মগৰ ভাষা

মগৰ ধুত ( मगर ढुट, ) হৈছে চীন-তিব্বতী ভাষা যিটো মূলতঃ নেপাল, দক্ষিণ ভূটান, আৰু দাৰ্জিলিং, অসম আৰু ছিকিম, ভাৰতত মগৰ লোকে ব্যৱহাৰ কৰে। ইয়াক দুটা গোটত (পূব আৰু পশ্চিমীয়া) বিভক্ত আৰু অধিক উপভাষা বিভাজনে সুকীয়া জনজাতীয় পৰিচয় দিয়ে। ^১ নেপালত ৮ লাখ ১০ হাজাৰ লোকে এই ভাষা কয়।

নেপাল চৰকাৰে সংবিধানত উল্লেখ কৰা অনুসৰি মাগৰ ভাষাৰ পাঠ্যক্ৰম প্ৰস্তুত কৰিলেও পাঠদানৰ সামগ্ৰী কেতিয়াও মাগৰ বিদ্যালয়ত সফলতাৰে পোৱা নাই, য'ত বেছিভাগ বিদ্যালয়ৰ শিক্ষা নেপালী ভাষাত হয়। ^২ নিজৰ ভাষা থকা গোটসমূহে "মাতৃভাষা" পৰিচয়ৰ এক অপৰিহাৰ্য অংগ বুলি অনুভৱ কৰাটো অস্বাভাৱিক নহয়।

ধুত মগৰ ভাষা কেতিয়াবা ভেৰী, ধৌলাগিৰি, আৰু ৰাপ্তী মণ্ডলত আৰু পশ্চিমে কথিত মগৰ খাম ভাষাৰ সৈতে একত্ৰিত কৰা হয়। যদিও দুয়োটা ভাষাৰ বহুতো সাধাৰণ শব্দ আছে, ইহঁতৰ গাঁথনিগত ডাঙৰ পাৰ্থক্য আছে আৰু পাৰস্পৰিকভাৱে বুজিব নোৱাৰা নহয়। ^৩

ভৌগোলিক বিতৰণ

পশ্চিম মগৰ

পশ্চিম মগৰ (উপভাষা: পাল্প আৰু স্যাংজা ) নেপালৰ তলত দিয়া জিলাবোৰত ( Ethnologue ) কোৱা হয়।

• লুম্বিনি প্ৰদেশ: পাল্পা জিলা
• গণ্ডক প্ৰদেশ: স্যাংজা জিলা, আৰু তানাহুন জিলাৰ এটা সৰু অংশ ( বাগমতী নদীৰ পশ্চিমে ) ৷
• গণ্ডক প্ৰদেশৰ সৰু সীমান্ত অঞ্চল: পৰ্বত জিলা
• সমগ্ৰ কৰ্ণালী প্ৰদেশত সিঁচৰতি: বিশেষকৈ সুৰখেট জিলা, জাজাৰকোট জিলা, আৰু দৈলেখ জিলাত

পূব মগৰ

পূব মগৰ (উপভাষা: গোৰ্খা, নৱালপাৰসী, আৰু তনাহু ) নেপালৰ তলত দিয়া জিলাবোৰত ( Ethnologue ) কোৱা হয়।

• মণ্ডল ১: বাগমতী নদীৰ পূব দিশত নেপালৰ কেন্দ্ৰীয় পৰ্বত
  • গণ্ডক প্ৰদেশ: তানাহুন জিলা আৰু দক্ষিণ গোৰ্খা জিলা
  • লুম্বিনি প্ৰদেশ: পাল্পা জিলা কপিলবস্তু জিলা আৰু নৱালপাৰাশী জিলা
  • বাগমতী প্ৰদেশৰ সৰু সীমান্ত অঞ্চল: ধাডিং জিলা
• ২ নং মণ্ডল: পূব নেপাল
  • সিন্ধুলী জিলা, বাগমতী প্ৰদেশ
  • ওখলধুংগা জিলা, কোশী প্ৰদেশ
  • উদয়াপুৰ জিলা, কোশী প্ৰদেশ
  • মধ্য কোশী প্ৰদেশ, ধনকুটা জিলা, ভোজপুৰ আৰু দক্ষিণ কোশী প্ৰদেশ, ইলাম জিলা, ঝাপা জিলাত সিঁচৰতি হৈ থকা জনগোষ্ঠী
  • দক্ষিণ ভূটান

ভাৰত

• ছিকিম (মগৰ ভাষা চৰকাৰী ভাষাৰ ভিতৰত অন্যতম)
• পশ্চিম বংগৰ দাৰ্জিলিং জিলা আৰু কালিমপং জিলা
• গোলাঘাট জিলা, শোণিতপুৰ জিলা আৰু অসমৰ তিনিচুকীয়া জিলা জিলা
• মণিপুৰৰ কিছু অংশ

ধ্বনিবিজ্ঞান

ব্যঞ্জনবৰ্ণ

• -কেৱল তানাহু উপভাষাত দেখা যায়।

is only a marginal phoneme.^৪

স্বৰবৰ্ণ

অধিক পঢ়া

• Nishi 西, Yoshio 義郎. (1992e). マガル語. 三省堂言語学大辞典 The Sanseido Encyclopaedia of Linguistics. 三省堂 Sanseido Press. পৃ. 28a–40b. ISBN 4385152128
• Shepherd, Gary, and Barbara Shepherd. A Vocabulary of the Magar Language. Comparative vocabularies of languages of Nepal. Kirtipur: Summer Institute of Linguistics [and] Institute of Nepal Studies, Tribhuvan University, 1972.
• Shepherd, Gary, and Barbara Shepherd. Magar Phonemic Summary. Tibeto-Burman phonemic summaries, 8. Kirtipur: Summer Institute of Linguistics, Tribhuvan University, 1971.

বাহ্যিক সংযোগসমূহ

• বিশদ ভাষাৰ মানচিত্ৰ, পশ্চিম নেপাল। পূব মাগাৰ ভাষা #৩৩; পশ্চিম মাগাৰ #১১৩।
• ৱেবেক
• মাগাৰ ভাষা - ভাষাবিজ্ঞান গৱেষণা - মাগাৰ (পশ্চিমীয়া) - নেপালত লোককথা