ধৰ্ম আৰু দৰ্শন

সকলো প্ৰবন্ধ

• ত্ৰিশূল

  ত্ৰিশূল মানে তিনি শূল, এক ঐশ্বৰিক প্ৰতীক, সাধাৰণতে হিন্দু ধৰ্মৰ অন্যতম প্ৰধান প্ৰতীক হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ই শিৱ দেৱতাৰ সৈতে বেছিকৈ জড়িত আৰু তেওঁৰ চিত্ৰত ইয়াক বহুলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

  ধৰ্ম৩০৬ শব্দ
  

• বাথৌ ধৰ্ম

  বাথৌ ধৰ্ম (बाथौ) বড়ো আৰু কছাৰী সম্প্ৰদায়ৰ জাতিগত ধৰ্ম। বাথৌ নাম (বা = পাঁচ; থৌ = গভীৰ) টোৰ অৰ্থ হৈছে পাঁচটি নীতি। এই ধৰ্মৰ পাঁচটি মূলনীতি হ'ল: বাৰ (বতাহ), অৰ (জুই), হা (পৃথিৱী), দৈ (জল) আৰু অখৰাং (ইথাৰ)। পৰম্পৰাগত ভাৱে

  ধৰ্ম৫০৯ শব্দ
  

• অমৃত

  অমৃত (সংস্কৃত: अमृत, ইংৰাজী: Amrita) এটা সংস্কৃতমূলৰ শব্দ যাৰ অৰ্থ হৈছে "অমৰত্ব"। ভাৰতীয় ধৰ্মৰ ভিতৰত ই এক কেন্দ্ৰীয় ধাৰণা আৰু প্ৰাচীন ভাৰতীয় গ্ৰন্থত ইয়াক প্ৰায়ে সুধা বুলি কোৱা হয়।

  ধৰ্ম২৮২ শব্দ
  

• অৰুণ

  অৰুণ (अरुण) হৈছে সূৰ্যদেৱতাৰ ৰথৰ সাৰথি। অৰুণ শব্দৰ অৰ্থ ৰক্তবৰ্ণ বা পিঙ্গল। বৌদ্ধ আৰু জৈন সাহিত্য আৰু কলাসমূহতো অৰুণৰ চিত্ৰায়ন দেখা পোৱা যায়। তেওঁ গৰুড়ৰ জ্যেষ্ঠ ভ্ৰাতৃ। তেওঁলোক দুয়োজন ঋষি কাশ্যপ আৰু তেওঁৰ পত্নী বিনতাৰ পুত্ৰ।

  ধৰ্ম১৯৫ শব্দ
  

• আল-বাক্বাৰা

  আল-বাক্বাৰা, বৈকল্পিকভাৱে ৰূপান্তৰিত আল-বাক্বাৰাহ (البقرة, ’al-baqarah; lit. "হাইফাৰ" বা "গৰু"), হৈছে কোৰআনৰ দ্বিতীয় আৰু দীঘলীয়া অধ্যায় (ছূৰা)। ইয়াত ২৮৬টা শ্লোক (আয়াত) আছে যিবোৰ "ৰহস্যময় আখৰ" ("মুকাত্তাত") এ.এল.এম-ৰ সৈতে আৰম্ভ হয়।

  ধৰ্ম১,৩৯৫ শব্দ

• এৰিচ

  আৰেছ বা এৰিচ (Ares) হৈছে প্ৰাচীন গ্ৰীকসকলে আৰাধনা কৰা যুদ্ধ আৰু সাহসৰ দেৱতা। তেওঁ দ্বাদশ অলিম্পিয়ানৰ অন্যতম তথা জ্যুচ আৰু হীৰাৰ পুত্ৰ। পৌৰাণিক গ্ৰীক সাহিত্যত এৰিচে যুদ্ধৰ হিংসাত্মক, বিভীষিকাময় আৰু বন্য ৰূপটোক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।

  ধৰ্ম৩৪৯ শব্দ
  

• কল্কি

  কল্কি (कल्कि) বা কলকিন

  ধৰ্ম২৫৮ শব্দ
  

• কৰ্চাইৰা (শ্ৰুতিকথা)

