কলা আৰু সংস্কৃতি
চলচ্চিত্ৰ, সংগীত, নৃত্য, উৎসৱ আৰু লোক-ঐতিহ্য · ২,৮৪৭ প্ৰবন্ধ
সকলো প্ৰবন্ধ
-
বাণ ৰঙ্গমঞ্চ
বাণ ৰঙ্গমঞ্চ হৈছে অসমৰ শোণিতপুৰ জিলাৰ তেজপুৰ নগৰৰ সাংস্কৃতিক সাধনাৰ অন্যতম ঐতিহ্যমণ্ডিত কেন্দ্ৰ। এই মঞ্চক বাণ ষ্টেজ আৰু বাণ থিয়েটাৰ বুলিও জনা যায়। অসমৰ ভালেকেইগৰাকী বৰণ্যে শিল্পী, কলা-কুশলী তথা নাট্যকাৰৰ সাংস্কৃতিক জীৱনৰ শুভাৰম্ভ বাণ ৰঙ্গমঞ্চতেই হৈছিল।
-
সৰস্বতী পূজা
সৰস্বতী পূজা (বসন্ত পঞ্চমী) জ্ঞান আৰু শিক্ষাৰ দেৱী সৰস্বতীৰ বন্দনা কৰিবৰ কাৰণে অনুষ্ঠিত কৰা এটা ধৰ্মীয় উৎসৱ। প্ৰতি বছৰে মাঘ মাহৰ শুক্লা পঞ্চমী তিথিত এই পূজা পতা হয়। সেইবাবে ইয়াক শ্ৰীপঞ্চমী পূজা বা বসন্ত পঞ্চমী পূজা বুলিও কয়। এই পূজা বিশেষকৈ শিক্ষানুষ্ঠানসমূহত অনুষ্ঠিত কৰা হয়।
-
চিত্ৰাঙ্কন
চিত্ৰাঙ্কন বা চিত্ৰকলা হৈছে কোনো কঠিন পৃষ্ঠত চিত্ৰ, ৰং, ৰঞ্জক বা অন্য মাধ্যমৰ প্ৰলেপ দিয়া কাৰ্য। এই মাধ্যমবোৰ সাধাৰণতে এডাল ব্ৰাছৰ সহায়ত অংকন কৰা হয়, যদিও কেতিয়াবা কটাৰী, স্পঞ্জ, আদিও ব্যৱহাৰ কৰা হয়। চিত্ৰাঙ্কন প্ৰক্ৰিয়াৰ শেষত যি শিল্পকৰ্মৰ সৃষ্টি হয়, তাকে চিত্ৰকলা বোলে।
-
পুতলা নাচ
পুতলা নাচ (Marionette) হৈছে পুতলা বা পাপেট (Puppet)-সমূহক সূতা লগাই ওপৰৰ পৰা পৰিচালনা কৰা এক কলা।পুতলা নাচক ভাৰতীয় নাট্য সাহিত্যৰ আদি বুলি কোৱা হয়। পাচালী সাহিত্য নামৰ পাচালিকাৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা সাহিত্যৰ মূলো হৈছে এই পুতলা।পুতলা নাচত নৃত্য-গীত আৰু নাটকীয় মুদ্ৰাৰ সংযোগ ঘটে।
-
মকৰ সংক্ৰান্তি
মকৰ সংক্ৰান্তি উৎসৱক ভাৰতবৰ্ষৰ বিভিন্ন ৰাজ্যত বিভিন্ন নামেৰে জনা যায়। মহাৰাষ্ট্ৰত মকৰ সংক্ৰান্ত (मकरसंक्रांत), অসমত মাঘ বিহু, অন্য ৰাজ্যসমূহত উত্তৰায়ণ, মাঘী আৰু বাংলাদেশত পৌষ সংক্ৰান্তি বোলা হয়। মকৰ সংক্ৰান্তি উৎসৱ হিন্দু দিনপঞ্জীত সূৰ্য দেৱতাক উৎসৰ্গি কৰা এটা উৎসৱ।
-
হালধীয়া চৰায়ে বাওধান খায় (চলচ্চিত্ৰ)
হালধীয়া চৰায়ে বাওধান খায় (The Catastrophe) ১৯৮৭ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত বিশিষ্ট পৰিচালক জাহ্নু বৰুৱাৰ তৃতীয়খন অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ। পাটকাই ফিল্মচৰ বেনাৰত নিৰ্মিত এই ছবি খনৰ কাহিনীভাগ হোমেন বৰগোহাঞিৰ একে নামৰ বহু পঠিত উপন্যাসৰ পৰা লোৱা হৈছে।
