নেপাল
৫৫ প্ৰবন্ধ
-
কাঠমাণ্ডু
কাঠমাণ্ডু হৈছে নেপালৰ ৰাজধানী তথা বৃহত্তম চহৰ। ইয়াক সৌন্দৰ্য্য আৰু শান্তিৰ এক অপূৰ্ব মিলনভূমি বুলি কোৱা হয়। সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰ পৰা ১৩৫০ মিটাৰ উচ্চতাত অৱস্থিত এই ৰোমাণ্টিক নগৰী ইয়াৰ নৈশজীৱনৰ বাবেও বিখ্যাত। কাঠমাণ্ডু নেপালৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নগৰ যত পৰ্যটকৰ সকলোতকৈ বেছি আগমন হয়।
-
কোচ ৰাজবংশী ভাষা
কোচ-ৰাজবংশী বা কামতাপুৰী ভাষা হ'ল ভাৰত-আৰ্য ভাষা পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত ভাষা। এই ভাষা ১৫ মিলিয়নৰো অধিক মানুহে এই ভাষা ব্যৱহাৰ কৰে।
-
ডোটেলী ভাষা
ডোটেলী ভাষা প্ৰায় ৮,০০,০০০ মানুহে ব্যৱহাৰ কৰে, যাৰ ভিতৰত বেছিভাগেই নেপালত বসবাস কৰে। এই ভাষা দেৱনাগৰী লিপিৰে লিখা হয়। নেপালী ভাষাৰ লগত এই ভাষাৰ বহুক্ষেত্ৰত মিল দেখা যায়। ভাৰতৰ কুমাঊনী ভাষাৰ লগতো ৭৫% মিল আছে।
-
থাৰু ভাষা
থাৰু হৈছে ইণ্ডো-আৰ্য ভাষাসমূহৰ অন্তৰ্গত কেইটামান ভাষা, যিবোৰ নেপালৰ তৰাই অঞ্চল আৰু উত্তৰাখণ্ড, উত্তৰ প্ৰদেশ আৰু বিহাৰৰ পাৰ্শ্বৱৰ্তী অঞ্চলসমূহত প্ৰচলিত থাৰু জনগোষ্ঠীয়ে ব্যৱহাৰ কৰে। থাৰু ভাষা নেপালৰ অন্যতম প্ৰধান ভাষা।
-
ৰাজবংশী ভাষা (নেপাল)
ৰাজবংশী বা তাজপুৰীয়া এটি পূৰ্বী ভাৰতীয়-আৰ্য ভাষা যি অসমীয়া-বাঙালী উপগোটৰ অন্তৰ্গত। এই ভাষা মুখ্যতঃ নেপালত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ভাষাটো ৰাজবংশী ভাষাৰ সৈতে সম্বন্ধিত, কিন্তু পৃথক, যদিও কোনো কোনোৱে ৰাজবংশী ভাষাকো চুটিকৈ ৰাজবংশী বা কমতাপুৰী নামেৰে অভিহিত কৰে।
-
গোৰ্খা ৰাজ্য
গোৰ্খা ৰাজ্য, যাক গোৰ্খা কনফেডাৰেচন বা গোৰ্খা সাম্ৰাজ্য বুলিও কোৱা হয়, হিমালয় আৰু ভাৰত উপমহাদেশৰ সংযোগস্থলত অৱস্থিত চৌবিচি ৰাজ্যসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল। ১৭৪৩ চনত ৰাজ্যখনে সামৰিক সম্প্ৰসাৰণৰ অভিযান আৰম্ভ কৰে, কেইবাখনো চুবুৰীয়া দেশক সংলগ্ন কৰি বৰ্তমানৰ নেপালৰ ভেটি স্থাপন কৰে।
-
নেপালৰ ভাষাসমূহ
নেপালৰ ভাষা, যাক দেশৰ সংবিধানত নেপালী ভাষা বুলি কোৱা হয়, নেপালীসকলে কোৱা নেপালৰ সাৰ্বভৌম ভূখণ্ডৰ ভিতৰত অন্ততঃ প্ৰাচীন ইতিহাস বা উৎপত্তি থকা ভাষা। নেপালৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ ৪৪.৮৬% লোকৰ মাতৃভাষা নেপালী হোৱাৰ বিপৰীতে বিপৰীতে ৪৬.২% লোকৰ বাবে দ্বিতীয় অতিৰিক্ত ভাষাও আছে।
-
নেপালত ইছলাম ধৰ্ম
