ধৰ্ম আৰু দৰ্শন
দেৱ-দেৱী, মন্দিৰ, সত্ৰ, পুৰাণ আৰু দাৰ্শনিক চিন্তা · ১,৯৫৭ প্ৰবন্ধ
সকলো প্ৰবন্ধ
-
মুকাম্বিকা দেৱী
মুকাম্বিকা (मूकाम्बिका, কানাড়া: ಮೂಕಾಂಬಿಕಾ, মালায়ালম: മൂകാംബിക ) এগৰাকী হিন্দু দেৱী। তেওঁ আদি পৰাশক্তিৰ এটা দিশ। হিন্দু ধৰ্মৰ পৰম দেৱী। সৃষ্টিশীলতা আৰু কৌশলক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা শক্তি, ঐশ্বৰিক নাৰী শক্তিৰ ৰূপ বুলি গণ্য কৰা হয়।
-
মুহাম্মাদ বিন আব্দুল্লাহ মছজিদ
মুহাম্মাদ বিন আব্দুল্লাহ মছজিদ বা অযোধ্যা মছজিদ হৈছে অযোধ্যা বিবাদ গোচৰৰ সৈতে জড়িত ৰায়দানৰ পিছতে উত্তৰ প্ৰদেশৰ অযোধ্যাৰ ধনীপুৰত ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ নিৰ্দিষ্ট স্থানত নিৰ্মাধিন এখন মছজিদ। মছজিদ আৰু সংশ্লিষ্ট কমপ্লেক্স নিৰ্মাণৰ কাম ভাৰত-ইছলামিক কালচাৰেল ফাউণ্ডেশ্যন (আই আই চি এফ)ৰ ট্ৰাষ্টৰ অধীনত।
-
মূৰহীন খচ্চৰ
মূৰহীন খচ্চৰ ব্ৰাজিলৰ লোককথাৰ এটা পৌৰাণিক চৰিত্ৰ।
-
মূৰহীন ঘোঁৰাচালক
মূৰবিহীন ঘোঁৰাচালক মধ্যযুগৰপৰাই ইউৰোপৰ বিভিন্ন লোককথাত প্ৰকাশ পোৱা পৌৰাণিক ব্যক্তিত্বৰ এক ধৰণ। পৰম্পৰাগতভাৱে এই আকৃতিবোৰক ঘোঁৰাত উঠি ফুৰা মূৰ নোহোৱা আৰোহী হিচাপে চিত্ৰিত কৰা হয়। এই মিথবোৰে তেতিয়াৰপৰাই দ্য লিজেণ্ড অৱ স্লিপি হোলোকে ধৰি বিশ্বৰ সংস্কৃতিৰ কেইবাটাও কাহিনী আৰু চৰিত্ৰক অনুপ্ৰাণিত কৰিছে।
-
মূৰা দেৱালয়
মূৰা দেৱালয় হৈছে অবিভক্ত দৰং জিলাৰ আৰু বৰ্তমানৰ ওদালগুৰি জিলাৰ এখন অতি প্ৰাচীন আৰু শক্তিশালী পীঠস্থান। স্থানীয় লোকসকলৰ মাজত ই দ্বিতীয় কামাখ্যা ৰূপেও জনাজাত। এইখন মূলতঃ দেৱীপীঠ যদিও ইয়াত গণেশ, শিৱ, পাৰ্বতী, বিষ্ণু, কামাখ্যা, দুৰ্গা, লক্ষ্মী, সৰস্বতী, কালী আদি বহু দেৱ-দেৱীৰ থানো আছে।
-
মে ইয়ানাং
মে ইয়ানাং হৈছে থাই, কম্বোডিয়ান আৰু লাওচিয়ান সংস্কৃতিৰ নাও আৰু বিভিন্ন বাহন পহৰা দিয়া এটা আত্মা। তেওঁলোকে নিজ নিজ সংস্কৃতিৰ পৰম্পৰাগত সাজ-পোছাক পৰিধান কৰে। মা ইয়ানাংক পূজাৰ পৰম্পৰা মাই ফচপ আৰু নাং কোৱাক আদি নাৰী দেৱতাৰ পূজাৰ পৰাই আহিছে, যিটো চীনৰ লোকধৰ্মত মাজুৰ পূজাৰ পৰা উদ্ভৱ হ'ব পাৰে।
-
মেডাম কই কই
মেডাম কই কই (ঘানাত লেডী কই কই আৰু মেডাম মকে বুলিও জনা যায়) নাইজেৰিয়াৰ নগৰীয়া কিংবদন্তি, য’ত এটা প্ৰতিশোধপৰায়ণ ভূতে ৰাতি বৰ্ডিং স্কুলৰ ছাত্ৰাবাস, হলৱে আৰু শৌচাগাৰত ঘূৰি ফুৰে; দিনৰ স্কুলত তাই শৌচাগাৰ আৰু স্কুললৈ বেছি সোনকালে অহা বা দেৰিকৈ স্কুল এৰি যোৱা ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক খেদি ফুৰে।
