বিবিধ
অন্যান্য বিষয়, তালিকা আৰু দিন-পঞ্জী · ২,০৪৪ প্ৰবন্ধ
সকলো প্ৰবন্ধ
-
তথ্যপেৰা
তথ্যপেৰা (Infobox) হৈছে ৱিকিত কোনো বিষয়ৰ বিষয়ে তথ্যৰ এটা উপসংহতি সংগ্ৰহ আৰু উপস্থাপন কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা এখন তালিকা বা দস্তাবেজ। ই সুসংগত দস্তাবেজ তথ্যৰ একে বৈশিষ্ট্য মান যোৰসমূহৰ এটা সংহতি। ৱিকিপিডিয়াত তথ্যপেৰায়ে প্ৰবন্ধ এটাৰ বিষয়ে তথ্যৰ সাৰাংশক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।
-
তন্মাত্ৰ
তন্মাত্ৰ (সংস্কৃত: तन्मात्र; tanmātra) হৈছে অতি প্ৰাথমিক, অপৰিব্যক্ত, সূক্ষ্ম “উপাদান” বা “বীজ-গুণ” যাৰ পৰা পাছলৈ স্থূল উপাদানসমূহ (মহাভূত) গঠিত হয়। যি বস্তু আমি ইন্দ্ৰিয়ৰে লক্ষ্য কৰিব পাৰোঁ (ধ্বনি, স্পৰ্শ, ৰূপ, ৰস, গন্ধ), তাৰ “স্থূল বস্তু”ৰ বিপৰীতে, তাৰ আগৰে পৰা থকা অনুভৱৰ কেঁচা সম্ভাৱনা বা…
-
তাছি ছ'জোম
তাছি ছ'জোম (: Tashi ChhozomDzongkha: བཀྲིས་ཆོས་འཛོམས་) এগৰাকী ভূটানী উকীল আৰু আইনবিদ যিয়ে ২০১২ চনত দেশৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ত নিযুক্তি পোৱা প্ৰথমগৰাকী মহিলা হিচাপে পৰিগণিত হয়।২০২৩ চনত ছ'জোমক... ভূটানৰ ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিষদৰ পাঁচজন বিশিষ্ট সদস্যৰ ভিতৰত এজন হিচাপে কাম কৰে।
-
তাপ্তা
তাপ্তা প্ৰাচীন মণিপুৰৰ মেইটেই লোককথাৰ এটা চৰিত্ৰ। সন্তানক শান্ত কৰিবলৈ মাতৃসকলে সৃষ্টি কৰা এটা কাল্পনিক চৰিত্ৰ। ব্যুৎপত্তিগতভাৱে "তাপ্তা" দুটা শব্দৰ সংমিশ্ৰণ: মেইটেই (মণিপুৰী) ভাষাত "তাপ" (মাটিত পানীৰ টোপাল পৰি যোৱাৰ শব্দ) আৰু "তা" (আক্ষৰিক অৰ্থত "পৰি যোৱা")।
-
তামিল ৰন্ধনশৈলী
তামিল ৰন্ধনশৈলী (Tamil cuisine) দক্ষিণ ভাৰতৰ তামিলনাডু আৰু শ্ৰীলংকাৰ দৰে দক্ষিণ এছিয়াৰ অন্যান্য দেশত উৎপত্তি হোৱা এক পাকশৈলী। তামিল চাউল, মাহজাতীয় শস্য, মচুৰ দাইলৰ লগতে মাংসও জনপ্ৰিয়। দুগ্ধজাত উৎপাদন আৰু টেঙা সোৱাদৰ বাবে তেতেলিৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
-
তিতাবৰত খোল বাদনেৰে অভিলেখ
২০১৩ চনৰ ৬ জানুৱাৰীত অসমৰ যোৰহাট জিলাৰ তিতাবৰ ন-আলিৰ কাষৰ সমন্বয় ক্ষেত্ৰত অসমৰ উপৰি বহিঃৰাজ্যৰ ১৪,৮৩৩ জন (পঞ্জীয়নভুক্ত) শিল্পীয়ে খোলবাদ্য পৰিৱেশন কৰাৰ লগতে জাতীয় সংগীত অ’ মোৰ আপোনাৰ দেশ পৰিৱেশন কৰি এক নতুন অভিলেখ সৃষ্টি কৰে।
-
তিনি জ্ঞানী বান্দৰ
তিনি জ্ঞানী বান্দৰ (Three wise monkeys; 三猿) জাপানৰ লোক-সংস্কৃতিত প্ৰচলিত একপ্ৰকাৰৰ প্ৰতীক। তিনিটা জাপানী বান্দৰে তিনি ভিন ভিন ভংগীত থকা এই প্ৰতীকে বেয়া নাচাবা, বেয়া নুশুনিবা, বেয়া নকবা বুজায়।
