অহিংসাৰ মূৰ্তি

অহিংসাৰ মূৰ্তি ^১ ভাৰতৰ মহাৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্যৰ নাছিকৰ মংগী-টুংগীত অৱস্থিত। ই বিশ্বৰ আটাইতকৈ ওখ জৈন মূৰ্তি।^২ এই মূৰ্তিটোত প্ৰথম জৈন তীৰ্থংকৰ ঋষভানাথৰ চিত্ৰ অংকন কৰা হৈছে।^৩ এই মূৰ্তিটোৰ উচ্চতা ১০৮ ফুট (৩৩ মিটাৰ) – পেডেষ্টেলকে ধৰি ১২১ ফুট (৩৭ মিটাৰ)।^৩৪ জৈনসকলে পৱিত্ৰ বুলি গণ্য কৰা মংগী-টুংগী পাহাৰৰপৰা এই প্ৰতিমূৰ্তিটো খোদিত কৰা হৈছে।

জৈন নন (আৰ্যকা) জ্ঞানমতীৰ অনুপ্ৰেৰণাত, আৰু আৰয়িকা চন্দনামতিৰ নিৰ্দেশনাত এই প্ৰতিমূৰ্তি নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। এই প্ৰকল্পৰ অধ্যক্ষতা আৰু পৰিচালনা কৰে ৰবীন্দ্ৰ কীৰ্তিয়ে। ২০০২ চনত মুখ্য সচিব পান্নালালজী পাপদীৱাল আৰু মুখ্য অভিযন্তা চি আৰ পাটিল, আৰু দিল্লীৰ কাৰ্যবাহী অধ্যক্ষ অনিল জৈনৰ নিৰ্দেশনাত এই প্ৰতিমূৰ্তি নিৰ্মাণৰ কাম আৰম্ভ হয়। ২০১৬ চনৰ ২৪ জানুৱাৰী (তিথি-মাঘ কৃষ্ণ একম)ত ইয়াৰ কাম সম্পূৰ্ণ হয়। মূলচান্দ ৰামচন্দ নাহাটা ফাৰ্মে এই মূৰ্তিটোৰ ভাস্কৰ্য্য শিল্পকৰ্ম কৰিছিল।^৫

মাংগী-তুংগীৰ অহিংসাৰ মূৰ্তি ভাৰতীয় স্থাপত্য বিদ্যাৰ এক অনন্য নিদৰ্শন। ই কেবল শিলাখণ্ডৰে গঠিত এক স্থাপত্যই নহয়, ই হ’ল মানৱীয় মূল্যবোধৰ এক জীৱন্ত স্মাৰক। যি সময়ত সমগ্ৰ পৃথিৱীত যুদ্ধ আৰু অশান্তিৰ পৰিৱেশ বিৰাজ কৰিছে, তেনে সময়ত ১০৮ ফুট উচ্চতাৰপৰা ভগৱান ঋষভদেৱৰ সেই শান্ত মূৰ্তিটোৱে আমাক সোঁৱৰাই দিয়ে যে— জীয়াই থকা আৰু জীয়াই থাকিবলৈ দিয়াটোৱেই হ’ল সৃষ্টিৰ শ্ৰেষ্ঠ ধৰ্ম।

ইতিহাস

মহাৰাষ্ট্ৰৰ নাছিক জিলাত অৱস্থিত 'ষ্টেচু অৱ অহিংসা' (Statue of Ahimsa) বা অহিংসাৰ মূৰ্তি হ’ল বৰ্তমান বিশ্বৰ আধ্যাত্মিক আৰু স্থাপত্য কলাই এক নতুন মাত্ৰা প্ৰদান কৰা এক বিস্ময়। ১০৮ ফুট উচ্চতাৰ এই বিশাল মূৰ্তিটোৱে কেবল জৈন ধৰ্মৰেই নহয়, বৰঞ্চ সমগ্ৰ মানৱজাতিৰ বাবে শান্তি, মৈত্ৰী আৰু অহিংসাৰ এক চিৰন্তন প্ৰতীক হিচাপে থিয় দি আছে।

