ধৰ্ম আৰু দৰ্শন
দেৱ-দেৱী, মন্দিৰ, সত্ৰ, পুৰাণ আৰু দাৰ্শনিক চিন্তা · ১,৯৫৭ প্ৰবন্ধ
সকলো প্ৰবন্ধ
-
হজৰত নিজামুদ্দিন দৰগাহ
হজৰত নিজামুদ্দিন দৰগাহ হৈছে ভাৰতৰ দিল্লীৰ নিজামুদ্দিন পশ্চিম অঞ্চলত অৱস্থিত চুফী সন্ত নিজামুদ্দিন আউলিয়াৰ দৰগাহ আৰু মছজিদ কমপ্লেক্স। দৰগাহ বা সমাধিস্থল চুফী মন্দিৰ আৰু প্ৰতি সপ্তাহত হাজাৰ হাজাৰ তীৰ্থযাত্ৰী দৰ্শন কৰে। সন্ধিয়া কাৱৱলী ভক্তিমূলক সংগীত অনুষ্ঠানৰ বাবেও এই স্থানত পৰিচিত।
-
হয়গ্ৰীৱ (বৌদ্ধ ধৰ্ম)
চীনা, তিব্বতী আৰু জাপানী বৌদ্ধ ধৰ্মত হয়গ্ৰীৱ এজন গুৰুত্বপূৰ্ণ দেৱতা। তেওঁৰ উৎপত্তি ভাৰতত অৱলোকিতেশ্বৰ বা গুয়ায়িন বোধিসত্ত্বৰ যক্ষ পৰিচাৰক হিচাপে হৈছিল।
-
হাইডাস্পেছ (শ্ৰুতিকথা)
হাইডাস্পেছ (প্ৰাচীন গ্ৰীক: Ὑδάσπης), গ্ৰীক পৌৰাণিক কাহিনী অনুসৰি পেণ্টাপটেমিয়াৰ চেৰ'নিটিক চিৰ্টিছলৈ বৈ যোৱা এখন অসাধাৰণ দ্ৰুত বেগী নদীৰ এজন নদী দেৱতা আছিল। এই নদীখন আধুনিক যুগৰ ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজেৰে বৈ যোৱা ঝেলুম নদী (সংস্কৃতত "বিতাস্তা") বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।
-
হাইলেটছ
হাইলাটেছ হৈছে চাইপ্ৰাছ দ্বীপত পূজিত এক দেৱতা, যাক পাছত গ্ৰীক দেৱতা এপ'ল'ৰ সৈতে তুলনা কৰা হৈছিল। তেওঁৰ নাম সম্ভৱত ὑλακτέω [ʰylaktéō] "ভোকোনি" বা ὕλη [ʰýlē] "অৰণ্য" শব্দৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছিল। এক গুৰুত্বপূৰ্ণ মন্দিৰ কুৰিয়নত অৱস্থিত।
-
হাওৰেইমা
হাওৰেইমা মণিপুৰৰ থলুৱা ধৰ্ম মেইটেই পৌৰাণিক কাহিনী আৰু সনামহী ধৰ্মৰ কৰুণ প্ৰেম আৰু বিচ্ছেদৰ দেৱী। কিছুমান কিংবদন্তি অনুসৰি তেওঁ আছিল পাহাৰৰ এগৰাকী মহিলা, যিয়ে প্ৰেমিকক লগ কৰিব নোৱাৰি মৃত্যুবৰণ কৰে আৰু নিৰ্যাতিত আত্মালৈ ৰূপান্তৰিত হয়। তেওঁক দেৱী পান্থোইবীৰ অৱতাৰ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।
-
হাগ
হাগ (hag) হৈছে এগৰাকী শুকাই-খীণাই যোৱা বৃদ্ধা, বা এক প্ৰকাৰৰ পৰী, ডাইনী, অথবা তেনে চেহেৰাৰ এগৰাকী দেৱী। তেনে চৰিত্ৰ প্ৰায়ে লোককথা আৰু ‘হান্সেল এণ্ড গ্ৰেটেল’ৰ দৰে শিশুৰ সাধুকথাত পোৱা যায়।
-
হালদি
টেইচেবা আৰু শিৱিনী (আন নাম খালদি)ৰ লগতে উৰাৰ্টু (উৰাৰাট/আৰাৰাট ৰাজ্য)ৰ তিনিজন প্ৰধান দেৱতাৰ ভিতৰত হালদি অন্যতম আছিল। তেওঁ আছিল এজন যোদ্ধা দেৱতা যাৰ ওচৰত উৰাৰ্টুৰ ৰজাসকলে যুদ্ধত বিজয়ৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰিছিল। হালদিক সিংহৰ ওপৰত থিয় হৈ থকা ডেউকা থকা বা নথকা মানুহ হিচাপে চিত্ৰিত কৰা হৈছিল।.
