স্বাস্থ্য আৰু চিকিৎসা
ৰোগ, চিকিৎসা, মানৱ শৰীৰ আৰু জনস্বাস্থ্য · ৩৫০ প্ৰবন্ধ
সকলো প্ৰবন্ধ
-
বাত বিষ
বিশ্বৰ জনসংখ্যাৰ শতকৰা এভাগ "ৰিউমেটিজমৰ" চিকাৰ। পুৰুষৰ তুলনাত মহিলা ভূক্তভোগী হ'ল তিনিগুণ। ৰিউমেটিজম নিৰ্দিষ্ট এবিধ ৰোগ নহয়। ৰিউমেটিজম বুলিলে কমেও দুশ বিভিন্ন এনে পৰিস্থিতিক বুজায় য'ত হাঁড়ৰ গাঁঠিৰ বিষ হয় আৰু নিম্নলিখিত লক্ষণসমূহ থাকে: - গাঁঠিৰ জঠৰতা (Joint stiffness), গাঁঠি বা জোৰাবিলাক ফুলি…
-
বায়’প্সি
বায়’প্সি (biopsy) সাধাৰণতে অস্ত্ৰোপচাৰ বিশেষজ্ঞ, ইণ্টাৰভেন্চনেল ৰেডিঅ’লজিষ্ট বা ইণ্টাৰভেন্চনেল হৃদৰোগ বিশেষজ্ঞই কৰা ৰোগীৰ এক চিকিৎসা পৰীক্ষা। এই প্ৰক্ৰিয়াত কোনো ৰোগৰ উপস্থিতি বা পৰিসৰ নিৰ্ণয় কৰিবলৈ শৰীৰৰ নমুনা কোষ বা কলা পৰীক্ষাৰ বাবে নিষ্কাশন কৰা হয়।
-
বিষ
বিষ (Pain) তীব্ৰ বা ক্ষতিকাৰক উদ্দীপকে কৰা এক যন্ত্ৰণাদায়ক অনুভূতি। "ইণ্টাৰেনচনেল এচ'চিয়েচন ফ'ৰ দা ষ্টাডী অৱ পেইন" সংস্থাই ডাঙি ধৰা সংজ্ঞাৰ মতে "বিষ এক অপ্ৰীতিকৰ শাৰীৰিক আৰু মানসিক অভিজ্ঞতা যি প্ৰকৃত বা সম্ভাব্য কলা ক্ষতি, বা তেনে ক্ষতিৰ লগত সম্পৰ্কিত।" চিকিৎসা বিজ্ঞানত বিষক ৰোগৰ এক উপসৰ্গ হিচাপে…
-
ভূপাল দুৰ্ঘটনা
১৯৮৪ চনৰ ২ আৰু ৩ ডিচেম্বৰত ভাৰতৰ মধ্যপ্ৰদেশৰ ভূপালস্থিত ইউনিয়ন কাৰ্বাইড কৰপৰেশন (UCC)-ৰ অধীনৰ ইউনিয়ন কাৰ্বাইড ইণ্ডিয়া লিমিটেড (UCIL; বৰ্তমানে এভাৰেডি ইণ্ডাণ্ট্ৰিজ লিমিটেড) নামৰ এটি কীটনাশক কাৰখানাত বহুলমাত্ৰাত হোৱা মিথাইল আইছ'চায়ানেট (MIC) বিষাক্ত গেছৰ নিৰ্গমনে ইয়াৰ সমীপৱৰ্তী এক বৃহৎ অঞ্চলত এই…
-
মানৱ উপস্থ
মানৱ উপস্থ (Human penis) বা গুপ্তাংগ বা লিংগ পুৰুষৰ বাহ্যিক যৌনাংগ। শুক্ৰাণু-নিৰ্গমদ্বাৰ (Intromittent organ), মৈথুনাংগৰ লগতে সাধাৰণভাৱে প্ৰস্ৰাৱ ত্যাগৰ নলী হিচাপে উপস্থ ব্যৱহৃত হয়।
-
সামাজিক দূৰত্ব স্থাপন
সামাজিক দূৰত্ব স্থাপন (Social distancing) বা শাৰীৰিক দূৰত্ব স্থাপন (physical distancing) হৈছে সংক্ৰামক ৰোগ বিস্তাৰ প্ৰতিৰোধৰ বাবে সংক্ৰমণ নিয়ন্ত্ৰণৰ এক প্ৰকাৰৰ ঔষধবিহীন পদক্ষেপ।