এই বিশাল মূৰ্তিটো মহাৰাষ্ট্ৰৰ নাছিক জিলাৰ বাগলান তহচিলত অৱস্থিত মাংগী-তুংগী নামৰ যমজ পাহাৰৰ শিখৰত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। এই অঞ্চলটো জৈন ধৰ্মত অতি পৱিত্ৰ 'সিদ্ধক্ষেত্ৰ' হিচাপে পৰিচিত। ধৰ্মীয় বিশ্বাস অনুসৰি, এই পাহাৰৰপৰাই বহুতো মহান মুনি আৰু তীৰ্থংকৰে মোক্ষ লাভ কৰিছিল। এই আধ্যাত্মিক পৰিৱেশৰ মাজতে প্ৰথম জৈন তীৰ্থংকৰ ভগৱান ঋষভদেৱৰ (যাক আদিনাথ বুলিও জনা যায়) এই মূৰ্তিটো স্থাপন কৰা হৈছে।

এই প্ৰতিমূৰ্তি নিৰ্মাণৰ প্ৰেৰণা ১৯৯৬ চনত জৈন সাধ্বী জ্ঞানমতীয়ে দিছিল।^৬ ২০০২ চনত শিলা পূজন (আধাৰশিলা স্থাপন অনুষ্ঠান) অনুষ্ঠিত হয়।^৬ ইয়াৰ বাবে ১০,০০০ তকৈ অধিক ট্ৰাক ভৰ্তি শিলৰ সামগ্ৰী ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।^৬

মহাৰাষ্ট্ৰৰ জৈন সম্প্ৰদায়ৰ বাবে চাৰিটা সিদ্ধ ক্ষেত্ৰৰ ভিতৰত মাংগী টুংগী পাহাৰ অন্যতম।^৭ এই পাহাৰসমূহ জৈনসকলৰ বাবে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ তীৰ্থযাত্ৰা, বিশেষকৈ মাৰাঠী ভাষা জৈন ধৰ্ম আৰু গুজৰাটী ভাষা জৈন ধৰ্মসকলৰ স্থানীয় লোকসকলৰ বাবে।^৮ পাহাৰবোৰৰ শৃংগ আৰু পাহাৰত কেইবাটাও জৈন মন্দিৰ আছে।^৯

মূৰ্তি

এটা শিলৰপৰা খোদিত কৰা ঋষভানাথৰ প্ৰতিমূৰ্তিটোৰ উচ্চতা ১০৮ ফুট (৩৩ মিটাৰ) (পেডেষ্টেলকে ধৰি ১২১ ফুট (৩৭ মিটাৰ)), ইয়াৰ আয়তন ১৮৪০ বৰ্গফুট আৰু ওজন ৮৭১২ টন।^১০ ইয়াক বিশ্বৰ আটাইতকৈ ওখ জৈন মূৰ্তি বুলি কোৱা হয়।^১১ ই সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা ৪,৩৪৩ ফুট (১,৩২৪ মিটাৰ) উচ্চতাত অৱস্থিত,^৬ বাগলান তালুকাৰ মাংগি-টুংগী পাহাৰৰ ওচৰত।^৩১২ গিনিজ বুক অৱ ৱৰ্ল্ড ৰেকৰ্ডছৰ বিষয়াসকলে ২০১৬ চনত মাংগী টুংগী ভ্ৰমণ কৰি ১০৮ ফুট উচ্চতাৰ ঋষভদেৱ প্ৰতিমূৰ্তিৰ অভিযন্তা চি আৰ পাটিলক বিশ্বৰ সৰ্বোচ্চ জৈন মূৰ্তিৰ আনুষ্ঠানিক প্ৰমাণ-পত্ৰ প্ৰদান কৰে।^১০১৩

