জ্ঞানপীঠ বঁটা (Jnanpith Award) ভাৰতৰ সৰ্বোচ্চ সাহিত্য-সন্মান। দ্য টাইমচ্ অৱ ইণ্ডিয়া বাতৰিকাকতৰ প্ৰকাশক চাহু জৈন পৰিবাৰৰ দ্বাৰা গঠন কৰা এটা ট্ৰাষ্টৰ দ্বাৰা ভাৰতীয় জ্ঞানপীঠ বঁটা প্ৰদান কৰা হয়।
বঁটা
সংস্কৃত ভাষা ভাষাত জ্ঞানপীঠ শব্দৰ অৰ্থ হ'ল জ্ঞানৰ বেদী। এই বঁটাত আছে নগদ পাঁচ লাখ টকা, এখন মানপত্ৰ আৰু সৰস্বতীৰ এটি ব্ৰঞ্জৰ মূৰ্তি। ১৯৬১ চনত এই বঁটা আৰম্ভ কৰা হয়। ইংৰাজীকে ধৰি ভাৰতৰ সংবিধানৰ অষ্টম অনুসূচীত থকা আধুনিক ভাষাসমূহৰ যিকোনো ভাষাৰ সাহিত্যৰ ক্ষেত্ৰত আগবঢ়োৱা বিশিষ্ট সৃষ্টিশীল কৰ্মৰ বাবে প্ৰতি বছৰে এই বঁটা প্ৰদান কৰা হয়। ১৯৬৫ চনত মালায়লম লেখক জি শংকৰ কুৰুপ-ক প্ৰথম এই বঁটা প্ৰদান কৰা হয়।
১৯৮২ চনৰ আগতে এখন নিৰ্দিষ্ট গ্ৰন্থৰ বাবে এই বঁটা প্ৰদান কৰা হৈছিল যদিও তাৰ পিছৰ পৰা লেখকজনৰ সামগ্ৰিক সাহিত্যকৃতিৰ মূল্যায়ন কৰিহে এই বঁটা প্ৰদানৰ নিয়ম কৰা হয়।
জ্ঞানপীঠ বঁটা প্ৰাপ্তসকল
| বৰ্ষ | বিজয়ী | সাহিত্যকৰ্ম | ভাষা | উৎস |
|---|---|---|---|---|
| ১৯৬৫ | জি শংকৰ কুৰুপ | ওডাক্কুঝল (বাঁহী) | মালয়ালম | |
| ১৯৬৬ | তাৰাশঙ্কৰ বন্দ্যোপাধ্যায় | গণদেবতা | বঙালী | |
| ১৯৬৭ | উমাশংকৰ যোশী | নিশীথা | গুজৰাটী | |
| ১৯৬৮ | সুমিত্ৰানন্দন পন্ত | চিদম্বৰা | হিন্দী | |
| ১৯৬৯ | ফিৰাক গোৰখপুৰী | গুল-এ-নগমা | উৰ্দু | |
| ১৯৭০ | বিশ্বনাথ সত্যনাৰায়ণ | ৰামায়ণ কল্পবৃক্ষশমু (এক সমৃদ্ধ বৃক্ষ: ৰামায়ণ) | তেলুগু | |
| ১৯৭১ | বিষ্ণু দে | স্মৃতি সত্তা ভৱিষ্যৎ | বঙালী ভাষা | |
| ১৯৭২ | ৰামধাৰী সিং দিনকৰ | ঊৰ্বশী | হিন্দী ভাষা | |
| ১৯৭৩ | দত্তাত্ৰেয় ৰামচন্দ্ৰ বেন্দ্ৰে | নাকুতান্তি (চাৰিখন তাঁৰ) | কন্নড় | |
| ১৯৭৩ | গোপীনাথ মহান্তি | মাটিমটাল | ওড়িয়া | |
| ১৯৭৪ | বিষ্ণু সখাৰাম খান্দেকৰ | যযাতি | মাৰাঠী | |
| ১৯৭৫ | আকিলান | চিত্ৰাপ্পাবাই | তামিল | |
| ১৯৭৬ | আশাপূৰ্ণা দেৱী | প্ৰথম প্ৰতিশ্ৰুতি | বঙালী ভাষা | |
| ১৯৭৭ | কে শিবৰাম কৰন্থ | মুকাজ্জিয়া কানাসুগালু (মুকাজ্জিৰ স্বপ্ন) | কন্নড় | |
| ১৯৭৮ | সচ্চিদানন্দ হীৰানন্দ বাৎস্যায়ন 'অজ্ঞেয়' | কিতনি নাও মেঁ কিতনি বাড় (কিমান নাৱত কিমান ঢৌ) | হিন্দী ভাষা | |
| ১৯৭৯ | বীৰেন্দ্ৰ কুমাৰ ভট্টাচাৰ্য | মৃত্যুঞ্জয় | অসমীয়া | |
