অসমীয়া বিশ্বকোষঅসম আৰু অসমীয়া ভাষাৰ জ্ঞানকোষ
ধৰ্ম আৰু দৰ্শন

ভাৰতত জৈন ধৰ্ম

জৈন ধৰ্ম ভাৰতৰ ষষ্ঠ বৃহত্তম ধৰ্ম। ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি ভাৰতৰ ১.৩৫ বিলিয়ন জনসংখ্যাৰ ভিতৰত অধিকাংশই মহাৰাষ্ট্ৰ, ৰাজস্থান, গুজৰাট, মধ্যপ্ৰদেশ, কৰ্ণাটক ইত্যাদিত জৈন ধৰ্মালাম্বী লকে বাস কৰে। কিন্তু ভাৰতীয় আৰু দক্ষিণ এছিয়াৰ জনসংখ্যাৰ ওপৰত জৈন ধৰ্মৰ প্ৰভাৱ এই সংখ্যায় প্ৰকাশ কৰাতকৈ বহু বেছি হৈছে।

হালনাগাদ: ৫ ডিচেম্বৰ ২০২৫ ৩৩৫ শব্দ · ২ মিনিট সংগৃহীত ৯৩
সংশোধনৰ পৰামৰ্শ

জৈন ধৰ্ম ভাৰতৰ ষষ্ঠ বৃহত্তম ধৰ্ম।১২ ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি ভাৰতৰ ১.৩৫ বিলিয়ন জনসংখ্যাৰ ভিতৰত অধিকাংশই মহাৰাষ্ট্ৰ, ৰাজস্থান, গুজৰাট, মধ্য প্ৰদেশ, কৰ্ণাটক ইত্যাদিত জৈন ধৰ্মালাম্বী লকে বাস কৰে। কিন্তু ভাৰতীয় আৰু দক্ষিণ এছিয়াৰ জনসংখ্যাৰ ওপৰত জৈন ধৰ্মৰ প্ৰভাৱ এই সংখ্যায় প্ৰকাশ কৰাতকৈ বহু বেছি হৈছে। ভাৰতৰ বৃহৎ সমাজৰপৰা সৰু সমাজলৈকে প্ৰতিখন ৰাজ্য আৰু প্ৰতিখন কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলত জৈনসকলক পোৱা যায়। ১৬,৩০১ জন জনসংখ্যা আৰু জৈন লোকৰ সংখ্যা ঝাৰখণ্ড ৰাজ্যত সন্মেদ শিখৰৰ আটাইতকৈ পৱিত্ৰ তীৰ্থকেন্দ্ৰও আছে। ভাৰতীয় জৈনক সমগ্ৰ বিশ্বৰ আন বহু দেশতো পোৱা যায়।

ইতিহাস

মূল প্ৰবন্ধ: জৈন ধৰ্মৰ ইতিহাস

জৈন মতবাদে শিকায় যে জৈন ধৰ্ম সদায় আছিল আৰু সদায় থাকিব।৩৪৫৬৭ প্ৰায়বোৰ প্ৰাচীন ভাৰতীয় ধৰ্মৰ দৰে জৈন ধৰ্মৰো শিপা সিন্ধু উপত্যকাৰ সভ্যতাৰপৰাই হৈছে, ভাৰত-আৰ্য্য ভাৰতলৈ প্ৰব্ৰজনৰ পূৰ্বৰ থলুৱা আধ্যাত্মিকতাক প্ৰতিফলিত কৰে।৮৯১০ আন আন পণ্ডিতসকলে শ্ৰমণ পৰম্পৰাসমূহ পৃথক আৰু ঐতিহাসিক বৈদিক ধৰ্মৰ ভাৰত-আৰ্য্য ধৰ্মীয় আচাৰ-ব্যৱহাৰৰ সমসাময়িক বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছিল।১১ ২০০৫ চনৰ আগষ্ট মাহত ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ে জৈন ধৰ্ম, শিখ ধৰ্ম (আৰু বৌদ্ধ ধৰ্ম) সুকীয়া ধৰ্ম যদিও হিন্দু ধৰ্মৰ সৈতে আন্তঃসংলগ্ন আৰু আন্তঃসম্পৰ্কীয়, গতিকে এই তিনিওটা বহল বহল হিন্দু ধৰ্মৰ অংশ, ইয়াৰ পিছত ঐতিহাসিক পটভূমিৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি সংবিধান অস্তিত্বলৈ আহিছিল।১২১৩ কিন্তু ২০০৬ চনৰ ৰায়দানত উচ্চতম ন্যায়ালয়ে "জৈন ধৰ্ম নিৰ্বিবাদে হিন্দু ধৰ্মৰ অংশ নহয়" বুলি ৰায় দিয়ে।১৪১৫