ইছলাম (नेपाली मुसलमान) নেপালৰ তৃতীয় বৃহৎ ধৰ্ম ২০২১ চনৰ নেপালৰ লোকপিয়ল অনুসৰি নেপালত ৫.০৯% জনসংখ্যাৰে গঠিত প্ৰায় ১৪৮৩ লাখ মুছলমান লোক বাস কৰে। নেপালী মুছলিম (नेपाली मुसलमान; নেপালী মুছলমান) হৈছে ইছলাম পালন কৰা নেপালী।
-
নেপালত ধৰ্ম
নেপালৰ ধৰ্মই বহুতো গোট আৰু বিশ্বাসক সামৰি লৈছে। নেপাল এটা হিন্দু জাতি আৰু অন্তৱৰ্তীকালীন সংবিধানৰ অধীনত নেপালত ধৰ্মনিৰপেক্ষতাবাদৰ সংজ্ঞা দিয়া হৈছে (১ম খণ্ড, অনুচ্ছেদ ৪) "অনাদী কালৰ পৰা প্ৰচলিত ধৰ্ম আৰু সংস্কৃতিৰ সুৰক্ষাৰ লগতে ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক স্বাধীনতা"।
-
নেপালত হিন্দুধৰ্ম
হিন্দুধৰ্ম হৈছে নেপালৰ প্ৰধান আৰু সৰ্ববৃহৎ ধৰ্ম। খ্ৰীষ্টাব্দ ২০০৬ চনত ৰাজতন্ত্ৰৰ উচ্ছেদৰ পিছত নেপালে নিজকে ধৰ্মনিৰপেক্ষ দেশ হিচাপে ঘোষণা কৰে। নেপালৰ লোকপিয়ল অনুসৰি নেপালত হিন্দু ধৰ্মালম্বীৰ সংখ্যা প্ৰায় ২ কোটি ৩৬ লাখ ৭৭ হাজাৰ ৭৪৪ জন, যি দেশখনৰ জনসংখ্যাৰ প্ৰায় ৮১.১৯ শতাংশ।
-
নেপালী মানুহ
নেপালী বা গোৰ্খালী (नेपाली जनता) নেপালী জাতীয়তা আইন অনুসৰি নেপালৰ স্থায়ী নাগৰিক। নেপালী শব্দটোৱে কঠোৰভাৱে জাতীয়তাক বুজায়, অৰ্থাৎ নেপালৰ নাগৰিকত্ব ধাৰণ কৰা লোকসকলক।
-
মুন্ধুম
মুন্ধুম (পেইলান নামেৰেও জনাজাত) নেপালৰ লিম্বু জনগোষ্ঠীৰ প্ৰাচীন ধৰ্মগ্ৰন্থ আৰু লোকসাহিত্য। ই নেপালৰ এক প্ৰাচীন, থলুৱা ধৰ্ম। লিম্বু ভাষাত মুন্ধুমৰ অৰ্থ হৈছে "মহা শক্তিৰ শক্তি।" মুন্ধুমত ভাৰতীয় উপমহাদেশত বৈদিক সভ্যতাৰ উত্থানৰ আগৰপৰাই পালন কৰা য়াকথুং (লিম্বু) সংস্কৃতি, ৰীতি-নীতি আৰু পৰম্পৰাৰ বহু দিশ…
-
ধিময়
ধিময়, ধীমায়া, বা (নেৱাৰ ভাষাত: धिमय्) নেৱাৰ জনগোষ্ঠীৰ পৰম্পৰাগত নেপালী ঢোল। বাদ্যৰ শ্ৰেণীবিভাজন অনুসৰি ই অনৱদ্ধ বাদ্য, ইয়াৰ নলাকাৰ মূল গঠনটোৰ দুয়োমূৰে চামৰাৰে ঢকা।
-
নেপাল ভাষা ৱিকিপিডিয়া
নেপাল ভাষা ৱিকিপিডিয়া অনলাইন মুক্ত বিশ্বকোষ ৱিকিপিডিয়াৰ নেপাল ভাষা সংস্কৰণ। ৱিকিমিডিয়া ফাউণ্ডেশ্যনৰ অন্তৰ্গত এই প্ৰকল্পত বৰ্তমান প্ৰবন্ধ আছে।
-
নেপাল সম্বৎ
নেপাল সম্বৎ (Nepala Samvat, অৰ্থাৎ "নেপাল যুগ") হৈছে নেপালৰ নেৱাৰ লোকসকলে ব্যৱহাৰ কৰা লুনিসৌৰ কেলেণ্ডাৰ। ৮৭৯ চনৰ ২০ অক্টোবৰৰপৰা আৰম্ভ হোৱাৰপৰা ১৭৬৯ চনত মল্ল বংশৰ শেষলৈকে ই নেপালৰ চৰকাৰী কেলেণ্ডাৰ আছিল।
-
নেপালৰ জেন জী আন্দোলন, ২০২৫
২০২৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত সমগ্ৰ নেপালত এক বৃহৎ পৰিসৰৰ বিক্ষোভ-আন্দোলন সংঘটিত হয়। প্ৰধানকৈ জেনেৰেচন জী-ৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰী আৰু যুৱ নাগৰিকসকলে ইয়াৰ উদ্যোগ লৈছিল। ই জেন জী আন্দোলন (Gen Z protests) নামেৰেও পৰিচিত।
