নৃত্য
৪৩ প্ৰবন্ধ
-
নৃত্য
নৃত্য হৈছে “সঙ্গীতৰ তালে-তালে এক নিৰ্দ্ধাৰিত লয়ত কৰা অঙ্গ সঞ্চালন আৰু দেহ-ভঙ্গি”ৰ দ্বাৰা প্ৰকাশ কৰা এক প্ৰকাৰৰ পৰিবেশ্য কলা। এই অঙ্গ সঞ্চালনসমূহৰ নান্দনিক আৰু প্ৰতীকী মূল্য থাকে।
-
পুতলা নাচ
পুতলা নাচ (Marionette) হৈছে পুতলা বা পাপেট (Puppet)-সমূহক সূতা লগাই ওপৰৰ পৰা পৰিচালনা কৰা এক কলা।পুতলা নাচক ভাৰতীয় নাট্য সাহিত্যৰ আদি বুলি কোৱা হয়। পাচালী সাহিত্য নামৰ পাচালিকাৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা সাহিত্যৰ মূলো হৈছে এই পুতলা।পুতলা নাচত নৃত্য-গীত আৰু নাটকীয় মুদ্ৰাৰ সংযোগ ঘটে।
-
থেয়্যাম
থেয়্যাম ( Theyyam) হৈছে কেৰালাৰ উত্তৰ মালাবাৰ অঞ্চল আৰু কৰ্ণাটকৰ কিছুমান অঞ্চলত প্ৰচলিত হিন্দু ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান। থেয়্যাম মালাবাৰৰ মন্দিৰ আৰু পবিত্ৰ বাগিচাৰ সৈতে জড়িত পৰম্পৰা, আচাৰ-ব্যৱহাৰ আৰু ৰীতি-নীতিৰে গঠিত।
-
ছৌ নৃত্য
ছৌ নৃত্য (Chhau dance) এক অৰ্দ্ধ-শাস্ত্ৰীয়, ভাৰতীয় যুদ্ধনৃত্য। উৎপত্তি আৰু বিকাশৰ আধাৰত ছৌ নৃত্যৰ তিনিটা শৈলী দেখা যায়- পুৰুলিয়া ছৌ (পশ্চিম বংগ), ছেৰাইকেল্লা ছৌ (ঝাৰখণ্ড) আৰু ময়ুৰভঞ্জ ছৌ (উৰিষ্যা)। এই তিনিটা শৈলীৰ মাজৰ প্ৰধান পাৰ্থক্যটো হ’ল মুখাৰ ব্যৱহাৰ।
-
ক'ৰিয়'গ্ৰাফী (নৃত্য)
ক'ৰিয়'গ্ৰাফী (Choreography) বুলিলে নৃত্যৰ সৃষ্টি আৰু পৰিচালনা কৰা কলাক বুজায়। এই শব্দটো গ্ৰীক শব্দ khoreia (নৃত্য) আৰু graphy (লিখা)ৰ পৰা আহিছে। এই অৰ্থমতে শব্দটোৱে আগতে নৃত্যৰ লিখিত নথিক বুজাইছিল।
-
কুশান নৃত্য
কুশান নৃত্য ( Kushan Dance) অথবা কুশান গান কৃত্তিবাসী ৰামায়ণৰ আধাৰত সৃষ্টি কৰা কোচ ৰাজবংশীসকলৰ এক লোককলা৷ কুশান নামটোৰ উৎপত্তিৰ সৈতে বহুতৰ মাজত মতভেদ আছে৷ কোনো কোনোৰ মতে, কোচ জাতিৰ নামৰ পৰাই কুশান নাম হৈছে; কোনোৰ মতে, ৰামায়ণৰ কুশৰ নামৰে কুশান হৈছে আৰু আন কিছুমানৰ মতে ৰামায়ণৰ পূৰ্বৰ পৰাই কুশান…
-
ভোৰতাল নৃত্য
