স্বাস্থ্য আৰু চিকিৎসা
ৰোগ, চিকিৎসা, মানৱ শৰীৰ আৰু জনস্বাস্থ্য · ৩৫০ প্ৰবন্ধ
সকলো প্ৰবন্ধ
-
কুকুৰীকণা
কুকুৰীকণা ( Nyctalopia ) ( গ্ৰীক νύκτ-, nykt- "ৰাতি"; ἀλαός, alaos "অন্ধ, দেখা নাই", আৰু ὄψ, ops "চকু"), ইংৰাজীত আন এটা নাম হৈছে ৰাতিৰ অন্ধতা। এই ৰোগত তুলনামূলকভাৱে ম্লান পোহৰত দেখাটো কঠিন বা প্ৰায় অসম্ভৱ। আচলতে ই একপ্ৰকাৰ চকুৰ ৰোগৰ লক্ষণ।
-
খনন
খনন হৈছে পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠৰ পৰা মূল্যৱান ভূতাত্ত্বিক পদাৰ্থ আৰু খনিজ পদাৰ্থ নিষ্কাশন। কৃষি প্ৰক্ৰিয়াৰ দ্বাৰা খেতি কৰিব নোৱাৰা বেছিভাগ সামগ্ৰী লাভ কৰিবলৈ খননৰ প্ৰয়োজন হয়, বা পৰীক্ষাগাৰ বা কাৰখানাত কৃত্ৰিমভাৱে সৃষ্টি কৰাটো সম্ভৱপৰ।
-
ছোৱাইন ফ্লু
ছোৱাইন ফ্লু'ক বৰ্তমান ‘ইনফ্লুৱেঞ্জা-এ(H1N1)’ অথবা ‘H1N1 ফ্লু’ বুলিও জনা যায়। আৰম্ভণিতে গাহৰিৰপৰা মানুহলৈ এই ৰোগৰ সংক্ৰমণ হৈছিল আৰু এই ৰোগবিধ সৃষ্টি কৰা ভাইৰাছ গাহৰিৰ ইনফ্লুৱেঞ্জা কৰা ভাইৰাছৰ সৈতে একে বুলি ভবা হোৱা বাবে ইয়াক ‘ছোৱাইন ফ্লু’ বুলি কোৱা হৈছিল।
-
জৰুৰীকালীন ব্যৱস্থাপনা
জৰুৰীকালীন ব্যৱস্থাপনা বা দুৰ্যোগ ব্যৱস্থাপনা হৈছে এনে এক বিজ্ঞান আৰু ব্যৱস্থা যাৰ ভিতৰত সম্প্ৰদায়সমূহে বিপদৰ প্ৰতি থকা দুৰ্বলতা হ্ৰাস কৰে আৰু দুৰ্যোগৰ সৈতে মোকাবিলা কৰিব পাৰে।
-
দুৰ্যোগ ব্যৱস্থাপনা আইন, ২০০৫
দুৰ্যোগ ব্যৱস্থাপনা আইন, ২০০৫ (২০০৫ চনৰ ৫৩ নং আইন), ভাৰতৰ সংসদৰ উচ্চ সদনে ২০১৮ চনৰ ২৮ নৱেম্বৰত আৰু ২০০৫ চনৰ ১২ ডিচেম্বৰত সংসদৰ নিম্ন সদন লোকসভাই গৃহীত কৰে। ২০০৫ চনৰ ২৩ ডিচেম্বৰত ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ সন্মতি লাভ কৰে। দুৰ্যোগ ব্যৱস্থাপনা আইন, ২০০৫ ৰ ১১টা অধ্যায় আৰু ৭৯টা ধাৰা আছে।
-
নাসিকা গহ্বৰ
নাসিকা গহ্বৰ(nasal cavity) মুখৰ মাজভাগত নাকৰ ওপৰত আৰু ভিতৰৰফালে থকা বৃহৎ, বায়ুৰে ভৰা ঠাই। নাকৰ চেপটামে গহ্বৰটোক দুটা গহ্বৰত ভাগ কৰে, যাক ফ’ছা বুলিও কোৱা হয়। প্ৰতিটো গহ্বৰ নাকৰ ৰন্ধ্ৰ দুটাৰ ভিতৰত সংযুক্ত এটাৰ অংশ।
-
নিক'টিন
