কলা আৰু সংস্কৃতি
চলচ্চিত্ৰ, সংগীত, নৃত্য, উৎসৱ আৰু লোক-ঐতিহ্য · ২,৮৪৭ প্ৰবন্ধ
সকলো প্ৰবন্ধ
-
তিহাৰ
তিহাৰ (तिहार) নেপাল আৰু বৃহৎসংখ্যক নেপালী লোক বাস কৰা ভাৰতীয় ৰাজ্য চিক্কিম আৰু বিশেষকৈ পশ্চিমবংগৰ দাৰ্জিলিং আৰু কালিম্পঙত পালন কৰা হয়। ইয়াক দীপাৱলী, য়মপঞ্চক বা স্বন্তী নামেৰেও জনা যায়।
-
দাগ (চলচ্চিত্ৰ)
দাগ ২০০১ চনত মুক্তি লাভ কৰা এখন ৰোমাণ্টিক ৰহস্যধৰ্মী ছবি। বিশিষ্ট পৰিচালক মুনিন বৰুৱাই চলচ্চিত্ৰখন পৰিচালনা কৰিছিল আৰু প্ৰযোজনা কৰিছিল নীলোৎপল চৌধুৰীয়ে। সংগীত পৰিচালনা আছিল জুবিন গাৰ্গৰ। ছবিখনৰ মুখ্য ভূমিকাত অভিনয় কৰিছিল তপন দাস, যতীন বৰা, অনুৰূপা পাঠক আৰু বিষ্ণু খাৰঘৰীয়াই।
-
দিহানাম
দিহানাম অসমৰ শংকৰী সংগীতৰ অন্তৰ্গত এবিধ বিশেষ সংগীতশৈলী। শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ আৰু মাধৱদেৱৰ দ্বাৰা ৰচিত অন্যান্য ঘোষা-কীৰ্তনৰ দৰেই দিহানামসমূহতো ভগৱানৰ গুণ-নাম-মহিমা কীৰ্তন কৰা হয়। দিহানাম শংকৰদেৱৰ পৰৱৰ্তী কালৰ এক অৱদান হিচাপে অনুমান কৰা হয়।
-
দেউল
ফাকুৱাৰ লগত জড়িত অসমৰ অন্যতম উৎসৱ হ'ল দৌল উৎসৱ। বৰপেটাৰ স্থানীয় ভাষাত এই উৎসৱক দেউল বোলা হয়। বৰদোৱাত মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱে দৌলোৎসৱৰ সূচনা কৰিছিল যদিও বৰপেটা ধামত ১৫১৮ শকত বৰপেটা সত্ৰৰ মথুৰা দাস বুঢ়া আতাই প্ৰথমবাৰৰ বাবে ইয়াক প্ৰচলন কৰে। সেই দিনাৰ পৰা পৰম্পৰাগভাৱে ইয়াক পালন কৰি অহা হৈছে।
-
নাগাৰা
নাগাৰা হৈছে সৰু দবা আকৃতিৰ এবিধ থলুৱা অনৱদ্ধ বা আনব্ধ বাদ্য। অঞ্চলভেদে নাগাৰাক নেগেৰা বুলিও কোৱা হয়। অনৱদ্ধ বা আনব্ধ বাদ্য এইবোৰ বাদ্যযন্ত্ৰক কোৱা হয়, যিবোৰ মাটি, কাঠ, বাঁহ অথবা ধাতুৰ খোলা সাজি সেই খোলাটোৰ এমুখ বা দুইমুখ জন্তুৰ ছালেৰে বন্ধ কৰি বাদন কৰা হয়। নাগাৰাও এনে এবিধ বাদ্য।
-
প্ৰতিধ্বনি (চলচ্চিত্ৰ)
প্ৰতিধ্বনি ( Pratidhwani) ১৯৬৪ত মুক্তিলাভ কৰা এখন ক’লা-বগা অসমীয়া ছবি। সঙ্গীতমধুৰ এই ছবিখনৰ পৰিচালনা, প্ৰযোজনা আৰু সঙ্গীত আছিল ড° ভূপেন হাজৰিকাৰ। মূল চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল পবিত্ৰ বৰকটকী আৰু ইভা আচাৱে। এই ছবিখনক ইভা আচাওৰ অভিনয় জীৱনৰ মাইলৰ খুটি বুলি গণ্য কৰা হয়।