| ১৯৮০ | এচ কে পোট্টেক্কাট | ওৰু দেসাত্তিন্তে কথা (এখন দেশৰ কথা) | মালয়ালম ভাষা | |
| ১৯৮১ | অমৃতা প্ৰীতম | কাগজ তে ক্যানভাস | পঞ্জাবী | |
| ১৯৮২ | মহাদেৱী বৰ্মা | য়মা | হিন্দী ভাষা | |
| ১৯৮৩ | মাস্তি ভেঙ্কটেশ আয়েঙ্গাৰ | চিক্কাবীৰা ৰাজেন্দ্ৰ | কন্নড় ভাষা | |
| ১৯৮৪ | থাকাজি শিবশঙ্কৰ পিল্লাই | মালয়ালম ভাষা | ||
| ১৯৮৫ | পন্নালাল পেটেল | মানবী নি ভবাই | গুজৰাটী ভাষা | |
| ১৯৮৬ | সচ্চিদানন্দ ৰাউত ৰায় | ওড়িয়া | ||
| ১৯৮৭ | বিষ্ণু বামন শিৰওয়াদকৰ (কুসুমাগ্ৰজ) | মাৰাঠী ভাষা | ||
| ১৯৮৮ | ড॰চি নাৰায়ণ ৰেড্ডী | বিশ্বম্ভৰ | তেলুগু ভাষা | |
| ১৯৮৯ | কাৰ্টুল এন হাইদৰ | আখিৰে সবকে হামসফৰ | উৰ্দু ভাষা | |
| ১৯৯০ | ভি কে গোকাক | ভাৰত সিন্ধু ৰশ্মি | কন্নড় | |
| ১৯৯১ | সুভাষ মুখোপাধ্যায় | বঙালী ভাষা | ||
| ১৯৯২ | নৰেশ মেহতা | হিন্দী ভাষা | ||
| ১৯৯৩ | সীতাকান্ত মহাপাত্ৰ | ওড়িয়া | ||
| ১৯৯৪ | ইউ আৰ আনন্দমূৰ্তি | সংস্কাৰ | কন্নড় | |
| ১৯৯৫ | এম টি বাসুদেবন নায়াৰ | ৰাণ্ডামুজাম (দ্বিতীয় সুযোগ) | মালয়ালম ভাষা | |
| ১৯৯৬ | মহাশ্বেতা দেৱী | বঙালী ভাষা | ||
| ১৯৯৭ | আলি চৰ্দাৰ জাফ্ৰি | উৰ্দু ভাষা | ||
| ১৯৯৮ | গিৰীশ কৰ্ণাড | কন্নড় | ||
| ১৯৯৯ | নিৰ্মল বৰ্মা | হিন্দী ভাষা | ||
| ১৯৯৯ | গুৰদয়াল সিং | পঞ্জাৱী | ||
| ২০০০ | মামণি ৰয়ছম গোস্বামী | অসমীয়া (দ্ব্যৰ্থতা দূৰীকৰণ পৃষ্ঠা) | ||
| ২০০১ | ৰাজেন্দ্ৰ কেশৱলাল শ্বাহ | গুজৰাটী ভাষা | ||
| ২০০২ | জয়কান্তন | তামিল ভাষা | ||
| ২০০৩ | বিন্দা কৰন্দিকৰ | অষ্টদৰ্শন (কবিতা) | মাৰাঠী ভাষা | |
| ২০০৪ | ৰহমান ৰাহি | সভুক সোডা, কালামি ৰাহি ওসিয়া ৰোদে জাৰেন মাঞ্জ | কাশ্মিৰী | |
| ২০০৫ | কুঁয়াৰ নাৰায়ণ | হিন্দী ভাষা | ||
| ২০০৬ | ৰবীন্দ্ৰ কেলকৰ | কোংকণী | ||
| ২০০৬ | সত্যব্ৰত শাস্ত্ৰী | সংস্কৃত ভাষা | ||
| ২০০৭ | ও এন ভি কুৰুপ | মালায়ালাম সাহিত্যলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে | মালয়ালম ভাষা | |
| ২০০৮ | আখলাক মহম্মদ খান 'শাহৰিয়াৰ' | উৰ্দু ভাষা | ||
| ২০০৯ | অমৰকান্ত | হিন্দী ভাষা | ১ | |
| ২০০৯ | শ্ৰীলাল শুক্লা | হিন্দী ভাষা | ১ | |
