ধৰ্ম আৰু দৰ্শন
দেৱ-দেৱী, মন্দিৰ, সত্ৰ, পুৰাণ আৰু দাৰ্শনিক চিন্তা · ১,৯৫৭ প্ৰবন্ধ
সকলো প্ৰবন্ধ
-
আৰতি (হিন্দু ধৰ্ম)
আৰ্তি বা আৰতি ( সংস্কৃত: आरति) বা আৰ্টিহৈছে পূজাৰ অংশ, য'ত দেৱতাক পূজাৰ বাবে দিয়া ৱচক্ক-বন্তি (কৰ্পুৰ, ঘিউ বা তেল ব্যৱহাৰ কৰি জ্বলোৱা) আনুষ্ঠানিকভাৱে লৰাই-চৰাই বা ঘূৰাই দিয়া হয়। আৰ্তি বুলিলে শিখ আৰ্তিয়ে দেৱতাৰ প্ৰশংসাত গোৱা স্তুতি গীতবোৰকো বুজায়।
-
ইছলামত নাৰী
মুছলমান মহিলাসকলৰ অভিজ্ঞতা বিভিন্ন সমাজৰ মাজত বহু পৰিমাণে ভিন্ন হয় কাৰণ সংস্কৃতি আৰু মূল্যবোধৰ বাবে যিবোৰ প্ৰায়ে বিশ্বৰ নিজ নিজ অঞ্চলত ইছলামৰ প্ৰৱৰ্তনৰ পূৰ্বৰ আছিল।একে সময়তে ইছলামৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ আনুগত্যই তেওঁলোকৰ জীৱনত বিভিন্ন মাত্ৰাত প্ৰভাৱ পেলায় আৰু তেওঁলোকক এক উমৈহতীয়া পৰিচয় দিয়ে যিয়ে…
-
ইছলামত বিবাহ বিচ্ছেদ
ইছলামিক আইন অনুসৰি বিবাহ বিচ্ছেদ বিভিন্ন ৰূপত হ'ব পাৰে, কিছুমান স্বামীৰ দ্বাৰা আৰু কিছুমান পত্নীৰ দ্বাৰা আৰম্ভ কৰা। ইছলামিক প্ৰথাগত আইনৰ মূল শ্ৰেণীসমূহ হ'ল তালাক (অস্বীকাৰ (বিবাহ)), খুলʿ (পাৰস্পৰিক বিবাহ বিচ্ছেদ) আৰু ফচখ (ধৰ্মীয় আদালতৰ আগত বিবাহ বিচ্ছেদ)।ঐতিহাসিকভাৱে বিবাহ বিচ্ছেদৰ নিয়মসমূহ…
-
ইছলামিক উগ্ৰবাদ
ইছলামিক উগ্ৰবাদ, ইছলামিক ধৰ্মৰ লগত জড়িত উগ্ৰবাদী বিশ্বাস আৰু আচৰণক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এইবোৰ বিভিন্ন সংজ্ঞাৰে বিতৰ্কিত শব্দ, তাত্ত্বিক বুজাবুজিৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ইছলামৰ বাহিৰে আন সকলো মতাদৰ্শই ইছলামৰ তুলনাত ব্যৰ্থ আৰু হীন বুলি ধাৰণালৈকে।
-
ইছলামিক ষ্টে'ট অৱ ইৰাক এণ্ড দ্য লেভাণ্ট
ইছলামিক ষ্টে'ট অৱ ইৰাক এণ্ড দ্য লেভাণ্ট (আইছিল), ইছলামিক ষ্টে'ট অৱ ইৰাক এণ্ড ছিৰিয়া (আইছিছ) বা আৰবী ছুটী ৰূপৰপৰা গ্ৰহণ কৰা ডাএছ এটি ছালাফি জেহাদবাদী সশস্ত্ৰ গোট। ই ছুন্নি ইছলামৰ ৱাহ্হাবি, মৌলবাদী চিন্তা অনুসৰণ কৰে।
-
ইলাৰাম দাস