-
প্ৰাগ নিউজ
প্ৰাগ নিউজ (Prag News) এটা ২৪ ঘণ্টীয়া অসমীয়া নিউজ চেনেল। এই চেনেলটোৱে বহু সময়তে ভ্ৰান্ত তথ্য আৰু ভুৱা খবৰ প্ৰচাৰ কৰাৰ বাবে সমালোচিত হৈছে। এই চেনেলটো ২০০১ চনৰ ৪ মাৰ্চ তাৰিখে কেবল-ভিত্তিক টেলিভিছন চেনেল হিচাপে আৰম্ভ হৈছিল।
-
বনঘোষা
বনঘোষা উন্মাদ যৌৱনৰ গীতিব্যঞ্জক অভিব্যক্তি। বনঘোষা পুৰণি কালৰে পৰা অসমত চলি অহা গীত। বিহুগীত আৰু বনঘোষা এই গীত দুটিৰ মাজত পাৰ্থক্য আছে। য’ত বনৰীয়া প্ৰকৃতিৰ প্ৰেমৰ সোৱাদ আছে; যত আছে হাবিয়লীয়া গাঁৱলীয়া ডেকাৰ গাভৰুৰ প্ৰতি ভালপোৱাৰ সংবেদন আৰু মিলনৰ আকাংক্ষা।
-
ভাৰতৰ সংস্কৃতি
ভাৰতৰ সংস্কৃতি হৈছে ভাৰতবাসীৰ জীৱন ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়া। ভাৰতৰ ভাষা, ধৰ্ম, নৃত্য, সংগীত, স্থাপত্য, সাজ-পাৰ, আৰু খাদ্যভাস দেশখনৰ বিভিন্ন অঞ্চলত বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ দেখা পোৱা যায়।
-
যক্ষগণ
যক্ষগণ (Yakshagana) হৈছে দক্ষিণ কানাড়া, উডুপি, উত্তৰ কানাড়া, শিমোগা আৰু চিকমাগালুৰ জিলাৰ পশ্চিম অংশত, কৰ্ণাটক ৰাজ্যৰ আৰু কেৰালাৰ কাছাৰগোড জিলাত বিকশিত হোৱা এক পৰম্পৰাগত থিয়েটাৰ যি নৃত্য, সংগীত, সংলাপ, সাজ-পোছাক, মেক-আপ আৰু এক অনন্য শৈলী আৰু ৰূপৰ মঞ্চ-নিৰ্ভৰ কৌশল।
-
লক্ষ্মী-পূজা
লক্ষ্মী-পূজা (लक्ष्मी पूजन) হিন্দু ধৰ্মাৱলম্বীসকলে পালন কৰা দেৱী লক্ষ্মীৰ প্ৰতি উছৰ্গিত পূজা। হিন্দু দিনপঞ্জী বিক্ৰম সংগবতৰ মতে কাৰ্তিক মাহৰ অমাৱস্যা তিথিত লক্ষ্মীপূজা অনুষ্ঠিত কৰা হয়।
-
শোণিত কুঁৱৰী
শোণিত কুঁৱৰী এখন মূলতঃ এখনি পৌৰাণিক আখ্যানমূলক ৰোমাণ্টিক নাট। এইখন জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা বিৰচিত প্ৰথম পূৰ্ণাংগ নাট। ১৯১৭ চনত চৈধ্য বছৰ বয়সত লিখি উলিওৱা এই নাটকখনত মুঠ পাঁচটা অংক আছে।
-
শ্ৰুতি (সংগীত)
শ্ৰুতি বা শ্ৰুতি (ɕrʊtɪ) হৈছে সুৰৰ আটাইতকৈ সৰু ব্যৱধান যিটো মানুহৰ কাণে চিনাক্ত কৰিব পাৰে আৰু এজন গায়ক বা সংগীতৰ যন্ত্ৰই উৎপন্ন কৰিব পাৰে। এই ধাৰণাটো প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগীয় সংস্কৃত গ্ৰন্থ যেনে নাট্য শাস্ত্ৰ, দত্তিলম, বৃহদ্দেশী, আৰু সংগীত ৰত্নাকৰত পোৱা যায়।