-
মেদেইনা
মেদেইনা অথবা মেদেইনে (লিথুৱেনিয়ান ভাষাৰ পৰা: medis – "গছ" বা medė – "বন"), প্ৰায়ে Žvorūnė বা Žvorūna (žvėris – "পশু"ৰ পৰা উদ্ভৱ) সমাৰ্থক হিচাপে গণ্য কৰা হয়, লিথুৱেনিয়ান পৌৰাণিক কাহিনীৰ অন্যতম মূল দেৱী, আৰু লাটভিয়ান মেজা মাটে(Meža māte; বন মাতৃ)। হাবি, গছ-গছনি আৰু জীৱ-জন্তুৰ শাসক।
-
মেনেহুনে
মেনেহুনে (ইংৰাজী: Menehune) হাৱাই পৰম্পৰা অনুসৰি বাওনা মানুহৰ এটা পৌৰাণিক জাতি৷ এই জাতিটো হাৱাই দ্বীপপুঞ্জৰ গভীৰ অৰণ্য আৰু আভ্যন্তৰীণ উপত্যকাত মানুহৰ বসতিৰ পৰা বহু দূৰত লুকাই বাস কৰে বুলি কোৱা হয়। মেনেহুনেসকলক চমৎকাৰ শিল্পী বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।
-
মেবেগে
মেবেগে (Nzeme আৰু Mbere বুলিও কোৱা হয়) মধ্য আফ্ৰিকান গণৰাজ্যৰ ফাং জনগোষ্ঠীৰ বিশ্বাসত প্ৰচলিত সৰ্বোচ্চ ঈশ্বৰ।
-
মেৰী মেগডালিন গীৰ্জা
মেৰী মেগডালিন গীৰ্জা (ইউক্ৰেইনীয়ান: Церква Марії Магдалини; ৰাছিয়ান: Церковь Марии Магдалины) আছিল ইউক্ৰেইনৰ মাৰিউপল চহৰত অৱস্থিত এটা ঐতিহাসিক অৰ্থডক্স ধৰ্ম অৰ্থডক্স ধৰ্মীয় উপাসনাগৃহ। চহৰখনৰ ইতিহাসত একে নামৰ দুটা গীৰ্জাৰ অস্তিত্ব পোৱা যায়।
-
মেৰোপে
মেৰোপে গ্ৰীক পৌৰাণিক কাহিনীত সপ্ত প্লেইয়াডিছৰ অন্যতম। তেওঁ এটলাছ আৰু প্লেয়োনেৰ কন্যা। প্লেয়োনে নিজেই ওচেনাছ আৰু টেথিছৰ কন্যা আৰু নাবিকসকলৰ ৰক্ষাকৰ্ত্ৰী। প্লেইয়াডিছসকল নক্ষত্ৰপুঞ্জলৈ ৰূপান্তৰৰ বিভিন্ন কাহিনীৰ বিষয়।
-
মোধেশ্বৰী মাতা
মোধেশ্বৰী মাতা (গুজৰাটী: મોઢેશ્વરી) হৈছে এগৰাকী হিন্দু দেৱী। তেওঁক শিৱৰ পত্নী দেৱী পাৰ্বতী বা মহাকালীৰ এটা স্বৰূপ বুলি কোৱা হয়। গুজৰাটৰ মোধ সম্প্ৰদায়ৰ লোক সকলৰ বংশ দেৱতা হিচাপে মোধসকলৰ দ্বাৰা তেওঁৰ পূজা কৰা হয়।
-
মোৰানা (দেৱী)
মোৰানা (চেক, স্লোভেন, ছাৰ্বিয়ান, ক্ৰ'ৱেচিয়ান ভাষাত), মোৰেনা (শ্লোভাক ভাষাত, আৰু মেচিডোনিয়ান ভাষাত: মোপেহা), মোৰা (বুলগেৰিয়ান ভাষাত: মোপা), মাৰা (ইউক্ৰেইনীয় ভাষাত: মাপা), মোৰী (লিথুৱেনিয়ান ভাষাত), মাৰেনা (ৰাছিয়ান ভাষাত: মাপেহা), বা মাৰ্জানা (প’লিছ ভাষাত) হৈছে এক মৃত্যু আৰু প্ৰকৃতিৰ পুনৰ্জন্মৰ…
-
মৱাৰি