আচাৰ্য ইলাৰাম দাস (১৯২৯ - ২০০৩) মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱৰ একান্ত অনুগামী একশৰণ নাম ধৰ্মৰ প্ৰচাৰক, বক্তা, সাধক পণ্ডিত আৰু সমাজ সংস্কাৰক। তেওঁ এক শৰণ ভাগৱতী সমাজৰ প্ৰতিষ্ঠাপক আছিল। ২০০১ চনত তেওঁ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে অসম চৰকাৰে শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ বঁটা প্ৰদান কৰিছিল।
-
ইলিয়া গীৰ্জা, চেৰ্নিহিভ
ইলিয়া গীৰ্জা, বা ইলিনস্কা গীৰ্জা (St. Elijah Church, Chernihiv), পূব অৰ্থডক্স গীৰ্জাৰ এখন গীৰ্জা। ই ত্ৰিত্ব মঠৰ অংশ আৰু চেৰ্নিহিভ, ইউক্ৰেইনত অৱস্থিত। গীৰ্জাখন বলডীনি হ’ৰীৰ ঢালত অৱস্থিত।
-
উগ্ৰতাৰা দেৱালয়
উগ্ৰতাৰা দেৱালয় গুৱাহাটীৰ লতাশিল অঞ্চলত অৱস্থিত দশ মহাবিদ্যাৰ দ্বিতীয় দেৱী তাৰাৰ উগ্ৰ স্বৰূপ উগ্ৰতাৰাৰ নামত উৎসৰ্গিত মন্দিৰ। এই মন্দিৰৰ পিছফালে যোৰপুখুৰী নামৰ এটা পুখুৰী আছে। গুৱাহাটীৰ পঞ্চতীৰ্থৰ অন্যতম উগ্ৰতাৰা দেৱালয় গুৰুত্বপূৰ্ণ শক্তিপীঠ।
-
উচ্চৈঃশ্ৰবা
উচ্চৈঃশ্ৰবা (সংস্কৃত: उच्चैःश्रवस्, ৰোমানীকৃত: Uccaiḥśravas বা সংস্কৃত: उच्चैःश्रवा:, ৰোমানীকৃত: Uccaiḥśravāḥ), (আক্ষৰিক অৰ্থ: 'দীঘল কাণ' বা 'উচ্চস্বৰে চিঞৰা') হিন্দু ধৰ্মৰ শ্ৰুতিকথাত বৰ্ণনা কৰা এটা সাতমূৰীয়া উৰণীয়া ঘোঁৰা, যিটো সমুদ্ৰ মন্থনৰ সময়ত সৃষ্টি হৈছিল।
-
এছিয়া (অ'চেনিড)
এছিয়া (ইংৰাজী: Asia, প্ৰাচীন গ্ৰীক: Ἀσία) গ্ৰীক শ্ৰুতিকথা অনুসৰি টাইটান অ'চেনাছ আৰু টেথিছৰ তিনি হাজাৰ অ'চেনিডৰ ভিতৰত অন্যতম সামুদ্ৰিক দেৱী৷ কিছুমান সংস্কৰণত তেওঁৰ মাতৃ পম্ফলিক্স আৰু ভগ্নী লিবিয়া বুলিও কোৱা হৈছিল।
-
এথ্ৰা (থেছেয়াছৰ মাতৃ)
এথ্ৰা বা এইথ্ৰা (প্ৰাচীন গ্ৰীক: Αἴθρα; ইংৰাজী: Aethra বা Aithra, আক্ষৰিক অৰ্থ: 'উজ্জ্বল আকাশ') গ্ৰীক পৌৰাণিক কাহিনীত বৰ্ণনা কৰা ট্ৰ'জেনিয়ান ৰাজকুমাৰী আৰু ৰজা পিথিউছৰ কন্যা।
-
এম্ফিট্ৰাইট
