ধৰ্ম আৰু দৰ্শন
দেৱ-দেৱী, মন্দিৰ, সত্ৰ, পুৰাণ আৰু দাৰ্শনিক চিন্তা · ১,৯৫৭ প্ৰবন্ধ
সকলো প্ৰবন্ধ
-
এঞ্জামে
এঞ্জামে হৈছে একুৱেটোৰিয়েল গুৱেনা, গেবন আৰু কেমেৰুণৰ ফাং জনগোষ্ঠীৰ পৌৰাণিক কাহিনীত উল্লেখ কৰা সৰ্বোচ্চ সৃষ্টিকৰ্তা দেৱতা। এই নামটো দেৱতাৰ ত্ৰিমূৰ্তিক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়, য'ত এঞ্জামে, মেবেৰে আৰু এংক্ৱা অন্তৰ্ভুক্ত আছিল আৰু এই ত্ৰিত্বৰ অন্যতম সদস্য এঞ্জামেকো উল্লেখ কৰা হৈছে।
-
এঞ্জাম্বি এ এম্পুংগু
এঞ্জাম্বি এ এম্পুংগু (জাম্বি আৰু ঞ্জাম্বি ম্পুংগুও) কংগো আধ্যাত্মিকতাত পৰম্পৰাগত পৰম ঈশ্বৰ, চিৰন্তন আকাশ পিতৃ আৰু সূৰ্যৰ ঈশ্বৰ (অগ্নি)। তেওঁৰ মহিলা সমকক্ষ হৈছে আকাশ মাতৃ আৰু চন্দ্ৰৰ দেৱী এঞ্জাম্বিচি।
-
এটুগেন একে
এটুগেন একে ("মাতৃ পৃথিৱী", বিভিন্নভাৱে ইটুগেন বা এটুগেন একে হিচাপে লিপ্যন্তৰিত) হৈছে তেঙ্ৰিজম আৰু তুৰ্কি পৌৰাণিক কাহিনীত এক পৃথিৱীৰ দেৱী। তেওঁ সদায় কুমাৰী হিচাপে ভাবি লোৱা হৈছিল। "এটুগেন" শব্দটো মহিলা আৰু কৈৰাৰ ছোৱালী হিচাপে সম্পৰ্কিত।
-
এনী পালমাৰ (হোৱাইট উইচ অৱ ৰ'জ হল)
হোৱাইট উইচ (White Witch) হ'ল জামাইকাৰ এটা কিংবদন্তিজনিত প্ৰেতাত্মাৰ কাহিনী। এই কিংবদন্তি অনুসৰি, এনী পালমাৰ নামৰ এগৰাকী শ্বেতাংগ বৃক্ষৰোপণ ক্ষেত্ৰৰ স্বত্বাধিকাৰীৰ আত্মাই মণ্টেগো বে'ৰ ৰোজ হলৰ চৌহদত বিচৰণ কৰি ফুৰে।
-
এবাৰিমন
এবাৰিমন (ইংৰাজী: Abarimon) বা এণ্টিপ'ড (ইংৰাজী: antipode) শ্ৰুতিকথাত বৰ্ণিত এবিধ কিংবদন্তিমূলক জীৱ৷ এই জীৱৰ ভৰি দুখন ওলোটা, অৱশ্যে এই অস্বাভাৱিক ভৰি থকাৰ পিছতো ই অতি খৰকৈ দৌৰিবলৈ সক্ষম।
-
এৰিগন (এজিষ্টাছ কন্যা)
এৰিগন (প্ৰাচীন গ্ৰীক: Ἠριγόνη, ইংৰাজী: সৰহ) গ্ৰীক শ্ৰুতিকথা অনুসৰি মাইচেনিয়াৰ শাসক এজিষ্টাছ আৰু ক্লাইটেমনেষ্ট্ৰাৰ কন্যা আছিল। কিছুমান বিৱৰণীত কোৱা হৈছে যে তেওঁ তেওঁৰ ভাতৃ অৰেষ্টেছৰ তৰফৰ পৰা পেন্থিলাছ আৰু টিছামেনাছৰ মাতৃ হৈছিল।
-
এৰিছ (গ্ৰীক দেৱী)
এৰিছ (Greek Éris) হৈছে গ্ৰীক বিবাদ আৰু কন্দলৰ দেৱী। তেওঁৰ ৰোমান সমতুল্য হৈছে ডিচকৰ্ডিয়া, যাৰ অৰ্থ একে। এৰিছৰ গ্ৰীক বিপৰীত দেৱী হাৰমনিয়া, যাৰ ৰোমান সমকক্ষ কনকৰ্ডিয়া, যদিও তেওঁক ৰোমান ভিক্টোৰিয়াৰ সমকক্ষ নাইকৰ বিৰোধী বুলিও বৰ্ণনা কৰা হৈছে।
-
এৰোটেচ