ভাৰতত মৰ্যাদা

২০১৪ চনৰ ২০ জানুৱাৰীত ভাৰত চৰকাৰে ৰাষ্ট্ৰীয় সংখ্যালঘু আয়োগ (এনচিএম) আইন (এনচিএম), ১৯৯২ৰ ধাৰা ২(গ) অনুসৰি ভাৰতৰ "জাতীয় সংখ্যালঘু", মুছলমান, খ্ৰীষ্টান, শিখ, বৌদ্ধ, আৰু পাৰ্চীসকলৰ পিছত জৈন সম্প্ৰদায়ক সংখ্যালঘুৰ মৰ্যাদা প্ৰদান কৰে।১৬ যদিও উত্তৰ প্ৰদেশ, মধ্য প্ৰদেশ, ছত্তীশগড় আৰু ৰাজস্থানকে ধৰি ভাৰতৰ ১১খন ৰাজ্যত ইতিমধ্যে জৈনসকলৰ সংখ্যালঘুৰ মৰ্যাদা আছিল, ২০০৫ চনত সম্প্ৰদায়ৰ প্ৰতিনিধিৰদ্বাৰা ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ত এখন আবেদন দাখিল কৰা হয়, যাক ৰাষ্ট্ৰীয় সংখ্যালঘু আয়োগেও সমৰ্থন কৰিছিল। ৰায়দানত আদালতে এই সিদ্ধান্ত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ ওপৰত এৰি দিয়ে।১৭১৮

ৰাজ্য অনুসৰি জৈন ধৰ্ম

ধৰ্ম হিচাপে জৈন ধৰ্ম সমগ্ৰ ভাৰততে বিদ্যমান। ৰাজ্যভেদে জৈন ধৰ্মৰো ভিন্নতা আছে যদিও মূল মূল্যবোধ একে।

+ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল অনুসৰি জৈন জনসংখ্যাৰ শতকৰা হাৰ (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল)
ৰাজ্য বা কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলজৈন জনসংখ্যামুঠ জনসংখ্যাশতাংশ জৈন (%)
মহাৰাষ্ট্ৰ১,৪০০,৩৪৯১১২,৩৭৪,৩৩৩১.২৫
ৰাজস্থান৬২২,০২৩৬৮,৫৪৮,৪৩৭০.৯১
গুজৰাট৫৭৯,৬৫৪৬০,৪৩৯,৬৯২০.৯৬
মধ্য প্ৰদেশ৫৬৭,০২৮৭২,৬২৬,৮০৯০.৭৮
কৰ্ণাটক৪৪০,২৮০৬১,০৯৫,২৯৭০.৭২
দিল্লী১৬৬,২৩১১৬,৭৮৭,৯৪১০.৯৯
উত্তৰ প্ৰদেশ২১৩,২৬৭১৯৯,৮১২,৩৪১০.১১
তামিলনাডু৮৯,২৬৫৭২,১৪৭,০৩০০.১২
চত্তীশগড়৬১,৫১০২৫,৫৪৫,১৯৮০.২৪
পশ্চিম বংগ৬০,১৪১৯১,২৭৬,১১৫০.০৭
অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ৫৩,৮৪৯৪৯,৫৭৭,১০৩০.১১
হাৰিয়ানা৫২,৬১৩২৫,৩৫১,৪৬২০.২১
পাঞ্জাৱ৪৫,০৪০২৭,৭৪৩,৩৩৮০.১৬
অসম২৫,৯৪৯৩১,২০৫,৫৭৬০.০৮
বিহাৰ১৮,৯১৪১০৪,০৯৯,৪৫২০.০২
ঝাৰখণ্ড১৪,৯৭৪৩২,৯৮৮,১৩৪০.০৫

