লোককথাৰ জীৱ
২৮ প্ৰবন্ধ
-
ঙি ঙাও খাম
ঙি ঙাও খাম (𑜂𑜣 𑜂𑜰 𑜫 𑜁𑜪,Ngingaokham) বা ফুৰা-লু'ঙ (𑜇𑜥 𑜍𑜡 𑜎𑜤𑜂𑜫) চীনা ড্ৰেগনৰ এটা প্ৰজাতি যি টাই আহোমসকলৰ মাজত প্ৰচলিত এক কিংবদন্তিমূলক জীৱ তথা এক পৰম্পৰাগত প্ৰতীক।পূৰ্বতে আহোম সকলে ড্ৰেগন নৃত্য আৰু ড্ৰেগন নাও খেলো অনুষ্ঠিত কৰিছিল। এই সংস্কৃতিসমুহ চীনত আৰম্ভনি হৈছিল।
-
জলকুঁৱৰী
লোককথা অনুসৰি জলকুঁৱৰী বা জলপৰী বা মৎস্যকন্যা (Mermaid) হৈছে জলভাগত নিবাস কৰা একপ্ৰকাৰৰ জীৱ। দেহৰ নিম্নাংশ ফিছাৰে সৈতে মাছৰ আকৃতিধাৰী জলকুঁৱৰীৰ দেহৰ উৰ্দ্ধাংশ মানৱীৰ। ইউৰোপ, এছিয়া আৰু আফ্ৰিকাৰ বিভিন্ন সংস্কৃতিৰ লোককথাসমূহত জলকুঁৱৰীৰ উপস্থিতি দেখা পোৱা যায়।
-
বৰদৈচিলা
বৰদৈচিলা বা বাৰদৈচিখলা (बारदैसिख्ला, Bordoisila) বৰ্ষাকালত অসমত মৌচুমী বায়ুৰ প্ৰৱেশৰ সময়ত অহা এক ধুমুহা তথা অসমীয়া আৰু বড়ো লোককথাৰ এগৰাকী অপেস্বৰী। অসমীয়া লোককথা অনুসৰি ‘বৰদৈচিলা’ নামৰ অপেস্বৰীগৰাকীয়ে বিহুৰ আগেয়ে নিজৰ মাকৰ ঘৰলৈ খৰখেদাকৈ যাওঁতে বাটৰ সকলোবোৰ বস্তু নষ্ট কৰি যায় যি এই বতাহজাকক…
-
ঘৰ জেউতি
অভিধান মতে, ঘৰ জেউতি মানে ঘৰত থকা উপদেৱতা। অসমৰ লোক কথাত ঘৰ জেউতি বুলিলে ঘৰৰ লক্ষ্মী বুলি মনা হয়। ঘৰ জেউতি এবিধ শান্ত মাইকী ভূত। ই সাধাৰণতে শান্ত মতামানুহৰ ঘৰত থাকে আৰু ই কাৰো অপকাৰ নকৰে। ইয়াৰ সংখ্যা বৰ কম। ৰাতি শুই থকা মানুহৰ গাৰ ওপৰেদি ঘূৰি ফুৰিবলৈ ই ভালপায়।
-
ধনগুলৈ
ধনগুলৈ ( jack-o’-lantern, friar’s lantern, will-o’-the-wisp) পচা বস্তু আদি থকা জেকা ঠাইৰ পৰা ওলোৱা এবিধ বায়ুবাষ্পৰ সংস্পৰ্শত জ্বলি উঠাৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা জুই। পতিত বা পৰিত্যক্ত জলাহভূমিত মাজে মাজে ৰাতি এনে অস্থায়ী অগ্নিশিখা দেখা যায়।
-
ফিনিক্স (কিংবদন্তি)
ফিনিক্স হ'ল মূলতঃ গ্ৰীক লোকগাথাৰ এক অমৰ বা মৃত্যুহীন পক্ষী। এই পক্ষী পুনঃপৌনিকভাৱে পুনৰুজ্জীৱিত হয়। ফিনিক্স সূৰ্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আৰু ইয়াৰ পূৰ্বৱৰ্তী ফিনিক্সৰ ভষ্মৰ পৰা ই নতুন জীৱন লাভ কৰে। কিছুমান কিংবদন্তিৰ মতে যে ই জুইৰ সৃষ্টি কৰি মৃত্যুবৰণ কৰে।
-
হেস্পেৰিড