-
তীস জানুৱাৰী ৰ'ড
তীস জানুৱাৰী ৰ’ড (Hindi: Tees January Marg) বা ত্ৰিশ জানুৱাৰী পথ ভাৰতৰ দিল্লী মহানগৰীৰ লুটিয়েনচ্ দিল্লীত থকা এটি পথ। ইয়াক পূৰ্বতে আলবুকুৰ্ক ৰ’ড বুলি কোৱা হৈছিল। ১৯৪৮ চনৰ ৩০ জানুৱাৰী তাৰিখে দেশৰ হকে মহাত্মাই দিয়া প্ৰাণ বলিদানক স্মৰণ কৰি পথটো ত্ৰিশ (হিন্দীত তীস) জানুৱাৰী নমেৰে নামাঙ্কণ কৰা হৈছিল।
-
তুস্তান দুৰ্গ
তুস্তান (Fortress of Tustan) ৯মৰপৰা ১৬শ শতিকালৈ অস্তিত্ব থকা মধ্যযুগীয় দুৰ্গ-নগৰ আৰু শুল্ক সংগ্ৰহৰ স্থান আছিল। ই কিয়েভান ৰুছৰ এটা শিলাময় প্ৰতিৰক্ষা সমষ্টি আছিল। ইয়াৰ অৱশেষ ইউক্ৰেইনীয় কাৰ্পেথিয়ান পৰ্বতমালাৰ পূব বেস্কিড অঞ্চলত, লভিভ অঞ্চলৰ স্কোলে জিলাত, ইউৰিচ গাঁৱৰ ওচৰত অৱস্থিত।
-
তেজপুৰ কেন্দ্ৰীয় কাৰাগাৰ
তেজপুৰ কেন্দ্ৰীয় কাৰাগাৰ হৈছে ভাৰতৰ অসম ৰাজ্যৰ শোণিতপুৰ জিলাত অৱস্থিত কেন্দ্ৰীয় কাৰাগাৰ। অসম ৰাজ্যৰ ৩১খন কাৰাগাৰৰ ভিতৰত ই অন্যতম। এই কাৰাগাৰখন অসম চৰকাৰৰ কাৰাগাৰ বিভাগৰ অধীনত পৰিচালিত হয়। ১৮৮১ চনত স্থাপন হোৱা এই জেলখন ৰাজ্যৰ অন্যতম প্ৰাচীন কেন্দ্ৰীয় কাৰাগাৰ হিচাপে পৰিচিত।
-
তেজীমলা (ভূত)
অসমৰ লোককথাত তেজীমলা এবিধ বিখ্যাত ভূত। ইয়াক সন্তান জন্ম দিওঁতে মৃত্যু হোৱা এগৰাকী যুৱতীৰ আত্মা বুলি বিশ্বাস কৰা হয় আৰু নদীৰ পাৰত বিচৰণ কৰা বুলি কোৱা হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছত মানুহে নদীৰ পাৰত বগা কাপোৰ পিন্ধা এগৰাকী মহিলাৰ ভূতৰ দৰে মূৰ্তি দেখাৰ খবৰ দিবলৈ আৰম্ভ কৰে।
-
থাপাথলী দৰবাৰ
থাপাথলী দৰবাৰ (নেপালী: थापाथली दरवार) আছিল নেপালৰ ৰাজধানী কাঠমাণ্ডুস্থিত এটা মহল। থাপাথলী শব্দৰ অৰ্থ ‘থাপাসকলৰ নিবাস’। এই দুৰ্গটো প্ৰথমে নয়নসিংহ থাপাই নিৰ্মাণ কৰিছিল যদিও পিছত জঙ্গবহাদুৰ ৰাণাই ইয়াক অধিকাৰ কৰি প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল।
-
থোৰান
থোৰান (ইংৰাজী: Thoran; ) বা উত্তৰ কেৰালাত ইয়াক উপেৰী বুলি কোৱা হয়। এইবিধ হৈছে ভাৰতৰ কেৰালা ৰাজ্যৰপৰা উৎপত্তি হোৱা নাৰিকল মিশ্ৰিত এবিধ শুকান পাচলিৰ ব্যঞ্জন। এই সাধাৰণ ব্যঞ্জনবিধ সাধাৰণতে ভাত আৰু আঞ্জাৰ সৈতে খোৱা হয় আৰু ই কেৰালাৰ পৰম্পৰাগত নিৰামিষ ভোজ সাধ্যাৰো এক অপৰিহাৰ্য অংগ।
-
দক্ষিণ ৰে'লৱে মণ্ডল
দক্ষিণ ৰেলৱে (Southern Railway) ভাৰতীয় ৰেলৱেৰ আঠটা মুখ্য অঞ্চলৰ এটা, যাৰ মুখ্য কাৰ্যালয় চেন্নাইত অৱস্থিত। ই তামিলনাডু, কেৰালা, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল পুডুচেৰীত কাম-কাজ চলায়।
-
দবাৰ খিতাপসমূহ