-
অগ্নিস্নান
অগ্নিস্নান (Agnisnaan) হৈছে ১৯৮৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত ভবেন্দ্ৰনাথ শইকীয়া পৰিচালিত এখন ড্ৰামাভিত্তিক অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ। শইকীয়াৰ অন্তৰীপ নামৰ গল্পৰ আধাৰত ছবিখন নিৰ্মাণ কৰা হয়। চলচ্চিত্ৰখনত অভিনয় কৰে ইন্দ্ৰ বণিয়া, কাশ্মীৰি শইকীয়া বৰুৱা, মলয়া গোস্বামী, বিজু ফুকন আদিয়ে।
-
অসম ৰাজ্যিক সংগ্ৰহালয়
অসম ৰাজ্যিক সংগ্ৰহালয় হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ মুখ্য সংগ্ৰহালয়। অসম ৰাজ্যিক সংগ্ৰহালয়টো গুৱাহাটী মহানগৰৰ দীঘলীপুখুৰীৰ দক্ষিণত অৱস্থিত। অসম ৰাজ্যিক সংগ্ৰহালয়টো কামৰূপ অনুসন্ধান সমিতিয়ে স্থাপন কৰিছিল আৰু ১৯৪০ চনৰ ২১ এপ্ৰিলত তেতিয়াৰ অবিভক্ত অসমৰ গৱৰ্ণৰ ছাৰ ৰবাৰ্ট ৰেইডৰ দ্বাৰা মুকলি কৰা হৈছিল।
-
খেয়াল
খেয়াল বা খয়াল (ख़याल / خیال) হৈছে ভাৰতীয় উপমহাদেশত হিন্দুস্তানী শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ এক প্ৰধান ৰূপ। ইয়াৰ নাম ফাৰ্চী/আৰবী শব্দ "কল্পনা" অৰ্থৰপৰা আহিছে। খেয়াল ৰোমাণ্টিক কবিতাৰ সৈতে জড়িত, আৰু ই পৰিৱেশনকাৰীক ধ্ৰুপদৰ তুলনাত অধিক অভিব্যক্তিৰ স্বাধীনতা প্ৰদান কৰে আৰু পখাৱজৰ পৰিৱৰ্তে তবলাৰ সৈতে গোৱা হয়।
-
জিকিৰ
জিকিৰ (Zikir) হৈছে এক প্ৰকাৰৰ ইছলাম ধৰ্মীয় স্তুতি গীত যাৰ দ্বাৰা অসমৰ থলুৱা ইছলাম ধৰ্মী লোক সকলে আল্লাহৰ স্তুতি কৰে। জিকিৰ শব্দটো আৰবী শব্দ ‘জিকিঅৰ’ শব্দৰ পৰা উদ্ভব হৈছে, যাৰ অৰ্থ হ’ল আল্লাৰ নাম স্মৰণ কৰা বা ঘনে ঘনে উচ্চাৰণ কৰা। এয়া ইছলাম ধৰ্মৰ পবিত্ৰ কাম বুলি গণ্য কৰা হয়।
-
ডক্তৰ বেজবৰুৱা (চলচ্চিত্ৰ)
ডক্তৰ বেজবৰুৱা (Doctor Bezbaruah) ১৯৬৯ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এখন অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ। ব্ৰজেন বৰুৱাৰ দ্বাৰা পৰিচালিত আৰু ৰংঘৰ চিনে প্ৰডাকছন্ছৰ বেনাৰত নিৰ্মিত এইখন প্ৰথম অসমীয়া থ্ৰিলাৰধৰ্মী চিনেমা আছিল। ব্যৱসায়িক ভাৱে ডক্তৰ বেজবৰুৱা আছিল অত্যন্ত সফল অসমীয়া কথাছবি।
-
ঢোলক
