কিইভ গীৰ্জা

কিইভ গীৰ্জা আছিল ১৪ শতিকাৰপৰা ১৬ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধৰ ভিতৰত ডনিপাৰ ইউক্ৰেইন অঞ্চলৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী ধৰ্মীয় উপাসনাগৃহ আৰু সুৰক্ষিত প্ৰাচীৰ। এই পৱিত্ৰ স্থানটো ১৪ শতিকাত কিইভ চহৰৰ জামকোভা হোৰা (দুৰ্গ পাহাৰ)ৰ ওপৰত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইয়াত কাঠৰ প্ৰতিৰক্ষামূলক গাঁথনি, দুখন প্ৰৱেশদ্বাৰ, প্ৰায় ২০টা ভৱন আৰু ৩ৰপৰা ১৫টা পৰ্যন্ত তিনিস্তৰীয় নিৰীক্ষণ টাৱাৰ আছিল। ইয়াৰ উপৰি ইয়াত ৬০ মিটাৰ গভীৰ ১ৰপৰা ৪টালৈকে পানীৰ নাদ আছিল। ১৭ শতিকালৈকে এই পৱিত্ৰ প্ৰাংগনত থকা ঘড়ীটোৱেই আছিল সমগ্ৰ চহৰখনৰ একমাত্ৰ ঘড়ী। ইয়াৰ চৰম উন্নতিৰ সময়ত (১৫৫২ চনত) ইয়াত ৩টা অৰ্থডক্স আৰু ১টা কেথলিক গীৰ্জা অৱস্থিত আছিল। ১৪ শতিকাৰ শেষৰপৰা ১৭ শতিকাৰ মাজভাগলৈ বৰ্তি থকা এই ঐতিহাসিক ধৰ্মপ্ৰাণ স্থলীটো পিছলৈ বোহদান খমেলনিটস্কিৰ সৈন্যবাহিনীয়ে ধ্বংস কৰি পেলায়।^১

ইতিহাস

এই পৱিত্ৰ স্থানটো কিইভৰ ৰাজকুমাৰ ভ্লাদিমিৰ অলগাৰদ’ভিচ (১৩৬২-১৩৯৪), তেওঁৰ পুত্ৰ চিমিয়ন (১৪৪০-১৪৫৫) আৰু নাতি ওলেলকো (১৪৫৫-১৪৭০) ৰ বাসস্থান আৰু ধৰ্মীয় কেন্দ্ৰ আছিল। ভ্লাদিমিৰ অলগাৰদ’ভিচৰ শাসনকালত এই চৌহদৰ ভিতৰতে এটা টাংকশাল স্থাপন কৰা হৈছিল, য’ত প্ৰথম ইউক্ৰেনীয় মুদ্ৰা তৈয়াৰ কৰা হৈছিল।^২

১৪১৬ চনত আমিৰ এডিгেইৰ নেতৃত্বত গোল্ডেন হৰ্ডে কিইভ চহৰখন তহিলং কৰাৰ সময়ত এই পৱিত্ৰ সুৰক্ষিত প্ৰাংগনটোৱে শত্ৰুপক্ষৰ আক্ৰমণ সফলতাৰে প্ৰতিহত কৰিছিল।^৩

১৪৭১ চনত কিইভ প্ৰিন্সিপালিটি বিলুপ্ত হোৱাৰ পিছত কিইভ গীৰ্জা আৰু ইয়াৰ প্ৰাচীৰসমূহ চহৰৰ সামৰিক প্ৰশাসক বা ভাইভ’ডসকলৰ চৰকাৰী বাসস্থানলৈ ৰূপান্তৰিত হয়। ইয়াত বসবাস কৰা প্ৰধান ভাইভ’ডসকলৰ ভিতৰত কনষ্টাণ্টী অষ্ট্ৰগস্কি (截৫৯-১৬০৮), ষ্টেনিস্লাভ জ’লকীভস্কি (১৬০৮-১৬২০) আৰু আদাম কিচিয়েল (১৬৪৯-১৬৫৩) অন্যতম আছিল।^৪

এই স্থানৰ সৈতে জড়িত গুৰুত্বপূৰ্ণ ঐতিহাসিক ঘটনাসমূহৰ ভিতৰত ১৪১৬ আৰু ১৪৮২ চনৰ তাতাৰসকলৰ অৱৰোধ বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। ১৪৮২ চনত তাতাৰসকলে এই ঠাই দখল কৰি কিইভৰ ভাইভ’ড ইভান খোদকেভিচ আৰু তেওঁৰ পত্নীক বন্দী কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ১৫৯২ আৰু ১৫৯৬ চনত এই পৱিত্ৰ চৌহদটো কছাক বিদ্ৰোহী নেতা ক্ৰিজষ্টফ কচিনস্কি আৰু চেইভেৰিন নালিভাকোৰ নিয়ন্ত্ৰণলৈ আহে।^৫