এম্ফিট্ৰাইট (/æmfɪˈtraɪtiː/; প্ৰাচীন গ্ৰীক: Ἀμφιτρίτη, ইংৰাজী: Amphitrite) প্ৰাচীন গ্ৰীক শ্ৰুতিকথাত বৰ্ণনা কৰা সাগৰৰ দেৱী, সাগৰৰ ৰাণী আৰু তেওঁৰ পতি হৈছে প'জাইডন। তেওঁ নেৰিয়াছ আৰু অ'চেনিড ড'ৰিছৰ (বা অ'চেনাছ আৰু টেথিছৰ) কন্যা আছিল।
-
কচ
কচ বা কছ হিন্দু পৌৰাণিক কাহিনীত এজন উল্লেখযোগ্য ঋষি। তেওঁ বৃহস্পতি আৰু তাৰাৰ পুত্ৰ। কচৰ আখ্যান মহাভাৰত, মৎস্য পুৰাণ আৰু অগ্নি পুৰাণত উল্লেখ আছে। তেওঁ গুৰু শুক্ৰৰ পৰা মৃতসঞ্জীৱনী বিদ্যা(মৃতকক পুনৰুজ্জীৱিত কৰাৰ গীত) শিকিবলৈ যোৱা ঘটনাৰ বাবে জনাজাত।
-
কবন্ধ
হিন্দু ধৰ্মত, কবন্ধ (कबन्ध), "মুণ্ডহীন শৰীৰ") হৈছে এজন ৰাক্ষস, যাক ৰাম (বিষ্ণুৰ অৱতাৰ) আৰু তেওঁৰ ভাতৃ লক্ষ্মণৰ দ্বাৰা হত্যা কৰা হয় আৰু অভিশাপৰ পৰা মুক্ত কৰা হয়। হিন্দু মহাকাব্য ৰামায়ণ আৰু মহাভাৰতত কবন্ধৰ কিংবদন্তীৰ উল্লেখ আছে, লগতে পিছৰ ৰামায়ণৰ অভিযোজন সমূহতো কবন্ধৰ উপস্থিতি দেখা যায়।
-
কলচী
কলশ বা কলহ বা কলচী, পূৰ্ণ-কলশ, পূৰ্ণ-কুম্ভ, পূৰ্ণ-ঘট ঘট বা কুম্ভ বুলিও কোৱা হয় ডাঙৰ ভিত্তি আৰু সৰু মুখৰ সৈতে এটা ধাতুr (পিতল, তাম, ৰূপ বা সোণ) পাত্ৰ। হিন্দু, জৈন আৰু বৌদ্ধ পৰম্পৰাত ইয়াক দেৱতাক বা সন্মানীয় অতিথিৰ বাবে আনুষ্ঠানিক প্ৰসাদ হিচাপে আৰু মন্দিৰ আৰু অট্টালিকা সজোৱাৰ বাবে শুভ প্ৰতীক হিচাপে…
-
কালনেমি
কালনেমি হিন্দু পৌৰাণিক কাহিনীৰ এক অসুৰ। তেওঁ বিৰোচনৰ পুত্ৰ, আৰু প্ৰহ্লাদৰ নাতি। তাৰকাময় যুদ্ধত বিষ্ণুৱে তেওঁক হত্যা কৰে, য'ত তেওঁক সেনাপতি বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। তেওঁৰ এটা পুনৰ্জন্মত বিভিন্ন পৰম্পৰাত তেওঁ উগ্ৰসেনৰ পুত্ৰ কংস হিচাপে জন্ম লৈ মথুৰাৰ ৰজা হয়।
-
কালিয়দমন নাট
কালিয়দমন নাটখন শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱে ভাগৱতৰ দশম স্কন্ধৰ ষোড়শ-সপ্তদশ অধ্যায়ৰ ভেটিত ৰচনা কৰিছিল। শংকৰদেৱৰ দ্বাৰা ৰচিত এখন জনপ্ৰিয় নাট। পুত্ৰস্নেহী যশোদা আৰু কাণাইপ্ৰেমী গোপীসকলৰ উপৰিও নাগ পত্নীসকল এই নাটৰ নাৰীৰ চৰিত্ৰ আছিল।
-
কিউপিড