  কৰ্চাইৰা (/kɔːrˈsaɪərə/, প্ৰাচীন গ্ৰীক: Κόρκυρα, ইংৰাজী: Corcyra বা Korkyra) গ্ৰীক শ্ৰুতিকথা অনুসৰি নদী-দেৱতা এছ'পাছ আৰু লেডন নদীৰ নদী-অপেশ্বৰী (নিম্ফ) মেট'পেৰ কন্যা নাইয়াডসকলৰ অন্যতম। তেওঁ বৰ্তমান কৰ্ফু নামেৰে পৰিচিত প্ৰাচীন গ্ৰীক চহৰ আৰু কৰ্কাইৰা দ্বীপৰ ব্যক্তিত্ব আৰু তত্ত্বাৱধায়ক দেৱী।

  ধৰ্ম১৭৯ শব্দ

• জাম্বৱন্ত

  জাম্বৱন বা জাম্বৱন্ত হৈছে মহাকাব্য ৰামায়ণৰ এক চৰিত্ৰ, সেই অনুসৰি তেওঁ ভালুকৰ ঐশ্বৰিক ৰজা, যাক ব্ৰহ্মা দেৱতাই লংকাৰ ৰজা ৰাৱণৰ বিৰুদ্ধে তেওঁৰ হোৱা সংগ্ৰামত ৰামক সহায় কৰিবলৈ সৃষ্টি কৰিছিল।

  ধৰ্ম৩৩৬ শব্দ
  

• জ্ঞান

  জ্ঞান হৈছে তথ্যৰ প্ৰতি সচেতনতা, ব্যক্তি আৰু পৰিস্থিতিৰ সৈতে পৰিচিত হোৱা বা ব্যৱহাৰিক দক্ষতা। তথ্যৰ জ্ঞান, যাক প্ৰস্তাৱনামূলক জ্ঞান বুলিও কোৱা হয়, প্ৰায়ে ন্যায্যতাৰ দ্বাৰা মতামত বা অনুমানৰ পৰা পৃথক প্ৰকৃত বিশ্বাস হিচাপে বৈশিষ্ট্যযুক্ত কৰা হয়।

  ধৰ্ম৫৭৯ শব্দ
  

• তমঃ

  তমঃ (Sanskrit: তমস্ তামাস, আভিধানিক অৰ্থ 'আন্ধাৰ') তিনিটা গুণ (প্ৰৱণতা, গুণ, বৈশিষ্ট্য)ৰ ভিতৰত অন্যতম, যিটো হিন্দু দৰ্শনৰ সাংখ্য দৰ্শনে বিকশিত কৰা দাৰ্শনিক আৰু মানসিক ধাৰণা। বাকী দুটা গুণ হ’ল ৰজঃ (আৱেগ আৰু ক্ৰিয়া) আৰু সত্ত্ব (বিশুদ্ধতা, মঙ্গল)। তমঃ হৈছে জড়তা, নিষ্ক্ৰিয়তা, নিস্তেজতা বা অলসতাৰ গুণ।

  ধৰ্ম২৪৭ শব্দ

• দময়ন্তী

  দময়ন্তী (Damayanti) মহাভাৰতৰ বন পৰ্বত উল্লিখিত প্ৰেম কাহিনীৰ এটাৰ মুখ্য চৰিত্ৰ। তেওঁ বিদৰ্ভ ৰাজ ভীমৰ কন্যা আছিল। বিদৰ্ভ ৰাজ্যৰ ৰাজকুমাৰী দময়ন্তীয়ে নিষাধ ৰাজ্যৰ ৰজা নলৰ সৈতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হৈছিল। ভাৰতীয় ভাষাৰ বহুতো লেখকৰ অন্যান্য হিন্দু গ্ৰন্থতো তেওঁৰ উল্লেখ পোৱা যায়।

  ধৰ্ম৫৪১ শব্দ
  

• পাৰ্চিফোনি

  পাৰ্চিফোনি (Persephone) হৈছে প্ৰাচীন গ্ৰীচৰ এগৰাকী দেৱী। তেওঁ দেৱৰাজ জ্যুচ আৰু ডিমিটাৰৰ কন্যা। তেওঁক কৰি বা কৰা নামেৰেও জনা যায়। জ্যুচৰ অনুমতি সাপেক্ষে পাতালপুৰীৰ অধিপতি হেডিচে হৰণ কৰি নিয়াৰ পিছৰপৰাই পাৰ্চিফোনি সেই ঠাইৰ ৰাণীৰূপে অধিষ্ঠিত হয়।