১৫২৩ চনত কিইভৰ ভাইভ’ড আন্দ্ৰেই নিয়েমিৰ’ভিচে পোলেণ্ডৰ ৰজা তথা লিথুৱানিয়াৰ গ্ৰেণ্ড ডাচেচ প্ৰথম ছিগিস্মুণ্ডলৈ লিখা এখন পত্ৰত এই পৱিত্ৰ স্থানৰ ক্ষতিগ্ৰস্ত অংশ মেৰামতি কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তা, বাৰুদ আৰু পহৰা দিয়া লোকৰ নাটনিৰ বিষয়ে উল্লেখ কৰিছিল। ৰজাই এই সমস্যা সমাধানৰ নিৰ্দেশ দিছিল যদিও কামবোৰ সময়মতে সম্পূৰ্ণ নহ’ল। সেইবাবে ১৫২৪ চনৰ ১০ ডিচেম্বৰত বহা পৰিষদৰ বৈঠকত ৰজাই এই লেহেমীয়া প্ৰক্ৰিয়াক তীব্ৰ সমালোচনা কৰে। অৱশেষত ১৫৩৫ চনত ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ মেৰামতি কৰা হয় আৰু নতুন প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱস্থা যোগান ধৰা হয়। ১৫৩৫ চনৰ তথ্য অনুসৰি ইয়াৰ আৰ্টিলাৰী শাখাত ৪টা গুফনাতচ, ২টা তাৰাচনাটচ, ১২টা পিভতাৰাচনাটচ, ১২টা চাৰ্পেণ্টিন আৰু ৫৯টা হুক গান আছিল।^৬

১৫৫২ চনৰ এক বিৱৰণ অনুসৰি ইয়াত ১২জন ধৰ্মীয় বাৰ্তাবাহক কৰ্মচাৰী আছিল, যিসকলে দিনৰ ভাগত প্ৰৱেশদ্বাৰত পহৰা দিছিল আৰু ৰাতিত প্ৰাচীৰৰ ওপৰেৰে খোজ কাঢ়ি ধৰ্মীয় নীতিৰে পহৰা দিছিল।^৭

১৫৯২ চনৰ ১৫ অক্টোবৰত ৱাৰ্ছত বহা ক্ৰাউন চেজম বৈঠকত কিইভৰ ভাইভ’ড ৰাজকুমাৰ কনষ্টাণ্টী অষ্ট্ৰগস্কিক এখন প্ৰমাণ-পত্ৰ দিয়া হৈছিল, য’ত তেওঁ কিইভ ধৰ্মীয় ক্ষেত্ৰখনৰ জৰাজীৰ্ণ অৱস্থাৰ বাবে চৰকাৰক আগতীয়াকৈ সতৰ্ক কৰি দিয়াৰ কথা উল্লেখ আছিল। ১৫৯৪ চনত ইৰিচ ল্যাচোটাই দাবী কৰিছিল যে এই ধৰ্মীয় উপাসনাগৃহটো এটা পৃথক ওখ পাহাৰৰ ওপৰত অৱস্থিত আছিল, যিটো আছিল যথেষ্ট বহল, কাঠেৰে নিৰ্মিত আৰু চূণৰ প্ৰলেপ দিয়া। ৰেনল্ড হেডেনষ্টেইনৰ মতে ১৫৯৬ চনৰ ভিতৰত এই পৱিত্ৰ স্থলীটো প্ৰায় সম্পূৰ্ণৰূপে ধ্বংসৰ মুখত পৰিছিল।^৮

১৬০৫ চনত এই স্থানত বজ্ৰপাত পৰে আৰু ই সম্পূৰ্ণৰূপে ভস্মীভূত হয়। ইয়াৰ পুনৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য ১৬১৬ চনতহে আৰম্ভ হৈছিল।^৯

১৬৩০ চনত ভাইভ’ড জানুস তিস্জকিৱিজ ল’হো জস্কিয়ে কেথলিক গীৰ্জা নিৰ্মাণ কৰিবলৈ ইয়াৰ ভিতৰত থকা পুৰণি অৰ্থডক্স গীৰ্জাটো ভাঙি পেলাবলৈ অনুমতি দিয়ে।^১০

১৬৪৯ চনৰ ৬ নৱেম্বৰত আদাম কিচিয়েল কিইভত উপস্থিত হয় আৰু কিছুদিনৰ বাবে এই খালী স্থানত বাস কৰে। ১৬৫০ চনৰ ১৩ মে’ত তেওঁ আয়ুক্তসকলৰ সৈতে চহৰখনলৈ পুনৰ আখে, কিন্তু তেওঁক যোগ্য সন্মানেৰে আদৰণি নজনোৱাৰ বাবে তেওঁ অসন্তুষ্ট হয়। ১৬ মে’ত এই স্থানতে তেওঁ বোহদান খমেলনিটস্কিৰ সৈতে বাৰ্তালাপ কৰে, যাৰ সৈতে কেইবাজনো কৰ্ণেল আৰু প্ৰায় ২০০০ সৈন্য আছিল। সেই সময়ত এই পৱিত্ৰ চৌহদটো কছাক আৰু তাতাৰ বাহিনীয়ে ঘেৰি ৰাখিছিল।^১১ আদাম কিচিয়েলৰ স্মৃতিত জামকোভা হোৰা পাহাৰটোক 'কিচেলিভকা' বুলিও নামকৰণ কৰা হৈছিল।^১২

বৰ্তমান এই ঐতিহাসিক স্থানত কাষ্টল হিল মিউজিয়াম (যাক জামকোভা হোৰা সংগ্ৰহালয় বুলিও জনা যায়) অৱস্থিত।