-
সংস্কাৰ
সংস্কাৰ (Sanskar) ১৯৯৭ চনত মুক্তি পোৱা এখন ৰঙীন অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ। মামণি ৰয়চম গোস্বামীৰ একে নামৰ গল্পৰ আধাৰত এচ বি পিকচাৰ্ছৰ বেনাৰত নিৰ্মাণ কৰা, আৰু ৰঞ্জিত দাস পৰিচালিত এই ছবিখন চিত্ৰগৃহত মুক্তি দিয়া হোৱা নাছিল। মূল ভূমিকাত আছিল বিষ্ণু খাৰঘৰীয়া আৰু পূৰবী শৰ্মা।
-
সমৰ কলা
সমৰ কলা (Martial Arts) শব্দটো বৰ্তমান বিশ্বৰ ক্ৰীড়া জগতত বিস্তৃতি লাভ কৰিছে। সমৰ কলা বা যুদ্ধ কলা বুলিলে প্ৰদৰ্শনীমূলক বা প্ৰতিযোগিতামূলক যুদ্ধ কলা বা সমৰ কৌশলক বুজায়।
-
হুঁচৰি
হুঁচৰি অসমৰ ৰঙালী বিহু বা বহাগ বিহুৰ এক অবিচ্ছেদ্য লোক-সাংস্কৃতিক পৰম্পৰা। ই অসমীয়া লোকসংগীত আৰু লোকাচাৰৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংগ। বহাগ বিহুৰ সময়ত একোটা গাঁৱৰ ডেকা, যুৱক আৰু বহু ঠাইত বয়োজ্যেষ্ঠসকলেও একেলগে ঢোল, পেঁপা, গগনা, তাল, টকা, বাঁহী আদি বাদ্যযন্ত্ৰ লৈ দল বান্ধি ঘৰে ঘৰে গৈ হুঁচৰি গায়।
-
ৰাখীবন্ধন
ৰাখীবন্ধন (Raksha Bandhan) ভাৰতৰ এটা উৎসৱ। হিন্দু, জৈন, শিখ আদি সকলোৱে ৰাখীবন্ধন উৎসৱটি পালন কৰে। হিন্দু পঞ্জিকা অনুসৰি শাওণ মাহৰ পূৰ্ণিমা তিথিতে এই উৎসৱ উদযাপিত হয়। এই দিনটোত বায়েকে অথবা ভনীয়েকে তেওঁৰ ককায়েক বা ভায়েকৰ হাতত ৰাখী নামৰ এডাল সূতা বান্ধি দিয়ে।
-
অসমৰ জাতীয় গীত
অ’ মোৰ আপোনাৰ দেশ অসমৰ জাতীয় সংগীত। লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাই ৰচনা কৰা কবিতাসমূহৰ ভিতৰত ই এক অন্যতম কবিতা। অসমৰ জাতীয় সংগীতটোৰ মূল কথাখিনি "মোৰ দেশ" নামেৰে ১৯১০ চনৰ মে' মাহৰ বাঁহীত (শ্ৰী কৃপাবৰ বৰুৱা ছদ্মনামত) আৰু ১৯১৩ চনত 'কদমকলি' পুথিত লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাই প্ৰকাশ কৰিছিল।
-
অসমৰ লোকবাদ্য
অসমীয়া সংস্কৃতিৰ বিভিন্ন উৎসৱ-পাৰ্বণ, নৃত্য-গীত আদিৰ সৈতে পৰম্পৰাগতভাৱে সংগত কৰা বাদ্যযন্ত্ৰসমূহক অসমৰ লোকবাদ্য আখ্যা দিয়া হয়। সাঁচিপাতৰ পুথিবোৰত বাদ্যযন্ত্ৰৰ উল্লেখ আছে। পুৰণি বুৰঞ্জীত পঞ্চশব্দৰ বিৱৰণ আছে। শংখ, মৃদংগ, পাখোৱাজ, দুন্দুভি আৰু ঢোল এই পাঁচোটাক একেলগে পঞ্চশব্দ বোলে।