উত্‍স: ভাৰতৰ লোকপিয়ল ২০১১ৰপৰা সংকলিত তথ্য।১৯

ভাৰতৰ লোকপিয়ল, ২০১১

জিলাভিত্তিক জৈন জনসংখ্যাৰ শতাংশ ভাৰতৰ লোকপিয়ল ২০১১
জিলাভিত্তিক জৈন জনসংখ্যাৰ শতাংশ ভাৰতৰ লোকপিয়ল ২০১১ছবি: Bhvintri · CC BY-SA 4.0
+২০১১ চনৰ লোকপিয়লত ১%তকৈ অধিক জৈন থকা ভাৰতীয় জিলা২০
জিলাৰাজ্যজৈন জনসংখ্যা (অনুমাণিক)মুঠ জনসংখ্যাজৈন শতাংশ (%)
মুম্বাই চহৰ জিলামহাৰাষ্ট্ৰ১,৬৬,০০০৩,০৮৫,৪১১৫.৩৮%
কলহপুৰ জিলা১৫৪,৮৮২৩,৮৭৬,০০১৪.০০%
মুম্বাই উপনগৰ জিলা৩৪৩,৬৩৯৯,৩৫৬,৯৬২৩.৬৭%
ছাংলি জিলা৮৭,৪৫৩২,৮২২,১৪৩৩.১০%
থানে জিলা১৭২,০৫২১১,০৬০,১৪৮১.৫৬%
পুনে জিলা১২৭,৭৮৬৯,৪২৯,৪০৮১.৩৬%
উদয়পুৰ জিলাৰাজস্থান৭৮,৬৪৭৩,০৬৮,৪২০২.৫৬%
আজমেৰ জিলা৪৫,৬১৪২,৫৮৩,০৫২১.৭৭%
চিত্তৰগড় জিলা২৫,৮৪৩১,৫৪৪,৩৩৮১.৬৭%
টংক জিলা২২,৪৫৮১,৪২১,৩২৬১.৫৮%
ভিলৱাৰা জিলা৩৫,১৪৯২,৪০৮,৫২৩১.৪৬%
কোটা জিলা২৫,৭৪২১,৯৫১,০১৪১.৩২%
বাৰ্মাৰ জিলা৩৪,০১০২,৬০৩,৭৫১১.৩১%
বিকানেৰ জিলা৩০,৮৫০২,৩৬৩,৯৩৭১.৩১%
ৰাজসামন্দ জিলা১৪,৯৬৬১,১৫৬,৫৯৭১.২৯%
বনশ্বৰা জিলা২২,৬১৩১,৭৯৭,৪৮৫১.২৬%
জয়পুৰ জিলা৮১,০৭৯৬,৬২৬,১৭৮১.২২%
বুণ্ডি জিলা১৩,৪৫৫১,১১০,৯০৬১.২১%
ডুংগৰপুৰ জিলা১৬,১৪১১,৩৮৮,৫৫২১.১৬%
আহমেদাবাদ জিলাগুজৰাট২০৯,২৮৭৭,২১৪,২২৫২.৯০%
সুৰত জিলা১১২,৮৩৫৬,০৮১,৩২২১.৮৬%