নিক'টিন এক প্ৰকাৰৰ স্নায়ুবিষ (নিউৰ'টক্সিন), যি একধৰণৰ এচিটাইলক'লিন সংগ্ৰাহকৰ (ক'লিনাৰ্গিক এচিটাইলক'লিন সংগ্ৰাহক) ওপৰত প্ৰভাৱ পেলায়। ই মূলত ছ'লানেচি গোত্ৰৰ উদ্ভিদত পোৱা যায়। উদ্ভিদৰ পাত আৰু মূল নিক'টিনৰ উৎস।
-
নিৰ্মাণ
নিৰ্মাণ হৈছে এটা সাধাৰণ শব্দ যাৰ অৰ্থ হৈছে বস্তু, ব্যৱস্থা বা সংস্থা গঠনৰ কলা আৰু বিজ্ঞান। এই শব্দটোৰ উৎপত্তি হৈছে লেটিন শব্দ constructio (com- "একেলগে" আৰু struere "together"ৰ) পৰা।
-
প'লিচিষ্টিক অ'ভাৰি ছিণ্ড্ৰ'ম
প'লিচিষ্টিক অ'ভাৰি ছিণ্ড্ৰ'ম বা প'লিচিষ্টিক অ'ভাৰিয়ান ছিণ্ড্ৰ'ম (PCOS) হৈছে প্ৰজননক্ষম মহিলাসকলৰ আটাইতকৈ সাধাৰণ অন্তঃস্ৰাৱী তন্ত্ৰৰোগ। এই অৱস্থাত থকা কিছুমান লোকৰ ডিম্বাশয়ত সৃষ্টি হোৱা ছিষ্টৰ (cyst) নামেৰে এই ছিণ্ড্ৰ'মৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।
-
পেৰানেজেল চাইনাছ
পেৰানেজেল চাইনাছ নাসিকা গহ্বৰটোক আগুৰি থকা বায়ুৰে ভৰা ঠাইৰ চাৰিটা যোৰৰ এটা গোট। মেক্সিলাৰী চাইনাছ চকুৰ তলত থাকে; ফ্ৰণ্টাল চাইনাছ চকুৰ ওপৰত থাকে; ইথম’ইডাল চাইনাছ চকুৰ মাজত আৰু স্ফেন’ইডাল চাইনাছ চকুৰ পিছফালে থাকে। চাইনাছৰ নামকৰণ কৰা হৈছে এইবোৰ থকা মুখৰ হাড় আৰু স্ফেন’ইড হাড়ৰ বাবে।
-
পৰিশেষিকা (শৰীৰস্থান)
পৰিশেষিকা বা এপেণ্ডিক্স (উপাংগ; উপান্ত্ৰ; অন্ত্ৰপুচ্ছ; ভাৰমিফৰ্ম এপেণ্ডিক্স বা কৃমিৰূপ পৰিশেষিকা আদি) হৈছে অন্ধনল বা caecumৰ সৈতে সংযুক্ত আঙুলিৰ দৰে অন্ধ-সমাপ্ত নলী, য'ৰ পৰা ই ভ্ৰূণ স্তৰত বিকশিত হয়। অন্ধনল ক্ষুদ্ৰান্ত্ৰ আৰু বৃহদান্ত্ৰৰ সংযোগস্থলত অৱস্থিত বৃহদান্ত্ৰৰ এটা মোনাৰ দৰে গঠন।
-
বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থা প্ৰণীত অত্যাৱশ্যকীয় ঔষধৰ আদৰ্শ তালিকা
বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থা প্ৰণীত অত্যাৱশ্যকীয় ঔষধৰ আদৰ্শ তালিকা (WHO Model List of Essential Medicines) হৈছে বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থাৰ দ্বাৰা প্ৰকাশিত এখন তালিকা য'ত স্বাস্থ্য ব্যৱস্থাৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰয়োজনীয়তাসমূহ পূৰণ কৰিবলৈ আটাইতকৈ ফলপ্ৰসূ আৰু নিৰাপদ বুলি বিবেচিত ঔষধসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা…