-
আলি আঃয়ে লৃগাং
আলি আঃয়ে লৃগাং (ইংৰাজী: Ali Aye Ligang) হৈছে অসমৰ মিচিং জনগোষ্ঠীৰ লোকসকলৰ এক কৃষি ভিত্তিক উৎসৱ। প্ৰত্যেক বছৰৰ ফাগুন মাহৰ প্ৰথমটো বুধবাৰে এই উৎসৱ পালন কৰা হয়। বুধবাৰটোক মিচিংসকলে অতি শুভ আৰু লখিমী বুলি বিবেচনা কৰে। এই দিনটোৰ পৰাই তেওঁলোকে আহুধানৰ বীজ সিঁচিবলৈ আৰম্ভ কৰে।
-
এণ্টনী মোৰ নাম (চলচ্চিত্ৰ)
এণ্টনী মোৰ নাম ১৯৮৬ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এখন এক্সন আৰু ৰহস্য ধৰ্মী অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ। এই চলচ্চিত্ৰখন নিপ বৰুৱাই পৰিচালনা কৰিছিল। শইকীয়া এণ্টাৰপ্ৰাইজৰ বেনাৰত ছবিখন প্ৰযোজনা কৰিছিল ধৰ্মকান্ত শইকীয়াই।
-
কামৰূপী লোকগীত
কামৰূপী লোকগীত বুলিলে প্ৰাচীন কামৰূপক কেন্দ্ৰ কৰি অসমত যিবোৰ লোক-সংগীত প্ৰচলিত হৈছিল বা বৰ্তমানত চৰ্চা চলিছে সেইবোৰ লোকগীতকে মূলতঃ কামৰূপী লোক-গীতৰ আধাৰত ধৰা হয়৷ তাৰে ভিতৰত ধৰ্মীয় দিশ আৰু সাধাৰণ গ্ৰাম্য জনগণৰ স্বাভাৱিক জীৱনতো প্ৰকাশ পোৱাকৈ কিছুমান বিষয়বস্তু নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে।
-
গমক
গমক (হিন্দী: गमक / উৰ্দু: گمک) (ইয়াক গমকম বুলিও লিখা হয়) উত্তৰ আৰু দক্ষিণ ভাৰতীয় শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ পৰিৱেশনত ব্যৱহৃত অলংকৰণক বুজায়। গমকক এটা নোটৰ ওপৰত বা দুটা নোটৰ মাজত কৰা অলংকৰণ হিচাপে বুজিব পাৰি। বৰ্তমানৰ কৰ্ণাটকী সংগীতত কমেও পোন্ধৰ ধৰণৰ অলংকৰণ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
-
চীনা ভাৱচিত্ৰ
চীনা ভাৱচিত্ৰ বা হাঞ্জি (সৰলীকৃত চীনাত: 汉字, পৰম্পৰাগত চীনাত: 漢字, পিন্যিনত: hànzì, "হান আখৰ") চীনা ভাষা আৰু আন কিছুমান ভাষা লিখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা ভাৱযুক্ত চিত্ৰ বা আখৰ। এই ভাৱচিত্ৰ আন আন পূব এছিয়াৰ ভাষা লিখিবলৈয়ো ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
-
চেলেং
চেলেং বা চেলেং চাদৰ শৰীৰৰ ওপৰ অংশত পৰিধান কৰা এবিধ অসমীয়া পৰম্পৰাগত বস্ত্ৰ। সাধাৰণতে দেহৰ সন্মুখৰ ফালে এটা অংশ ৰাখি লৈ বাঁও কান্ধেৰে পিঠিৰ ফালে চেলেঙৰ আনটো অংশ ওলোমাই লোৱা হয়। অসমীয়া সংস্কৃতিত চেলেং চাদৰক এক সন্মানীয় সাজৰূপে গণ্য কৰা হয়। চেলেঙসমূহ সাধাৰণতে পাট বা কপাহী সূতাৰে তৈয়াৰ কৰা হয়।
