ধৰ্ম আৰু দৰ্শন
দেৱ-দেৱী, মন্দিৰ, সত্ৰ, পুৰাণ আৰু দাৰ্শনিক চিন্তা · ১,৯৫৭ প্ৰবন্ধ
সকলো প্ৰবন্ধ
-
বৃহদীশ্বৰ মন্দিৰ
বৃহদীশ্বৰ মন্দিৰ, ইয়াৰ নিৰ্মাতাই ৰাজাৰাজেশ্বৰম (ৰাজাৰাজৰ প্ৰভু) নামেৰে নামকৰণ কৰা আৰু স্থানীয়ভাৱে থাঞ্জাই পেৰিয়া কোভিল (থাঞ্জাভুৰৰ বৃহৎ মন্দিৰ) আৰু পেৰুৱুদৈয়াৰ কোভিল নামেৰে পৰিচিত, হৈছে শৈৱ হিন্দু মন্দিৰ, যি চোল স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মিত আৰু ভাৰতৰ কাবেৰী নদীৰ দক্ষিণ পাৰৰ থাঞ্জাভুৰ, তামিলনাডু, ভাৰতত…
-
বেলেট-চেৰী
বেলেট-চেৰী আছিল মেছ’পটেমিয়াৰ এগৰাকী দেৱী যিয়ে পাতালৰ দেৱী এৰেচকিগালৰ দৰবাৰত লিখক হিচাপে কাম কৰিছিল। বেলেট-চেৰীক চুমেৰিয়ান গেষ্টিনানাৰ আক্কাডিয়ান সমকক্ষ হিচাপে গণ্য কৰিব পাৰি, কিন্তু এই নামটোৱে আমুৰুৰ পত্নী আশ্ৰতমৰ উপাধি হিচাপে বা সম্পূৰ্ণ স্বাধীন দেৱতা হিচাপেও কাম কৰিব পাৰে।
-
বৈদ্যনাথ মন্দিৰ
বৈদ্যনাথ মন্দিৰ ভাৰতৰ অন্যতম প্ৰধান তীৰ্থস্থান। শিৱৰ বাৰ জ্যোতিৰ্লিংগৰ ভিতৰত বৈদ্যনাথ মন্দিৰৰ শিৱলিংগকো এক হিচাপে গণ্য কৰা হয়। সেয়েহে ভাৰতৰ শৈৱ উপাসক সকলে বৈদ্যনাথ মন্দিৰ দৰ্শনত চৰম সাৰ্থকতা বিচাৰি পায়।
-
বৈষ্ণো দেৱী
বৈষ্ণো দেৱী (Vaishno Devi) কিছু বিশ্বাস মতে হিন্দু মাতৃ দেৱী দুৰ্গাৰ ৰূপ আৰু আন কিছু বিশ্বাসত তেওঁ লক্ষ্মী দেৱীৰ ৰূপ। তেওঁক মাতা ৰাণী, ত্ৰিকুতা, অম্বে আৰু বৈষ্ণৱী বুলিও জনা যায়। বৈষ্ণো দেৱীক মহাকালি, মহালক্ষ্মী আৰু মহাসৰস্বতী দেৱীৰ সংযুক্ত অৱতাৰ হিচাপে পূজা কৰা হয়।
-
বোক্সী
বোক্সী (নেপালী: बोक्सी, ইংৰাজী: Boksi) নেপালৰ কিংবদন্তীমতে ডাইনীবিদ্যা, জৰা-ফুকা আৰু তন্ত্ৰৰ জ্ঞান থকা ব্যক্তি। তন্ত্ৰ-শাস্ত্ৰ আৰু শিৱপুৰাণৰ মতে বোক্সী বা বোক্সা হৈছে স্বাভাৱিক দেৱ বা দেৱীৰ পৰা পৃথক আৰু নিজস্ব ভাষা থকা নাৰী অথবা পুৰুষ।
-
বৌদ্ধ শ্ৰুতিকথা
বৌদ্ধ শ্ৰুতিকথা (ইংৰাজী: Buddhist mythology) হৈছে বৌদ্ধ ধৰ্মৰ সৈতে জড়িত কিংবদন্তি, লোককথা, লোকাচাৰ আদি বিভিন্ন লোক-সাহিত্য-সংস্কৃতিৰ সমাসাৰ। পৌৰাণিক সাহিত্যৰ ক্ষেত্ৰখনত বৌদ্ধ পৰম্পৰাই এক বিশাল পৰিসৰৰ অধিকাৰ কৰিছে। বৌদ্ধ ধৰ্মৰ কেন্দ্ৰীয় শ্ৰুতিকথা হৈছে বুদ্ধৰ জীৱন।