কিউপিড (লেটিন: Cupīdō, অৰ্থাৎ "আকাংক্ষা") প্ৰাচীন ৰোমান পৌৰাণিক কাহিনীৰ প্ৰেমৰ দেৱতা। তেওঁক সাধাৰণতে প্ৰেম আৰু সৌন্দৰ্যৰ দেৱী ভেনাছ আৰু যুদ্ধৰ দেৱতা মাৰ্ছৰ পুত্ৰ বুলি গণ্য কৰা হয়। গ্ৰীক পৌৰাণিক কাহিনীত তেওঁৰ সমতুল্য হৈছে ইৰ'ছ।
-
কীৰ্ত্তিমুখ
কীৰ্ত্তিমুখ বা কীৰ্তিমুখ (সংস্কৃত: कीर्तिमुख) হৈছে বিশাল দন্তযুক্ত, আৰু মেলি থকা মুখেৰে এক উগ্ৰ দানৱৰ চানেকি। ভাৰতৰ হিন্দু মন্দিৰৰ স্থাপত্যসমূহত ইয়াক সততে দেখা যায়। দক্ষিণ-পূব এছিয়া আৰু প্ৰায়ে বৌদ্ধ স্থাপত্যতো ইয়াৰ উপস্থিতি দেখা পোৱা যায়। ই আন হিন্দু কিংবদন্তি জীৱ যেনে মকৰ আদিৰ দৰে নহয়।
-
কুমাৰী (দেৱী)
কুমাৰী বা কুমাৰী দেৱী বা জীৱন্ত দুৰ্গা হৈছে নেপালকে আদি কৰি এছিয়াৰ ধৰ্মীয় পৰম্পৰাত দৈৱিক নাৰী শক্তি বা দেৱীৰ স্বৰূপ হিচাপে কমবয়সীয়া কুমাৰী ছোৱালীক উপাসনা কৰাৰ পৰম্পৰা।
-
কুশধ্বজ
ৰজা কুশধ্বজ( তেওঁ কুশদ্ভোজন নামেও পৰিচিত), অছিল ৰজা জনকৰ অনুজ ভাতৃ। কুশধ্বজৰ দুগৰাকী কন্যাসন্তান আছিল ক্ৰমে মাণ্ডৱী আৰু শ্ৰুতকীৰ্তি। তেওঁলোক দুগৰাকীৰ যথাক্ৰমে অযোধ্যাৰ ৰজা দশৰথৰ পুত্ৰ আৰু ৰামৰ অনুজ ভৰত আৰু শত্ৰুঘ্নৰে বিবাহ সম্পন্ন হয়।
-
কৃতবৰ্মা
কৃতবৰ্মা হিন্দু পৌৰাণিক কাহিনীৰ যদুবংশৰ যোদ্ধা। তেওঁ মহাভাৰতত এটা সৰু চৰিত্ৰ হিচাপে দেখা যায়, কৌৰৱসকলৰ হৈ তেওঁ কুৰুক্ষেত্ৰ যুদ্ধত যুঁজিছে। তেওঁ যদু বংশৰ অন্ধক বংশত জন্মগ্ৰহণ কৰা হৃদিকৰ পুত্ৰ।
-
কেঁচাইখাতী
কেঁচাইখাতী ("কেঁচা মাংস খোৱা") উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ এগৰাকী বিশিষ্ট দেৱী। অৰুণাচল প্ৰদেশৰ পায়াৰ ওচৰত তেওঁৰ মন্দিৰ তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰ আছে৷ নৱম শতিকাৰ কালিকা পুৰাণত তেওঁক দিক্কাৰাৱাসিনী (Dikkaravasini) বুলি কোৱা হয় যাৰ মন্দিৰে কামৰূপৰ পূব সীমা গঠন কৰিছিল।
-
কেচিঅ’পিয়া (এণ্ড্ৰমেডাৰ মাতৃ)
কেচিঅ’পিয়া (/ˌkæsi.oʊˈpiː.ə/; প্ৰাচীন গ্ৰীক: Κασσιόπεια, ইংৰাজী: Cassiopeia) গ্ৰীক শ্ৰুতিকথা অনুসৰি ইথিওপিয়াৰ ৰাণী আৰু ইথিওপিয়াৰ ৰজা চেফিউছৰ পত্নী আছিল। তেওঁ এগৰাকী অহংকাৰী আৰু আত্ম-গৌৰৱী তিৰোতা আছিল আৰু সেয়াই তেওঁৰ পতনৰ সূচনা কৰিছিল৷
