ধৰ্ম আৰু দৰ্শন
দেৱ-দেৱী, মন্দিৰ, সত্ৰ, পুৰাণ আৰু দাৰ্শনিক চিন্তা · ১,৯৫৭ প্ৰবন্ধ
সকলো প্ৰবন্ধ
-
অভিজ্ঞতাবাদ
দৰ্শনশাস্ত্ৰত, অভিজ্ঞতাবাদ (ইংৰাজী: Empiricism) হৈছে এক জ্ঞানতাত্ত্বিক দৃষ্টিভংগী, যাৰ মতে প্ৰকৃত জ্ঞান বা যুক্তিযুক্ততা কেৱল বা মূলতঃ ইন্দ্ৰিয়ৰ অনুভূতি আৰু অভিজ্ঞতাভিত্তিক প্ৰমাণৰ পৰা আহে।
-
অম্বিকা (জৈন ধৰ্ম)
অম্বিকা (Ambika) জৈন ধৰ্মৰ ২২তম তীৰ্থংকৰ নেমিনাথৰ ৰক্ষয়িত্ৰী দেৱী বা 'শাসনৰ দেৱী'। তেওঁৰ 'শাসন দেৱ' হৈছে দিগম্বৰপন্থী মতে সৰ্বাহ্ণ আৰু শ্বেতাম্বৰপন্থী মতে গোমেধ। অম্বিকা দেৱী এগৰাকী যক্ষী। তেওঁক অম্বাই, অম্বা, কুষ্মাণ্ডিনী আৰু অম্ৰ কুষ্মাণ্ডিনী বুলিও কোৱা হয়।
-
অলোকুন (দেৱী)
অলোকুন ( Olokun) ইয়োৰুবা ধৰ্মৰ এটা ঐশ্বৰিক আত্মা। অলোকুনক বহু ধন-সম্পত্তিৰ আৰু সাগৰৰ তলৰ দেৱী(ওৰিছা) আজেৰ জন্মদাতা বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। অলোকুনক সকলো জলভাগৰ শাসক হিচাপে আৰু অন্যান্য জলদেৱতাৰ ওপৰত কৰ্তৃত্বৰ বাবে শ্ৰদ্ধা কৰা হয়।
-
অষ্টসখী
অষ্টসখী হৈছে ব্ৰজ অঞ্চলৰ আঠজন বিশিষ্ট গোপী আৰু হিন্দু দেৱতা ৰাধা-কৃষ্ণৰ ঘনিষ্ঠ সংগী। বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ বহু উপ-পৰম্পৰাত, তেওঁলোকক কৃষ্ণৰ দেৱী আৰু পত্নী হিচাপে শ্ৰদ্ধা কৰা হয়।
-
অসমত শিখ ধৰ্ম
অসমীয়া শিখসকল (Assamese Sikhs) হৈছে অসমত বসবাস কৰা শিখ সম্প্ৰদায়। অসমৰ শিখ সম্প্ৰদায় স্থানীয় অসমীয়া শিখ আৰু পঞ্জাবী শিখ আৰু তেওঁলোকৰ বংশধৰসকলৰদ্বাৰা গঠিত। অসমীয়া শিখসকল শাৰীৰিক গঠনৰফালৰপৰা পঞ্জাবী শিখসকলতকৈ পৃথক, বৰঞ্চ চেহেৰাৰফালৰপৰা তেওঁলোক স্থানীয় জনসাধাৰণৰ সৈতেহে মিলে।
-
অসমলৈ মুছলমান সকলৰ প্ৰবজন
অসমলৈ_মুছলমানৰ_প্ৰব্ৰজনৰ_কিছু_ইতিহাস:- ১) খ্ৰীষ্ট্ৰিয় সপ্তম শতিকাত তুৰ্কি সম্ৰাট সেষ্টিৰ হাছানৰ চীন অভিযান শেষ হোৱাত অসমৰ মাজেদি উভতি আহোতে কিছুসংখ্যক সেনা অসমত ৰৈ যায় (তথ্য: স্বাধীন অসম আৰু ঐতিহাসিক পটভুমি,ৰবিউল হুছেইন বৰুৱা)।
-
অসমীয়া সংস্কৃতি আৰু মুছলমানসকল
অসমৰ সংস্কৃতিৰ পথাৰখনত অনেক সময়ত অনেক জাতি-জনগোষ্ঠীয়ে আৰ্বিভাব হৈ শেহলৈ নিজকে 'এক অসমীয়া' জাতি হিচাপে পৰিচয় দিছে। অসমৰ ধৰ্মৰ ক্ষেত্ৰখনৰ লগতে সাহিত্য, স্থাপত্য, ভাস্কৰ্য, খাদ্যাভাস সকলোতে প্ৰতিটো জনগোষ্ঠীৰে অৱদান পৰিলক্ষিত হৈছে।
-
অহিংসাৰ মূৰ্তি