মূৰ্তিটোৰ ভাস্কৰ্য কৰ্ম সম্পাদন কৰে মূলচান্দ ৰামচন্দ্ ৰাহাটা ফাৰ্ম–এ, যিসকলে পাৰম্পৰিক শিল্পৰ সৈতে আধুনিক প্ৰযুক্তিৰ সমন্বয় ঘটাই এই বিশাল কাঠামোক সম্ভৱ কৰি তুলিছিল। মূৰ্তিৰ কাম সম্পূৰ্ণ হয় ২০১৬ চনৰ ২৪ জানুৱাৰী (মহাৰাষ্ট্ৰৰ বিশেষ জৈন ধৰ্মীয় তিথি: মাঘ কৃষ্ণ একম) তাৰিখে। এই মাহ—তাৰিখ জৈন পৰম্পৰাত অতি পৱিত্ৰ বুলি বিবেচিত হৈছিল, কাৰণ ই অহিংসাৰ মূৰ্তিৰ সমাপ্তি আৰু উদ্ভাসনক ধৰ্মীয় পৱিত্ৰতাৰ সৈতে জড়িত কৰাইছিল।

স্থাপত্যৰ বৈশিষ্ট্য আৰু বিশ্ব অভিলেখ

• উচ্চতা আৰু নিৰ্মাণ: মূৰ্তিটোৰ উচ্চতা ১০৮ ফুট। ই এক 'মনোলিথিক' বা একক শিলাখোদিত মূৰ্তি, অৰ্থাৎ এটা বিশাল গোটেই পাহাৰৰ শিল কাটি এই মূৰ্তিটো তৈয়াৰ কৰা হৈছে। ইয়াৰ পূৰ্বে শ্ৰৱণবেলগোলাৰ ৫৭ ফুট উচ্চতাৰ গোমতেশ্বৰ মূৰ্তিটোৱেই আটাইতকৈ ওখ শিলাখোদিত মূৰ্তি আছিল, কিন্তু ২০১৬ চনত এই 'অহিংসাৰ মূৰ্তি'টোৱে সেই অভিলেখ ভংগ কৰি গিনিজ ৱৰ্ল্ড ৰেকৰ্ডছত স্থান দখল কৰে।^১৩
• ভংগিমা: ভগৱান ঋষভদেৱক ইয়াত ‘খড়গাসন’ (থিয় হৈ থকা) ভংগিমাত দৰ্শানো হৈছে। মূৰ্তিটোৰ নিৰ্মাণত ব্যৱহৃত হোৱা কলাশৈলীয়ে অতি গভীৰ শান্তি আৰু ধ্যাত মগ্ন ৰূপ এক ফুটি তুলিছে।
• প্ৰত্যাহ্বান: সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা হাজাৰ হাজাৰ ফুট উচ্চতাত এটা বিয়াগোম শিল কাটি এনে নিখুঁত মূৰ্তি নিৰ্মাণ কৰাটো এক অসম্ভৱ প্ৰায় কাম আছিল। শ শ স্থপতি আৰু শিল্পীৰ কেইবাবছৰৰ পৰিশ্ৰমৰ ফলত ই সম্ভৱ হৈ উঠিছে।
• পৰ্বতৰ সৌন্দৰ্য্য আৰু প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ: মংগী–টুংগী পাহাৰ সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা ৪,৩৪৩ ফুট (১,৩২৪ মিটাৰ) উচ্চতাত অৱস্থিত। পাহাৰৰ ওচৰত শীতল পৰিৱেশ, সবুজ গাতি আৰু দৃশ্যশৈলীয় প্ৰাকৃতিক নৈৰ্ঝৰৰ সৈতে পৰ্যটকসকলৰ বাবে এক আদৰ্শ হাইকিং আৰু প্ৰকৃতি ভ্ৰমণৰ স্থান।