  ধৰ্ম২২৬ শব্দ
  

• বালি (ৰামায়ণৰ চৰিত্ৰ)

  বালি (वाली), হিন্দু মহাকাব্য ৰামায়ণত কিষ্কিন্ধাৰ ৰজা আছিল। তেওঁ সুগ্ৰীৱৰ জ্যেষ্ঠ ভাতৃ আৰু অংগদৰ পিতৃ, বৃক্ষৰাজৰ জৈৱিক পুত্ৰ তথা তাৰাৰ স্বামী আছিল। তেওঁক বিষ্ণুৰ অৱতাৰ ৰামৰ দ্বাৰা হত্যা কৰা হৈছিল। ত্ৰেতা যুগৰ সময়ত বালি অজেয় আছিল। বালিয়ে ৰাৱণৰ দৰে কেইজনমান মহান যোদ্ধাক পৰাজিত কৰিছিল।

  ধৰ্ম৮৪৭ শব্দ
  

• বিচিত্ৰবীৰ্য

  কুৰুৰাজ শান্তনুৰ পত্নী সত্যৱতীৰ গৰ্ভত বিচিত্ৰবীৰ্য (विचित्रवीर्य, Vichitravirya)-ৰ জন্ম হয়। তেওঁৰ ভাতৃ আছিল চিত্ৰাঙ্গদ।

  ধৰ্ম১৯১ শব্দ

• মহাভাৰতৰ পাত্ৰ

  মহাভাৰত, ভাৰতৰ প্ৰমুখ মহাকাব্য দুখনৰ ভিতৰত অন্যতম।

  ধৰ্ম২,০৫৬ শব্দ

• মাৰ্কণ্ডেয়

  মাৰ্কণ্ডেয় এগৰাকী ঋষি। তেওঁ মৃকাণ্ড ঋষি আৰু তেওঁৰ পত্নী মনস্বিনীৰ পুত্ৰ। মাৰ্কণ্ডেয় পুৰাণত মাৰ্কণ্ডেয় আৰু জৈমিনি নামৰ এজন ঋষিৰ কথোপকথন সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছে। ভাগৱত পুৰাণৰ কেইবাটাও অধ্যায় তেওঁৰ কথোপকথন আৰু প্ৰাৰ্থনাৰ ওপৰত নিবেদিত। মহাভাৰততো তেওঁৰ উল্লেখ আছে।

  ধৰ্ম৭৯৪ শব্দ
  

• মীৰাবাঈ

  মীৰাবাঈ (১৪৯৮-১৫৪৬ খ্ৰীষ্টাব্দ) আছিল কৃষ্ণ-ভক্তি কাব্যধাৰাৰ কবিসকলৰ অন্যতম। ভগৱান কৃষ্ণৰ প্ৰতি তেখেতৰ ভক্তিভাৱ ইমানেই গভীৰ আছিল যে তেখেতে শৈশৱতে ভগৱান কৃষ্ণক নিজৰ আৰাধ্য দেৱতা তথা স্বামীৰূপে স্বীকাৰ কৰিছিল।

  ধৰ্ম২৭৬ শব্দ
  

• শক্তি (দেৱী)

  হিন্দু ধৰ্মত শক্তি (দেৱনাগৰী: शक्ति; আক্ষৰিক অৰ্থ: 'শক্তি, ক্ষমতা, প্ৰচেষ্টা, বল, সামৰ্থ্য') হৈছে সকলো অস্তিত্বৰ অন্তৰ্নিহিত আৰু আধাৰস্বৰূপ "সাৰ্বজনীন শক্তি"। মূলতঃ নাৰীসুলভ বুলি ধাৰণা কৰা শক্তিয়ে পুৰুষ দেৱতাৰ ব্যক্তিত্ব বা শক্তিক বুজায় আৰু প্ৰায়ে হিন্দু দেৱতাৰ পত্নী হিচাপে গণ্য কৰা হয়।

  ধৰ্ম২৮৩ শব্দ
  

• শ্বিণ্ট'