-
সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগিতা
সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগিতা (ইংৰাজী: Beauty pageant) হ’ল এনে এক প্ৰতিযোগিতা য’ত প্ৰতিযোগীসকলক বিভিন্ন শাৰীৰিক আৰু মানসিক গুণাগুণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি বিচাৰ আৰু স্থান নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়।
-
হাঁপানি
হাঁপানী বা উদফাঁই বা এজমা হাওঁফাওঁৰ বায়ুপথৰ দীৰ্ঘদিনীয়া প্ৰদাহজনিত ৰোগ ৷ ইয়াৰ বৈশিষ্ট্য হৈছে পৰিৱৰ্তনশীল আৰু পুনৰাবৃত্তি হোৱা লক্ষণ, বায়ু প্ৰবাহত বাধা, আৰু সহজে আৰম্ভ হোৱা ব্ৰংক'স্পাজম বা শ্বাসনলীৰ সংকোচন। ডিঙিৰ শব্দ (wheeze), কাহ, বুকুখন টানি ধৰা, আৰু উশাহ চুটি হোৱা এই ৰোগৰ লক্ষণ।
-
অগ্ন্যাশয়
অগ্ন্যাশয় বা pancreas মেৰুদণ্ডী প্ৰাণীৰ পাচন তন্ত্ৰ আৰু অন্তঃস্ৰাৱী তন্ত্ৰৰ এটা অংগ। মানুহৰ দেহত ই পেটৰ পাকস্থলীৰ পিছফালে অৱস্থিত। অগ্ন্যাশয় এক মিশ্ৰ গ্ৰন্থি, কাৰণ ই অন্তঃস্ৰাৱী আৰু বহিঃস্ৰাৱী দুয়োবিধ গ্ৰন্থি হিচাপে কাম কৰিব পাৰে।
-
উপজনন
উপজনন (childbirth) হৈছে গৰ্ভাৱস্থাৰ অন্তিম পৰ্যায় য'ত এক বা একাধিক সন্তান যোনিৰ মাজেদি অথবা চিজাৰিয়ান ছেক্সনৰ যোগেদি জৰায়ু ত্যাগ কৰে। ২০১৫ চনত গোটেই বিশ্বজুৰি প্ৰায় ১৩৫ মিলিয়ন সন্তানৰ জন্ম হৈছিল। আৰু ৩ ৰ পৰা ১২% সন্তানৰ জন্ম হৈছিল গৰ্ভধাৰণৰ ৪২ সপ্তাহ পাছত।
-
এনাফাইলেক্সিছ
এনাফাইলেক্সিছ (Anaphylaxis) এক গুৰুতৰ এলাৰ্জিৰ প্ৰতিক্ৰিয়া যি হঠাতে আৰম্ভ হৈ মৃত্যু পৰ্যন্ত ঘটাব পাৰে। ইয়াৰ ফলত অনেক লক্ষণ যেনে হাত-ভৰি, মুখমণ্ডল ফুলি উঠা, ছালৰ খজুৱতি, শ্বাস-প্ৰশ্বাস কষ্টকৰ হৈ উঠা, ৰক্ত চাপ কমি যোৱা আদি দেখা দিয়ে।
-
এলাৰ্জী
এলাৰ্জী হৈছে দেহৰ প্ৰতিৰোধ প্ৰণালীৰ অতিসংবেদনশীলতা (hypersensitivity) হোৱা বিকাৰ। সাধাৰণতে ক্ষতি নকৰা চৌপাশৰ পদাৰ্থৰ বিৰুদ্ধে ব্যক্তি এজনৰ প্ৰতিৰোধ প্ৰণালীয়ে (immune system) ক্ৰিয়া কৰিলে এলাৰ্জীৰ সৃষ্টি হয়। এনেকৈ ক্ৰিয়া কৰা পদাৰ্থবোৰক 'এলাৰ্জেন' (allergen) বোলা হয়।