-
নেপালৰ নৃত্য
নেপালৰ নৃত্য নৃত্য হৈছে মানুহৰ গতিবিধিৰ উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিতভাৱে নিৰ্বাচিত ক্ৰমৰদ্বাৰা গঠিত এক পৰিৱেশন কলা। নেপালত নৃত্য বুলি কলে লোকনৃত্য, জনগোষ্ঠীয়, ধ্ৰুপদী নৃত্যৰপৰা আধুনিক নৃত্যকে ধৰি অসংখ্য নৃত্য শৈলীৰে গঠিত। লাখেই হৈছে ভগৱানৰ কাৰ্নিভালত অসুৰৰ নৃত্য।
-
পৌভা
পৌভা নেপালৰ নেৱাৰ লোকসকলে নিৰ্মাণ কৰা এখন পৰম্পৰাগত ধৰ্মীয় চিত্ৰ। পৌভাত দেৱতা, মণ্ডল বা স্মৃতিসৌধৰ চিত্ৰণ কৰা হয় আৰু ধ্যানত সাধকসকলক সহায় কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। সমতুল্য তীব্বতী চিত্ৰক থাংকা বুলি জনা যায়।
-
মাকালু বৰুণ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান
মাকালু বৰুণ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান (Makalu Barun National Park) নেপালৰ হিমালয়ৰ এখন ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান যিখন ১৯৯২ চনত সাগৰমাথা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ পূব দিশৰ সম্প্ৰসাৰণ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল।
-
য়োমাৰী
য়োমাৰী (নেপালী: योमरी, নেৱাৰী: 𑐫𑑀𑐩𑐵𑐬𑐷, 𑐫𑑅𑐩𑐵𑐬𑐷 বুলিও লিখা হয়), নেৱাৰ জনগোষ্ঠীৰ এক পৰম্পৰাগত পিঠা সদৃশ মিঠাই জাতীয় খাদ্য, যিটো সাধাৰণতে শীতকালত প্ৰস্তুত কৰা হয়। য়োমাৰী সিজোৱা চাউলেৰে প্ৰস্তুত কৰা হয়। এই খাদ্যটোত অধিক কেলৰী থকা বাবে শীতৰ ঠাণ্ডা দূৰ কৰাত সহায় কৰে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।
-
স্বয়ম্ভুনাথ
স্বয়ম্ভুনাথ (দেৱনাগৰী: स्वयम्भू स्तूप; নেপাল ভাষা: स्वयंभू) কাঠমাণ্ডু চহৰৰ পশ্চিমৰ কাঠমাণ্ডু উপত্যকাৰ এটা পাহাৰৰ ওপৰত থকা এটা প্ৰাচীন ধৰ্মীয় স্থাপত্য। এই স্থানৰ তিব্বতী আৰু সংস্কৃত নামৰ অৰ্থ হৈছে 'নিজে নিজে উৎপত্তি হোৱা'।
-
আকাশ ভৈৰৱ
আকাশ ভৈৰৱ বা আজু ভৈৰৱৰ বিভিন্ন ৰূপৰ ভিতৰত অন্যতম ৷ আকাশ ভৈৰৱৰ মন্দিৰটো প্ৰায় ৩১০০–৩৫০০ বছৰ আগতৰ নেপালৰ কিৰাতি ৰজা য়ালাম্বৰৰ ৰাজপ্ৰসাদ বুলি ধৰা হয়। আকাশ ভৈৰৱৰ চৌপাশক নেপালৰ নেৰ প্ৰতীক হিচাপে য়েন নামেৰে জনা যায়।
-
খাপতাদ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান
খাপতাদ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান নেপালৰ সুদূৰ পশ্চিম অঞ্চলত ১৯৮৪ চনত স্থাপিত এখন ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান। বাঝাং, বাজুৰা, আছাম আৰু ডোটিৰ চাৰিখন জিলাত বিস্তৃত এই ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানখনৰ আয়তন ২২৫ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (৮৭ বৰ্গমাইল) আৰু ইয়াৰ উচ্চতা ১,৪০০ৰপৰা ৩,৩০০ মিটাৰ (৪,৬০০ৰপৰা ১০,৮০০ ফুট)।