  শ্বিণ্ট (神道) এটি জাপানী ধৰ্ম। গৱেষকে এই ধৰ্মক পূব এছিয়াৰ ধৰ্মসমূহৰ মাজত স্থান দিয়ে। শ্বিণ্ট' ধৰ্মী লোকে সাধাৰণতে এই ধৰ্মক জাপানৰ আদিবাসী ধৰ্ম জ্ঞান কৰে। ই এক প্ৰকৃতিবাদী ধৰ্ম। এই ধৰ্মৰ কোনো কেন্দ্ৰীয় প্ৰশাসক নাই, আৰু শ্বিণ্ট' বিশ্বাসীৰ মাজত ভিন ভিন ধৰণৰ ৰীতি-নীতি দেখা যায়।

  ধৰ্ম৪৩৬ শব্দ
  

• সাবিত্ৰী আৰু সত্যবান

  হিন্দু ধৰ্মত সাবিত্ৰী আৰু সত্যবান (सावित्री আৰু सत्यवान्) এযোৰ কিংবদন্তীমূলক পতি-পত্নী। ইজনে সিজনৰ প্ৰতি প্ৰেম আৰু শ্ৰদ্ধাৰ বাবে তেওঁলোকৰ কাহিনী প্ৰখ্যাত। ৰাজকুমাৰী সাবিত্ৰীয়ে নিৰ্বাসিত ৰাজকুমাৰ সত্যবানক বিয়া কৰাইছিল।

  ধৰ্ম২৭৮ শব্দ
  

• সুমিত্ৰা

  সুমিত্ৰা (सुमित्रा) হৈছে হিন্দু মহাকাব্য ৰামায়ণৰ এক চৰিত্ৰ। সেই অনুসৰি তেওঁ অযোধ্যাৰ ৰজা দশৰথৰ দ্বিতীয় সহধৰ্মিনী আৰু ৰাণী। ৰামায়ণত উল্লেখ কৰা অনুসৰি তেওঁ যমজ সন্তান লক্ষ্মণ আৰু শত্ৰুঘ্নৰ মাতৃ। সুমিত্ৰা শব্দৰ সুৰ অৰ্থ ভাল আৰু মিত্ৰৰ অৰ্থ বন্ধু।

  ধৰ্ম১৬৭ শব্দ
  

• হয়গ্ৰীৱ মাধৱ মন্দিৰ

  হয়গ্ৰীৱ মাধৱ মন্দিৰ (Hayagriva Madhava Temple) অসমৰ কামৰূপ জিলাৰ হাজোত অৱস্থিত এক দেৱালয়। হাজোৰ মণিপৰ্বত নামৰ এটা টিলাৰ ওপৰত এই দেৱালয় অৱস্থিত। বিষ্ণুৰ এক অৱতাৰ "হয়গ্ৰীৱ"ক (ঘোঁৰাৰ মূৰসহ বিষ্ণু) ইয়াত পূজা-অৰ্চনা কৰা হয়। সংস্কৃত ভাষাত 'হয়' মানে 'ঘোঁৰা' আৰু 'গ্ৰীৱ'ৰ অৰ্থ 'ডিঙি'।

  ধৰ্ম২২৭ শব্দ
  

• হেলেন

  হেলেন (প্ৰাচীন গ্ৰীক: Ἑλένη, ৰোমানীকৃত: Helénē) গ্ৰীক শ্ৰুতিকথাত বিশ্বৰ আটাইতকৈ ধুনীয়া বুলি বৰ্ণনা কৰা এগৰাকী মহিলা। হেলেনক ট্ৰয়ৰ হেলেন, বা স্পাৰ্টাৰ হেলেন, আৰু লেটিন ভাষাত হেলেনা বুলিও জনা যায়৷ তেওঁক জিউছ আৰু লেডা বা নেমেছিছৰ কন্যা আৰু ক্লাইটেমনেষ্ট্ৰা, কেষ্টাৰ আৰু পলাক্স, ফিল’ন’, ফ’বি আৰু…

  ধৰ্ম১৮৩ শব্দ
  

• অচাইৰিছ

  অচাইৰিছ (Osiris) হৈছে প্ৰাচীন ইজিপ্টৰ উৰ্বৰতা, কৃষি, পৰলোক, মৃত্যু, পুনৰজীৱন আৰু জীৱনৰ দেৱতা। তেওঁৰ গাৰ বৰণ সেউজীয়া। অচিৰিছক ফাৰাওসকলৰ দৰে কৃত্ৰিম দাড়ি, ভৰিত মামীসমূহ মেৰিওৱা বস্ত্ৰ আৰু এটিফ মুকুটেৰে সৈতে চিত্ৰায়িত কৰা হয়। তেওঁ হাতত হাঁ‌কোটা আৰু ফ্লেইল ধাৰণ কৰে।