| ২০১০ | চন্দ্ৰশেখৰ কম্বাৰ | কন্নড় সাহিত্যলৈ কৰা অবদানৰ বাবে | কন্নড় | ১ |
| ২০১১ | প্ৰতিভা ৰায় | ওড়িয়া | ||
| ২০১২ | ৰাভুৰি ভৰদ্বাজ | তেলুগু ভাষা | ||
| ২০১৩ | কেদাৰনাথ সিং | হিন্দী ভাষা | ||
| ২০১৪ | ভালচন্দ্ৰ নেমাডে | মাৰাঠী ভাষা | ||
| ২০১৫ | ৰঘুবীৰ চৌধাৰী | গুজৰাটী ভাষা | ||
| ২০১৬ | শংখ ঘোষ | বঙালী ভাষা | ||
| ২০১৭ | কৃষ্ণা সোব্তি | হিন্দী ভাষা | ||
| ২০১৮ | অমিতাভ ঘোষ | ইংৰাজী | ||
| ২০১৯ | অক্কিতম অচ্যুতম নম্বুথিৰী | মালয়ালম ভাষা | ২ | |
| ২০২০ | নীলমণি ফুকন | অসমীয়া (দ্ব্যৰ্থতা দূৰীকৰণ পৃষ্ঠা) | ৩ | |
| ২০২২ | দামোদৰ মাউজো | কোংকণী | ৩ | |
| ২০২৩ | ৰামভদ্ৰাচাৰ্য † | সংস্কৃত ভাষা | ৪ | |
| ২০২৩ | গুলজাৰ | উৰ্দু ভাষা | ৫ | |
| ২০২৪ | বিনোদ কুমাৰ শুক্লা | হিন্দী ভাষা | ৬ |
বাহ্যিক সংযোগ
- Jnanpith Laureates Official listings Jnanpith Website
- Official Jnanpith Website
- List of winners
- List of award winners in hindi
- List of Jnanpith Award Winners
তথ্যসূত্ৰ
- ↑ Amar Kant, Shrilal Shukla, Kambar win Jnanpith Award. PTI. The Hindu
- ↑ (৩০ নৱেম্বৰ ২০১৯). বহুমুখী প্ৰতিভাৰ মালায়ালম কবি ((অক্কিতম অচ্যুতম নম্বুথিৰী))লৈ ২০১৯ৰ জ্ঞানপীঠ বঁটা. প্ৰাগ নিউজ
- ↑ Benita Fernando. (9 December, 2021). Explained: Who are Nilmani Phookan Jr and Damodar Mauzo, the winners of Jnanpith Award?. The Indian Express
- ↑ (17 February 2024). Gulzar, Sanskrit scholar Rambhadracharya selected for Jnanpith Award. ইণ্ডিয়া এক্সপ্ৰেছ
- ↑ The Hindu. (17 February 2024). Gulzar, Sanskrit scholar Rambhadracharya selected for Jnanpith Award
- ↑ (2025-03-22). Hindi writer Vinod Kumar Shukla selected for 59th Jnanpith award. Deccan Chronicle
উৎস আৰু অনুজ্ঞাপত্ৰ
উৎস: অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া। এই প্ৰবন্ধটো অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ “জ্ঞানপীঠ বঁটা” প্ৰবন্ধৰ সংশোধন ৫৫৭৮৮১ (২৭ নৱেম্বৰ ২০২৫)ৰ পৰা আনি অসমীয়া বিশ্বকোষৰ গাঁথনিলৈ ৰূপান্তৰ কৰা হৈছে। মূল লেখকসকলৰ তালিকা সম্পাদনা-ইতিহাসত উপলব্ধ। পাঠ্য CC BY-SA 4.0।