-
ক্লামিডিয়া সংক্ৰমণ
ক্লামিডিয়া সংক্ৰমণ (Chlamydia infection) এবিধ যৌন কাৰ্য্যৰ দ্বাৰা সংক্ৰমিত ৰোগ। ই ক্লামিডিয়া ট্ৰাকোমেটিকছ নামৰ বেক্টেৰিয়াৰ জৰিয়তে হয়। এই বেক্টেৰীয়া পুৰুষ আৰু মহিলা উভয়ৰ দেহলৈ সংক্ৰমিত হব পাৰে এই বেক্টেৰীয়াই মহিলাৰ প্ৰজনন অংগবোৰৰ ক্ষতিসাধন কৰে।
-
খাদ্য সুৰক্ষা
খাদ্য সুৰক্ষা বুলিলে খাদ্যজনিত ৰোগ ৰোধ কৰিব পৰাকৈ খাদ্যৰ প্ৰস্তুতকৰণ, সঞ্চয় আদি দিশ আলোচনা কৰা বিজ্ঞানৰ ভাগটোক বুজায়। খাদ্য সুৰক্ষা বৰ্তমান সময়ত মানৱ সুৰক্ষা নামৰ নতুন ধাৰণাটোৰ সাত প্ৰকাৰৰ সুৰক্ষাৰ ভিতৰত অন্যতম। এই ধাৰণাটো খাদ্যৰ যোগান আৰু ব্যক্তিৰ খাদ্য আহৰণ কৰিব পৰা পৰিস্থিতিৰ লগত সম্পৰ্কিত।
-
গুৰুতৰ অৱসাদজনিত ব্যাধি
গুৰুতৰ অৱসাদজনিত ব্যাধি (Major depressive disorder-MDD), (যাক সচৰাচৰ হতাশগ্ৰস্ততা বা অৱসাদ হিচাপেও জনা যায়), হৈছে একধৰণৰ মানসিক ব্যাধি যাৰ বৈশিষ্ট্য হ'ল যে দুসপ্তাহ বা ততোধিক কালজুৰি নিম্ন মনোৱস্থা বিস্তৃত হৈ থাকে।
-
ডা° ভুৱনেশ্বৰ বৰুৱা কৰ্কট প্ৰতিষ্ঠান
ড॰ ভুৱনেশ্বৰ বৰুৱা কৰ্কট প্ৰতিষ্ঠান (Dr. Bhubaneswar Borooah Cancer Institute), চমুকৈ BBCI অসমৰ মুখ্য নগৰ গুৱাহাটীৰ গোপীনাথ বৰদলৈ নগৰ অঞ্চলত অৱস্থিত এখন স্বায়ত্তশাসিত কৰ্কট ৰোগৰ চিকিৎসা প্ৰতিষ্ঠান আৰু গৱেষণা কেন্দ্ৰ।
-
ডাউন চিন্দ্ৰম
২১ নম্বৰ ক্ৰমজম এডাল জিনত অতিৰিক্তভাৱে থকাৰ ফলত ব্যক্তিৰ কিছুমান মানসিক আৰু শাৰীৰিক লক্ষণে দেখা দিয়ে। ডাউন চিন্দ্ৰম থকা লোকৰ বিশেষ ধৰণৰ মানসিক আৰু শাৰীৰিক ভাবভংগী থকা দেখা যায়। ডাউন চিন্দ্ৰম কিছুমানৰ ক্ষেত্ৰত মৃদু আৰু কিছুমানৰ ক্ষেত্ৰত অতি তীব্ৰ হোৱা দেখা যায়।
-
থাইৰয়ড
থাইৰয়ড বা থাইৰয়ড গ্ৰন্থি (Thyroid)মেৰুদণ্ডী প্ৰাণীৰ অন্তঃস্ৰাৱী গ্ৰন্থি। মানুহৰ ক্ষেত্ৰত ই আদমচ্ এপল্ বা ডিঙিৰ ঘটিকাৰ তলৰ ডিঙিত অৱস্থিত পখিলাৰ আকৃতিৰ গ্ৰন্থি। ই দুটা সংযুক্ত লোবৰ দ্বাৰা গঠিত। লোবৰ তলৰ দুই তৃতীয়াংশ অংশ ইষ্টমাছ নামৰ কলাৰ এটা পাতল বেণ্ডেৰে সংযুক্ত হৈ থাকে।
-