ভোৰতাল নৃত্য বৰপেটা সত্ৰৰ সৈতে সম্পৰ্ক যুক্ত ই এবিধ প্ৰখ্যাত নৃত্য। বিখ্যাত সত্ৰীয়া নৃত্যশিল্পী নৰহৰি বুঢ়া ভকতে এই পদ নৃত্যৰ বিকাশত যত্ন কৰি সফল হয়। এই নৃত্যই সত্ৰৰ চাৰিবেৰৰ ভিতৰতে আৱদ্ধ হৈ নাথাকি ভাৰত ভূমিৰ বিভিন্ন মঞ্চত প্ৰদৰ্শিত হৈ কলা ৰসিকসকলৰ পৰা প্ৰশংসা বুটলিবলৈ সমৰ্থ হোৱাটো উল্লেখ…
-
আতি কালেঞ্জা
আতি কালেঞ্জা ( Aati Kalenja) হৈছে ভাৰতৰ তুলু নাডু অঞ্চলৰ তুলু লোকসকলে চৰ্চা কৰা এক প্ৰাচীন পৰম্পৰাগত লোকশিল্প যিয়ে আতিৰ সময়ত সমৃদ্ধি কঢ়িয়াই আনে বুলি বিশ্বাস কৰা হয় যিটো তুলু কেলেণ্ডাৰৰ অন্যতম মাহ। সাধাৰণতে ই জুলাই আৰু আগষ্ট মাহত আহে।
-
চাম নৃত্য
চাম নৃত্য (Cham dance) তিব্বতীয় বৌদ্ধ ধৰ্ম আৰু বৌদ্ধ উৎসৱৰ লগত জড়িত পৰম্পৰাগত লোকনৃত্য। তিব্বতীয় কিছুমান সম্প্ৰদায়ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জীৱন্ত মুখাযুক্ত আৰু পোছাক পৰিহিত চাম নৃত্য চীন, ভাৰত আৰু ভূটানত প্ৰচলিত। নৃত্যৰ সৈতে পৰম্পৰাগত তিব্বতীয় বাদ্যযন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰি সন্ন্যাসীসকলে লোক সংগীত গায়।
-
গোটিপুৱা নৃত্য
গোটিপুৱা নৃত্য ( Gotipua) হৈছে ভাৰতৰ ওড়িশা ৰাজ্যৰ এটা পৰম্পৰাগত নৃত্যৰ ধৰণ আৰু ওডিচি শাস্ত্ৰীয় নৃত্যৰ পূৰ্বসূৰী। যুগ যুগ ধৰি ওড়িশাত সৰু ল’ৰা-ছোৱালীয়ে পৰিবেশন কৰি আহিছে, যিসকলে মহিলাৰ সাজ-পোছাক পৰিধান কৰি জগন্নাথ আৰু কৃষ্ণৰ প্ৰশংসা কৰে।
-
বুটা কোলা
বুটা কোলা ( Buta Kola), যাক দৈৱ কোলা বা দৈভা নেমা বুলিও কোৱা হয়, ভাৰতৰ উত্তৰ কেৰেলাৰ তুলুনাডু আৰু কৰ্ণাটকৰ মালেনাডুৰ কিছু অংশ আৰু কাছাৰগোডৰ তুলুভাসকলে অনুশীলন কৰা, বিশ্বাস কৰা আৰু সুৰক্ষিত কৰা এক শ্বেমানিষ্ট হিন্দু নৃত্য প্ৰদৰ্শন।
-
বেলে নৃত্য
বেলে নৃত্য (ইংৰাজী: Bellet) এক বিশেষ সৌষ্ঠৱপূৰ্ণ পশ্চিমীয়া ধ্ৰুপদী নৃত্য। এই নৃত্য প্ৰদৰ্শন যি পঞ্চদশ শতিকাত ইটালীৰ নৱজাগৰণৰ সময়ত উদ্ভৱ হৈছিল আৰু পিছলৈ ফ্ৰান্স আৰু ৰাছিয়াত এক সংগীতানুষ্ঠান নৃত্যৰূপলৈ বিকশিত হৈছিল। ই তেতিয়াৰ পৰা নৃত্যৰ এক ব্যাপক আৰু উচ্চ কাৰিকৰী ৰূপ হৈ পৰিল।
-
মহাৰী নৃত্য