দবাৰ খিতাপসমূহ দবাৰ খিতাপ হৈছে নিয়ন্ত্ৰক সংস্থাৰ দ্বাৰা নিয়ন্ত্ৰিত আৰু খেলুৱৈসকলক তেওঁলোকৰ প্ৰদৰ্শনৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি প্ৰদান কৰা উপাধি। এনে উপাধি সাধাৰণতে আজীৱন প্ৰদান কৰা হয়। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় দবা সংস্থাই কেইবাটাও উপাধি প্ৰদান কৰে।
-
দমকল
দমকল (Hand pump) হৈছে হাতেৰে চলাই ভূ-গৰ্ভস্থ পানী উলিওৱা এক যন্ত্ৰ; ইয়াৰ সহায়ত মানুহৰ শক্তি আৰু যান্ত্ৰিক সুবিধা ব্যৱহাৰ কৰি তৰল পদাৰ্থ বা বায়ুক এটা ঠাইৰ পৰা আন এটা ঠাইলৈ লৈ যোৱা হয়। বিশ্বৰ প্ৰতিখন দেশতে বিভিন্ন ধৰণৰ ঔদ্যোগিক, সামুদ্ৰিক, জলসিঞ্চন আদিৰ দৰে কামত এইবোৰ বহুলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
-
দলগত কাম
দলগত কাম (teamwork) হৈছে এটা গোটে এক উমৈহতীয়া লক্ষ্যত উপনীত হ'বলৈ বা এটা কাম অতি ফলপ্ৰসূ আৰু কাৰ্যক্ষমভাৱে সম্পূৰ্ণ কৰিবলৈ কৰা সহযোগিতামূলক প্ৰচেষ্টা। এই ধাৰণাটোক এটা দলৰ বৃহত্তৰ কাঠামোৰ ভিতৰত দেখা যায়, যিটো হৈছে এক উমৈহতীয়া লক্ষ্যৰ দিশত একেলগে কাম কৰা আন্তঃনিৰ্ভৰশীল ব্যক্তিৰ এটা গোট।
-
দিপাংকৰ
ভাৰতৰ অসম আৰু পশ্চিমবংগ ৰাজ্যত দিপাংকৰ এটা জনপ্ৰিয় প্ৰদত্ত নাম। সাধাৰণতে পুৰুষ সন্তানক দিয়া এই নামটোৰ মূল বঙালী আৰু অসমীয়া ভাষাত। "দীপাংকৰ" নামটো বাংলা/অসমীয়া দুটা শব্দৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে: "দীপ" অৰ্থাৎ "দীপ" আৰু "অংকৰ" অৰ্থাৎ "ধাৰণ বা কঢ়িয়াই নিয়া"।
-
দিপিকা পল্লিকল
দিপিকা পল্লিকল (: Dipika Pallikal; জন্ম: ২১ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৯১) এগৰাকী ভাৰতীয় পেছাদাৰী স্কোয়াছ খেলুৱৈ। বিশ্ব ৰেংকিঙত শীৰ্ষ ১০ ৰ ভিতৰত স্থান লাভ কৰা প্ৰথমগৰাকী ভাৰতীয় খেলুৱৈ আছিল।
-
দিল্লীৰ নৰ-বানৰ
দিল্লীৰ নৰ-বানৰ ( Monkey-man of Delhi), যাক ফেচ স্ক্ৰেচাৰ বা ক’লা বান্দৰ বুলিও কোৱা হয়, ২০০১ চনৰ মাজভাগত দিল্লীত ঘূৰি ফুৰাৰ খবৰ পোৱা এটা অজ্ঞাত বিজুতি। সমগ্ৰ ঘটনাটোক ভাৰতত গণ হিষ্টেৰিয়াৰ উদাহৰণ হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।
-
দীপা নাৰায়ণ
দীপা নাৰায়ণ (দীপা নাৰায়ণ-পাৰ্কাৰ): Deepa Narayan এগৰাকী সমাজ বিজ্ঞানী যিয়ে চুপ: ব্ৰেকিং দ্য চাইলেন্স এবাউট ইণ্ডিয়াছ উইমেন (Chup: Breaking The Silence About India's Women.)কে ধৰি ১৫খনতকৈও অধিক গ্ৰন্থৰ লেখিকা আৰু সহ-লেখিকা।
-
দুগ্ধ আঁহ
দুগ্ধ বা গাখীৰৰ আঁহ বা দুগ্ধৰ উল হৈছে এজলন, এটা পুনৰ্নিৰ্মিত কৰা প্ৰ’টিন আঁহ যিটো গাখীৰত পোৱা কেছিন প্ৰ’টিনৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি তৈয়াৰ কৰা হয়। দুগ্ধ-কেছিন ভিত্তিক আঁহৰ বাবে কেইবাটাও বাণিজ্যিক নাম আছে, যেনে লানিটাল, ফাইব্ৰ’লেন আৰু আৰালাক।