-
হাৰ্ছান্যিৰ উপযোগিতাবাদী উপপাদ্য
অৰ্থনীতি আৰু দৰ্শনত হাৰ্ছান্যি উপযোগিতাবাদী উপপাদ্যৰ মতে, সামাজিক কল্যাণ ফলন সমাজ এখনৰ প্ৰত্যেক ব্যক্তিৰ ব্যক্তিগত উপযোগিতা ফলনৰ ভাৰিত সমান্তৰ মাধ্য, যদিহে কিছু বিশেষ চৰ্ত পূৰ্ণ হয়।
-
হিড়িম্বা মন্দিৰ
হিড়িম্বা দেৱী মন্দিৰ মন্দিৰ, যাক স্থানীয়ভাৱে ধেংগেৰী মন্দিৰ বুলি জনা যায়,যাক বিভিন্নভাৱে হাদিম্বা মন্দিৰ বুলিও জনা যায়, হৈছে উত্তৰ ভাৰতৰ হিমাচল প্ৰদেশ ৰাজ্যৰ এটা পাহাৰীয়া আস্থান মানালীত অৱস্থিত এটা হিন্দু মন্দিৰ।
-
হিন্দু ধৰ্ম আৰু গৰ্ভপাত
হিন্দু ধৰ্মত গৰ্ভপাত সাধাৰণতে পৰম্পৰাগত হিন্দু শাস্ত্ৰৰ দ্বাৰা পাপ হ'লেও হিন্দু বিশ্বাস আৰু গ্ৰন্থৰ বিশাল বৰ্ণালীৰ ভিতৰত ইয়াক দ্বিধামূলকভাৱে ব্যাখ্যা কৰিব পাৰি। মহানাৰায়ণ উপনিষদত গৰ্ভপাতক সতীত্বৰ ব্ৰত ভংগ কৰা আদি কাৰ্য্যৰ সৈতে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।
-
হিন্দু ধৰ্মত প্ৰাৰ্থনা
প্ৰাৰ্থনা হিন্দু ধৰ্মৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংগ। হিন্দু ধৰ্মত পূজাৰ সময়ত প্ৰাৰ্থনা কৰা হয় আৰু ই হৈছে ভক্তিৰ প্ৰকাশ। হিন্দু ধৰ্মত মন্ত্ৰৰ জপ সৰ্বাধিক প্ৰচলিত পূজাৰ ধৰণ। বেদ হৈছে হিন্দু ধৰ্মৰ মূল গ্ৰন্থ (মন্ত্ৰ আৰু গীতৰ সমষ্টি)।
-
হিন্দু পৌৰাণিক কাহিনীৰ কিংবদন্তি জীৱৰ তালিকা
ভ্ৰমৰী সকলো পোক-পৰুৱাৰ দেৱী আৰু মৌমাখিৰ দেৱী। তাইৰ শৰীৰত আঁকোৱালি লোৱা মৌমাখি, ভোমোৰা, পিঁপৰা, ফৰিং, ভেকুলী আৰু সমগ্ৰ পৃথিৱীৰ আন সকলো পোক-পৰুৱাৰ লগত তাইৰ সম্পৰ্ক আছে। দক্ষিণ কৰ্ণাটকৰ স্থানীয় বৃশ্চিক দেৱী চেলাম্মা।
-
হিন্দুৰ ওপৰত অত্যাচাৰ
হিন্দুৰ ওপৰত অত্যাচাৰ বা হিন্দু নিধন বুলিলে বিভিন্ন সময়ত অন্য ধৰ্মৰ সদস্যৰ দ্বাৰা হিন্দু ধৰ্মৰ লোকৰ ওপৰত অত্যাচাৰ চলোৱা বা হিন্দুক হত্যা কৰা ঘটনাক বুজোৱা হয়। যুগ যুগ ধৰি হিন্দুসকল এই অত্যাচাৰৰ বলি হৈ আহিছে।