-
বে'লৰ পক্ষাঘাত
বেলৰ পক্ষাঘাত (Bell's palsy) হৈছে কৰোটিক স্নায়ু (Cranial nerve) নং ৭-এ (ফেচিয়েল নাৰ্ভ) কাম নকৰাৰ ফলত হোৱা মুখমণ্ডলৰ একপ্ৰকাৰৰ পক্ষাঘাত। ইয়াৰ ফলত পক্ষাঘাত হোৱা ফালে মুখৰ মাংসপেশীবোৰৰ নিয়ন্ত্ৰণ হেৰাই যায়। কেইবাটাও কাৰণত মুখৰ পক্ষাঘাত হ'ব পাৰে, যেনে- মগজুৰ টিউমাৰ, ষ্ট্ৰোক, লাইম ৰোগ আদি।
-
ভাৰতত মহিলাৰ স্বাস্থ্য
ভাৰতত মহিলাৰ স্বাস্থ্যক (Women's health in India) একাধিক সূচকৰ দ্বাৰা পৰীক্ষা কৰিব পাৰি। যেনে: ভৌগোলিক, আৰ্থ-সামাজিক অৱস্থান আৰু সাংস্কৃতিক ইত্যাদি। ভাৰতৰ মহিলাসকলৰ স্বাস্থ্যৰ অৱস্থাৰ সঠিক মাপাংকন কৰিবলৈ অথবা অৱস্থা উন্নীত কৰিবলৈ তেওঁলোকৰ স্বাস্থ্যক বিশ্ব স্বাস্থ্যৰ গড় আৰু ভাৰতৰ পুৰুষৰ লগত তুলনা…
-
মাইঅ'কাৰ্দিয়েল ইনফাৰ্কচন
মাইঅ'কাৰ্দিয়েল ইনফাৰ্কচন সাধাৰণতে হাৰ্ট এটেকবুলিয়েই জনা যায়, হৃদযন্ত্ৰ কোনো অংশলৈ ৰক্ত প্ৰৱাহ বন্ধ হোৱাৰ ফলত হৃদ পেশীৰ ক্ষতিসাধনৰ বাবে হয়। সাধাৰণ লক্ষণবোৰ হৈছে বুকুৰ বিষ বা অস্বস্থি অনুভৱ কৰা, যি বাহু, কান্ধ, পিঠি, ডিঙি অথবা হনুলৈকে বিয়পিব পাৰে।
-
মাতৃত্বকালীন মৃত্যু
মাতৃত্বকালীন মৃত্যুৰ (Maternal death) সংজ্ঞা কেইবাটাও ভিন্ন স্বাস্থ্য সংস্থাই অলপ বেলেগ বেলেগ ধৰণে দিয়ে। বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থাৰ (WHO) মতে গৰ্ভাৱস্থাৰ সৈতে জড়িত জটিলতাৰ বাবে গৰ্ভৱতী মাতৃৰ মৃত্যু অথবা গৰ্ভাৱস্থাৰ ব্যৱস্থাপনাৰ ফলত অধিক অৱনতি হোৱা অন্তৰ্নিহিত অৱস্থাৰ কাৰণে হোৱা মৃত্যুক মাতৃত্বকালীন…
-
মানুহৰ কংকাল
মানুহৰ কংকাল (human skeleton)জন্মৰ সময়ত মুঠতে ৩০০ ডাল হাড়েৰে গঠিত৷ পূৰ্ণবয়স্ক হোৱাৰ পৰ্য্যায়লৈকে কিছুমান হাড় ইডালে সিডালৰ লগত যোৰ খাই শৰীৰত মুঠ ২০৬ ডাল হাড় হয়গৈ৷ মানুহৰ দেহত থকা হাড়ৰ ঘনত্ব ত্ৰিছ বছৰ বয়সৰ সময়ত সৰ্বাধিক হয় বুলি জনা যায়৷ মানুহৰ কংকালটোক দুটাভাগত ভাগ কৰিব পাৰি-অক্ষীয় কংকাল…
-
মাম্প্ছ