  ধৰ্ম৮৯২ শব্দ
  

• অতিকায়

  অতিকায় মহাকাব্য ৰামায়ণৰ এজন দৈত্য চৰিত্ৰ। ৰামায়ণ মহাকাব্যত আতিকায় ৰাৱণ আৰু তেওঁৰ পত্নী মন্দোদৰীৰ পুত্ৰ বুলি উল্লেখ আছে। অৱশ্যে মহাকাব্যখনৰ কিছুমান সংস্কৰণত তেওঁক ৰাৱণৰ দ্বিতীয় পত্নী ধন্যমালিনীৰ পুত্ৰ বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। আতিকয়া মেঘানাদৰ সৰু ভায়েক আছিল আৰু অত্যন্ত শক্তিশালী আছিল।

  ধৰ্ম১৯৬ শব্দ
  

• অম্বা

  অম্বা হৈছে হিন্দু মহাকাব্য মহাভাৰতৰ এক চৰিত্ৰ। সেই অনুসৰি তেওঁ কাশীৰ ৰজা কাশ্যৰ জ্যেষ্ঠ কন্যা আৰু অম্বিকা আৰু অম্বালিকাৰ ভগ্নী। অম্বাক কুৰু ৰাজকুমাৰ ভীষ্মই অপহৰণ কৰিছিল আৰু অম্বাই তেওঁৰ এই দুৰ্ভাগ্যৰ বাবে ভীষ্মক দায়ী কৰিছিল। পিছলৈ ভীষ্মৰ ধ্বংসয়েই অম্বাৰ জীৱনৰ একমাত্ৰ লক্ষ্য হৈ পৰে।

  ধৰ্ম৬৬৬ শব্দ
  

• অহল্যা

  হিন্দু ধৰ্মত, অহল্যা(अहल्या), গৌতম মহৰ্ষিৰ পত্নী। তেওঁক অহিল্যা বুলিও জনা যায়। বহুতো হিন্দু শাস্ত্ৰত উল্লেখ কৰা অনুসৰি ইন্দ্ৰই (দেৱতাৰ ৰজা) তেওঁৰ সতীত্ব নষ্ট কৰিছিল, বিশ্বাসঘাতকতাৰ বাবে তেওঁৰ স্বামীয়ে অভিশাপ দিছিল, আৰু ৰামৰ দ্বাৰা এই অভিশাপৰ পৰা মুক্ত হৈছিল।

  ধৰ্ম৯৬৩ শব্দ
  

• আইচিছ

  আইচিছ (মিচৰীয় ভাষা:Egyp) প্ৰাচীন ইজিপ্ত অৰ্থাৎ মিচৰৰ এগৰাকী দেৱী। প্ৰাচীন ইজিপ্তৰ ধৰ্ম অনুসৰি তেওঁ এগৰাকী প্ৰধান দেৱী আছিল আৰু গ্ৰীক-ৰোমান সভ্যতাৰ সময়ত তেওঁৰ উপাসনাই প্ৰসাৰ লাভ কৰিছিল।

  ধৰ্ম৪০১ শব্দ
  

• আত-তৌবাহ

  আত-তৌবাহ (ٱلتوبة, at-Tawbah; অৰ্থ: অনুতাপ), বৰা'আহ নামেৰেও জনাজাত (براءة, Barāʾah; অৰ্থ: প্ৰত্যাখ্যান), কোৰআনৰ নৱম অধ্যায় (ছূৰা)। ইয়াত ১২৯টা শ্লোক (আয়াত) আছে আৰু ই অন্তিম মদিয়ান ছূৰাৰ ভিতৰত এটা। হিজৰাৰ ৯ চনত মদিনাত তাবুকৰ যুদ্ধৰ সময়ত এই ছূৰাৰ কথা প্ৰকাশ পাইছিল বুলি জানিব পৰা গৈছে।

  ধৰ্ম১,৯৫৪ শব্দ