-
কৌস্তুভ
কৌস্তুভ (সংস্কৃত: कौस्तुभ, ৰোমানীকৃত: Kaustubha, আক্ষৰিক অৰ্থ: 'চূড়াৰ মণি') হিন্দু পৌৰাণিক কাহিনীত বৰ্ণনা কৰা এটা ঐশ্বৰিক ৰত্ন বা মণি। এই ৰত্ন বিষ্ণুৱে ধাৰণ কৰে বাবে তেওঁক কৌস্তুভধাৰী উপাধি প্ৰদান কৰা হয়।
-
কৰ্কোটক
কাৰ্কোটক হিন্দু ধৰ্মত প্ৰচলিত নাগ ৰজা। কাশ্যপ আৰু কদ্ৰুৰ অন্যতম সন্তান কাৰ্কোটকক নিষাধ ৰাজ্যৰ ওচৰৰ এখন অৰণ্যত বাস কৰা বুলি গণ্য কৰা হয়। হিন্দু পৌৰাণিক কাহিনী অনুসৰি তেওঁ ৰজা নলক মেৰিয়াই ধৰে আৰু তেওঁক কুৎসিত আৰু কুৎসিত আকৃতিলৈ ৰূপান্তৰিত কৰে।
-
কৰ্দম
কৰ্দম প্ৰাচীন হিন্দু সাহিত্যত প্ৰচলিত এটা চৰিত্ৰ। সৃষ্টিকৰ্তা ব্ৰহ্মাৰ পুত্ৰ কৰ্দমক সৃষ্টিৰ অন্যতম পূৰ্বপুৰুষ প্ৰজাপতি বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। বিষ্ণুক প্ৰসন্ন কৰি উপযুক্ত পত্নীৰ বাবে তেওঁৰ পৰামৰ্শ বিচাৰি প্ৰথম পুৰুষ মনুৰ এগৰাকী কন্যা দেৱাহুতিক বিয়া কৰায়।
-
গজবা-ই-হিন্দ
গজবা-ই-হিন্দ হৈছে ইছলামৰ শেষ নবী মহম্মদৰ ভৱিষ্যদ্বাণী, য’ত কোৱা হৈছে যে ভাৰতীয় উপমহাদেশত মুছলমান আৰু অমুছলমানৰ মাজত যুদ্ধ হ’ব, য’ত মুছলমানসকলে বিজয়ী হ’ব।
-
গণেশ সহস্ৰনাম
গণেশ সহস্ৰানাম (সংস্কৃত: गणेशसहस्रनाम) হিন্দু দেৱতা গণেশৰ নামৰ তালিকা। সহস্ৰনাম হৈছে হিন্দুসকলৰ প্ৰশংসাৰ গীত য’ত কোনো দেৱতাক ১০০০ বা তাতকৈ অধিক ভিন্ন নামেৰে উল্লেখ কৰা হয়। গণেশ সহস্ৰনাম আজি বহু মন্দিৰত গণেশ ভক্তিৰ জীৱন্ত অংশ হিচাপে পাঠ কৰা হয়।
-
গণ্ডভেৰুণ্ড
গণ্ডভেৰুণ্ড (गण्डभेरुण्ड) বা ভেৰুণ্ড (সংস্কৃত: भेरुण्ड) হৈছে হিন্দু পৌৰাণিক আখ্যানসমূহৰ দুটা শিৰযুক্ত এক পক্ষী। ইয়াক অপৰিসীম যাদুকৰী শক্তিৰ অধিকাৰী বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। পৰৱৰ্তী কালৰ বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাত ইয়াক শৰভৰ সৈতে যুঁজিবলৈ বিষ্ণুৱে ধাৰণ কৰা এটা ৰূপ বুলি ধৰা হয়।