মহাৰী ( Mahari) হৈছে পূব ভাৰতৰ ওড়িশা ৰাজ্যত গঠন কৰা এক আচাৰ-ব্যৱহাৰৰ নৃত্য। যিটো আগতে পুৰীৰ ভগৱান জগন্নাথৰ মন্দিৰত মহৰি নামৰ দেৱদাসী নৃত্যশিল্পীসকলে পৰিৱেশন কৰিছিল। দেৱদাসী ব্যৱস্থা বিলুপ্ত হোৱাৰ পিছত জগন্নাথ মন্দিৰত এই নৃত্য বন্ধ কৰি দিয়া হৈছে যদিও বৰ্তমান বহু স্থানত মঞ্চত পৰিবেশন কৰা হয়।
-
আট্টান
আট্টান আফগানিস্তানৰ জাতীয় নৃত্য, জনজাতীয় পাষ্টুন অঞ্চলৰ পৰা উৎপত্তি হোৱা এক পৰম্পৰাগত নৃত্য। বিয়া বা অন্যান্য উদযাপনৰ সময়ত (এংগেজমেণ্ট, বিয়া আৰু অনানুষ্ঠানিক সমাৱেশ) এই নৃত্য পৰিবেশন কৰা হয়।
-
ছাকেলা নৃত্য
ছাকেলা, যাক ছাকেৱা বা ছাকেনৱা বুলিও জনা যায়, পূব নেপাল আৰু ভাৰতৰ ছিকিম, কালিম্পং, আৰু দাৰ্জিলিং অঞ্চলৰ খিলঞ্জীয়া জনগোষ্ঠী খাম্বু (ৰাই জনগোষ্ঠী)ৰ অন্যতম প্ৰধান উৎসৱ আৰু এই উৎসৱত নচা নৃত্য। বছৰত দুবাৰকৈ উদ্যাপন কৰা ছাকেলাক উভৌলি আৰু উধৌলি দুটা নামেৰে পৃথক কৰা হয়।
-
নেপালৰ নৃত্য
নেপালৰ নৃত্য নৃত্য হৈছে মানুহৰ গতিবিধিৰ উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিতভাৱে নিৰ্বাচিত ক্ৰমৰদ্বাৰা গঠিত এক পৰিৱেশন কলা। নেপালত নৃত্য বুলি কলে লোকনৃত্য, জনগোষ্ঠীয়, ধ্ৰুপদী নৃত্যৰপৰা আধুনিক নৃত্যকে ধৰি অসংখ্য নৃত্য শৈলীৰে গঠিত। লাখেই হৈছে ভগৱানৰ কাৰ্নিভালত অসুৰৰ নৃত্য।
-
ববাৰাবা
ডিজে মিক্স আৰু ডিজে এলোহৰ হিট গীত বোবাৰাবাৰ পৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ দক্ষিণ আফ্ৰিকা আৰু মালিৰ ক'ট ডি আইভৰিৰ জাতীয় নৃত্যৰ উন্মাদনা ববাৰাবা, যাৰ অৰ্থ স্থানীয় ড্যুলা ভাষা আৰু বাম্বাৰা ভাষাত "ডাঙৰ তলৰ"।
-
ভাগৱত মেলা
ভাগৱত মেলা ভাৰতৰ এক ধ্ৰুপদী নৃত্য, যিটো তামিলনাডুত, বিশেষকৈ থাঞ্জাৱুৰ অঞ্চলত পৰিৱেশন কৰা হয়। ইয়াক মেলাটুৰ আৰু ওচৰৰ অঞ্চলত বাৰ্ষিক বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ পৰম্পৰা হিচাপে নৃত্য পৰিচালনা কৰা হয় আৰু নৃত্য-নাটক পৰিবেশন কলা হিচাপে উদস্থাপন কৰা হয়।
-
মাৰুণী নৃত্য
মাৰুনী নৃত্য (Maruni) অসমত বসবাস কৰা গোৰ্খা নেপালীসকলৰ এক লোকনৃত্য৷ এই নৃত্য অসমৰ উপৰি নেপাল, দাৰ্জিলিং, ভূটান, ম্যানমাৰ আদিত যথেষ্ট জনপ্ৰিয়৷ মাৰুণী নৃত্য আদিতে মগৰ সম্প্ৰদায়ৰ নৃত্য আছিল, কিন্তু পাছলৈ নেপালী জনগোষ্ঠীৰ বেলেগ বেলেগ সম্প্ৰদায়ৰ লোকেও ইয়াক গ্ৰহণ কৰে৷ নেপালী সংস্কৃতিৰ প্ৰায়বোৰতে…