ঢোলক হৈছে দীঘলীয়া আকৃতিৰ হাতৰে বজোৱা এবিধ তালাশ্ৰয়ী লোক বাদ্য। ঢোলক সাধাৰণতে ভাৰত, পাকিস্তান, বাংলাদেশ, নেপাল আৰু শ্ৰীলংকাত দৰে দেশত সচৰাচৰ দেখা পোৱা যদিও গায়ানা, চুৰিনাম, ফিজি, ট্ৰিনিদাদ আৰু ট’বাগো, দক্ষিণ আফ্ৰিকা আৰু মৰিচাছৰ দৰে দেশলৈ ভাৰতীয় প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলৰ মাজতো ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা দেখা যায়।
-
তাণ্ডৱ
তাণ্ডৱ বা তাণ্ডৱম বা তাণ্ডৱ নাট্যম (Tandava) হিন্দু দেৱতাসকলে কৰা এক মহাজাগতিক ঐশ্বৰিক নৃত্য। হিন্দু শাস্ত্ৰসমূহত উল্লিখিত অনুসৰি দেৱতাসকলে বিভিন্ন অনুষ্ঠানত তাণ্ডৱ নৃত্য প্ৰদৰ্শন কৰিছিল। ভাগৱত পুৰণত ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণয়ে সৰ্পৰাজ কালিয়াৰ মূৰৰ ওপৰত তাণ্ডৱ নৃত্য কৰিছিল।
-
নটৰাজ থিয়েটাৰ
নটৰাজ থিয়েটাৰ অথবা নটৰাজ চিনে থিয়েটাৰ হৈছে প্ৰথম অসমীয়া ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ। বৰপেটা জিলাৰ পাঠশালা নগৰত ১৯৬৩ চনত এই ভ্ৰাম্যমাণ নাট্যদলটো গঢ় লৈ উঠিছিল। ১৯৫৯ চনত পাঠশালাত সদানন্দ লহকৰে গঠন কৰা 'নটৰাজ অপেৰা' নামৰ যাত্ৰাদলটোক আদিপৰ্ব হিচাপে লৈয়ে অচ্যুত লহকৰে নটৰাজ থিয়েটাৰ গঢ় দিছিল।
-
পিয়লী ফুকন (চলচ্চিত্ৰ)
পিয়লী ফুকন (Piyoli Phukan) ১৯৫৫ চনত মুক্তি পোৱা এখন অসমীয়া ভাষাৰ ক'লা-বগা চলচ্চিত্ৰ। বোলছবিখনৰ পৰিচালনা কৰিছিল ফণী শৰ্মাই। ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী পিয়লি ফুকনৰ জীৱন আৰু তেওঁৰ দেশপ্ৰেমৰ আখ্যানেৰে ছবিখনৰ কাহিনীটো সমৃদ্ধ হৈছে।
-
বাদ্য
বাদ্য (সংস্কৃত: वाद्य) সংগীতৰ তিনিটা উপাদানৰ ভিতৰত এটা অন্যতম উপাদান। ভাৰতীয় সংগীত পৰম্পৰাত বাদ্য বুলিলে "যন্ত্ৰ সংগীত"ক বুজায়। সংগীতৰ আন দুটা উপাদান হৈছে গীত (কণ্ঠ সংগীত) আৰু নৃত্য (নাচ)।
-
বিজয়া দশমী
বিজয়া দশমী হৈছে প্ৰতি বছৰে নৱৰাত্ৰিৰ শেষত উদযাপন কৰা এক মুখ্য হিন্দু উৎসৱ। ইয়াক দশেৰা, দুশেৰা আদি নামেৰেও জনা যায়। হিন্দু চান্দ্ৰ-সৌৰ কেলেণ্ডাৰৰ ৭ম মাহ আশ্বিন (আহিন) মাহৰ দশম দিনটোত পালন কৰা হয়, ই সাধাৰণতে গ্ৰেগৰিয়ান বৰ্ষপঞ্জীৰ ছেপ্টেম্বৰ আৰু অক্টোবৰ মাহত পৰে।
-
আইনাম