অহিংসাৰ দৰ্শন আৰু ভগৱান ঋষভদেৱ

জৈন দৰ্শনৰ মূল আধাৰ হ’ল— "অহিংসা পৰমো ধৰ্ম।" ভগৱান ঋষভদেৱে এই সভ্যতাৰ আৰম্ভণিতে মানুহক কৃষি, শিল্প আৰু সংস্কৃতিৰ শিক্ষা দিয়াৰ লগতে জীৱৰ প্ৰতি দয়া কৰিবলৈ শিকাইছিল। জৈন দৰ্শনৰ মূল-মন্ত্ৰ “অহিংসা পৰমো ধৰ্মঃ” (অহিংসাই হ’ল সৰ্বোচ্চ ধৰ্ম) এই মূৰ্তিটোৰ পশ্চিম পটভূমিৰ হাজাৰোবছৰীয়া পৰম্পৰাৰে গভীৰভাৱে জড়িত, আৰু মংগী–টুংগী পাহাৰ সেই মন্ত্ৰৰ স্থানীয় প্ৰতিচ্ছবি হিচাপে গণ্য হয়। এই পাহাৰত প্ৰতি বছৰে হজাৰ‑হজাৰ সাধু, সন্ন্যাসী আৰু সাধাৰণ জৈন সম্প্ৰদায়ে তীৰ্থযাত্ৰা কৰি অহিংসা, ক্ষমা আৰু জীৱ সংৰক্ষণৰ ধাৰণা পুনৰ পুনৰ স্মৰণ কৰে।

মূৰ্তিটোত খোদিত কৰা হৈছে প্ৰথম জৈন তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱ (ঋষভানাথ)—ৰ মূৰ্তি, যিক জৈন পৰম্পৰাত “প্ৰথম তীৰ্থংকৰ, সংস্কৃতিৰ প্ৰবৰ্তক আৰু অহিংসাৰ প্ৰথম প্ৰতিষ্ঠাপক” হিচাপে লোৱা হয়। জৈন ধৰ্মত তীৰ্থংকৰসকল হ’ল যিসকলে নিজৰ জীৱনত সম্পূৰ্ণ কষায় (ক্ৰোধ, মান, মদ, ৰাগ–দ্বেষ)ৰপৰা মুক্তি লাভ কৰি আনন্দময় আত্মাৰ প্ৰকৃত স্বৰূপ দেখুৱাই দিয়া মহাপুৰুষ। ঋষভদেৱৰ মূৰ্তি চৰ্তুমুখী হৈ থকা সমাধিমুদ্ৰা (Padma‑mudrā)ত দণ্ডায়মান হৈ থাকে, যিয়ে অভ্যন্তৰীণ শান্তি, আত্মনিয়ন্ত্ৰণ আৰু অহিংসাৰ সম্পূৰ্ণ আত্মসমৰ্পণৰ প্ৰতীক।

• এই মূৰ্তিটোৱে সোঁৱৰাই দিয়ে যে শক্তি কেবল যুদ্ধত নাথাকে, প্ৰকৃত শক্তি শান্তিতহে থাকে।
• মূৰ্তিটোৰ নাম 'ষ্টেচু অৱ অহিংসা' ৰখাৰ মূল কাৰণ হ'ল পৃথিৱীক ঘৃণা আৰু হিংসাৰপৰা মুক্ত কৰাৰ বাৰ্তা দিয়া।

প্ৰতিষ্ঠাত অন্তৰ্ভুক্ত ধাৰণা: অহিংসা, তপস্যা আৰু সংযম

“অহিংসাৰ মূৰ্তি”ৰ ভিতৰত তিনিটা মূল ধাৰণা একেলগে সংকুচিতভাৱে প্ৰকাশিত হয়: অহিংসা, তপস্যা আৰু সংযম।^১৪

