ভাৰতত হালাল প্ৰমাণপত্ৰ

ভাৰতত হালাল প্ৰমাণপত্ৰই কোনো খাদ্য সামগ্ৰী ইছলামিক খাদ্য আইন মানি চলা বুলি সূচায়। ই বাধ্যতামূলক নহয় বা ঐক্যবদ্ধ ৰাষ্ট্ৰীয় কাঠামোৰ দ্বাৰা নিয়ন্ত্ৰিতও নহয়।

ভাৰতত প্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯৭৪ চনত হালাল প্ৰমাণপত্ৰ প্ৰৱৰ্তন কৰা হৈছিল ৷ প্ৰথমতে মাংসজাত সামগ্ৰীৰ মাজত ই সীমাবদ্ধ আছিল। ১৯৯৩ চনলৈ ইয়াৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি পাই আৰু ই বহল পৰিসৰত সামগ্ৰী সামৰি লৈছিল৷ কাৰণ ব্যৱসায়ীসকলে মুছলমান গ্ৰাহকৰ মাজত বজাৰৰ সম্ভাৱনাক স্বীকৃতি দিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। তাৰ পিছত ৰিলায়েন্স ইণ্ডাষ্ট্ৰীজ, টাটা গ্ৰুপ, আদানি গ্ৰুপকে ধৰি বিশিষ্ট ভাৰতীয় নিগমসমূহে বিভিন্ন সামগ্ৰীৰ বাবে হালাল প্ৰমাণপত্ৰ লাভ কৰিছে।

প্ৰমাণীকৰণ সংস্থাসমূহ

ভাৰতত হালাল প্ৰমাণীকৰণ মূলতঃ চৰকাৰী কৰ্তৃপক্ষই নহয়, বেচৰকাৰী সংস্থাই (এন জি অ’) পৰিচালনা কৰে। জমিয়ত উলেমা-ই-হিন্দৰ দৰে উল্লেখযোগ্য প্ৰমাণীকৰণ সংস্থাই হালাল প্ৰমাণপত্ৰ প্ৰদান কৰে আৰু সাধাৰণতে ব্যৱসায়ৰ পৰা প্ৰাৰম্ভিক প্ৰমাণপত্ৰ আৰু সময়ে সময়ে নবীকৰণ দুয়োটাৰে বাবে ধন লয়।^১ কিন্তু স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত কৰ্তৃপক্ষৰ পৰা প্ৰমাণপত্ৰ লাভ নকৰাৰ পিছতো কিছুমান বিশেষ নিৰ্মাতা আৰু বিক্ৰেতাই মুছলমান গ্ৰাহকক আকৰ্ষণ কৰাৰ প্ৰয়াসত নিজৰ সামগ্ৰীক হালাল বুলি লেবেল লগায়।^২

অৰ্থনৈতিক প্ৰভাৱ

ভাৰতত হালাল প্ৰমাণপত্ৰই ইছলামিক খাদ্য আইন অনুসৰি কোনো খাদ্য সামগ্ৰী প্ৰস্তুত কৰা হৈছে বুলি নিশ্চয়তা হিচাপে কাম কৰে। কিন্তু দেশখনে এনে প্ৰমাণপত্ৰ প্ৰদানৰ নিৰ্দেশ নিদিয়ে আৰু ইয়াৰ কাৰ্যকৰীকৰণ নিয়ন্ত্ৰণ কৰা এক ঐক্যবদ্ধ নিয়ন্ত্ৰণ কাঠামো বজাই ৰখা নাই।^৩

ভাৰতত হালাল প্ৰমাণপত্ৰ আনুষ্ঠানিকভাৱে ১৯৭৪ চনত প্ৰৱৰ্তন কৰা হয়, প্ৰথম অৱস্থাত ইছলামিক খাদ্য আইন অনুসৰি মাংসজাত সামগ্ৰীৰ নিয়ন্ত্ৰণ আৰু প্ৰমাণীকৰণত সীমাবদ্ধ আছিল। ১৯৯৩ চনত এই প্ৰমাণপত্ৰ অন্যান্য সামগ্ৰীলৈ সম্প্ৰসাৰিত কৰা হয়। বিশেষকৈ দেশৰ যথেষ্ট পৰিমাণৰ মুছলমান জনসংখ্যাৰ মাজত ক্ৰমাৎ বৃদ্ধি পোৱা চাহিদাৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাই ভাৰতীয় বাণিজ্যিক পৰিৱেশৰ ভিতৰত ই ক্ৰমান্বয়ে স্বীকৃতি লাভ কৰে।^৪৫