অহিংসাৰ মূৰ্তি ভাৰতৰ মহাৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্যৰ নাছিকৰ মংগী-টুংগীত অৱস্থিত। ই বিশ্বৰ আটাইতকৈ ওখ জৈন মূৰ্তি। এই মূৰ্তিটোত প্ৰথম জৈন তীৰ্থংকৰ ঋষভানাথৰ চিত্ৰ অংকন কৰা হৈছে। এই মূৰ্তিটোৰ উচ্চতা ১০৮ ফুট (৩৩ মিটাৰ) – পেডেষ্টেলকে ধৰি ১২১ ফুট (৩৭ মিটাৰ)।
-
অহিলাৱতী
অহিলাৱতী (সংস্কৃত: अहिलावती, ইংৰাজী: Ahilawati) হিন্দু মহাকাব্য মহাভাৰতত বৰ্ণনা কৰা এগৰাকী নাৰি চৰিত্ৰ৷ অহিলাৱতীক মৌৰৱী আৰু কামকান্তিকা বুলিও কোৱা হয়৷ কিংবদন্তি অনুসৰি অহিলাৱতী ঘটোৎকচৰ পত্নী আছিল।
-
অ′ন′চেণ্টৰ
অ′ন′চেণ্টৰ (লেটিন: onocentaurus, প্ৰাচীন গ্ৰীক ভাষা: Ὀνοκένταυρος, ৰোমানীকৃত: Onokéntauros, আক্ষৰিক অৰ্থ. 'গাধ অশ্বনৰ') প্ৰাচীন লোককথা আৰু মধ্যযুগীয় পশু সম্পৰ্কীয় লিখিত দস্তাবেজত বৰ্ণনা কৰা এবিধ কিংবদন্তিমূলক জীৱ।
-
আইয়ানাৰ
আইয়ানাৰ ( Aiyanar) হৈছে দক্ষিণ ভাৰত আৰু শ্ৰীলংকাত পূজা কৰা তামিল লোকদেৱতা। তেওঁৰ পূজা গ্ৰাম্য তামিল লোকসকলৰ মাজত প্ৰচলিত। কিছুমান গৱেষণাৰ পৰা দেখা গৈছে যে আইয়ানাৰক হয়তো আগতে দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ দেশসমূহতো পূজা কৰা হৈছিল। তেওঁক মূলতঃ তামিলনাডুৰ অন্যতম গাঁৱৰ দেৱতা হিচাপে পূজা কৰা হয়।
-
আকা মাণ্ট
আকা মাণ্ট , আকাই-কামি-আওই-কামি, বা আওই মাণ্ট, হৈছে ৰঙা পোছাক আৰু মুখা পিন্ধা একপ্ৰকাৰৰ আত্মাৰ বিষয়ে প্ৰচলিত জাপানী নগৰীয়া কিংবদন্তি। কিংবদন্তি অনুসৰি এই আত্মাই ৰাজহুৱা বা স্কুলৰ শৌচাগাৰ ব্যৱহাৰ কৰা লোকসকলৰ সমুখত প্ৰকট হয়।
-
আকাশ ভৈৰৱ
আকাশ ভৈৰৱ বা আজু ভৈৰৱৰ বিভিন্ন ৰূপৰ ভিতৰত অন্যতম ৷ আকাশ ভৈৰৱৰ মন্দিৰটো প্ৰায় ৩১০০–৩৫০০ বছৰ আগতৰ নেপালৰ কিৰাতি ৰজা য়ালাম্বৰৰ ৰাজপ্ৰসাদ বুলি ধৰা হয়। আকাশ ভৈৰৱৰ চৌপাশক নেপালৰ নেৰ প্ৰতীক হিচাপে য়েন নামেৰে জনা যায়।
-
আকেৰ (দেৱতা)
আকেৰ আছিল প্ৰাচীন মিচৰীয় দিগন্তৰ ব্যক্তিত্ব আৰু পৃথিৱী আৰু পাতালৰ দেৱতা, যাক পূব (বাখু) আৰু পশ্চিম (মানু) দিগন্তক পহৰা দিয়া বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।
-
আক্কা (আত্মা)
আক্কা হৈছে ছামি শ্বেমানীজম আৰু ফিনিছ আৰু ইষ্ট'নিয়ান পৌৰাণিক কাহিনীত নাৰী আত্মা। তাইৰ পূজা সাধাৰণ আৰু ই যজ্ঞ, প্ৰাৰ্থনা আৰু অন্যান্য বিভিন্ন অনুষ্ঠানৰ ৰূপ লৈছিল। কিছুমান ছামীয়ে বিশ্বাস কৰে যে তাই তেওঁলোকৰ তম্বুৰ তলত বাস কৰিছিল।
-
আখতি (দেৱতা)
