ভাষা আৰু সাহিত্য
গ্ৰন্থ, কবিতা, উপন্যাস, ভাষা আৰু লিপি · ১,৫৩৪ প্ৰবন্ধ
সকলো প্ৰবন্ধ
-
জ্ঞানদাভিৰাম বৰুৱা
জ্ঞানদাভিৰাম বৰুৱা (Gyandabhiram Baruah) অসমৰ এজন লেখক, শিক্ষাবিদ আৰু অভিনেতা। ভেনিচৰ সাউদ, পঞ্চৰত্ন, দদাইৰ পঁজা আদি বিভিন্ন গ্ৰন্থেৰে তেখেতে অসমীয়া সাহিত্যলৈ বৰঙণি আগবঢ়াই গৈছে। ১৯১৪ চনত গুৱাহাটীত আইন মহাবিদ্যালয় স্থাপন হোৱাৰ পিছত তেখেতে তাৰ অধ্যক্ষ নিযুক্ত হৈছিল।
-
প্ৰজ্ঞাৰ সাধনা
প্ৰজ্ঞাৰ সাধনা(Progyar Sadhona) হৈছে অসমীয়া সাহিত্যিক, সাংবাদিক, সমালোচক, কবি, গল্পকাৰ হোমেন বৰগোহাঞিৰ এখন প্ৰবন্ধ সংকলন। সংকলনখন মুঠ ২৪ টা প্ৰবন্ধ সম্বলিত। ১৯৯৪ চনৰ মে' মাহত ষ্টুডেণ্টচ ষ্ট'ৰচ প্ৰকাশনৰ পৰা পোন প্ৰথমে প্ৰকাশ হোৱা গ্ৰন্থখনৰ মূল্য আছিল ৪০ টকা।
-
ফকৰা যোজনা
ফকৰা-যোজনা (ইংৰাজী: Assamese Proverb) হৈছে অসমীয়া ভাষাত প্ৰবাদৰূপে ব্যৱহৃত চিৰন্তন সাধাৰণ জ্ঞানৰ শিক্ষা, যাক সাধাৰণতে সাধাৰণ অসমীয়া গঞা ৰাইজে বুজি পাবৰ কাৰণে সৰল ভাষা, প্ৰতীক আৰু ছন্দ ব্যৱহাৰ কৰি আকৰ্ষণীয় ৰূপত প্ৰকাশ কৰা হয়। ফকৰা- যোজনাবোৰ দৈনন্দিন কথা-বতৰাত প্ৰায়ে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
-
ভাৰতীয় ভাষা
ভাৰতৰ ভাষাসমূহ বহুতো ভাষা পৰিয়ালত বিভক্ত, যাৰ ভিতৰত মুখ্য দুটা হৈছে ইণ্ডো-আৰ্য ভাষা (ভাৰত-আৰ্য ভাষা বুলিও কোৱা হয়)—যি ৭৮.০৫% ভাৰতীয়ই কোৱা ভাষাসমূহৰ অন্তৰ্গত; আৰু দ্ৰাবিড় ভাষা—যি ১৯.৬৪% ভাৰতীয়ই ব্যৱহাৰ কৰে। এই দুয়োটা পৰিয়ালক একেলগে কেতিয়াবা ইণ্ডিক ভাষা পৰিয়াল বুলিও কোৱা হয়।
-
মালিতা
মালিতা ( Ballad) পদ্যৰ এটা প্ৰকাৰ, প্ৰায়ে সাংগীতিক লয়যুক্ত একোটা আখ্যান। বেলাড মধ্যযুগীয় ফৰাচী chanson balladée বা ballade ৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে, যি মূলতঃ "নৃত্য গীত" বুজাইছিল। মধ্যযুগৰ শেষৰ ফালৰ পৰা ১৯ শতিকালৈকে ব্ৰিটেইন আৰু আয়াৰলেণ্ডৰ জনপ্ৰিয় কবিতা আৰু গীতৰ বিশেষ বৈশিষ্ট্য আছিল বেলাড।
-
ৰাভা ভাষা