দুৰ্যোগ
দুৰ্যোগ হ’ল এনে এক সময়ৰ ভিতৰত সংঘটিত হোৱা এক গুৰুতৰ সমস্যা যিয়ে ব্যাপক মানৱ, বস্তুগত, অৰ্থনৈতিক বা পৰিৱেশগত ক্ষতিৰ সৃষ্টি কৰে। ক্ষতিগ্ৰস্ত সম্প্ৰদায় বা সমাজে নিজৰ সম্পদ ব্যৱহাৰ কৰি মোকাবিলা কৰাৰ ক্ষমতাক ই অতিক্ৰম কৰে।
-
পতঞ্জলিৰ যোগসূত্ৰ
পতঞ্জলিৰ যোগসূত্ৰ (योगसूत्र) হৈছে যোগ তত্ত্ব আৰু অনুশীলনৰ ওপৰত সংস্কৃত সূত্ৰৰ এক সংকলন। ব্যাস আৰু কৃষ্ণমাচাৰ্য্যৰ মতে ই ১৯৫খন আৰু বি.কে.এছ. আয়েংগাৰকে ধৰি অন্যান্য পণ্ডিতসকলৰ মতে ১৯৬খন সূত্ৰৰে গঠিত। যোগসূত্ৰসমূহ খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাসমূহত সংকলিত কৰা হৈছিলো।
-
প্ৰজনন তন্ত্ৰ
প্ৰজনন তন্ত্ৰ (Reproductive system) হৈছে জীৱৰ বংশবৃদ্ধিৰ বাবে সংগঠিত ভাৱে কাৰ্য কৰা যৌন অংগৰ সমষ্টি। বহুতো অজৈৱ পদাৰ্থ যেনে- তৰল, হৰমন, ফেৰমন আদিয়েও প্ৰজনন তন্ত্ৰত সহযোগী হিচাপে কাৰ্য কৰে। জীৱৰ লিংগভেদে প্ৰজনন তন্ত্ৰ মাজত যথেষ্ট ভিন্নতা পৰিলক্ষিত হয়, যিটো অন্য অংগ তন্ত্ৰৰ ক্ষেত্ৰত দেখা নাযায়।
-
লিংগ স্তম্ভন
লিংগ স্তম্ভন বা লিংগ কঠিনতা বা লিংগোত্থান বা লিংগ স্ফীতি হৈছে এক শাৰীৰিক পৰিঘটনা য'ত লিংগ (যৌনাংগ) দৃঢ়, সুস্থিৰ আৰু আকাৰত ডাঙৰ হৈ পৰে। লিংগ শিথিলতা হৈছে মানসিক, সিৰা সম্বন্ধীয়, ভাস্কুলাৰ, আৰু অন্তঃস্ৰাবী কাৰকৰ জটিল আন্তঃক্ৰিয়াৰ ফল, আৰু প্ৰায়ে যৌন প্ৰৰোচন বা যৌন আকৰ্ষণৰ সৈতে সম্পৰ্কিত হয়, যদিও…
-
লিম্ফ'মা
লিম্ফ'মা (Lymphoma) হৈছে লিম্ফ'ছাইটৰ (শ্বেত ৰক্ত কোষৰ এক প্ৰকাৰ) পৰা বিকশিত তেজ আৰু লসীকা বা লিম্ফৰ টিউমাৰৰ এটা গোট। বৰ্তমান সময়ত লিম্ফ'মা নামটোৱে সাধাৰণতে এনে সকলো টিউমাৰৰ পৰিৱৰ্তে কেৱল কৰ্কট ৰোগজনিত সংস্কৰণক বুজায়।
-
লোকপ্ৰিয় গোপীনাথ বৰদলৈ আঞ্চলিক মানসিক স্বাস্থ্য প্ৰতিষ্ঠান
ভাৰতবৰ্ষত ব্ৰিটিছৰ আগমণৰ পৰাহে মানসিকভাৱে অসুস্থ লোকক আনৰপৰা আঁতৰাই ৰখাৰ উদ্দেশ্যে ফাটেকত থোৱাৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছিল। বৰ্তমান ৮১ একৰ মাটিকালিৰ এই প্ৰতিষ্ঠানটোত মুঠ ৩৩৬ জন পুৰুষ-মহিলাৰ বাবে পৃথক পৃথক থকাৰ ব্যৱস্থা, চিকিৎসক-কৰ্মচাৰীৰ বাবে আৱাস, পেথ’ল’জিকেল পৰীক্ষাগাৰ, পুথিভঁৰাল, পুনৰ্সংস্থাপন বিভাগ…