এৰোটেচ (ἔρωτες, Érōtes) প্ৰাচীন গ্ৰীক ধৰ্ম আৰু গ্ৰীক পুৰাণ অনুসৰি, প্ৰেম আৰু যৌনতা সম্পৰ্কীয় এবিধ ডেউকীয়া দেৱতাৰ গোট। তেওঁলোক এফ্ৰ’ডাইটীৰ অনুচৰসকল। এৰোটেচ হৈছে এৰোচ ("প্ৰেম, বাসনা")ৰ বহুবচন, যি এটি একক দেৱতা হিচাপে অধিক জটিল মিথ্ল’জিৰ অধিপতি।
-
ঐতিহাসিক বস্তুবাদ
ঐতিহাসিক বস্তুবাদ (ইংৰাজী: ) হৈছে জৰ্মান দাৰ্শনিক আৰু ইতিহাসবিদ কাৰ্ল মাৰ্ক্সৰ আৰু তেওঁৰ সহযোগী ফেডৰিখ এংগেলছে আগবঢ়োৱা ইতিহাসৰ এটা তত্ত্ব। এই তত্ত্ব অনুসৰি মানৱ সমাজৰ সকলো অনুষ্ঠান যেনে ধৰ্ম, চৰকাৰ আদি সমাজৰ অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপৰ ফলাফল।
-
ওবা (মুখিয়াল)
ওবা (লেটিন আমেৰিকাত ওবা নামেৰে জনাজাত) হৈছে ওবা নদীৰ দেৱতা, যাৰ উৎস ইগবনৰ ওচৰত অৱস্থিত, য'ৰ পৰা তেওঁৰ পূজাৰ উৎপত্তি হয়। ১৯ শতিকাৰ যুদ্ধৰ সময়ত তেওঁৰ উপাসনাৰ কেন্দ্ৰসমূহ অধিক নিৰাপদ চহৰ অগবোমোশ্বোলৈ স্থানান্তৰিত হয়।
-
ওৰাং পেণ্ডেক
ওৰাং পেণ্ডেক (ইংৰাজী: Orang Pendek, ইণ্ডোনেছিয়ান ভাষাত ‘চাপৰ মানুহ’) ইণ্ডোনেছিয়াৰ শ্ৰুতিকথাত বৰ্ণনা কৰা সুমাত্ৰা দ্বীপৰ দূৰৱৰ্তী, পাহাৰীয়া অৰণ্যত বাস কৰে বুলি বিশ্বাস কৰা এবিধ কিংবদন্তিমূলক জীৱ।
-
ওৱাক
ওৱাক (ওৱক বা ওৱাকাও) অৰোমো আৰু ছোমালি ভাষাকে ধৰি কেইবাটাও কুছিটিক ভাষাত কোৱা আকাশ ঈশ্বৰৰ নাম। ওৱাকা (অৰোমো উচ্চাৰণ: [waːkʼa])ৰ অৰ্থ বৰ্তমানৰ অৰোমো ভাষাত এতিয়াও 'ঈশ্বৰ'।
-
কড়া
কড়া (ইংৰাজী: Kara; পঞ্জাবী: ਕੜਾ) হ’ল তীখা বা কেঁচা লোৰে নিৰ্মিত এডাল বিশেষ খাৰু, যিটো শিখসকলে আৰু কেতিয়াবাহে অন্য ধৰ্মৰ ভাৰতীয় লোকেও পৰিধান কৰে। শিখ ধৰ্মই সমতা আৰু সকলো সময়তে ভগৱানৰ প্ৰতি ভক্তি ৰখাৰ গুৰুত্বৰ কথা শিক্ষা দিয়ে, যাৰ প্ৰতীক হ’ল 'পঞ্চ ককাৰ' (Five Ks)— অৰ্থাৎ খালছা দীক্ষা গ্ৰহণ কৰা…
-
কনকলতা আই
কনকলতা আই ( Kanaklata Aai) শংকৰদেৱৰ নাতি-বোৱাৰী৷ ১৫১৬ খৃ:ত শংকৰদেৱে কছাৰীসকলৰ উপদ্ৰৱত বৰদোৱা ত্যাগ কৰিছিল৷ তেতিয়াৰে পৰা প্ৰায় সাত কুৰিৰো অধিক কাল এই ঠাই অটব্য অৰণ্যত পৰিণত হৈছিল৷ পিছত আহোম ৰজা জয়ধ্বজ সিংহৰ দিনত কনকলতা আইৰ প্ৰচেষ্টাত বৰদোৱা পুনৰুদ্ধাৰ কৰা হয়৷ কনকলতা আইৰ পিতৃৰ নাম আছিল কানু ভূঞা৷…
-
কনথৌজাম টাম্ফা লাইৰেম্বি
কনথৌজাম টাম্ফা লাইৰেম্বি (মণিপুৰী: ꯀꯣꯟꯊꯧꯖꯝ ꯇꯝꯐꯥ, চিংফুৰন কনথৌছু বুলিও কোৱা হয়) মণিপুৰৰ থলুৱা ধৰ্ম সনামাহি ধৰ্মৰ এগৰাকী দেৱী। পূৰ্বতে তেওঁ হাওৰক কনথৌ বংশ (কনথৌজাম বংশ)ৰ মৰ্ত্যলোক সত্তা আছিল।