• অহিংসা (Ahimsa): জৈন ধৰ্মত অহিংসা কেৱল মানুহৰ প্ৰতি নহয়, সকলো জীৱ—কীট, পতংগ, পশু, চৰাই—সকলোলৈকে সম্বোধন কৰা হয়। তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱ আৰু পিছলৈ মহাবীৰসকলে দৈনিক জীৱনত সৰ্বোচ্চ সতৰ্কতাৰে কোনো জীৱক অপ্ৰয়োজনীয় ক্ষতি নকৰাৰ আদৰ্শ দেখুৱাইছিল। মংগী–টুংগীত থকা মূৰ্তিটোৱে সেই ধাৰণাক এক বিশাল ভাস্কৰ্য ৰূপত চকুৰ আগত ৰখে, যাতে দৰ্শকে মানসিকভাৱে অহিংসাৰ পাৰিপাৰ্শ্বিক অৰ্থ অনুধ্যান কৰিব পাৰে।
• তপস্যা (Austerity): ঋষভদেৱ আৰু অন্যান্য তীৰ্থংকৰসকলে দীঘল বছৰ তীৰ্থভ্ৰমণ, উপবাস আৰু খোলা আকাশৰ তলত তপস্যা কৰিছিল, যাতে ইন্দ্ৰিয়সকলক নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰে। মূৰ্তিৰ সমাধিমুদ্ৰা, চকু মুদি ধ্যানস্থ মুখ, আৰু শিলৰ ওপৰত স্থিৰ হৈ থকা ভঙ্গী।
• জৈন দৰ্শনত সংযম (Self-restraint) হ’ল আধ্যাত্মিক উত্তৰণ আৰু মোক্ষ লাভৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰ্ত। জৈন ধৰ্মৰ মতে, আমাৰ আত্মাৰ ওপৰত কৰ্মৰ যি আৱৰণ পৰে, তাক আঁতৰাই আত্মাক পৱিত্ৰ কৰিবলৈ হ’লে মন, বাক্য আৰু শৰীৰৰ ওপৰত পূৰ্ণ নিয়ন্ত্ৰণ বা সংযম থকাটো অপৰিহাৰ্য।