-
ব্যক্তিগত জীৱন
ব্যক্তিগত জীৱন হৈছে ব্যক্তিৰ জীৱনৰ গতিপথ বা অৱস্থা, বিশেষকৈ যেতিয়া ইয়াক নিজৰ ব্যক্তিগত পৰিচয়ত অৰিহণা যোগোৱা ব্যক্তিগত পছন্দৰ যোগফল হিচাপে চোৱা হয়। চিকাৰী-সংগ্ৰাহকৰ বাহিৰেও প্ৰাক-আধুনিক জনগোষ্ঠীৰ বেছিভাগ সময় সীমিত আছিল কাৰণ জীৱিকাৰ বাবে খেতিৰ জৰিয়তে খাদ্য আৰু বাসস্থানৰ দৰে প্ৰয়োজনীয়তা পূৰণ…
-
ব্যাল (শ্ৰুতিকথা)
ব্যাল (সংস্কৃত: व्याल, তামিল: யாழி, ৰোমানীকৃত: Vyāla) হিন্দু কিংবদন্তিমূলক জীৱ৷ ইয়াক য়ালি (Yali) বুলিও কোৱা হয়৷ এই জীৱটোৰ মূৰ আৰু শৰীৰ সিংহৰ দৰে, হাতীৰ দৰে শুৰ আৰু দাঁতৰ সৈতে চিত্ৰিত কৰা হয় আৰু কেতিয়াবা ঘোঁৰাৰ বৈশিষ্ট্য থকাও দেখা যায়।
-
ব্ৰহ্মবধ
ব্ৰহ্মবধ বা ব্ৰহ্মহত্যা (সংস্কৃত: ब्रह्महत्या), ব্ৰাহ্মণহত্য (সংস্কৃত:ब्राह्मणहत्या) বুলিও অনুবাদ কৰা হৈছে "ব্ৰাহ্মণক হত্যা কৰা" সংস্কৃত শব্দ। ইংৰাজীত ইয়াক ব্ৰাহ্মণহত্যা বুলি অনুবাদ কৰা হৈছে। মনুস্মৃতিয়ে ব্ৰাহ্মণৰ হত্যাক পাপৰ ভিতৰত সৰ্বোচ্চ, আৰু মহাপাতকৰ ভিতৰত সৰ্বোচ্চ (মৰ্ত্যৰ পাপ) বুলি গণ্য কৰে।
-
ব্ৰহ্মমুহূৰ্ত
ব্ৰহ্মমুহূৰ্ত (ब्रह्ममुहूर्त, অৰ্থাৎ 'ব্ৰহ্মাৰ সময়') বিশেষ ৪৮ মিনিটৰ সময়ছোৱা, যি সময় সূৰ্য উদয়ৰ এঘণ্টা ৩৬ মিনিট আগতে আৰম্ভ হয়, আৰু সূৰ্য উদয়ৰ ৪৮ মিনিট আগতে শেষ হয়।
-
ব্ৰহ্মাণী
ব্ৰহ্মাণী (ब्रह्माणी) বা ব্ৰাহ্মী (ब्राह्मी) মাতৃকা বা সপ্ত মাতৃকা অৰ্থাৎ সাতগৰাকী মাতৃ দেৱীৰ অন্যতম। তেওঁ সৰস্বতীৰ এক ৰূপ আৰু হিন্দু ধৰ্মৰ সৃষ্টিৰ দেৱতা ব্ৰহ্মাৰ শক্তি হিচাপে গণ্য কৰা হয়। কথিত আছে যে এবাৰ ব্ৰহ্মাই পৃথিৱী সৃষ্টিৰ বাবে ধ্যান কৰোঁতে তেওঁৰ শৰীৰ দুটা ভাগত বিভক্ত হয়।
-
বৰ্ষিনী
বৰ্ষিনী (সংস্কৃত: वर्षिनी, ইংৰাজী: Vershini) হিন্দু মহাকাব্য ৰামায়ণত বৰ্ণিত ৰজা ৰোমপদৰ পত্নী আৰু শান্তাৰ দত্তক মাতৃ তথা অংগ প্ৰদেশৰ ৰাণী আছিল। ৰজা ৰামপদে দশৰথৰ কন্যা শান্তাক নিজৰ কন্যা হিচাপে তুলি লৈছিল৷