-
কমাৰকুছি থান
কমাৰকুছি থান বৰপেটা সত্ৰৰ পৰা মাত্ৰ দুই কিলোমিটাৰ নিলগত কমাৰকুছি নামে ঠাইত অৱস্থিত। কথিত আছে যে মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱে ইয়াত এবছৰ কাল আছিল। ১৫৪৩ খৃঃ ত শংকৰদেৱে নাৱেৰে ভটিয়াই আহি কামৰূপ পাইছিলহি।
-
কলি আই থান
শ্ৰী শ্ৰী কলি আই থান (Sri Sri Koli Aai Thaan) ডিব্ৰুগড় জিলাৰ ৰাজভেটা পঞ্চায়তৰ অন্তৰ্গত চেঙামাৰী হাবি গাঁৱত অৱস্থিত এখন ঐতিহাসিক থান। এই থান ডিবৰু সত্ৰৰ সত্ৰাধিকাৰৰ দুহিতা কলি আইৰ প্ৰতি উছৰ্গিত। দিহিং সত্ৰৰ কোনো পুৰুষ উত্তৰাধিকাৰী নথকাত কলি আইয়ে ইয়াৰ দায়িত্বভাৰ গ্ৰহণ কৰিছিল।
-
কল্লিয়ানকট্টু নীলি
কল্লিয়ানকট্টু নীলি ( Kalliyankattu Neeli) হৈছে এজন কু-অভিপ্ৰায়ী আত্মা/যক্ষী যি কেৰেলাৰ লোকগীত, ভিলাটিচ্চন গীত আৰু ট্ৰাভাংকুৰৰ লোককথাত দেখা যায়। চি ভি ৰমন পিল্লাইৰ ঐতিহাসিক উপন্যাস মাৰ্থাণ্ডবৰ্মাতো নীলিৰ অভিনয়।
-
কাইলৈ আহক
নলে বা (Nale Ba; কাইলৈ আহক) ভাৰতৰ কৰ্ণাটকৰ অঞ্চলসমূহত বিশিষ্ট জনপ্ৰিয় লোককথা। নগৰ আৰু গাঁৱৰ দুৱাৰ আৰু দেৱালত নিৰ্দিষ্ট বছৰ ধৰি "নালে বা" লিখা দেখা গৈছিল। মানুহে নিজৰ ঘৰত কোনো কু-অভিপ্ৰায়ৰ প্ৰৱেশ ৰোধ কৰিবলৈ দেৱালত এই কথা লিখে। ৰাতি কুৎসিত আত্মা বা ডাইনী বিচৰণ কৰি শিশুক লৈ যায় বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।
-
কাকা (শ্ৰুতিকথা)
কাকা (ইংৰাজী: Caca) বা কেচিয়া (ইংৰাজী: Cacia) প্ৰাচীন ৰোমান ধৰ্ম আৰু শ্ৰুতিকথা অনুসৰি ভলকানৰ পুত্ৰ কেকাছৰ দৈত্য ভগ্নী যিয়ে হাৰকিউলিছৰ পশ্চিমীয়া শ্ৰমৰ সময়ত তেওঁৰ পৰা গৰু চুৰি কৰিছিল।
-
কাছাণ্ড্ৰা
কাছাণ্ড্ৰা (/kəˈsændrə/; প্ৰাচীন গ্ৰীক: Κασσάνδρα, ইংৰাজী: Cassandra বা Kassandra, কেতিয়াবা আলেকজেণ্ড্ৰা (Alexandra) বুলিও কোৱা হয়;) গ্ৰীক শ্ৰুতিকথা অনুসৰি এপ'ল' দেৱতাৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এগৰাকী ট্ৰ'জান পুৰোহিত আছিল তেওঁ সত্য ভৱিষ্যদ্বাণী উচ্চাৰণ কৰিছিল কিন্তু কেতিয়াও বিশ্বাস কৰা হোৱা নাছিল।
-
কাথাভাৰায়ণ
কাথাভাৰায়ণ (তামিল: காத்தவராய) দক্ষিণ ভাৰত আৰু শ্ৰীলংকাত পূজিত এগৰাকী তামিল লোক-দেৱতা। বিশেষকৈ গ্ৰাম্য তামিলসকলৰ মাজত তেওঁৰ পূজা বেছিকৈ প্ৰচলিত। তেওঁৰ নামটো দুটা শব্দৰ সংমিশ্ৰণ: "কাথাভাৰ" (অৰ্থাৎ 'ৰক্ষক') আৰু "আয়ন" (অৰ্থাৎ 'ঈশ্বৰৰ উপহাৰ')।