আইনাম হৈছে অসমৰ লোকগীতসমূহৰ ভিতৰত এটা প্ৰধান ভাগ৷ লোকগীতবোৰক প্ৰধানত তিনিটা ভাগত ভগাব পাৰি৷ সেয়া হ’ল ক্ৰমে অনুষ্ঠানমূলক, আখ্যানমূলক আৰু বিবিধ বিষয়ক৷ আইনাম, বিয়ানাম, বিহুগীত আদিবোৰ হৈছে অনুষ্ঠানমূলক লোকগীতৰ অন্তৰ্গত৷ আইনাম, সুবচনীৰ গীত, অপেচৰীৰ গীত, লখিমী সবাহৰ গীত, গোসাঁনী পূজাৰ গীত আদি গীতবোৰ…
-
কন্যাদান (চলচ্চিত্ৰ)
কন্যাদান ২০০২ চনত মুক্তি প্ৰাপ্ত এখন অসমীয়া পাৰিবাৰিক চলচ্চিত্ৰ। চি এছ নাৰায়ণ আৰু স্বৰাজ দাসৰ দ্বাৰা প্ৰযোজিত আৰু মুনিন বৰুৱাৰ দ্বাৰা পৰিচালিত চলচ্চিত্ৰ খনৰ সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল জুবিন গাৰ্গে।
-
কুম্ভ মেলা
কুম্ভ মেলা(সংস্কৃত: Kumbha Mēlā উচ্চাৰণ [kʊˈmbʰᵊ melaː]) হ'ল এক হিন্দু ধৰ্মীয় তিৰ্থ যাত্ৰী আৰু যোগীৰ বৃহৎ সন্মিলন। ইয়াত হিন্দু ধৰ্মীয় লোকসকলে পবিত্ৰ নদীত স্নান কৰিবলৈ সমবেত হয়। ইয়াক পৃথিৱীৰ সৰ্ববৃহৎ শান্তিপূৰ্ণ সমদল বুলি গণ্য কৰা হয়।
-
গ'ল্ডেন গ্ল'ব বঁটা
গ'ল্ডেন গ্ল'ব বঁটা হলীউড ফৰেইন প্ৰে'ছ এছ'চিয়েচনৰ ৯৩ জন সদস্যই দেশী বা বিদেশী চলচ্চিত্ৰ আৰু টেলিভিজন প্ৰগ্ৰেমৰ ক্ষেত্ৰত উৎকৰ্ষৰ বাবে প্ৰদান কৰা এক বাৰ্ষিক বঁটা।
-
বাৰুদ (চলচ্চিত্ৰ)
বাৰুদ ২০০৪ চনত মুক্তি লাভ কৰা এখন একশ্বন ধৰ্মী অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ। মুনিন বৰুৱাই চলচ্চিত্ৰ খন পৰিচালনা কৰিছিল আৰু প্ৰযোজনা কৰিছিল মেৰী লস্কৰে পূজা মোশ্যন পিকচাৰ্ছৰ বেনাৰত। সংগীত পৰিচালনা আছিল জুবিন গাৰ্গৰ। ছবিখনৰ মুখ্য ভূমিকাত অভিনয় কৰিছিল তপন দাস, যতীন বৰা, ৰবি শৰ্মা আৰু প্ৰস্তুতি পৰাশৰে।
-
ৰমজান
ৰমজান (رمضان ৰমাদ্বান, ) হ'ল ইছলামিক বৰ্ষপঞ্জিকা অনুসৰি নৱম মাহ, যি মাহত বিশ্বব্যাপী মুছলিম সকলে ইছলামিক উপবাস ছিয়াম পালন কৰি থাকে। ৰমজান মাহত ছিয়াম(ৰোজা) ইছলামৰ পঞ্চস্তম্ত তৃতীয়তম। ৰমজান মাহৰ জোন দেখাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ত্ৰিশ দিনলৈ ৰোজা ৰখা হয়, যিটো নিৰ্ভৰযোগ্য হাদিছৰ দ্বাৰা প্ৰমাণিত।
-
ৰামধেনু (চলচ্চিত্ৰ)
ৰামধেনু ২০১১ চনৰ ৪ ফেব্ৰুৱাৰী তাৰিখে মুক্তি লাভ কৰা এখন অসমীয়া বোলছবি। প্ৰাইড ইষ্ট এণ্টাৰটেইনমেণ্টচ প্ৰাইভেট লিমিটেডৰ বেনাৰত নিৰ্মিত আৰু মুনিন বৰুৱা পৰিচালিত এই ছবিখনে দৰ্শকৰ পৰা লাভ কৰে অভূতপূৰ্ব সঁহাৰি।
-
অসমৰ সংগীত
উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ অসমৰ সংগীতসমূহ হ’ল মূলতঃ থলুৱা লোক সংগীত আৰু ভক্তিমূলক গীত। অসমৰ সংগীতসমূহক ইয়াৰ স্বকীয় বৈশিষ্ট্যৰ বাবে ভাৰতৰ বাকী অংশৰ সংগীতসমূহৰ পৰা পৃথক কৰি চিনিব পাৰি। এই সংগীতসমূহত দাঁতি-কাষৰীয়া পাহাৰীয়া ৰাজ্য আৰু চুবুৰীয়া দেশ ম্যানমাৰ, থাইলেণ্ড আৰু চীন আদি দেশৰো প্ৰভাৱ দেখা যায়।
-
আৱাহন থিয়েটাৰ
আৱাহন থিয়েটাৰ অসমৰ এক প্ৰখ্যাত ভ্ৰাম্যমাণ নাট্যদল যি অসমীয়া সংস্কৃতি আৰু নাট্যকলাৰ প্ৰচাৰ-প্ৰসাৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰি আহিছে। এই থিয়েটাৰ দলটো অসমৰ অগ্ৰণী ভ্ৰাম্যমাণ নাট্যদলসমূহৰ অন্যতম হিচাপে গণ্য কৰা হয়, যাৰ পৰিৱেশনে দৰ্শকৰ মনোৰঞ্জনৰ লগতে সামাজিক বিষয়ৰ ওপৰতো আলোকপাত কৰে।
-
ককাদেউতা নাতি আৰু হাতী
ককাদেউতা নাতি আৰু হাতী কথাছবিখন এন. চি. প্ৰডাকচনৰ বেনাৰত ১৯৮৩ চনৰ ১৮ নৱেম্বৰত মুক্তি পাইছিল। ছবিখনৰ পৰিচালক আছিল নিপ বৰুৱা আৰু প্ৰযোজনা আছিল এন.চি. দত্তৰ। ৮০ৰ দশকত চলচ্চিত্ৰখনে যথেষ্ট জনপ্ৰিয়তা অৰ্জন কৰিছিল।
-
কণিকাৰ ৰামধেনু
কণিকাৰ ৰামধেনু (Konikar Ramdhenu) হৈছে জাহ্নু বৰুৱাৰ দ্বাৰা পৰিচালিত এখন অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ। ২০০২ চনৰ ২০ ডিচেম্বৰত এই ছবিখন মুক্তি দিয়া হয়। ২০০২ চনৰ অক্টোবৰত দিল্লীৰ আই এফ এফ আইৰ ইণ্ডিয়ান পেনোৰোমাত আৰু ২০০৩ চনৰ মুম্বাই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় উৎসৱত এই চলচ্চিত্ৰ খন প্ৰদৰ্শিত কৰা হৈছিল।
-
কথানদী
কথানদী (The River of Fables) ২০১৬ চনত মুক্তি লাভ কৰা ভাস্কৰ হাজৰিকা পৰিচালিত এখন হৰৰ ফেণ্টাচী প্ৰকাৰৰ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ। ইয়াত সীমা বিশ্বাস, আদিল হুছেইন, জেৰিফা ৱাহিদ, উৰ্মিলা মহন্ত, কপিল বৰা, আশা বৰদলৈ আদিয়ে অভিনয় কৰিছিল। এই চলচ্চিত্ৰখনৰ কাহিনীৰ ভিত্তি অসমৰ কিছুমান লোকসাধু।
-
কালী-পূজা
কালী-পূজা বা শ্যামা-পূজা হিন্দু দেৱী কালীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত ভাৰতীয় উপমহাদেশত উদযাপিত হোৱা উৎসৱ। কাতি মাহৰ অমাৱস্যা তিথিত এই পূজা পালন কৰা হয়। কালী পূজা ঘাইকৈ ভাৰতৰ পশ্চিম বংগ, অসম, ত্ৰিপুৰা, ওড়িশা, বিহাৰৰ মিথিলা অঞ্চল আৰু মহাৰাষ্ট্ৰৰ তিতৱালা চহৰ আৰু বাংলাদেশত পালন কৰা হয়।