সাংস্কৃতিক আৰু আধ্যাত্মিক গুৰুত্ব

• জৈন তীৰ্থক্ষেত্ৰ হিচাপে: মংগী–টুংগী মহাৰাষ্ট্ৰৰ চাৰিটা মুখ্য জৈন সিদ্ধক্ষেত্ৰৰ ভিতৰত এটা আৰু স্থানীয় মাৰাঠি আৰু কন্নড়গা জৈন সম্প্ৰদায়ৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ তীৰ্থস্থান। এই মূৰ্তিৰ সৈতে জড়িত পৰম্পৰাগত তীৰ্থযাত্ৰা, মহোৎসৱ আৰু ধাৰণাৰ মানসিক পুনৰাবৃত্তি পৰ্যটকক অনুষ্ঠানীয় সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানৰ পৰিচয় দিয়ে।
• পঞ্চ কল্যাণক প্ৰতিষ্ঠা মহোৎসৱ: ২০১৬ চনত এই মূৰ্তিটো উন্মোচন কৰা সময়ত এক বিশাল ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানৰ আয়োজন কৰা হৈছিল য'ত দেশ-বিদেশৰ লাখ লাখ ভক্ত আৰু ধৰ্মগুৰুৱে অংশ লৈছিল। পঞ্চ কল্যাণক প্ৰতিষ্ঠা মহোৎসৱ উদ্‌যাপন হোৱাৰপৰা এই ঠাইত নিয়মীয়াভাবে ধৰ্মীয় মহোৎসৱ আৰু সাংস্কৃতিক কাৰ্যসূচী অনুষ্ঠিত হয়, য’ত মেলা, ভাষণ, সংগীত আৰু স্থানীয় খাদ্যৰ আয়োজন পৰ্যটকসকলক আকৰ্ষণ কৰে।
• সামাজিক প্ৰভাৱ: এই মূৰ্তিটো নিৰ্মাণ হোৱাৰ ফলত স্থানীয় জনজাতীয় অঞ্চলটোৰ অৰ্থনৈতিক উন্নয়ন ঘটিছে। লগতে ই মানুহৰ মাজত নৈতিকতা আৰু নিৰামিষাহাৰৰ প্ৰতি সজাগতা বৃদ্ধি কৰিছে।
• ভাৰতীয় স্থাপত্যৰ উত্তৰাধিকাৰ: এই মূৰ্তিটোৱে ভাৰতৰ প্ৰাচীন শিলাখোদিত (Monolithic) ভাস্কৰ্য শিল্পৰ পৰম্পৰাক এক নতুন মাত্ৰা প্ৰদান কৰিছে। ই আমাৰ দেশৰ কাৰিকৰী কৌশল আৰু সাংস্কৃতিক চহকী ঐতিহ্যক বিশ্বৰ দৰবাৰত দাঙি ধৰিছে।
• একতাৰ বাৰ্তা: এই স্থানলৈ কেৱল জৈন ধৰ্মাৱলম্বী লোকেই নহয়, বৰঞ্চ সকলো ধৰ্ম আৰু সম্প্ৰদায়ৰ লোক আহে। ই ভাৰতৰ বহুত্ববাদী সংস্কৃতি আৰু 'বসুধৈৱ কুটুম্বকম্' (গোটেই পৃথিৱীখনেই এটা পৰিয়াল) ভাবধাৰাক শক্তিশালী কৰে।
• শিক্ষা আৰু নৈতিকতা: ইয়াৰ সাংস্কৃতিক প্ৰভাৱে নতুন প্ৰজন্মক সত্য, ত্যাগ আৰু সংযমৰ দৰে নৈতিক মূল্যবোধসমূহৰ বিষয়ে শিক্ষা প্ৰদান কৰে।
• সিদ্ধক্ষেত্ৰৰ মৰ্যাদা: জৈন দৰ্শন অনুসৰি মাংগী-তুংগী এখন 'সিদ্ধক্ষেত্ৰ', য’ৰপৰা অগণন মুনি-ঋষিয়ে মোক্ষ লাভ কৰিছিল। এই পৱিত্ৰ স্থানত প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ভগৱান ঋষভদেৱৰ মূৰ্তি স্থাপন কৰাটোৱে অঞ্চলটোৰ আধ্যাত্মিক শক্তিক পুনৰুজ্জীৱিত কৰিছে।
• অহিংসাৰ প্ৰতীক: মূৰ্তিটোৱে জৈন ধৰ্মৰ মূল-মন্ত্ৰ 'অহিংসা পৰমো ধৰ্ম'ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। ই দৰ্শনাৰ্থীক সকলো জীৱৰ প্ৰতি দয়া, ক্ষমা আৰু মৈত্ৰী ভাৱ পোষণ কৰিবলৈ অনুপ্ৰাণিত কৰে।
• ধ্যান আৰু শান্তি: ১০৮ ফুট উচ্চতাৰপৰা ভগৱান ঋষভদেৱৰ শান্ত আৰু ধ্যানমগ্ন ভংগিমাই ভক্তসকলক অন্তৰ্মুখী হ’বলৈ আৰু মানসিক প্ৰশান্তি লাভ কৰাত সহায় কৰে।

অহিংসাৰ মূৰ্তি পৰ্যটন কেন্দ্ৰ হিচাপে

মহাৰাষ্ট্ৰৰ নাছিক জিলাত অৱস্থিত 'ষ্টেচু অৱ অহিংসা' (Statue of Ahimsa) বৰ্তমান ভাৰতৰ অন্যতম প্ৰধান ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক পৰ্যটন কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি উঠিছে। ইয়াত ধৰ্মীয় তীৰ্থযাত্ৰা, প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য্য আৰু সাংস্কৃতিক আকৰ্ষণ একেলগে মিহলি হৈ পৰ্যটকসকলৰ বাবে এক অনন্য অভিজ্ঞতা যোগায় আৰু মাংগী-তুংগী পাহাৰৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য আৰু ১০৮ ফুট উচ্চতাৰ এই বিশাল মূৰ্তিটোৱে দেশ-বিদেশৰ হাজাৰ হাজাৰ পৰ্যটকক আকৰ্ষিত কৰে।