সুৰেন্দ্ৰনগৰ জিলা২২,৯৯২১,৫৮৫,২৬৮১.৩১%
কুচ জিলা২৫,৩১২২,০৯২,৩৭১১.২১%
নৱসাৰী জিলা১৩,৩৮৬১,৩২৯,৬৭২১.০১%
সাগৰ জিলামধ্য প্ৰদেশ৬২,৯৯২২,৩৭৮,৪৫৮২.৬৫%
ইন্দোৰ জিলা৭১,৬৬৭৩,২৭৬,৬৯৭২.১৯%
ৰতলাম জিলা২৯,৩৫৩১,৪৫৫,০৬৯২.০২%
দামোহ জিলা২৫,০০৫১,২৬৪,২১৯১.৯৮%
অশোকনগৰ জিলা১৫,০৯৪৮৪৫,০৭১১.৭৯%
নীমচ জিলা১৪,১৬৫৮২৬,০৬৭১.৭১%
মন্দসৌৰ জিলা১৯,০২৯১,৩৪০,৪১১১.৪২%
জবলপুৰ জিলা৩৩,৭২৮২,৪৬৩,২৮৯১.৩৭%
বিদেশ জিলা১৮,৪৯০১,৪৫৮,৮৭৫১.২৭%
উজ্জয়িন জিলা২৪,৬২২১,৯৮৬,৮৬৪১.২৪%
ভিণ্ড জিলা১৯,৯৫০১,৭০৩,০০৫১.১৭%
ভোপাল জিলা২৫,৯৫০২,৩৭১,০৬১১.০৯%
গুনা জিলা১৩,৪৭৪১,২৪১,৫১৯১.০৯%
টিকামগড় জিলা১৫,৫৬৯১,৪৪৫,১৬৬১.০৮%
বেলাগাৱী জিলাকৰ্ণাটক১৭৮,৩১০৪,৭৭৯,৬৬১৩.৭৩%
ধৰৱাদ জিলা২৯,০৩৭১,৮৪৭,০২৩১.৫৭%
বাগালকোট জিলা২৫,১৯৮১,৮৮৯,৭৫২১.৩৩%
ললিতপুৰ জিলাউত্তৰ প্ৰদেশ২০,৩৯০১,২২১,৫৯২১.৬৭%
বাগপাট জিলা১৬,১৩৯১,৩০৩,০৪৮১.২৪%
পূব দিল্লীদিল্লী৪৬,৯২৭১,৭০৯,৩৪৬২.৭৫%
উত্তৰ দিল্লী১৩,০৪৯৮৮৭,৯৭৮১.৪৭%
উত্তৰ পশ্চিম দিল্লী৪৩,৪৬০৩,৬৫৬,৫৩৯১.১৯%
উত্তৰ-পূব দিল্লী২৪,৬৭৩২,২৪১,৬২৪১.১০%
মধ্য দিল্লী৫,৮৮৬৫৮২,৩২০১.০১%
চেন্নাই জিলাতামিলনাডু৫১,৭০৮৪,৬৪৬,৭৩২১.১১%
+ ধৰ্মৰ অনুসৰি ভাৰতত সাক্ষৰতা২১
ধৰ্মসাক্ষৰতাৰ হাৰ
জৈন৯৪.৯
খ্ৰীষ্টান৮৪.৫
বৌদ্ধ৮১.৩
শিখ৭৫.৪
হিন্দু৭৩.৩
ইছলাম৬৮.৫