-
হিপ্প'প'ডছ
হিপ্প'প'ডছ (ইংৰাজী: Hippopodes) অৰ্থাৎ "ঘোঁৰাৰ ভৰি" গ্ৰীক শ্ৰুতিকথাৰ এক কিংবদন্তিমূলক জীৱ যিটো প্ৰায়ে লোভৰ সৈতে জড়িত। পৌৰাণিক কাহিনী অনুসৰি হিপ্প'প'ডছ আছিল শৰীৰৰ তলৰ অংশ ঘোঁৰাৰ দৰে আৰু ওপৰৰ অংশ মানুহৰ দৰে জীৱ সত্তাৰ এক জনগোষ্ঠী।
-
হিমবন্ত
হিমবন্ত (ইংৰাজী: Himavanta) এখন কিংবদন্তিমূলক অৰণ্য, এই অৰণ্যখনক হিমমানপন (Himmanpan) পৰ্বত বুলিও কোৱা হয়, এই হিমালয়ত অৱস্থিত বুলি কোৱা হয়। হিমবন্ত থাই সাহিত্যৰ ত্ৰিভূমিকথা (Traibhumikatha) নামৰ এক কাহিনীত বৰ্ণনা কৰা হৈছে য'ত কোৱা হৈছে যে হিমবন্ত হৈছে এনে এখন অৰণ্য য'ত বহুতো বৈচিত্ৰময় পৌৰাণিক…
-
হিৰণ্যগৰ্ভ
হিৰণ্যগৰ্ভ (আক্ষৰিক অৰ্থত 'সোণালী গৰ্ভ') হৈছে বৈদিক দৰ্শনত বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ড বা প্ৰকাশিত মহাবিশ্ব সৃষ্টিৰ উৎস। হিৰণ্যগৰ্ভ সূক্ত নামেৰে জনাজাত ঋগবেদৰ এটা শ্লোকত (ঋ.ব ১৯.১২১) ইয়াৰ উল্লেখ পোৱা যায়, য'ত একক সৃষ্টিকৰ্তা দেৱতাৰ ইংগিত পোৱা যায় আৰু তেওঁক প্ৰজাপতি বুলি চিনাক্ত কৰা হৈছে।
-
হেছাট
হেছাট গৰুৰ ৰূপত প্ৰাচীন মিচৰৰ এগৰাকী দেৱী। তেওঁ গাখীৰৰ সৈতে মানৱতা (যাক "হেছাটৰ বিয়েৰ" বুলি কোৱা হয়) আৰু বিশেষকৈ ফেৰাউন আৰু কেইবাজনো প্ৰাচীন মিচৰৰ ষাঁড়ৰ দেৱতাক স্তনপান কৰাইছিল বুলি কোৱা হৈছিল। পিৰামিড লিপিসমূহত তেওঁক অনুবিছৰ আৰু মৃত ৰজাৰ মাতৃ বুলি কোৱা হৈছে।
-
হেল (পৌৰাণিক সত্তা)
হেল (ইংৰাজী: Hel; প্ৰাচীন নৰ্ছ ভাষা: hel, আক্ষৰিক অৰ্থ: 'ভূগৰ্ভ') হৈছে নৰ্ছ পৌৰাণিক কাহিনীৰ এগৰাকী নাৰী সত্তা যিয়ে একে নামৰ এখন পাতাল ৰাজ্যত ৰাজত্ব কৰে বুলি কোৱা হয়। পূৰ্বৰ পৰম্পৰাগত উৎসৰ পৰা ত্ৰয়োদশ শতিকাত সংকলিত কাব্যিক এড্ডা আৰু ত্ৰয়োদশ শতিকাত লিখা গদ্য এড্ডাত হেলৰ উল্লেখ পোৱা গৈছে।