বিশ্ব অভিলেখ আৰু স্থাপত্যৰ আকৰ্ষণ

এই কেন্দ্ৰটোৰ প্ৰধান আকৰ্ষণ হ’ল ইয়াৰ বিশালতা। গিনিজ ৱৰ্ল্ড ৰেকৰ্ডছৰ স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত এইটো বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ একক শিলাখোদিত (Monolithic) মূৰ্তি। এটা গোটা পাহাৰৰ শিল কাটি নিৰ্মাণ কৰা এই আচৰিত স্থাপত্যশৈলী চাবলৈ স্থপতি আৰু ইতিহাসপ্ৰেমীসকলৰ সদায় ভিৰ লাগে।

পৰ্বতৰ সৌন্দৰ্য্য আৰু প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ

মংগী–টুংগী পাহাৰ সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা ৪,৩৪৩ ফুট (১,৩২৪ মিটাৰ) উচ্চতাত অৱস্থিত। পাহাৰৰ ওচৰত শীতল পৰিৱেশ, সবুজ গাতি আৰু দৃশ্যশৈলীয় প্ৰাকৃতিক নৈৰ্ঝৰৰ সৈতে পৰ্যটকসকলৰ বাবে এক আদৰ্শ হাইকিং আৰু প্ৰকৃতি ভ্ৰমণৰ স্থান। পাহাৰৰ শিখৰৰপৰা পশ্চিম ঘাট পৰ্বতমালাৰ যি বিৰল দৃশ্য দেখা পোৱা যায়, সেয়া আলোকচিত্ৰশিল্পী আৰু প্ৰকৃতিপ্ৰেমীৰ বাবে এক বিশেষ উপহাৰ।

দুঃসাহসিক পৰ্যটন আৰু ট্ৰেকিং

মাংগী-তুংগী পাহাৰ সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা প্ৰায় ৪,৩৪৩ ফুট উচ্চতাত অৱস্থিত আৰু মূল মূৰ্তিটোৰ ওচৰলৈ যাবলৈ পৰ্যটকে প্ৰায় ৩,৫০০ ৰপৰা ৪,০০০ খোজৰ চিৰি বগাব লাগে। যিসকল লোকে ট্ৰেকিং বা পাহাৰ বগাই ভাল পায়, তেওঁলোকৰ বাবে এই যাত্ৰা অত্যন্ত ৰোমাঞ্চকৰ।

আধ্যাত্মিক আৰু মানসিক প্ৰশান্তি

যিহেতু এই স্থান জৈন ধৰ্মৰ এক অতি পৱিত্ৰ 'সিদ্ধক্ষেত্ৰ', সেয়েহে ইয়াত সদায় এক নিস্তব্ধ আৰু আধ্যাত্মিক পৰিৱেশ বিৰাজ কৰে। যান্ত্ৰিক জীৱনৰপৰা আঁতৰি অলপমানসিক শান্তি বিচাৰি অহা পৰ্যটকৰ বাবে ই এক আদৰ্শ স্থান।

শিক্ষামূলক ভ্ৰমণ

বিদ্যালয়—কলেজৰ শিক্ষাৰ্থী, ইতিহাস আৰু ধৰ্মীয় অধ্যয়ন কৰা গৱেষকসকলৰ বাবে এই স্থান এক জীৱন্ত ক্লাছৰূম; জৈন ধৰ্ম, পৰম্পৰা, ভাস্কৰ্য আৰু পৰ্যটন ব্যৱস্থাৰ সমন্বয় এই স্থানত স্পষ্টভাৱে লক্ষ্য কৰিব পাৰি।