মৱাৰি হৈছে শোনা আৰু ভেণ্ডা জনগোষ্ঠীৰ আফ্ৰিকাৰ পৰম্পৰাগত ধৰ্ম অনুসাৰে সৰ্বোচ্চ স্ৰষ্টা দেৱতা। বিশ্বাস কৰা হয় যে মৱাৰিয়ে সকলো বস্তু আৰু সকলো জীৱনৰ সৃষ্টি কৰিছে আৰু সকলো তেওঁৰ ভিতৰতেই অৱস্থিত। এই দেৱতাৰ অনুসাৰীসকলৰ অধিকাংশেই মোজাম্বিক, দক্ষিণ আফ্ৰিকা আৰু জিম্বাবুৱেত বাস কৰে।
-
যন্ত্ৰ কাপোৰ
যন্ত্ৰ কাপোৰ বা ফা যন্ত (থাই: ผ้ายันต์) হৈছে যন্ত্ৰ নামেৰে জনাজাত বৌদ্ধ গুপ্ত শিলালিপিৰে সজাই তোলা ৰঙা, ক'লা বা বগা কাপোৰ; যিবোৰ দক্ষিণ-পূব এছিয়াত মৃত বা জীৱিত ঘৰ বা ব্যক্তিৰ আধ্যাত্মিক সুৰক্ষা বিচাৰি ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
-
যমান্তক
যমান্তক (यमान्तक) বা বজ্ৰভৈৰৱ হৈছে বজ্ৰযান বৌদ্ধধৰ্মৰ এগৰাকী দেৱতা। তেওঁক কোনো কোনো সময়ত "মৃত্যু দেৱতাৰ ওপৰত বিজয়ী হিচাপে কল্পনা কৰা হয়।
-
যোগেশ্বৰী
যোগেশ্বৰী (সংস্কৃত: योगेश्वरी, ৰোমানীকৃত: Yogeshvari বা Jogeshvari) হিন্দু আদি শক্তি দেৱী দুৰ্গাৰ এটা উপনাম, যোগ আৰু ঈশ্বৰী শব্দৰ সংকোচন ঘটি যোগেশ্বৰী শব্দটো সৃষ্টি হৈছে যাৰ অৰ্থ হৈছে "যোগৰ দেৱী"।
-
লংকাৰ শাসকসকলৰ তালিকা
লংকা বা লংকাপুৰী বা স্বৰ্ণ লংকা হৈছে ৰামায়ণ আৰু মহাভাৰত মহাকাব্যত উল্লিখিত কিংবদন্তি ৰাক্ষসৰাজ ৰাৱণৰ দুৰ্গসদৃশ নগৰ-দ্বীপ। এই নগৰ ত্ৰিকুট পৰ্বতমালা নামেৰে জনাজাত তিনিটা পৰ্বত শৃংগৰ মাজৰ এটা মালভূমিত অৱস্থিত আছিল। প্ৰাচীন লংকা নগৰখনত হনুমানে অগ্নিসংযোগ কৰিছিল বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।
-
লক্ষ্মী তন্ত্ৰ
লক্ষ্মী তন্ত্ৰ হিন্দু ধৰ্মত লক্ষ্মী আৰু নাৰায়ণ(বিষ্ণু) প্ৰতি উৎসৰ্গিত পঞ্চৰাত্ৰ গ্ৰন্থসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম এখন গ্ৰন্থ। ই আগমশাস্ত্ৰৰ এটা গোট গঠন কৰে। লক্ষ্মী তন্ত্ৰ লক্ষ্মী দেৱীৰ পূজা (বিষ্ণু-নাৰায়ণৰ শক্তি)ৰ বাবে নিবেদিত যদিও ইয়াত সাধাৰণতে সকলো নাৰীক মহিমামণ্ডিত কৰা হয়।
-
লক্ষ্মী-নাৰায়ণ
লক্ষ্মী-নাৰায়ণ (সংস্কৃত: लक्ष्मी-नारायण, ৰোমানীকৃত: Lakṣmīnārāyaṇa) পৰম্পৰাগতভাৱে বৈকুণ্ঠত বাস কৰা হিন্দু দেৱতা বিষ্ণু, যাক নাৰায়ণ বুলি কোৱা হয়, আৰু তেওঁৰ পত্নী লক্ষ্মীৰ দ্বৈত প্ৰকাশ।
-
ললিতগিৰি
ললিতগিৰি (নলিতগিৰি বুলিও কোৱা হয়) ভাৰতৰ ওড়িশা ৰাজ্যৰ কটক জিলাত অৱস্থিত এটা প্ৰমুখ্য বৌদ্ধ পৰিসৰ। এই পৰিসৰটিত হৈছে এই অঞ্চলৰ আটাইতকৈ পুৰণি স্থান ভালেখিনি য'ত বৌদ্ধ স্তুপ, অবোধ্য বুদ্ধ প্ৰতিমূৰ্তি আৰু মঠ (বিহাৰ) আছে।