মাম্প্ছ বা পিঠা খোৱা মাম্প্ছ ভাইৰাছে কৰা এক ভাইৰেল ৰোগ। ইয়াৰ পাছত এটা বা দুয়োটা লালটী গ্ৰন্থি বিষেৰে ফুলি উঠে। নিশাহৰ কণিকাৰ (respiratory droplet) যোগেদি বা ৰোগীৰ লগত প্ৰত্যক্ষ সংযোগেৰে ভাইৰাছবিধ বিয়পে। এবাৰ সংক্ৰমণ হোৱাৰ পাছত ব্যক্তিজনৰ জীৱনজোৱা অনাক্ৰম্যতা গঢ়ি উঠে।
-
মেম'গ্ৰাফি
মেম'গ্ৰাফি (Mammography) হৈছে ৰোগ নিৰ্ণয় আৰু স্ক্ৰিণিঙৰ বাবে মানৱ স্তন পৰীক্ষা কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা এক প্ৰক্ৰিয়া। এই প্ৰক্ৰিয়াত নিম্ন-শক্তিসম্পন্ন ৰঞ্জন ৰশ্মি (~ ৩০ kVp) ব্যৱহাৰ কৰা হয়। মেম'গ্ৰাফিক মাষ্ট'গ্ৰাফি (Mastography) বুলিও কোৱা হয়।
-
যোগ-প্ৰদীপিকা
যোগ প্ৰদীপিকা (जोगप्रदीपिका) ১৭৩৭ চনত হিন্দী, ব্ৰজ ভাষা, খৰী বোলি আৰু সংস্কৃতৰ ওচৰৰ ৰূপৰ মিশ্ৰণত ৰচনা কৰা ৰামানন্দী জয়তৰামৰ এখন হঠযোগ গ্ৰন্থ। ইয়াত ৬টা শুদ্ধিকৰণ পদ্ধতি , ৮৪টা আসন, ২৪টা মুদ্ৰা আৰু ৮টা কুম্ভক উপস্থাপন কৰা হৈছে ১৮৩০ চনৰ এখন পাণ্ডুলিপিত ৮৪খন আসনৰ চিত্ৰৰে এই গ্ৰন্থখনৰ চিত্ৰণ কৰা হৈছে,…
-
সিদ্ধাসন
সিদ্ধাসন বা কৃতিত্ব ভংগিমা হৈছে হঠযোগ আৰু ধ্যান-ধাৰণৰ বাবে উপযোগী ব্যায়াম হিচাপে আধুনিক যোগৰ সুবিধাজনক বহা আসন। মুক্তাসন ( Liberated Pose) আৰু বাৰ্মিজ আসন নামটো কেতিয়াবা একে ভংগিমাত, কেতিয়াবা সহজ ভিন্নতা অৰ্ধ সিদ্ধাসনলৈ দিয়া হয়।
-
স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত সামাজিক স্বাস্থ্যকৰ্মী
স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত সামাজিক স্বাস্থ্যকৰ্মী (Accredited Social Health Activist) বা আশা কৰ্মী ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় গ্ৰাম্য স্বাস্থ্য মিছনৰ অংশ হিচাপে স্বাস্থ্য আৰু পৰিয়াল কল্যাণ মন্ত্ৰালয়ে প্ৰতিষ্ঠা কৰা সামাজিক স্বাস্থ্য কৰ্মী।
-
ৰাষ্ট্ৰীয় যোগ্যতা আৰু প্ৰৱেশ পৰীক্ষা (স্নাতক)
ৰাষ্ট্ৰীয় যোগ্যতা আৰু প্ৰৱেশ পৰীক্ষা (স্নাতক) (National Eligibility cum Entrance Test (Undergraduate) বা NEET (UG)) হৈছে ভাৰতত চিকিৎসা বিজ্ঞান ভিত্তিক অধ্যয়নৰ বাবে অনুষ্ঠিত প্ৰৱেশ পৰীক্ষা। পূৰ্বে ইয়াক অল ইণ্ডিয়া প্ৰি-মেডিকেল টেষ্ট (এআইপিএমটি) নামেৰে জনা গৈছিল।