আখতি (Netjer-akhty বুলিও কোৱা হয়) আছিল প্ৰাচীন মিচৰৰ দেৱতা। তেওঁৰ নাম খুব কমেইহে কোৱা হৈছিল।
-
আজলি আই (বা-ভগা) থান সত্ৰ
আজলি আই থান (বা ভগা) থান সত্ৰ মাজুলী জিলাৰ মধ্যভাগৰ বৃহত্তৰ শেনচোৱা অঞ্চলত অৱস্থিত মায়ামৰা সম্প্ৰদায়ৰ লোকসকলৰ এক পৱিত্ৰ তীৰ্থস্থান। আনুমানিক প্ৰায় আশীৰ দশকৰ পৰাই অসমীয়া মাঘ মাহৰ প্ৰথমটো দেওবাৰে এই বৃহত্তৰ শেনচোৱা অঞ্চলৰ মায়ামৰা ভকত বৈষ্ণৱসকলে একগোট হৈ নাম-কীৰ্ত্তন কৰি আহিছে।
-
আজিজা (দেৱী)
আজিজা প্ৰায়ে চমুকৈ আজা বুলি কোৱা হয়, যাৰ অৰ্থ "বন্য বতাহ", (এডোৰ মাজত ইজিজা বুলিও কোৱা হয়) ঘূৰ্ণীবতাহ, অৰণ্য, ইয়াৰ ভিতৰৰ জীৱ-জন্তু আৰু বনৌষধিৰ দেৱী। তেওঁ বাস কৰা অৰণ্যত তেওঁ ঔষধি গুণ থকা গছ-গছনি বিচাৰি উলিয়াই বনৌষধি আৰু শিপা আৰু অন্যান্য উদ্ভিদৰ অংশবোৰ একেলগে মিহলাই ৰোগীৰ ৰোগ নিৰাময় বিচাৰে।
-
আটালাণ্টা
আটালাণ্টা (; Ἀταλάντη Atalantē) হৈছে গ্ৰীক কাহিনীৰ এটা কন্যা চৰিত্ৰ। তেওঁ অতি শক্তিশালী আৰু দ্ৰুত আছিল। তেওঁ দৌৰিব, চিকাৰ কৰিব আৰু কুস্তি কৰিব পাৰিছিল। তেওঁ এটা ডাঙৰ বনৰীয়া গাহৰি চিকাৰত সহায় কৰিছিল।
-
আতিয়া ইছলাম আনে
আতিয়া ইছলাম আনে(Atia Islam Anne) এগৰাকী বাংলাদেশী শিল্পী(চিত্ৰশিল্পী), যিয়ে চিত্ৰৰ মাজেৰে নাৰীৰ অনুশোচনা, প্ৰয়োজন, আশা আৰু নিৰাশা আৰু হতাশাৰ বিষয়ে কাম কৰা বুলি জনা যায় আৰু বিশেষকৈ নাৰীৰ ওপৰত হোৱা হিংসাৰ ওপৰত কৰা কামৰ বাবে তেওঁ ব্যাপকভাবে পৰিচিত।
-
আতিৰা
আতিৰা, আক্ষৰিক অৰ্থত "আমাৰ মাতৃ" বা "আই"; আমেৰিকাৰ থলুৱা পৱনী জনজাতীয় সংস্কৃতিত পৃথিৱী দেৱীক (অন্যৰ লগতে) দিয়া উপাধি। আতিৰা আছিল সৃষ্টিকৰ্তা দেৱতা তিৰাৱাৰ পত্নী। তেওঁৰ পাৰ্থিৱ ৰূপ হৈছে মাকৈ, যিটোৰে পৃথিৱী মাতৃয়ে পৃথিৱীৰ মানুহক দিয়া জীৱনৰ প্ৰতীক।
-
আত্মবাদ
আত্মবাদ হ'ল যিকোনো দৰ্শন, তত্ত্ব, মতবাদ বা প্ৰৱণতাক বাঞ্ছনীয় বুলি স্পষ্টভাৱে স্বাৰ্থপৰ নীতিক সমৰ্থন কৰা। এই শব্দটো সাধাৰণতে অপমানজনকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয় ৷
-
আথিছ (শ্ৰুতিকথা)
আথিছ (ইংৰাজী: Athis) অভিদৰ মক-মহাকাব্য মেটামৰ্ফ’ছেছৰ (Metamorphoses) পঞ্চম কিতাপত বৰ্ণনা কৰা অনুসৰি ভাৰতৰ গংগা নদীৰ নিম্ফ বা অপেশ্বৰী লিমনাইৰ (Limnaee) অসাধাৰণ সৌন্দৰ্য্যশালী পুত্ৰ তথা এজন অৰ্ধদেৱতা।
-
আদিযোগী শিৱ প্ৰতিমূৰ্তি