-
অপ্সৰা নৃত্য
অপ্সৰা নৃত্য হৈছে সত্ৰীয়া নৃত্যৰ এটি ভাগ বা প্ৰকাৰ। ই ভাগৱতত বৰ্ণিত এটি কাহিনীৰ আধাৰত সৃষ্টি হোৱা একপ্ৰকাৰ নৃত্য। ইয়াৰ আন নাম হৈছে ইন্দ্ৰাভিষেক নৃত্য। আউনিআটী সত্ৰত ইয়াক অপ্সৰা নৃত্য আৰু দক্ষিণপাট সত্ৰত ইয়াক ইন্দ্ৰাভিষেক নৃত্য বোলা হয়।
-
অসমৰ লোকনৃত্য
অসমৰ লোকনৃত্য (Folk dances of Assam)ৰ ভিতৰত বিহু আৰু বাগৰুম্বা (বসন্ত কালত অনুষ্ঠিত হোৱা উৎসৱৰ সময়ত দুয়োটা নৃত্য কৰা), ভোৰতাল, ওজাপালি নৃত্য। অসমত হিন্দু-মুছলমান, ভাৰত-আৰ্য্য, ৰাভা, বডো, ডিমাছা, কাৰ্বি, মিছিং, সোণোৱাল কছাৰী, মিশ্মী আৰু তিৱা (লালুং) ইত্যাদি বহুতো লোকৰ বাসস্থান।
-
আছিকো
আছিকো কেমেৰুণৰ দক্ষিণ অঞ্চলৰ এক জনপ্ৰিয় নৃত্য। ইয়াৰ উপৰি, ই এটা সংগীত ধাৰা যিটো ছিয়েৰা লিয়নৰ পাম ৱাইন সংগীতৰ এটা প্ৰকাৰ। মূলতঃ কেমেৰুণৰ বাছা দেশৰ সংস্কৃতি ভিত্তি কৰি গঢ় লৈ উঠা এই ছন্দযুক্ত নৃত্যৰ নাম দুটা শব্দৰ পৰা লোৱা হৈছে, আই এছ আই(ISI), যিটো সলনি কৰি এ এছ এছ আই(ASSI) কৰা হৈছে, যাৰ অৰ্থ…
-
ইউক্ৰেইনৰ নৃত্য
ইউক্ৰেইনীয় নৃত্য বুলিলে পৰম্পৰাগত লোক নৃত্যক বুজায় আৰু ই ইউক্ৰেইনীয় ইউক্ৰেইনৰ ভিতৰৰ একাধিক জনগোষ্ঠীৰ পৰা উৎপত্তি হোৱা নৃত্যকো বুজাব পাৰে। ঘৰুৱা লোকনৃত্য হৈছে কোনো বিশেষ ভূখণ্ডত কৰা লোকনৃত্য আৰু পৰম্পৰাগতভাৱে বিয়া বা উৎসৱৰ দৰে সাধাৰণ পৰিস্থিতিত, বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ গতি, ছন্দ, সাজ-পোছাক আদিৰে কৰা…
-
ওয়েগো দে মানি (নৃত্য)
ওয়েগো দে মানি ('বাদামৰ খেল')ক প্ৰায়ে সৰলভাৱে মানি বা মনি বুলি কোৱা হয় আৰু কেতিয়াবা বেইলে দি মানি ('বাদামৰ নৃত্য') বা বাম্বোচা বুলিও কোৱা হয়, ই হৈছে আফ্ৰিকান দাসসকলে কিউবাত সৃষ্টি কৰা লাঠিৰে যুঁজ দিয়া এক যুদ্ধ কলা আৰু নৃত্য। আজিও ইয়াক কিউবাত খিলঞ্জীয়া জনগোষ্ঠীয়ে জীয়াই ৰাখিছে।
-
ক'লো (নৃত্য)