পৰ্যটকৰ বাবে উপলব্ধ আধুনিক সুবিধাসমূহ

বৰ্তমান এই স্থানটোত পৰ্যটনৰ বাবে চৰকাৰী আৰু ব্যক্তিগতভাৱে বহুতো ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰা হৈছে:

• ৰ’পৱে (Ropeway): বৃদ্ধ আৰু শাৰীৰিকভাৱে অক্ষম লোকসকলৰ বাবে 'ৰ’পৱে' বা উৰন্ত খটখটীৰ ব্যৱস্থা আছে, যাৰ সহায়ত অতি কম সময়তে পাহাৰৰ ওপৰলৈ যাব পাৰি।
• থকা-খোৱাৰ সুবিধা: পাহাৰৰ পাদদেশত যাত্ৰী আৰু পৰ্যটকৰ বাবে আধুনিক ধৰ্মশালা, হোটেল আৰু নিৰামিষ ভোজনালয়ৰ সু-ব্যৱস্থা আছে।
• বাগান আৰু উদ্যান: পৰ্যটকৰ জিৰণিৰ বাবে মূৰ্তিটোৰ চৌপাশে সুন্দৰকৈ সজোৱা বাগান আৰু উদ্যান নিৰ্মাণ কৰা হৈছে।
• তথ্য কেন্দ্ৰ: কেন্দ্ৰটোৰ ইতিহাস আৰু তাৎপৰ্য বুজাবলৈ গাইড আৰু তথ্য কেন্দ্ৰৰ সুবিধা উপলব্ধ।

নিকটৱৰ্তী অন্যান্য আকৰ্ষণ

এই কেন্দ্ৰটোলৈ আহিলে পৰ্যটকসকলে নাছিক জিলাৰ অন্যান্য ঠাইসমূহ ভ্ৰমণ কৰিব পাৰে:

1. সপ্তশৃংগী দেৱী মন্দিৰ: যিটো আন এক অন্যতম শক্তিপীঠ।
2. ত্ৰ্যম্বকেশ্বৰ জ্যোতিৰ্লিংগ: হিন্দু ধৰ্মৰ বাবে এক পৱিত্ৰ স্থান।
3. শিৰডী সাই বাবা মন্দিৰ: যাৰ দূৰত্ব এই স্থানৰপৰা খুব বেছি দূৰ নহয়।
4. নাছিকৰ দ্ৰাক্ষেত্ৰ (Vineyards): যি আধুনিক পৰ্যটকৰ মাজত অতি জনপ্ৰিয়।

যাতায়াতৰ মাধ্যম:-

• ৰে'লপথ: নিকটৱৰ্তী ৰে'ল ষ্টেচন হ’ল মনমাড (Manmad) বা নাছিক ৰোড।
• বিমানপথ: ওচৰৰ বিমানবন্দৰ হ’ল শিৰডী বা মুম্বাই।
• স্থলপথ: নাছিক চহৰৰপৰা বাছ বা ব্যক্তিগত গাড়ীৰে সহজেই ইয়ালৈ যাব পাৰি।

ভ্ৰমণৰ বাবে উপযুক্ত সময়:-

অক্টোবৰ মাহৰপৰা মাৰ্চ মাহলৈকে এই ঠাইখন ভ্ৰমণৰ বাবে আটাইতকৈ উপযুক্ত সময়, কাৰণ এই সময়ত বতৰ অতি মনোমোহা হৈ থাকে।

পৰিসৰ

মন্ত্ৰী পংকজা মুণ্ডেৰ নেতৃত্বত গ্ৰাম্য উন্নয়ন বিভাগে ১০০ একৰ মাটিত বিস্তৃত মন্দিৰৰ অসামৰিক কামৰ বাবে প্ৰাৰম্ভিক ১৮.৫ কোটি ₹ (২.২ মিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰ) অনুমোদন জনায়।^৪