হেস্পেৰিড (/hɛˈspɛrɪdiːz/; প্ৰাচীন গ্ৰীক: Ἑσπερίδες, ইংৰাজী: Hesperide) গ্ৰীক শ্ৰুতিকথাত বৰ্ণিত সন্ধিয়াৰ আৰু সূৰ্যাস্তৰ সোণালী পোহৰৰ নিম্ফ (nymph; অপেশ্বৰী)৷ এওঁলোকক "সন্ধিয়াৰ কন্যা" বা "পশ্চিমৰ নিম্ফ" বুলিও কোৱা হয়।
-
ইয়ামাবিকো
ইয়ামাবিকো (ইয়ামাহিকোও) জাপানী লোককথাত এজন পৰ্বত দেৱতা, আত্মা আৰু ইয়োকাই; "ইয়ামাবিকো" শব্দটোৱে পাহাৰত হোৱা প্ৰতিধ্বনিকো বুজায়, যাৰ নামেৰে ইয়োকাইৰ নামকৰণ কৰা হৈছে। আক্ষৰিক অৰ্থত এই শব্দটোৰ অৰ্থ হৈছে "পাহাৰীয়া ল'ৰা"। ই হৈছে পৰ্বত বা খাদত হোৱা প্ৰাকৃতিক পৰিঘটনাৰ বাবে দায়ী ইয়োকাই।
-
ঘোঁৰাবাঁক
ঘোঁৰাবাঁক বা বাঁক (Baak) সাধাৰণতে পানীৰ আশে পাশে থাকে বুলি মানুহৰ বিশ্বাস। ঘোঁৰাবাকে মাছ, বেঙ, ভেকুলী আদি খায় যদিও মাছ ইহঁতৰ বেছি প্ৰিয় বুলি জনসমাজত বিশ্বাস আছে। ঘোঁৰাবাঁক সম্পৰ্কে অসমীয়া ভাষাত একাধিক সাধু কথাও আছে। ঘোঁৰাবাকে জন্তু-মানুহ আদি সকলোৰে ৰূপ ল’ব পাৰে।
-
অসমীয়া লোক-সংস্কৃতিত ভূত-প্ৰেত
অসমীয়া লোক-সংস্কৃতিত ভূত-প্ৰেতৰ বিশ্বাস পৃথিৱীৰ অন্যান্য আদিম লোকসমাজৰ দৰেই প্ৰচলিত। অদৃশ্য আৰু ৰহস্যজনক শক্তি সম্বন্ধে প্ৰচলিত এই লোকবিশ্বাস নগৰতকৈ গাঁৱলীয়া সমাজত অধিক। অসমীয়া সমাজত ঘাইকৈ হিন্দু ধৰ্মৰ পৰম্পৰা চলি আহিছে। হিন্দু ধৰ্মত নানা দেৱ-দেৱীৰ পূজা-অৰ্চনা কৰা হয়।
-
কল্পকাহিনীত কথা কোৱা প্ৰাণী
পৌৰাণিক কাহিনী আৰু লোককথা, শিশু সাহিত্য, আধুনিক কমিক বুক আৰু এনিমেটেড কাৰ্টুনত কথা কোৱা জীৱ-জন্তু এটা সাধাৰণ উপাদান। কাল্পনিক কথা কোৱা প্ৰাণীবোৰ প্ৰায়ে নৃগোষ্ঠীয়, মানুহৰ দৰে গুণৰ অধিকাৰী (যেনে: দ্বিপদীৰ ৰূপত খোজ কঢ়া, কাপোৰ পিন্ধা, ঘৰত বাস কৰা)।
-
কোডামা
কোডামা জাপানী লোককথাত গছত বাস কৰা আত্মা। এই শব্দটো এনে গছক বুজাবলৈও ব্যৱহাৰ কৰা হয়, য’ত কথিতভাৱে কোডামা বাস কৰে। ইয়ামাবিকো নামেৰে জনাজাত পৰিঘটনাটো, অৰ্থাৎ যেতিয়া শব্দই পাহাৰ আৰু উপত্যকাত পলমকৈ প্ৰতিধ্বনিত হয়, কেতিয়াবা এই ধৰণৰ আত্মাৰ বাবেই হয় আৰু ইয়াক "কোডামা" বুলিও কোৱা হয়।
-
জ্বৰাসুৰ
জ্বৰা বা জ্বৰাসুৰ হিন্দু লোক-পৰম্পৰাত জ্বৰৰ অধিপতি। তেওঁ বসন্ত-দেৱী শীতলাৰ দাস আৰু কেতিয়াবা পৰিচাৰক।
-
টাউ