ক'লো ( kolo) হৈছে দক্ষিণ স্লাভিক বৃত্ত নৃত্য, এই নামেৰে বছনিয়া আৰু হাৰ্জেগোভিনা, ক্ৰ'ৱেচিয়া আৰু ছাৰ্বিয়াত পোৱা যায়। ইয়াক ইউনেস্ক'ৰ ছাৰ্বিয়াৰ বাবে অস্পষ্ট সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ তালিকাত সন্নিবিষ্ট কৰা হৈছে।
-
খোৰোভড
খোৰোভড ( Khorovod) বা হ'ৰ'ভ'ড (horovod) হৈছে পূব স্লাভিক আৰু পৌত্তলিক শিল্প। ই ৰাছিয়াৰ আটাইতকৈ পুৰণি লোকনৃত্যসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম – ১০০০ বছৰৰ ওপৰৰ। ই প্ৰাচীন গ্ৰীচৰ ক’ৰেইয়াৰ দৰেই বৃত্ত নৃত্য আৰু কোৰাছ গায়নৰ সংমিশ্ৰণ। ৰাছিয়াত এই নৃত্যক কাৰাগোড, তানোক আৰু ক্ৰুগ নামেৰেও জনা গৈছিল।
-
গুলিকান থেয়্যাম
গুলিকান থেয়্যাম ( Gulikan Theyyam) ক ভগৱান শিৱ বুলি পূজা কৰা হয়। গুলিকান থেয়্যাম ভাৰতৰ কেৰালা ৰাজ্যৰ জনপ্ৰিয় ধৰ্মীয় লোকনৃত্য কলিয়াট্টমৰ অংশ। তুলুনাডু অঞ্চলত এই দেৱতাক হিন্দু সংস্কৃতিৰ প্ৰভু গুলিগা দৈভা হিচাপে পূজা কৰা হয়। গুলিকান কাভুছ নামৰ সৰু সৰু মন্দিৰবোৰত গুলিকানক পূজা কৰা হয়।
-
চাবজাং
চাবজাং নৃত্য হৈছে উত্তৰ কাছাৰ পাহাৰ অঞ্চলত বসবাস কৰা জয়ন্তীয়াসকলে পালন কৰা বিভিন্ন কৃষিভিত্তিক উৎসৱৰ সৈতে জড়িত এটি উল্লেখযোগ্য নৃত্য। এই নৃত্যত গাভৰুসকলে মুগাৰ মেখেলা আৰু আঁঠু পৰ্যন্ত বিস্তৃত দীঘল বগা চোলা পিন্ধি মূৰটো ঢকাকৈ একোখন বগা কাপোৰ মাৰি লয়। তেওঁলোকৰ ডিঙিত একোডাল ডাঙৰ মণি-মালা থাকে।
-
ছুমাজাউ
ছুমাজাউ ( Sumazau) হৈছে মালয়েছিয়াৰ এটা পৰম্পৰাগত নৃত্য। পেনাম্পাং আৰু পাপাৰ জিলাৰ কাদাজানসকলে, আৰু ডুছুনসকলে (য'ত ইয়াক ছুমায়াউ বুলি জনা যায়) আৰু লগতে মালয়েছিয়াৰ চাবাহৰ পশ্চিম উপকূল আৰু অভ্যন্তৰীণ অঞ্চলৰ কাষৰীয়া অঞ্চলৰ পৰা অহা মুৰুটসকলে (বিভিন্ন সংস্কৰণৰ সৈতে) সমগ্ৰ কামাটান উৎসৱৰ সময়ত…
-
টুম্বা ফ্ৰান্সেছা
টুম্বা ফ্ৰান্সেছা কিউবাৰ অৰিয়েণ্টেত উত্থাপিত হোৱা নৃত্য, গীত আৰু ড্ৰামবাদৰ এটা আফ্ৰিকান-কিউবান ধৰ্মনিৰপেক্ষ ধাৰা। ফৰাচী উপনিবেশ চেণ্ট-ডমিং (যি পিছলৈ হাইটি জাতিলৈ পৰিণত হয়)ৰ দাসসকলে ইয়াক প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল আৰু ১৭৯০ চনৰ সময়ছোৱাত দাস বিদ্ৰোহৰ পিছত ইয়াৰ মালিকসকলে কিউবাৰ পূব অঞ্চলত পুনৰ বসতি স্থাপন…