-
কাথিৱৰুণ বীৰণ
কাথিৱনুৰ বীৰণ ভাৰতৰ কেৰালাৰ উত্তৰ মালাবৰ অঞ্চলত পূজা কৰা এক দেৱতা, যাক (মান্ধাপ্পান চেকৱৰ) বুলিও জনা যায়। মালয়ালম ভাষাত ‘বীৰণ’ শব্দৰ অৰ্থ ইংৰাজীত ‘হিৰো’। কিংবদন্তি অনুসৰি কাথিৱানুৰ বীৰণ থিয়্যা যোদ্ধা মণ্ডপ্পন চেকাৱৰৰ এপথেঅ'ছিছ।
-
কাব্যমাতা
কাব্যমাতা (সংস্কৃত: काव्यमाता, ইংৰাজী: Kavyamata) হিন্দু ধৰ্মৰ ঋষি ভৃগুৰ এগৰাকী পত্নী। শুক্ৰ গ্ৰহৰ দেৱতা আৰু অসুৰৰ গুৰু শুক্ৰদেৱৰ মাতৃ। অসুৰসকলৰ সুৰক্ষ প্ৰদান কৰা হেতুকে পালনকৰ্তা বিষ্ণুৱে তেওঁৰ মূৰ কাটি পেলাইছিল।
-
কালুম্বা
কালুম্বা, যাক চেণ্ড’ৱে ম্ৱলাবা বুলিও কোৱা হয়, কংগো গণতান্ত্ৰিক প্ৰজাতন্ত্ৰৰ লুবা জনগোষ্ঠীয়ে পূজা কৰা সৰ্বোচ্চ দেৱতা।
-
কাৰ্কাডান
কাৰ্কাডান হৈছে ভাৰত আৰু পাৰস্যৰ তৃণভূমিত বাস কৰা এবিধ কিংবদন্তিমূলক জীৱ। পাৰ্চী আৰু আৰবী ভাষাত কাৰ্কাডান শব্দৰ অৰ্থ হৈছে গঁড়।
-
কিইভ গীৰ্জা
কিইভ গীৰ্জা আছিল ১৪ শতিকাৰপৰা ১৬ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধৰ ভিতৰত ডনিপাৰ ইউক্ৰেইন অঞ্চলৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী ধৰ্মীয় উপাসনাগৃহ আৰু সুৰক্ষিত প্ৰাচীৰ। এই পৱিত্ৰ স্থানটো ১৪ শতিকাত কিইভ চহৰৰ জামকোভা হোৰা (দুৰ্গ পাহাৰ)ৰ ওপৰত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।
-
কিকিমোৰা
কিকিমোৰা হৈছে এগৰাকী পৌৰাণিক জীৱ, যি স্লাভিক পৌৰাণিক কাহিনীত পোৱা এগৰাকী মহিলা গৃহ-আত্মা। ঘৰৰ ভিতৰত তেওঁৰ ভূমিকা সাধাৰণতে ড’মোভয়ৰ সৈতে তুলনা কৰা হয়। আধুনিক সময়ত কিকিমোৰাক মহিলা জলাশয় আত্মা হিচাপেও কল্পনা কৰা হয়।
-
কিবুকা
কিবুকা, যাক কিবোকা বুলিও কোৱা হয়, বৰ্তমানৰ উগাণ্ডাত বাস কৰা বাগাণ্ডা জনগোষ্ঠীৰ ধৰ্মৰ বালুবালে বা দেৱতাৰ প্যান্থেয়নৰ সদস্য। তেওঁক যুদ্ধ দেৱতা বুলি ভবা হয়।
-
কিৰ্মীৰাসুৰ
কিৰ্মীৰ (সংস্কৃত: किर्मीर,) মহাভাৰতত উল্লেখ কৰা এক ৰাক্ষস। তেওঁ বকাসুৰৰ কনিষ্ঠ ভাতৃ আৰু হিড়িম্বাৰ বন্ধু। তেওঁ কাম্যক অৰণ্যত বাস কৰিছিল আৰু খাদ্যৰ বাবে ৰাতি মানুহ চিকাৰ কৰিছিল। তেওঁ পাণ্ডৱসকলৰ অৰণ্যত প্ৰৱেশৰ বিৰোধিতা কৰিছিল আৰু ভীমক খাবলৈ ভাবুকি দিছিল, যাৰ দ্বাৰা তেওঁক যুদ্ধত বধ কৰা হৈছিল।