দক্ষিণ আমেৰিকাৰ গুয়াৰানি পৌৰাণিক কাহিনীত টাউ হৈছে এটা দুষ্ট আত্মাৰ নাম। যদিও খ্ৰীষ্টান বিশ্বাসত টাউ চয়তানৰ সম্পূৰ্ণ সমাৰ্থক নহয়, উদাহৰণস্বৰূপে, তেওঁক কেতিয়াবা দ্য ইভিল স্পিৰিট বুলিও কোৱা হৈছিল আৰু সেইবাবেই হয়তো তেওঁ নিজেই দুষ্টতাৰ ব্যক্তিত্ব হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল।
-
পৰুৱা (ভূত)
পৰুৱা (Porua) এবিধ খৰতকীয়া স্ত্ৰী জাতীয় অপদেৱতা। তিনি আলি বা চাৰি আলিৰ মূৰত হে পৰুৱাক লগ পোৱা যায়। অকলশৰীয়া ৰাতি পৰুৱাই লগ পালে যাত্ৰীক ডাঠ আন্ধাৰে আৱৰি ধৰে আৰু আচল বাটটো পাহৰাই দিয়ে। তেনেদৰে বাট হেৰুওৱা মানুহক ক্ৰমে মূল বাটৰ পৰা দূৰলৈ লৈ যায়। ৰাতিৰ ৰাতিটো একে ঠাইত ঘূৰাই ফুৰে।
-
হংসকন্যা
হংসকন্যা (Swan maiden) হৈছে কল্পকাহিনীৰ এক জীৱবিশেষ যি মানুহৰ পৰা ৰাজহংস অৰ্থাৎ ৰাজহাঁহৰ ৰূপ ল'ব পাৰে। ৰাজহাঁহৰ চৰ্ম বা পাখিযুক্ত পোচাকেই হৈছে এনে ৰূপ সলনি কৰিব পৰা গুণৰ মূল।
-
আও আও
দক্ষিণ আমেৰিকাৰ পৌৰাণিক কাহিনীৰপৰা অহা এটা দানৱীয় জীৱৰ নাম আও আও। টাউ আৰু কেৰানাৰ অন্যতম অভিশপ্ত পুত্ৰ হিচাপে ই গুয়াৰানি ভাষী সংস্কৃতিৰ ভিতৰত অন্যতম কেন্দ্ৰীয় পৌৰাণিক জীৱ। আও আওক প্ৰায়ে ভেড়াৰ দৰে ভোকাতুৰ জীৱ বুলি বৰ্ণনা কৰা হয় আৰু ইয়াৰ দাঁতৰ বিশাল গোট থাকে।
-
আকেৰ (দেৱতা)
আকেৰ আছিল প্ৰাচীন মিচৰীয় দিগন্তৰ ব্যক্তিত্ব আৰু পৃথিৱী আৰু পাতালৰ দেৱতা, যাক পূব (বাখু) আৰু পশ্চিম (মানু) দিগন্তক পহৰা দিয়া বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।
-
আগুয়াৰা
আগুয়াৰা আমাজন অঞ্চলৰ আভা গুয়াৰানি আৰু চানে পৌৰাণিক কাহিনীত বৰ্ণিত এটা পৌৰাণিক শিয়াল। মৌখিক পৰম্পৰাত আগুয়াৰা ভাষাৰ প্ৰত্যয় টুনপা ('পবিত্ৰ') আৰু ইয়াক আগুয়াৰা-টুনপা বুলি কোৱা হয়।
-
আজাতাৰ
আজাতাৰ ফিনিছ লোককথাত থকা এটা দুষ্ট নাৰী আত্মা। নামটো কেতিয়াবা আজাত্তাৰা বুলিও লিখা হয়।
-
আনি
প্ৰাচীন মিচৰৰ ধৰ্মত আনি বা আনা মিচৰৰ দেৱতা থোথ (Thoth)ৰ বাবে পৱিত্ৰ কুকুৰৰ মূৰ থকা বান্দৰ। ই "চাইনোচেফালাছ বাবুনৰ মিচৰীয় নামসমূহৰ ভিতৰত এটা, যিটো থোথ দেৱতাৰ বাবে পৱিত্ৰ আছিল।" মিচৰীয় হাইৰ'গ্লিফিক শব্দ “বাবুন’’হৈছে jꜥnꜥ, জাৰ্মান শৈলীৰ অনুবাদ লিপিবদ্ধকৰণৰ ৰূপ।