-
অভাৰিয়ান কেন্সাৰ
অভাৰিয়ান কেন্সাৰ (Ovarian cancer) হৈছে ডিম্বাশয়ত উৎপন্ন হোৱা এবিধ কেন্সাৰ বা কৰ্কট ৰোগ। ইয়াৰ ফলত ডিম্বাশয়ত সৃষ্টি হোৱা অস্বাভাৱিক কোষবোৰে শৰীৰৰ অন্য অংশকো আক্ৰমণ কৰিব পাৰে। তদুপৰি ইয়াৰ মেটাষ্টেছিছলৈ ৰূপান্তৰিত হোৱাৰো সক্ষমতা আছে।
-
অমৃতা হাস্পতাল, কোচি
অমৃতা হাস্পতাল, যাক পূৰ্বে অমৃতা ইনষ্টিটিউট অৱ মেডিকেল চাইন্সেছ (AIMS) বুলি জনা গৈছিল, হৈছে ভাৰতৰ কোচিত অৱস্থিত এখন বহুমুখী চিকিৎসা সুবিধা প্ৰদানকাৰী টাৰ্চিয়াৰী কেয়াৰ হাস্পতাল।
-
অৰ্শৰোগ
অৰ্শৰোগ (US English) বা বিভিন্ন অৰ্শৰোগ, হৈছে শিৰা সম্বন্ধীয় গুহ্যদ্বাৰ ত থকা এক বিন্যাস যি মল নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত সহায়ক হয়৷ সেইবোৰ ৰুগীয়া বা অৰ্শত পৰিণত হয়, যেতিয়া ফুলি উঠে বা পোৰণি উঠে.
-
আকুপাংচাৰ
আকুপাংচাৰ হ’ল ধাতুৰ মিহি বেজীৰে মানুহৰ শৰীৰৰ বিশেষ কিছুমান ঠাইত বিন্ধি কৰা এবিধ চিকিৎসা। ই মূলতে: লেটিন ভাষাৰ শব্দ; ‘আকু’ মানে বেজী আৰু পাংচাৰ মানে হ’ল ফুটুৱা।
-
ইজৰাইলৰ স্বাস্থ্য
ইজৰাইলত শিশুৰ মৃত্যুৰ হাৰ কম। ইজৰাইলৰ জীৱন প্ৰত্যাশা ৮২.১ বছৰ। দীৰ্ঘদিনীয়া ৰোগৰ ভাল ব্যৱস্থাপনা আৰু উৎকৃষ্ট প্ৰাথমিক চিকিৎসা ইজৰাইলত আছে। স্বাস্থ্যসেৱাৰ বাবে ব্যয় মুঠ ঘৰুৱা উৎপাদনৰ ৭.২%, যিটো অ’ইচিডিত (Organisation for Economic Co-operation and Development, অৰ্থনৈতিক সহযোগিতা আৰু উন্নয়নৰ বাবে…
-
ঋতুস্ৰাৱ আৰু হাস্যৰসৰ চিকিৎসা
আধুনিক যুগৰ আৰম্ভণিতে ঋতুস্ৰাৱৰ পৰিমাণ হাস্যৰসৰ সৈতে জড়িত আছিল, যিটো প্ৰাচীন গ্ৰীক আৰু ৰোমান চিকিৎসকে প্ৰৱৰ্তন কৰা চিকিৎসা ব্যৱস্থা বুলি পৰিগণিত। মানুহে বিশ্বাস কৰিছিল যে মানুহৰ শৰীৰত চাৰিটা হাস্যৰস থাকে: তেজ, কফ, হালধীয়া পিত্ত আৰু ক'লা পিত্ত।
-
ঋতুস্ৰাৱৰ ছুটী
ঋতুস্ৰাৱৰ ছুটী (Menstrual leave) হ’ল ঋতুস্ৰাৱৰ সময়ত ল'ব পৰা ছুটী৷ ঋতুস্ৰাৱৰ সময়ছোৱাত মহিলাগৰাকীয়ে কামলৈ যাব নোৱাৰিলে তেওঁ নিজৰ কৰ্মসংস্থাপনৰ পৰা বৈতনিক বা অবৈতনিকভাৱে এনে ছুটী ল'ব পাৰে।