-
ভক্তি যোগ
ভক্তি যোগ (সংস্কৃত: भक्ति योग), যাক ভক্তি মাৰ্গ (भक्ति मार्ग) বুলিও কোৱা হয় (আক্ষৰিক অৰ্থত ‘‘ভক্তি’’-ৰ পথ), হিন্দুধৰ্মৰ এটা আধ্যাত্মিক পথ বা আধ্যাত্মিক সাধনা, যি কোনো ব্যক্তিগত দেৱতাৰ প্ৰতি প্ৰেমমূলক ভক্তিত কেন্দ্ৰিত।
-
ভস্মাসুৰ
হিন্দু ধৰ্মত ভস্মাসুৰ হৈছে অসুৰ বা দৈত্য, যাক হাতেৰে মূৰ স্পৰ্শ কৰিলে জ্বলাই তৎক্ষণাত ছাই (ভস্মা)লৈ পৰিণত কৰাৰ ক্ষমতা প্ৰদান কৰা হৈছিল। বিষ্ণুৰ একমাত্ৰ নাৰী অৱতাৰ মোহিনীয়ে অসুৰক ছলনা কৰি অসুৰক ছাইলৈ পৰিণত কৰিছিল।
-
ভাংগড় দুৰ্গ
ভাংগড় দুৰ্গ (Bhangarh Fort ) ভাৰতৰ ৰাজস্থান ৰাজ্যত নিৰ্মিত ষোড়শ শতিকাৰ এটা দুৰ্গ। ভাগৱত দাসৰ শাসনকালত এই চহৰখন তেওঁৰ দ্বিতীয় পুত্ৰ মাধো সিংহৰ বাসস্থান হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। দুৰ্গ আৰু ইয়াৰ চৌহদসমূহ ভালদৰে সংৰক্ষিত।
-
ভানুমতী (যাদৱবংশী)
ভানুমতী হিন্দু সাহিত্যৰ উল্লেখযোগ্য সংকলন গ্ৰন্থ আৰু মহাভাৰতৰ পৰিশিষ্ট হৰিবংশত উল্লেখ কৰা এক নাৰী চৰিত্ৰ। তেওঁক যাদৱ বংশৰ বিশিষ্ট নেতা ভানুৰ কন্যা বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। আখ্যানত অভিশাপৰ বাবে ভানুমতীক নিকুম্ভ নামৰ অসুৰে অপহৰণ কৰি লৈ যায়।
-
ভাৰতত জৈন ধৰ্ম
জৈন ধৰ্ম ভাৰতৰ ষষ্ঠ বৃহত্তম ধৰ্ম। ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি ভাৰতৰ ১.৩৫ বিলিয়ন জনসংখ্যাৰ ভিতৰত অধিকাংশই মহাৰাষ্ট্ৰ, ৰাজস্থান, গুজৰাট, মধ্যপ্ৰদেশ, কৰ্ণাটক ইত্যাদিত জৈন ধৰ্মালাম্বী লকে বাস কৰে। কিন্তু ভাৰতীয় আৰু দক্ষিণ এছিয়াৰ জনসংখ্যাৰ ওপৰত জৈন ধৰ্মৰ প্ৰভাৱ এই সংখ্যায় প্ৰকাশ কৰাতকৈ বহু বেছি হৈছে।
-
ভাৰতত হালাল প্ৰমাণপত্ৰ
ভাৰতত হালাল প্ৰমাণপত্ৰই কোনো খাদ্য সামগ্ৰী ইছলামিক খাদ্য আইন মানি চলা বুলি সূচায়। ই বাধ্যতামূলক নহয় বা ঐক্যবদ্ধ ৰাষ্ট্ৰীয় কাঠামোৰ দ্বাৰা নিয়ন্ত্ৰিতও নহয়। ভাৰতত প্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯৭৪ চনত হালাল প্ৰমাণপত্ৰ প্ৰৱৰ্তন কৰা হৈছিল ৷ প্ৰথমতে মাংসজাত সামগ্ৰীৰ মাজত ই সীমাবদ্ধ আছিল।