-
আবটু
আবটু (প্ৰাচীন মিচৰীয়: ꜣbḏw) মিচৰৰ পৌৰাণিক কাহিনী অনুসৰি এটা পৱিত্ৰ মাছৰ নাম আৰু অচিৰিছ আৰু মিচৰৰ আদিম শাসকসকলক সমাধিস্থ কৰা ঠাই আবিডোছ চহৰৰ নাম।
-
আবুৰা আকাগো
আবুৰা-আকাগো (জাপানী ভাষাত "তেলৰ শিশু") হৈছে জাপানী শিশু আত্মা বা ভূতৰ এক প্ৰকাৰ। ট’ৰিয়ামা চেকিয়েনৰ মাজভাগৰ ইডো যুগত কঞ্জাকু গাজু জোকু হায়াকিত চিত্ৰিত হোৱা এটা ইয়োকাই, এণ্ডন লেম্পৰ পৰা তেল উলিয়াই লোৱা এটা শিশু আত্মা হিচাপে চিত্ৰণ কৰা হৈছে।
-
কোৰিয়ান ড্ৰেগন
কোৰিয়ান ড্ৰেগন হৈছে কোৰিয়াৰ লোকগাথা আৰু লোকসংস্কৃতিৰ এক কিংবদন্তিমূলক জীৱ। এই ড্ৰেগনৰ আকৃতিয়ে চীনা ড্ৰেগনৰ লগতে পূব এছিয়াৰ বিভিন্ন ড্ৰেগনসমূহৰ সৈতে ইয়াৰ সম্পৰ্কক প্ৰতিফলিত কৰে। ড্ৰেগনক বহুদিনৰ পৰাই দুৰ্যোগ আৰু দুষ্ট আত্মাক দূৰ কৰা শুভ জীৱ হিচাপে সন্মান প্ৰদৰ্শন কৰি অহা হৈছে।
-
চাতোৰী(লোককথা)
জাপানী লোককথাত চাতোৰী ( "চেতনা") হৈছে মন-পঢ়া বান্দৰৰ দৰে এক দানৱ ("yōkai"), যি হিডা আৰু মিনো (বৰ্তমান গিফু প্ৰিফেকচাৰ)ৰ পৰ্বতীয়া ঠাইত বাস কৰে বুলি কোৱা হয়।
-
বাছান (পৌৰাণিক কথা)
বাছানক বিকল্পভাৱে বাছাবাছা বা ইনুহু বুলি কোৱা হয়, জাপানী পৌৰাণিক কাহিনী আৰু লোককথাৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা চৰাইৰ দৰে এটা জীৱ আৰু ইয়াক তাকেহাৰা শ্বুনচেনৰ ইহন হ্যাকু মনোগাটাৰী আৰু গাজু হায়াকি য়াগ্যত চিত্ৰিত কৰা হৈছে।
-
বাবা য়াগা
বাবা য়াগা হৈছে স্লাভিক লোককথাৰ এটা ৰহস্যময় বা অস্পষ্ট চৰিত্ৰ বা একে নামৰ তিনি ভগ্নীৰ ভিতৰত এগৰাকী যাৰ দুটা বিপৰীত ভূমিকা আছে। কিছুমান চিত্ৰত তেওঁক এগৰাকী বিকৃত বা হিংস্ৰ চেহেৰাৰ বুঢ়ী বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে যিয়ে শিশুক ভাজি খায়, আনহাতে আন কিছুমানত তেওঁক এগৰাকী ধুনীয়া বুঢ়ী, যিয়ে নায়কক সহায় কৰে।
-
মানুহ খোৱা গছ
মানুহ খোৱা গছ (Man Eating Plant) হৈছে এক প্ৰকাৰৰ কিংবদন্তিনিৰ্ভৰ মাংসভোজী উদ্ভিদ বা গছ; যি মানুহ বা আন ডাঙৰ প্ৰাণীক হত্যা কৰি সেইবোৰক ভক্ষণ কৰিব পৰাকৈ বৃহৎ। মানুহ খোৱা গছ-সম্বন্ধীয় এনে বিভিন্ন জনশ্ৰুতি আৰু কাল্পনিক কাহিনী সমগ্ৰ বিশ্বতে শ্ৰুতিগোচৰ হয়।