-
লাংকুৰি দেওশাল
হ'-ফি লাং-কু-ৰি(𑜑𑜦𑜡 𑜇𑜣 𑜎𑜡𑜂𑜫 𑜀𑜥 𑜍𑜣) অসমীয়াত লাংকুৰি দেওশাল (Temple of Langkuri) ফুৰালুং ধৰ্মৰ লাংকুৰি দেৱতাক আৰাধনা কৰা এখন হ'ফি দেউশাল। ১২৫৩ খ্ৰীষ্টাব্দত বৰাহী মুখিয়া থাকুমথাৰ উপদেশত চাওলুং চুকাফাই চৰাইদেউৰ এই অঞ্চলকে প্ৰথম স্থায়ী ৰাজধানী হিচাপে পাতি লয় আৰু তেওঁ আগবঢ়োৱা দেওঘৰক চুকাফাই দেওশাল…
-
লামাৰিয়া
লামাৰিয়া জৰ্জিয়াৰ পৌৰাণিক কাহিনীৰ এগৰাকী দেৱী, বিশেষকৈ শ্বান জনগোষ্ঠীৰ উপগোটৰ। স্বান প্যান্থেয়নৰ আন বহুতো দেৱতাৰ দৰে তেওঁৰ নামটোও খ্ৰীষ্টান মূৰ্তিৰ পৰা লোৱা হৈছে; তেওঁৰ ক্ষেত্ৰত যীচুৰ মাতৃ মৰিয়ম। লামাৰিয়া অগ্নিকুণ্ডৰ দেৱী, গৰু-ম'হৰ ৰক্ষক আৰু মহিলাৰ ৰক্ষক – বিশেষকৈ প্ৰসৱৰ সময়ত।
-
লাল মছজিদ, দিল্লী
দিল্লীৰ লাল মছজিদ, যাক ফকৰ-উল মছজিদ (অৰ্থ "মছজিদৰ গৌৰৱ") বা চিকন্দৰ চাহাবৰ মছজিদ বুলিও কোৱা হয়, ভাৰতৰ পুৰণি দিল্লীৰ কাশ্মীৰী গেটৰ ওচৰত বাৰা বজাৰত অৱস্থিত এটা মছজিদ।
-
লিলিয়াছ (শ্ৰুতিকথা)
লিলিয়াছ (প্ৰাচীন গ্ৰীক: Λίλαιος, ইংৰাজী: Lilaeus) এজন ভাৰতীয় পশুপালক আছিল যিজনে দেৱতাসকলক ক্ৰোধিত কৰিছিল আৰু তাৰ বাবে শাস্তি পাইছিল। ছ্যুডো-প্লুটাৰ্কৰ ট্ৰিটিজ অন ৰিভাৰ্ছ এণ্ড মাউণ্টেনছত (Treatise on Rivers and Mountains) এই কাহিনী বৰ্ণনা কৰা হৈছে৷
-
লুৱাৰ
লুৱাৰ তুৰ্কী আৰু নিভখ পৌৰাণিক কাহিনীৰ এটা কিংবদন্তি মাইকী প্ৰাণী। ই হৈছে সৃষ্টিকৰ্তা ওৱাইল্ড ডাক।
-
লেমুৰেছ
লেমুৰেছ (ইংৰাজী: lemures) ৰোমান ধৰ্ম অনুসৰি অস্থিৰ বা মাৰাত্মক মৃতকৰ ছাঁয়া বা আত্মা৷ কেতিয়াবা লেমুৰেছ শব্দটো লাৰভা (larvae, লেটিন: larva, 'মাস্ক'ৰ পৰা) শব্দটোৰ সলনি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।
-
লেলুৰি
লেলুৰি বা লিলুৰি, বা লেল্লুৰি আছিল দক্ষিণ-পূব আনাতোলিয়া আৰু উত্তৰ ছিৰিয়াত পূজা কৰা হুৰিয়ান দেৱী। তেওঁ পাহাৰৰ সৈতে জড়িত আছিল আৰু জনা উৎসত মানুজী দেৱতাৰ সৈতে জড়িত বুলি উল্লেখ আছে।
-
লোককথা আৰু পৌৰাণিক কাহিনীত অজাচাৰ
লোককথা আৰু পৌৰাণিক কাহিনীত অজাচাৰক (Incest in folklore and mythology)উৎপত্তিৰ কল্পকথা লুকুৱাই ৰখা এটা ৰূপাংকন (motif) বুলি কোৱা হয়। কাৰণ সময়ৰ আৰম্ভণিতে ইয়েই পৃথিৱীখনক জনবহুল কৰাৰ একমাত্ৰ পথ বুলি ভবা হৈছিল। ধ্ৰুপদী কল্পকথা আৰু সাহিত্যত অজাচাৰ হৈছে এক সাধাৰণ মটিফ।