-
ভিমেশ্বৰ শিৱ ধাম
ভিমেশ্বৰ দ্বাদশ জ্যোতিৰ্লিংগ শিৱ ধাম (ইংৰাজী: Bhimeswar Dwadas Jyotirlinga Dham) হৈছে গুৱাহাটীৰ পামহীৰ ওচৰৰ ডাকিনী পাহাৰ বা ডাইনী পাহাৰত (ডাইনী বাম) অৱস্থিত এখন জ্যোতিৰ্লিংগ ধাম। এই ধাম দীপৰ বিলৰ দাঁতিৰ পাহাৰীয়া অঞ্চলত অৱস্থিত।
-
ভূত (কিংবদন্তি)
ভূত (সংস্কৃত: भूत,, ৰোমানীকৃত: bhūta) হৈছে ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ জনপ্ৰিয় সংস্কৃতি, সাহিত্য আৰু কিছুমান প্ৰাচীন গ্ৰন্থত বৰ্ণিত এক অতিপ্ৰাকৃতিক জীৱ। ভূতবোৰ কেনেকৈ অস্তিত্বলৈ আহে তাৰ ব্যাখ্যা অঞ্চল আৰু সম্প্ৰদায় অনুসৰি ভিন্ন হয়।
-
ভূৱনেশ্বৰী আই
ভূৱনেশ্বৰী আই বা কমলপ্ৰিয়া( Bhuwaneshari Aai) কোচ সেনাপতি চিলাৰায় বা শুক্লধ্বজৰ পত্নী আৰু শংকৰদেৱৰ ভতিজী আছিল৷ তেওঁৰ মুখত শংকৰদেৱ বিৰচিত বৰগীত শুনিয়েই চিলাৰায়ে শংকৰদেৱৰ ভক্ত হৈ পৰিছিল আৰু শংকৰদেৱক কোচ ৰাজদৰবাৰত গুৰুৰ সন্মান দেখুৱাইছিল৷ আনুমানিক ১৬শ শতিকাত জন্ম হোৱা ভূৱনেশ্বৰীৰ পিতৃৰ নাম আছিল,…
-
ভেদেনস্কি গীৰ্জা, চেৰ্নিহিভ
ভেদেনস্কি গীৰ্জা বা কুমাৰী মেৰীৰ উপস্থাপনৰ গীৰ্জা (Vvedenska Church, Chernihiv) পূব অৰ্থডক্স গীৰ্জাৰ এটা ভোজনালয়-গীৰ্জা। ই ত্ৰিত্ব মঠ, চেৰ্নিহিভৰ অন্তৰ্গত আৰু চেৰ্নিহিভ, ইউক্ৰেইনত অৱস্থিত। এই গীৰ্জা ১৬৭৭–১৬৭৯ চনত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।
-
ভোজন মন্ত্ৰ
ভোজন মন্ত্ৰ হ'ল ভোজন কৰাৰ পূৰ্বে গোৱা এটা মন্ত্ৰ। ই প্ৰাচীন ভাৰতীয় পৰম্পৰা অনুসৰি প্ৰচলিত। ভোজন মন্ত্ৰ কেৱল ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠানৰ অংশ নহয়, বৰঞ্চ ইয়াৰ দ্বাৰা মানসিক একাগ্ৰতা, কৃতজ্ঞতা আৰু সুস্থ জীৱনশৈলী প্ৰচাৰিত হয়।
-
ভ্ৰমৰী
ভ্ৰমৰী (সংস্কৃত: भ्रामৰী) হিন্দু বিশ্বাসমতে মৌমাখিৰ দেৱী। শাক্তবাদত তেওঁ দেৱী মহাদেৱীৰ অৱতাৰ।
-
ভৱানী