-
জেতুকা পাতৰ দৰে (চলচ্চিত্ৰ)
জেতুকা পাতৰ দৰে (Enchanting, Challenging... The Life) হৈছে, ২০১১ চনৰ ১৯ আগষ্ট তাৰিখে মুক্তি লাভ কৰা এখন অসমীয়া বোলছবি। 'ছবিখনৰ পৰিচালক যদুমণি দত্ত। চৈয়দ আব্দুল মালিকৰ একে নামৰ উপন্যাসৰ ওপৰত আধাৰিত এই বোলছবিখনে ৫৮-তম ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ পুৰস্কাৰৰ শ্ৰেষ্ঠ অসমীয়া ছবিৰ সন্মান লাভ কৰিছিল।
-
ঢেঁকী
ঢেঁকী হৈছে চাউল, মচলা আদি গুৰি কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা এবিধ কাঠৰ আহিলা। অসমত অতীজৰে পৰা ঢেঁকীৰ প্ৰচলন হৈ আহিছে। অসমীয়াৰ লগতে বিভিন্ন অইন বহুতো জাতি জনজাতিৰ লোকেও ঢেঁকী ব্যৱহাৰ কৰা দেখা যায়। অসমৰ বাদেও ইয়াৰ দাঁতি কাষৰীয়া ৰাজ্য পশ্চিম বংগ আৰু বাংলাদেশতো ইয়াৰ ব্যাপক প্ৰচলন দেখা যায়।
-
তিনতাল
তিনতাল (বিকল্পভাৱে তিনতাল, তীনতাল, বা তিনতাল বানান কৰা হয়, আৰু ইয়াক ত্ৰিতাল বুলিও কোৱা হয়; হিন্দী: तीन ताल) হৈছে হিন্দুস্তানী সংগীতৰ সৰ্বাধিক সাধাৰণ তাল, আৰু ই দ্ৰুত (দ্ৰুত তাল)ৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ই সমমিতিক আৰু এটা অতি সৰল ছন্দময় গঠন উপস্থাপন কৰে যাৰ ওপৰত এটা প্ৰদৰ্শন ৰখা হ’ব পাৰে।
-
পূবেৰুণ (চলচ্চিত্ৰ)
পূবেৰুণ (Puberun) ১৯৫৯ চনত মুক্তি লাভ কৰা আৰু বাংলা ছবিৰ পৰিচালক প্ৰভাত মুখাৰ্জীৰ দ্বাৰা পৰিচালিত এখন অসমীয়া কথাছবি। ১৯৫৯ত ছবিখনে শ্ৰেষ্ঠ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ বঁটা ৰাষ্ট্ৰপতিৰ ৰূপৰ পদক লাভ কৰে। পূবেৰুণ ১৯৬০ চনৰ জুলাই মাহত অনুষ্ঠিত বাৰ্লিন চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছিল।
-
পোংগল
পোংগল (பொங்கல், ) অথবা থাই পোংগল (தைப்பொங்கல்) দক্ষিণ ভাৰতৰ ঘাইকৈ তামিল হিন্দুসকলে উদযাপন কৰা কৃষিভিত্তিক উৎসৱ। তামিল দিনপঞ্জীৰ থাই মাহৰ প্ৰথম দিনা সাধাৰণতে ইংৰাজী জানুৱাৰী মাহৰ ১৪/১৫ তাৰিখে পোংগল উদযাপন কৰা হয়। এই উৎসৱ সূৰ্য দেৱতাৰ প্ৰতি ধন্যবাদ জনাবলৈ পালন কৰা হয়।