-
সিৰা
সিৰা (Vein) হ’ল শৰীৰৰ বিভিন্ন অংশৰ পৰা তেজ কঢ়িয়াই নিয়া আৰু হৃদযন্ত্ৰত প্ৰৱেশ কৰা ৰক্তবাহিকা। সিৰাবোৰে সাধাৰণতে অশুদ্ধ তেজ (অক্সিজেনবিহীন বা ডিঅক্সিজেনেটেদ তেজ) কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে। সিৰা ধমনীৰ দৰে তিনি তৰপীয়া।
-
স্বতঃস্ফূৰ্ত গৰ্ভপাত
স্বতঃস্ফূৰ্ত গৰ্ভপাত (Spontaneous abortion) হৈছে ভ্ৰণ বা গৰ্ভস্থ সন্তানৰ স্বতন্ত্ৰভাৱে জীয়াই থাকিবলৈ সক্ষম হোৱাৰ আগতে হোৱা মৃত্যু। গৰ্ভধাৰণৰ বিংশ সপ্তাহত বা তাৰ পাছত হোৱা গৰ্ভস্থ সন্তানৰ মৃত্যুক জন্মমৃত বুলি কোৱা হয়।
-
হতাশা
হতাশা মনৰ উছাহহীন অৱস্থা আৰু কাম-কাজৰ প্ৰতি উদাসীন এক অৱস্থা। ২০২০ চনলৈকে ইয়ে বিশ্বৰ প্ৰায় ৩.৫% বা বিশ্বৰ প্ৰায় ২৮ কোটি লোকক আক্ৰান্ত কৰে। হতাশাই ব্যক্তিৰ চিন্তা, আচৰণ, অনুভৱ আৰু সুস্থতাৰ অনুভূতিত প্ৰভাৱ পেলায়।
-
ঋতুস্ৰাৱ আৰু সামাজিক দৃষ্টিভঙ্গী
ঋতুস্ৰাৱ আৰু সামাজিক দৃষ্টিভঙ্গী (Culture and menstruation) এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় কাৰণ এই প্ৰক্ৰিয়াটো বহুতো সমাজত কিছু বিশেষ ধাৰণা, গোপনীয়তা আৰু পৌৰাণিক কাহিনীৰ দ্বাৰা পৰিবেষ্টিত হৈ আহিছে।
-
এইচ আই ভি/এইডছ ৰোগীৰ বিৰুদ্ধে বৈষম্য
এইচ আই ভি/এইডছ বা চেৰ'ফ'বিয়া ৰোগীৰ বিৰুদ্ধে বৈষম্য হ'ল এইচ আই ভি/এইডছ ৰোগীক লৈ(এইচ আই ভি/এইডছ ৰোগত আক্ৰান্ত পি এল এইচ আই ভি লোক) পক্ষপাতিত্ব কৰা, এই ৰোগত আক্ৰান্ত লোকক ভয় বা প্ৰত্যাখ্যান কৰা আৰু এওলোকৰ বিৰোদ্ধ কলংক জাপি দিয়া।
-
কলা (জীৱবিজ্ঞান)
জীৱবিজ্ঞানত কলা হৈছে নিৰ্দিষ্ট শৈলীৰে সজ্জিত উৎকৃষ্ট কাৰ্য দক্ষতাৰে কোনো কাম সম্পন্ন কৰা কোষৰ সমষ্টি। কলাক প্ৰায়ে একে ভ্ৰূণৰ উৎপত্তিৰ একে ধৰণৰ কোষ আৰু ইয়াৰ বহিঃকোষীয় মেট্ৰিক্সৰ সমাবেশ বুলি ভবা হয় যিয়ে একেলগে এটা নিৰ্দিষ্ট কাম কৰে। তাৰ পিছত একাধিক কলাৰ কাৰ্য্যকৰী গোটৰ দ্বাৰা অংগ গঠন হয়।