ভৱানী হৈছে এগৰাকী হিন্দু দেৱী। তেওঁক তুলজা, তুৰাজা, ত্বৰীতা, অংবা, জগদম্বা আৰু অম্বে আদি নামেৰেও জনাযায়। তেওঁ আদি শক্তি (দুৰ্গা)ৰ প্ৰকাশ। ভৱানীৰ অৰ্থ হৈছে "জীৱনদাতা", অৰ্থাৎ প্ৰকৃতিৰ শক্তি বা সৃষ্টিশীল শক্তিৰ উৎস।
-
মণিকৰ্ণেশ্বৰ দেৱালয়
মণিকৰ্ণেশ্বৰ দেৱালয় (Manikarneswar Devalaya) কামৰূপ জিলাৰ উত্তৰ গুৱাহাটীৰ ৰজাদুৱাৰৰ মণিশৈল পাহাৰৰ ওপৰত অৱস্থিত ঐতিহাসিক দেৱালয়। এই দেৱালয় ভগৱান শিৱৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত। ইটাৰে নিৰ্মিত এই মন্দিৰটো স্বৰ্গদেউ ৰাজেশ্বৰ সিংহৰ ৰাজত্বকালত তৰাসদৃশ শিলৰ মূল ভেটিৰ ওপৰত পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।
-
ময়ূৰ (পৌৰাণিক কথা)
ময়ূৰ (मयूरा) সংস্কৃত শব্দ ময়ূৰাৰ পৰা অহা শব্দ৷ ই হিন্দু সংস্কৃতিৰ অন্যতম পবিত্ৰ চৰাই। কেইবাখনো হিন্দু শাস্ত্ৰত ইয়াৰ উল্লেখ আছে। ই ভাৰতৰ বহু ঠাইত ব্যৱহৃত সমসাময়িক হিন্দু নামো।
-
মহা মৃত্যুঞ্জয় মন্দিৰ
মহা মৃত্যুঞ্জয় মন্দিৰ (Maha Mrityunjay Temple) অসমৰ নগাঁও জিলাৰ ভেৰভেৰিত অৱস্থিত ভগৱান শিৱৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত হিন্দু মন্দিৰ। ২০২১ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত এই মন্দিৰৰ নিৰ্মাণকাৰ্য সম্পূৰ্ণ হৈছিল। স্থাপত্যশৈলীৰ ফালৰ পৰা মন্দিৰটো এটা বিশাল শিৱ লিংগৰ আৰ্হিত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে।
-
মা-আট
মিচৰৰ পৌৰাণিক কাহিনীত ‘মুহ-আহত’ বুলি উচ্চাৰণ কৰা মা-আট আইন, নৈতিকতা আৰু ন্যায়ৰ দেৱী। মা-আটে তৰা, ঋতু, মানুহ আৰু দেৱতা উভয়ৰে কৰ্ম নিয়ন্ত্ৰণ কৰিছিল। ইজিপ্তৰ পৌৰাণিক কাহিনীত তেওঁৰ প্ৰথম ভূমিকা আছিল পাতালত সংঘটিত হোৱা শব্দৰ ওজন, দুয়াত লোৱা।
-
মাইয়া
প্ৰাচীন গ্ৰীক পৌৰাণিক কাহিনীত মাইয়া (প্ৰাচীন গ্ৰীক ভাষাৰ পৰা: Μαίη, অৰ্থ: 'মা', 'নাৰ্ছ' বা 'ধাত্ৰিকা';), যাক মাই বুলিও বানান কৰা হয়, প্লেইডছৰ অন্যতম আৰু জিউছৰ সৈতে হোৱা দূত দেৱতা হাৰ্মিছৰ মাতৃ। মাইয়াক বুধ গ্ৰহৰ মাতৃ ৰোমান পৃথিৱী দেৱী মাইয়াৰ সৈতে চিনাক্ত কৰা হৈছিল।
