্ধতি প্ৰচলিত। মিচিং ভাষাত ডাঙৰফলাক Bíkta আৰু সৰুফলাক Bígme: বুলি কোৱা হয়।
-
মিডনাইটছ চিলড্ৰেন
মিডনাইটছ চিলড্ৰেন (Midnight's Children) হৈছে ১৯৮১ চনত ৰচিত ছলমান ৰুশ্বদীৰ এখন উপন্যাস। উপন্যাসখনত ইংৰাজ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ পৰা স্বাধীনতাৰ সময়লৈকে হোৱা ভাৰতৰ ৰূপান্তৰ আৰু ভাৰত বিভাজনৰ কথা তুলি ধৰা হৈছে।
-
মুখচ্ছবি (গ্ৰন্থ)
কিতাপৰ মুখচ্ছবি বা ফ্ৰন্টস্পিচ হৈছে কিতাপৰ শিৰোনাম পৃষ্ঠাৰ সম্মুখত থকা সজ্জাগত বা তথ্যসমৃদ্ধ চিত্ৰ, সাধাৰণতে কিতাপৰ সোঁহাতৰ বা ৰেক্টো পৃষ্ঠাৰ বিপৰীতে বাওঁফালৰ বা ভেৰ্ছো পৃষ্ঠাত।
-
মুৰাদ টাকলা
মুৰাদ টাকলা (মুব়াদ টাকলা) হৈছে ২০১০-ৰ দশকৰ পৰা বাংলাদেশী কৌতুকত ব্যৱহৃত এটা বাক্যাংশ। ইয়াৰ দ্বাৰা লেটিন লিপি ব্যৱহাৰ কৰি, অনিচ্ছাকৃতভাৱে এক উদ্ভট বা অগতানুগতিক ধৰণে বাংলা শব্দ লিখাটোৱে তেওঁলোকৰ বাবে বিকৃত অৰ্থ সৃষ্টি কৰে যিসকল হ'ব বিচাৰে।
-
মৃচ্চকটিকা
মৃচ্চকটিকা (সংস্কৃত: मृच्छकटिकम्; বানান মৃচ্ছকটিকা, মৃচ্চকতিকা, মৃচকটিকা বা মৃচকতিকা বুলিও কৰা হয়) হৈছে দহটা খণ্ডৰ সংস্কৃত নাটক শূদ্ৰক (চিমুক) নামৰ এজন প্ৰাচীন নাট্যকাৰ।
-
মেৱাড়ী ভাষা
মেৱাড়ী হৈছে ৰাজস্থানী ভাষা গোটৰ অন্তৰ্গত এটা ইণ্ডো-আৰ্য ভাষা। এই ভাষাটো প্ৰায় পাঁচ মিলিয়ন লোকৰদ্বাৰা কথিত, যিসকল মূলতঃ ৰাজসমন্দ, ভিলৱাড়া, উদয়পুৰ, চিত্তোৰগঢ় আৰু প্ৰতাপগড় জিলাত (ৰাজস্থান ৰাজ্য), লগতে মাণ্ডসৌৰ আৰু নিমুচ জিলাত (মধ্য প্ৰদেশ ৰাজ্য) বাস কৰে।
-
মোৰো এটা সপোন আছে
মোৰো এটা সপোন আছে (Moro Eta Sapon Ase) হৈছে ৰুবুল মাউতৰ দ্বাৰা লিখিত এখনি আত্মজীৱনী। শৈশৱ-কৈশোৰৰ নানান প্ৰতিঘাত আৰু সংঘাত অতিক্ৰম কৰি আমেৰিকাৰ মাচাছ্যুচেটচ বিশ্ববিদ্যালয়লৈ যাত্ৰা কৰা জীৱবিজ্ঞানী আৰু গৱেষক ৰুবুল মাউতৰ জীৱন-কাহিনীৰে এই আত্মজীৱনীখন সমৃদ্ধ হৈছে।