বহু কোটি ডলাৰৰ বজাৰ, ভাৰতৰ বহুতো নিগম আৰু সংঘবদ্ধ সংস্থা যেনে-ৰিলায়েন্স ইণ্ডাষ্ট্ৰীজ, টাটা গ্ৰুপ, আদানি গ্ৰুপে হালাল প্ৰমাণপত্ৰ লাভ কৰিছে।^৬৪ ইয়াৰ উপৰিও ২০২২ চনত ভাৰতৰ হালাল মাংস ৰপ্তানিৰ মূল্য ৪.৪ বিলিয়ন ডলাৰতকৈও অধিক আছিল।^৭

সঁহাৰি আৰু চৰকাৰী পদক্ষেপ

মাংসজাতীয় সামগ্ৰীৰ বাহিৰেও হালাল প্ৰমাণপত্ৰৰ সম্প্ৰসাৰণে অৰ্থনৈতিক আৰু নৈতিক দুয়োটা দিশতে বিতৰ্কৰ সূচনা কৰিছে। হিন্দুত্ববাদী ৰাজনৈতিক সংগঠন আৰু নেতাসকলে এই প্ৰমাণপত্ৰ প্ৰদানৰ নিয়মীয়াকৈ বিৰোধিতা কৰি আহিছে। বিশেষকৈ ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি (বিজেপি)ৰ দৰে ৰাজনৈতিক দলৰ সমালোচকসকলে সমগ্ৰ ভাৰততে হালাল সামগ্ৰীৰ ওপৰত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰাৰ আহ্বান জনাইছে, লগতে তেওঁলোকে প্ৰমাণপত্ৰই অ-মুছলমান গ্ৰাহকৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলোৱা আৰু ইয়াৰ ব্যৱসায়িক বা ৰাজনৈতিক উদ্দেশ্যত সম্ভাৱ্য অপব্যৱহাৰৰ উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰিছে.^৮৯

২০২০ চনৰ ২৮ ডিচেম্বৰত হিন্দু আইক্য বেদী নামৰ এটা হিন্দু জাতীয়তাবাদী সংগঠনে এখন বেকাৰীলৈ জাননী জাৰি কৰি হালাল খাদ্য ব্ৰেণ্ডৰ বিজ্ঞাপন বা এনে খাদ্যৰ ষ্টক নকৰিবলৈ কয়। জাননী পোৱাৰ পিছত মডী বেকাৰীয়ে টেগটো আঁতৰাই পেলায়।^১০

২০২৩ চনৰ ১৭ নৱেম্বৰত লক্ষ্ণৌত কিছুমান সত্তাৰ বিৰুদ্ধে গোচৰ ৰুজু কৰা হয়, কাৰণ তেওঁলোকে কোনো নিৰ্দিষ্ট ধৰ্মৰ গ্ৰাহকক হালাল প্ৰমাণপত্ৰ প্ৰদান কৰি বিক্ৰী বৃদ্ধিৰ বাবে ধৰ্মীয় আৱেগৰ শোষণ কৰিছিল।^৩ গোচৰটোত উল্লেখ কৰা সত্তাসমূহৰ ভিতৰত আছিল হালাল ইণ্ডিয়া, জমিয়ত উলেমা-ই-হিন্দ হালাল ট্ৰাষ্ট, হালাল কাউন্সিল অৱ ইণ্ডিয়া, আৰু জমিয়ত উলেমা মহাৰাষ্ট্ৰ। ইয়াৰ পিছত উত্তৰ প্ৰদেশৰ খাদ্য সুৰক্ষা আৰু ঔষধ প্ৰশাসনে ৰাজ্যখনৰ ৭৫খন জিলাতে হালাল প্ৰমাণিত সামগ্ৰীৰ বিৰুদ্ধে কঠোৰ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰে।^৩