-
দেউতা ভূত
দেউতা ভূত অসমীয়া লোককথাৰ জনপ্ৰিয় ভূত। ঘৰত খেদি ফুৰা অস্থিৰ আত্মা বুলি কোৱা হয় আৰু পৰিয়ালৰ সদস্যৰ অৱহেলা বা সন্মানহীনতাৰ বাবে মৃত্যু হোৱা ব্যক্তিৰ ভূত বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।
-
দেৰ্জপ্ৰম
দেৰ্জপ্ৰম (ইউক্ৰেইনীয়ান: Держпром) বা গোচপ্ৰম (Госпром) হৈছে ইউক্ৰেইনৰ খাৰ্কিভত অৱস্থিত ফ্ৰিডম স্কোৱাৰত থকা এটা কাৰ্যালয় ভৱন। কনষ্ট্ৰাক্টিভিষ্ট শৈলীত নিৰ্মিত এই ভৱনটো ১৯২৮ চনত সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ পিছত ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ প্ৰথমটো আধুনিক আকাশচুম্বী ভৱন আছিল।
-
দোৱাত
দোৱাত বা সহজকৈ বুজিবলৈ চিয়াঁহীৰ বটল হৈছে প্ৰায়ে কাঁচ, চীনামাটি, ৰূপ, পিতল বা পিউটাৰৰপৰা তৈয়াৰী সৰু জাৰ বা পাত্ৰ, যিটো লিখি থকা ব্যক্তিজনৰ ব্যৱহাৰৰ বাবে সুবিধাজনক ঠাইত চিয়াঁহী ৰখাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
-
ধঁপাত প্ৰতিবাদ
পাৰস্যৰ ধঁপাত প্ৰতিবাদ আছিল কাজাৰ ইৰাণৰ বাৰজন ছিয়া মুছলমানৰ বিদ্ৰোহ। নাছিৰ আল-দিন শ্বাহ কাজাৰে ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যক দিয়া ধঁপাতৰ ৰেহাইৰ প্ৰতিবাদত ১৮৯০ চনত এই বিদ্ৰোহ আৰম্ভ হয়। এই ৰেহাইৰ অধীনত ধঁপাত খেতি, বিক্ৰী আৰু ৰপ্তানিৰ নিয়ন্ত্ৰণ এজন ইংৰাজ মেজৰ জি.এফ. টোলবটক দায়িত্ব দিয়া হৈছিল।
-
ধাতু আৰু অধাতু
মৌলসমূহক সাধাৰণতে প্ৰধানকৈ দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে- ১) ধাতু (উদাহৰণ- লো,কপাৰ,সোন,ৰূপ ইত্যাদি) আৰু
-
ধুলাবাৰী
ধুলাবাৰী হ'ল দক্ষিণ-পূব নেপালৰ কোশী প্ৰদেশৰ ঝাপা জিলাৰ এখন চহৰ। ই মেচিনগৰ পৌৰসভাৰ অংশ। ১৯৯১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি ধুলাবাৰীৰ জনসংখ্যা ১৫,৭৪২ জন।
-
ধৰ্ষণৰ পৰিসংখ্যা
ধৰ্ষণৰ পৰিসংখ্যা (Rape statistics) বুলিলে ধৰ্ষণ আৰু যৌন আক্ৰমণৰ বিভিন্ন কাৰ্যকলাপৰ পৰিসংখ্যাক বুজোৱা হয়। এনে পৰিসংখ্যা সাধাৰণতে শিল্পোন্নত দেশসমূহত উপলব্ধ থাকে আৰু গোটেই বিশ্বত ইয়াক নথিভুক্ত কৰা হয়।
-
নশ্যা শ্বেখ
নশ্যা শ্বেখ ভাৰতৰ পশ্চিম বংগ ৰাজ্যৰ উত্তৰ প্ৰান্তত পোৱা এটা মুছলমান সম্প্ৰদায়। উত্তৰ বাংলাদেশ আৰু অসমৰ গোৱালপাৰা দুয়োখন ঠাইৰে লোকৰ লগত সাংস্কৃতিক আৰু ভাষিক দিশত তেওঁলোকৰ মিল আছে। এই সম্প্ৰদায়ৰ সামান্যসংখ্যক চুবুৰীয়া ৰাজ্য বিহাৰতো দেখা যায়, য’ত তেওঁলোকক বাঙালী শ্বেখ বুলি জনা যায়।