ৰাভা ভাৰতৰ চীনা-তিব্বতীয় ভাষা পৰিয়ালৰ ভাষা। ৰাভা জনগোষ্ঠীৰ লোকে এই ভাষা ব্যৱহাৰ কৰে। ৰাভা জনগোষ্ঠী অসমৰ ভৈয়ামৰ জনজাতিসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। অসমৰ গোৱালপাৰা জিলা, কামৰূপ জিলা আৰু দৰং জিলাত মূলতঃ এওঁলোকৰ বসতি। তদুপৰি ভাৰতৰ পশ্চিম বংগ আৰু মেঘালয় ৰাজ্যতো ৰাভা জনগোষ্ঠীৰ লোকে ৰাভা ভাষা কয়।
-
আন্তৰ্জাতিক ধ্বনিবিজ্ঞানৰ বৰ্ণমালা
আন্তৰ্জাতিক ধ্বনিবিজ্ঞানৰ বৰ্ণমালা বা আই-পি-এ (International Phonetic Alphabet) এটা ধ্বনিবিজ্ঞানৰ সংকেতৰ বৰ্ণমালা পদ্ধতি যি প্ৰধানকৈ লেটিন লিপিৰ আধাৰত নিৰ্মিত। ইয়াক ১৯ শতিকাৰ শেষৰ ফালে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ধ্বনি সংস্থাই লিখিত ৰূপত বাক্যৰ শব্দৰ মানক উপস্থাপন হিচাপে উদ্ভাৱন কৰিছিল।
-
জন গণ মন
জন গণ মন (जन गण मन) হৈছে ভাৰতবৰ্ষৰ জাতীয় সংগীত। এই গীতটো বঙালী ভাষাত ৰচিত যদিও ইয়াত সংস্কৃত শব্দহে বেছিকৈ ব্যৱহাৰ হৈছে। ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰ ৰচিত এই গীতটোৰ ৰচনাকাল জনা নাযায়। ১৯১১ চনত ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ এখন সভাত পোন প্ৰথমবাৰৰ বাবে এই গীতটো গোৱা হয়।
-
ব্ৰজাৱলী ভাষা
মহেশ্বৰ নেওগ, সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মা প্ৰমুখ্যে গৱেষক পণ্ডিতসকলৰ মত অনুসৰি ব্ৰজাৱলী ভাষা অসম পঞ্চদশ-ষোড়শ শতাব্দীত মহাপুৰুষ শঙ্কৰদেৱৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত আৰু ব্যৱহৃত এক ধৰণৰ সাহিত্যিক ভাষা বিশেষ।
-
সংস্কৃত সাহিত্য
সংস্কৃত সাহিত্যই (Sanskrit Literature, সংস্কৃত: संस्कृत साहित्य) ব্যাপকভাৱে সংস্কৃত ভাষাৰ সকলো সাহিত্যকে সামৰি লৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত বৈদিক সংস্কৃত নামেৰে জনাজাত আদি-ভাৰত-আৰ্য্য ভাষাৰ প্ৰাচীন প্ৰমাণিত বংশধৰত ৰচিত গ্ৰন্থ, ধ্ৰুপদী সংস্কৃতৰ গ্ৰন্থৰ লগতে সংস্কৃতৰ কিছুমান মিশ্ৰিত আৰু অমান্য ৰূপও অন্তৰ্ভুক্ত।
-
ৰামধেনু (আলোচনী)
ৰামধেনু (Ramdhenu) আছিল ১৯৫০ চনৰ মাৰ্চ মাহৰ পৰা প্ৰকাশ পোৱা এখন অসমীয়া আলোচনী। ৰংঘৰ নামৰ শিশু আলোচনীখনৰ বিলোপ ঘটাই ইন্দ্ৰকমল বেজবৰুৱাৰ সম্পাদনাত ৰামধেনু আলোচনীখন প্ৰকাশ কৰা হয়।