লগতে চাওক

  • জৈন মন্দিৰৰ তালিকা

তথ্যসমূহ

  • Dundas, Paul. (2002). The Jains. Routledge. ISBN 041526605X
  • Glasenapp, Helmuth Von. (1999). Jainism: An Indian Religion of Salvation. Motilal Banarsidass. ISBN 8120813766
  • Elst, K. (2002). Who is a Hindu?: Hindu revivalist views of Animism, Buddhism, Sikhism, and other offshoots of Hinduism.

তথ্যসূত্ৰ

  1. ↑ National minority status for Jains. The Telegraph
  2. ↑ (21 January 2014). Jains become sixth minority community. DNAIndia.com
  3. ↑ Glasenapp 1999, পৃ. 15
  4. ↑ Dundas 2002, পৃ. 12
  5. ↑ Varni, Jinendra; Ed. Prof. Sagarmal Jain, Translated Justice T.K. Tukol and Dr. Narendra Bhandari. . New Delhi: Bhagwan Mahavir memorial Samiti. "The Historians have so far fully recognized the truth that Tirthankara Mahavira was not the founder of the religion. He was preceded by many tirthankaras. He merely reiterated and rejuvenated that religion. It is correct that history has not been able to trace the origin of the Jaina religion; but historical evidence now available and the result of dispassionate researches in literature have established that Jainism is undoubtedly an ancient religion." Pp. xii – xiii of introduction by Justice T. K.Tutkol and Dr. K. K. Dixit
  6. ↑ Glasenapp 1999, পৃ. 24
  7. ↑ Dundas 2002, পৃ. 17
  8. ↑ Larson, Gerald James (1995); India’s Agony Over Religion; SUNY Press; p. 27; . "There is some evidence that Jain traditions may be even older than the Buddhist traditions, possibly going back to the time of the Indus valley civilization, and that Vardhamana rather than being a 'founder' per se was, rather, simply a primary spokesman for much older tradition."
  9. ↑ Beversluis, Joel Diederik (2000); in: Sourcebook of the World's Religions: An Interfaith Guide to Religion and Spirituality; Novato, California: New World Library; Originating on the Indian sub-continent, Jainism is one of the oldest religion of its homeland and indeed the world, having pre-historic origins before 3000 BC and the propagation of Indo-Aryan culture.... p. 81
  10. ↑ Jainism by Mrs. N.R. Guseva p.44
  11. ↑ Long, Jeffrey D. (2009). Jainism: An Introduction. I. B. Tauris. পৃ. 45–56. ISBN 9781845116262
  12. ↑ Negi, S. S. (11 August 2005). Jains, Sikhs part of broader Hindu religion, says SC. Tribune
  13. ↑ CASE NO.:Appeal (civil) 4730 of 1999 PETITIONER:Bal Patil & Anr. RESPONDENT:Union of India & Ors. DATE OF JUDGMENT: 08/08/2005
  14. ↑ Supreme Court of India Committee of Management Kanya .. vs Sachiv, U. P. Basic Shiksha .. on 21 August, 2006. Author: D. Bhandari Bench: S. B. Sinha, Dalveer Bhandari
  15. ↑ para 25, Committee of Management Kanya Junior High School Bal Vidya Mandir, Etah, Uttar Pradesh v. Sachiv, U.P. Basic Shiksha Parishad, Allahabad, U.P. and Ors., Per Dalveer Bhandari J., Civil Appeal No. 9595 of 2003, decided On: 21.08.2006, Supreme Court of India
  16. ↑ (20 January 2014). Govt grants minority status to Jain community. livemint.com/
  17. ↑ (21 January 2014). Jains granted minority status. The Hindu
  18. ↑ (20 January 2014). Eye on votes, UPA gives Jain community minority status. Hindustan Times
  19. ↑ Office of the Registrar General & Census Commissioner, India. "Census of India 2011: Religion Data"
  20. ↑ Census of India: C-1 Population by Religious Community
  21. ↑ (4 January 2016). Jains most literate in North, Muslims the least. Hindustan Times

সম্পৰ্কিত শ্ৰেণী

ভাৰতত ধৰ্মজৈন ধৰ্ম

উৎস আৰু অনুজ্ঞাপত্ৰ

উৎস: অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া। এই প্ৰবন্ধটো অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ “ভাৰতত জৈন ধৰ্ম” প্ৰবন্ধৰ সংশোধন ৫৬১৩২৫ (৫ ডিচেম্বৰ ২০২৫)ৰ পৰা আনি অসমীয়া বিশ্বকোষৰ গাঁথনিলৈ ৰূপান্তৰ কৰা হৈছে। মূল লেখকসকলৰ তালিকা সম্পাদনা-ইতিহাসত উপলব্ধ। পাঠ্য CC BY-SA 4.0।