-
খুকুৰী (গোৰ্খা)
খুকুৰী হৈছে ভাৰতীয় উপমহাদেশৰপৰা উৎপত্তি হোৱা ব্লেডত সুকীয়া ৰিকাৰ্ভ থকা একপ্ৰকাৰৰ কটাৰী বা চুটি তৰোৱাল। গোৰ্খাসকলৰ মূল অস্ত্ৰ হিচাপে আৰু লগতে সমগ্ৰ দক্ষিণ এছিয়াৰ বেছিভাগ অঞ্চলতে নিয়মীয়া কটা সঁজুলি হিচাপে একাধিক উদ্দেশ্যত ব্যৱহাৰ কৰে।
-
গণতন্ত্ৰ দিৱস (নেপাল)
নেপালৰ গণতন্ত্ৰ দিৱস নেপালত গণৰাজ্য দিৱস জাতীয় বন্ধৰ দিন। নেপালত ২০০৮ চনৰ ২৮ মে’ত নেপালৰ সংবিধান সভাৰ প্ৰথমখন বৈঠক অনুষ্ঠিত হোৱা তাৰিখটো স্মৰণ কৰা হয়, য’ত শ্বাহ ৰজাসকলৰ ২৪০বছৰীয়া শাসনৰ অন্ত পৰে আৰু নেপালক গণৰাজ্য ঘোষণা কৰা হয়।
-
চুকৌনী
চুকৌনী বা চুকাউনী হৈছে নেপালৰ পাল্পা জিলাত উদ্ভৱ হোৱা আলুৰপৰা তৈয়াৰ কৰা আচাৰৰ এটা স্বাদিষ্ট পৰম্পৰাগত নেপালী খাদ্য। এই আচাৰটো সিজোৱা আলুত দৈ, পিঁয়াজ, ধনিয়া আৰু মচলা লগাই তৈয়াৰ কৰা হয়। সাধাৰণতে ৰুটি, চেল ৰুটি, নাইবা ভাতৰ সৈতে ইয়াক খোৱা হয়।
-
ডাণ্ডি বিয়ো (খেল)
ডাণ্ডি বিয়ো নেপালত খেলা এবিধ খেল, যিটো ২০১৭ চনৰ ২৩ মে'লৈকে যেতিয়া ভলীবলক ৰাষ্ট্ৰীয় খেল হিচাপে ঘোষণা কৰা হৈছিল, বাস্তৱিক ৰাষ্ট্ৰীয় খেল হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল। দণ্ডি বিয়ো প্ৰায় ২ ফুট (৬১ চে.মি.) দীঘল লাঠি (ডাণ্ডি) আৰু প্ৰায় ৬ ইঞ্চি (১৫ চে.মি.) দীঘল কাঠৰ পিন (বিয়ো)ৰে খেলা হয়।
-
ডোকো
ডোকো (डोको ) বাঁহৰপৰা তৈয়াৰী একপ্ৰকাৰৰ টোপোলা। ইয়াক শংকু বা "V" আকৃতিত হাতেৰে বোৱা হয়। বিশেষকৈ নেপাল, ভূটান আৰু উত্তৰ ভাৰতৰ পাহাৰীয়া ছিকিম আৰু উত্তৰাখণ্ড ৰাজ্যত সামগ্ৰী কঢ়িয়াই নিবলৈ পৰ্টাৰে ডোকো ব্যৱহাৰ কৰে।
-
থাপাথলী দৰবাৰ
থাপাথলী দৰবাৰ (নেপালী: थापाथली दरवार) আছিল নেপালৰ ৰাজধানী কাঠমাণ্ডুস্থিত এটা মহল। থাপাথলী শব্দৰ অৰ্থ ‘থাপাসকলৰ নিবাস’। এই দুৰ্গটো প্ৰথমে নয়নসিংহ থাপাই নিৰ্মাণ কৰিছিল যদিও পিছত জঙ্গবহাদুৰ ৰাণাই ইয়াক অধিকাৰ কৰি প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল।
-
থামি জাতি
থামি (নেপালী: थामी) পূব হিমালয়ৰ এটা খিলঞ্জীয়া জনগোষ্ঠী। নেপালত ইহঁতে মূলতঃ পূব-মধ্য নেপালৰ দোলাখা জিলাৰ চুছপা, ক্ষমাৱতী, খোপাচাগু, আলমপু, বিগু, কালিঞ্চোক, লাপিলাং আৰু লাকুৰি ডাণ্ডা গাঁওসমূহত বাস কৰে। ভাৰতত ইহঁতে দাৰ্জিলিং, কালিম্পং, কেৰচেং (পশ্চিমবংগ) আৰু ছিকিমত বসবাস কৰে।