-
হেল'ই
হেল'ই বা হেল'ই হৈছে মেইটেই পৌৰাণিক কাহিনী, লোককথা আৰু ধৰ্মৰ নাৰী প্ৰকৃতিৰ আত্মা। হেল'ইক প্ৰায়ে ধুনীয়া যুৱতীৰ ৰূপত চিত্ৰিত কৰা হয়। তেওঁলোক প্ৰায়ে পুৰুষৰ প্ৰলোভনৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। তেওঁলোক নাৰী আত্মাৰ মাজত আটাইতকৈ শক্তিশালী। এই আত্মাবোৰৰ ৰোগ সৃষ্টি কৰিব পৰা ক্ষমতা আছে।
-
হেলিয়াদাই
হেলিয়াদাই (উচ্চাৰণ: হে-লি-আ-দাই; প্ৰাচীন গ্ৰীক: Ἡλιάδαι) গ্ৰীক পৌৰাণিক কাহিনীত সূৰ্যদেৱতা হেলিয়ছ আৰু ৰোডছৰ পুত্ৰসকলৰ সমষ্টিগত নাম। তেওঁলোকক ৰোডছ দ্বীপৰ প্ৰাচীন ৰাজবংশৰ প্ৰতিষ্ঠাপক বুলি গণ্য কৰা হয়। তেওঁলোক জ্যোতিষবিদ্যা, সমুদ্ৰযাত্ৰা আৰু বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত অতি দক্ষ বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।
-
হেৰম্ব
হেৰম্ব বা হেৰম্ব গণপতি হিন্দু দেৱতা গণেশৰ পাঁচ মূৰীয়া মূৰ্তিৰ ৰূপ। এই ৰূপটো নেপালত বিশেষভাৱে জনপ্ৰিয়। গণেশৰ তান্ত্ৰিক পূজাত এই ৰূপটো গুৰুত্বপূৰ্ণ। গণেশৰ বত্ৰিশটা ৰূপৰ ভিতৰত এই ৰূপ অন্যতম জনপ্ৰিয়।
-
হেৰাৰ গাখীৰ
হেৰাৰ গাখীৰ (ইংৰাজী: Milk of Hera) সম্পৰ্কীয় আখ্যানটো হৈছে এক প্ৰাচীন গ্ৰীক পৌৰাণিক কাহিনী। সৃষ্টি সম্পৰ্কীয় মিথসমূহৰ প্ৰসংগত ই আকাশগংগা বা ছাঁয়াপথ (Milky Way)ৰ উৎপত্তিৰ ব্যাখ্যা দিয়ে।
-
হৰসিদ্ধি
দুৰ্গাৰ অন্যতম দিশ হৰসিদ্ধি হৈছে এক আঞ্চলিক হিন্দু দেৱী। ভাৰতৰ মহাৰাষ্ট্ৰ তথা গুজৰাট, মধ্য প্ৰদেশত এইগৰাকী দেৱী জনপ্ৰিয়।
-
ৰংগনায়কী
ৰংগনায়কী (ரங்கநாயகி, रङ्गनायकी), তেখেতৰ উপনাম তায়াৰ দ্বাৰাও জনাজাত। (தாயார்) এগৰাকী হিন্দু দেৱী। শ্ৰীৰংগমৰ শ্ৰীৰংগনাথস্বামী মন্দিৰৰ মুখ্য দেৱী। শ্ৰীৰংগমৰ মুখিয়াল দেৱতা ৰংগনাথৰ প্ৰধান পত্নী। দেৱীক লক্ষ্মীৰ প্ৰকাশ হিচাপে গণ্য কৰা হয়, আনহাতে ৰংগনাথক বিষ্ণুৰ প্ৰকাশ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।