আদিযোগী শিৱৰ আৱক্ষ মূৰ্তি (ইংৰাজী: Adiyogi Shiva bust) তামিলনাডুৰ থিৰুনামৰ কইম্বাটুৰৰ ঈশা যোগ কেন্দ্ৰত অৱস্থিত। তীখাৰে নিৰ্মিত এই মূৰ্তিটো ৩৪ মিটাৰ ওখ (১১২ ফুট), ৪৫ মিটাৰ দীঘল (১৪৭ ফুট) আৰু ২৫ মিটাৰ বহল (৮২ ফুট)। ইয়াক গিনিজ ৱৰ্ল্ড ৰেকৰ্ডছ বিশ্বৰ "সৰ্ববৃহৎ আৱক্ষ ভাস্কৰ্য" হিচাপে স্বীকৃতি দিয়ে।
-
আনান্সি
আনান্সিৰ গল্পৰ উৎপত্তিস্থল আফ্ৰিকা মহাদেশৰ পশ্চিমে,ঘানাত। ঘানাৰ প্ৰচলিত ভাষা ‘আকান’ অনুসৰি আনান্সি শব্দৰ অৰ্থ মকৰা। পিছে প্ৰচলিত কথাত এই ‘অ্যানান্সি’ শব্দটিৰ আৰু ভালে কেইটা উচ্চাৰণ আছে। ক'ৰবাত ক'ৰবাত ইয়াক কোৱা হয় ‘ আনান্সে’, ক'ৰবাত কোৱা হয় ‘কুয়াকু আনান্সে’, আকৌ কোনোৱে ‘কুয়েকু আনানসি’ও বুলি কয়।
-
আফগানিস্তানত বৌদ্ধ ধৰ্ম
আফগানিস্তানত বৌদ্ধ ধৰ্মৰ প্ৰৱেশ ঘটিছিল খ্ৰীষ্টিপূৰ্ব তৃতীয় শতিকাত, যেতিয়া মৌৰ্য বংশৰ সম্ৰাট অশোকে বৰ্তমানৰ আফগানিস্তান অঞ্চল দখল কৰিছিল। ২৬৮ৰ পৰা ২৩২ চনলৈ শাসন কৰা সম্ৰাট অশোকৰ শাসনতেই খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২৬০ত কাণ্ডাহাৰৰ চিল জেনাত বৌদ্ধ বাণী থকা শিলালিপি নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।
-
আমিনা বিন্ত ৱাহব
আমিনা বিন্ত ৱাহব ( ইংৰাজী: Amina Bint Wahb; মৃত্যু ৫৭৭ খ্ৰীষ্টাব্দত) ইছলামিক নবী হজৰত মুহাম্মদৰ মাতৃ আছিল। তেওঁৰ পিতৃ মদীনাৰ। মদীনালৈ আৰু মক্কালৈ উভতি যোৱাৰ পথত হজৰত মহম্মদৰ (ছয় বছৰ বয়স) কম বয়সতে তেওঁৰ মৃত্যু হয়।
-
আমুন
আমুন মিচৰৰ পৌৰাণিক কাহিনীত পূজা কৰা এক অতি শক্তিশালী দেৱতা, প্ৰায়ে ৰাৰ সৈতে সংযুক্ত হৈ আমুন-ৰা দেৱতা গঠন কৰা হৈছিল। মিচৰৰ ইতিহাসৰ এটা সময়ত তেওঁক "দেৱতাসকলৰ ৰজা" বুলি জনা গৈছিল।
-
আমেচেমি
আমেচেমি এগৰাকী কুছিৰ সুৰক্ষামূলক দেৱী আৰু সিংহ দেৱতা আপেডেমাকৰ পত্নী। তেওঁ শেন চৰাইৰ আকৃতিৰ মুকুট পিন্ধি বা মূৰত অৰ্ধচন্দ্ৰ লৈ থকা দেখা গৈছিল, যাৰ ওপৰত শেন থিয় হৈ আছিল। আমেচেমিক যি কাপোৰ পিন্ধা দেখা যায়, সেয়া কাপোৰৰ পৰা তৈয়াৰী চোলা আৰু ৰছীৰে অন্তৰ্বাসৰ ওপৰত পিন্ধা।
-
আম্পাৰা শান্তি পেগোডা
আম্পাৰা শান্তি পেগোডা (Ampara Sama Ceitya বুলিও জনা যায়), দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ পিছৰ সময়ত নিৰ্মিত আৰু সম্প্ৰদায়টোৰ অহিংসাক প্ৰসাৰিত কৰিবলৈ আৰু বিশ্ব শান্তিৰ সন্ধানত তেওঁলোকক একত্ৰিত কৰিবলৈ ডিজাইন কৰা বিশ্বৰ কেইবাটাও শান্তি পেগোডাৰ এটা।