-
ৰঙ্গনায়কী
ৰঙ্গনায়কী (তামিল: ரங்கநாயகி, সংস্কৃত: रङ्गनायकी, ৰোমানীকৃত: Raṅganāyakī, আক্ষৰিক অৰ্থ: 'ৰংগনাথৰ পত্নী'), এগৰাকী হিন্দু দেৱী। তেওঁক তায়াৰ (তামিল: தாயாம், ৰোমানীকৃত: Tāyār অৰ্থাৎ 'মাতৃ') নামেৰেও জনা যায়৷ শ্ৰীৰংগমৰ শ্ৰীৰংগনাথস্বামী মন্দিৰৰ তেওঁ এগৰাকী অধিষ্ঠাতী দেৱী।
-
ৰম্ভা (অপ্সৰা)
ৰম্ভা (সংস্কৃত: रम्भा) হিন্দু পৌৰাণিক কাহিনীত বৰ্ণিত এগৰাকী স্বৰ্গৰ অপ্সৰা৷ নৃত্য, সংগীত আৰু সৌন্দৰ্য্য কলাত এইগৰাকী অপ্সৰাৰ তুলনাবিহীন বুলি কোৱা হয়।
-
ৰাইদঙীয়া দৌল
ৰাইদঙীয়া দৌল বা ৰাইদঙ্গীয়া দৌল (Raidongia Doul) ডিব্ৰুগড় জিলাৰ লেজাই-কলাখোৱা অঞ্চলত অৱস্থিত ঐতিহাসিক দৌল। ১৭৫০ চনত আহোম ৰজা স্বৰ্গদেউ প্ৰমত্ত সিংহয়ে (১৭৪৪–১৭৫১) নিৰ্মাণ কৰাইছিল। ইটাৰে সজা দৌলটো পূৰ্বতে দেৱী মন্দিৰ আছিল। কালক্ৰমত দৌলৰ কাষতেই এটি ঘৰ নিৰ্মাণ কৰি অঞ্চলৰ ৰাইজে শিৱ পূজা কৰি আহিছে।
-
ৰাজকুমাৰ সত্ত্ব
ৰাজকুমাৰ সত্ত্ব (ইংৰাজী: Prince Sattva) জাতকৰ কাহিনী অনুসৰি গৌতম বুদ্ধৰ পূৰ্বৰ অৱতাৰ সমূহৰ ভিতৰত এক অন্যতম অৱতাৰ।
-
ৰাধিকা শান্তি
ৰাধিকা শান্তি( Radhika Santi) শংকৰদেৱৰ সময়ৰ এগৰাকী কৈৱৰ্তকূলীয়া সতী নাৰী আছিল৷ তেওঁ টেম্বুৱানী জানৰ পৰা বৰদোৱালৈ পানী সোমোৱা জানটোত ভেটা দি শান্তিকন্যা বুলি জনাজাত হৈছিল৷ পিছত শংকৰদেৱে তেওঁৰ বাসস্থানৰ ওচৰতে ৰাধিকা শান্তিক ঘৰ-দুৱাৰ সজাই থাকিবলৈ দিছিল৷ ৰাধিকা শান্তিৰ জন্ম হৈছিল ১৪৫৬ চনৰ ব’হাগ মাহৰ…
-
ৰাম মন্দিৰ প্ৰাণ প্ৰতিষ্ঠা
ৰাম মন্দিৰ প্ৰাণ প্ৰতিষ্ঠা (Ram Mandir Prana Pratishtha ) হৈছে ২০২৪ চনৰ ২২ জানুৱাৰীত অনুষ্ঠিত হৈ যোৱা ভাৰতত স্থিত অযোধ্যা চহৰৰ শ্ৰী ৰাম জন্মভূমি তীৰ্থক্ষেত্ৰৰ ৰাম মন্দিৰৰ অভিষেক অনুষ্ঠান।