-
অনুবাদ
অনুবাদ (Translation) হৈছে উৎস ভাষাৰ পাঠ্যৰ অৰ্থ সমতুল্য লক্ষ্য ভাষাৰ পাঠ্যৰ দ্বাৰা যুক্ত কৰা। ইংৰাজী ভাষাই অনুবাদ (এটা লিখিত পাঠ্য) আৰু ব্যাখ্যা (বিভিন্ন ভাষাৰ ব্যৱহাৰকাৰীৰ মাজত মৌখিক বা স্বাক্ষৰিত যোগাযোগ)ৰ মাজত এটা পৰিভাষিক পাৰ্থক্য অংকন কৰে (যিটো প্ৰতিটো ভাষাতে নাই)।
-
অসমীয়া ভাষা আন্দোলন
অসমীয়া ভাষা আন্দোলন অসমত অসমীয়া ভাষাক চৰকাৰী ভাষা আৰু শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠানৰ শিক্ষণৰ মাধ্যম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ সময়ে সময়ে সংঘটিত হোৱা সামাজিক তথা ৰাজনৈতিক আন্দোলন। কাৰ্যালয়সমূহত চৰকাৰী ভাষা হিচাপে অসমীয়া ভাষা ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ ১৯ শতিকাৰ পৰাই সংঘৰ্ষৰ সূচনা হৈছিল।
-
পুথিভঁৰাল
পুথিভঁৰাল (Library) হৈছে এনে এক অনুষ্ঠান বা প্ৰতিষ্ঠান য'ত জ্ঞান-বিজ্ঞান, বুৰঞ্জী, দৰ্শন, সাহিত্য, কলা, গল্প-উপন্যাস, জীৱনী আদি নানা তৰহৰ ন-পুৰণি পুথি আৰু আলোচনী, বাতৰি কাকত আদি পঢ়াৰ কাৰণে সংগ্ৰহ আৰু সংৰক্ষণ কৰি ৰখা হয়। পুথিভঁৰালক গ্ৰন্থাগাৰো বোলা হয়।
-
যোগিনী তন্ত্ৰ
যোগিনী তন্ত্ৰ ষোড়শ বা সপ্তদশ শতিকাত অসমত ৰচিত এখন তন্ত্ৰ সাধনাৰ গ্ৰন্থ। দেৱী কালী আৰু কামাখ্যাৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এই গ্ৰন্থখনৰ মূল লেখক অজ্ঞাত। ধৰ্মীয় আৰু দাৰ্শনিক নীতিৰ বাহিৰে এই এককৃত তন্ত্ৰ সমূহত কিছুমান ঐতিহাসিক ঘটনাৰ তথ্য পোৱা গৈছে। তন্ত্ৰ সাধনাৰ বামচাৰী পন্থাৰ বাবে এইখন অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ গ্ৰন্থ।
-
সাঁথৰ
সাঁথৰ (Riddle) হৈছে দ্বৈত অৰ্থ বা অস্পষ্ট অৰ্থ থকা এক বাক্য, প্ৰশ্ন বা খণ্ড-বাক্য, যাক প্ৰহেলিকাৰ ৰূপত সমাধান কৰিবৰ বাবে আগবঢ়োৱা হয়। সাঁথৰত বক্তব্য লুপ্ত থাকে অৰ্থাৎ ই গুপ্ত বা গোপনীয় অৰ্থযুক্ত কথাহে।
-
খ্মেৰ ভাষা
খ্মেৰ:Khmer (/kəˈmɛər/ kə-MAIR; [3] ខ្មែរ, UNGEGN: খ্মেৰ [kʰmae]) হৈছে খ্মেৰ লোকসকলে স্থানীয়ভাৱে কোৱা এটা অষ্ট্ৰিয়া এছিয়াটিক ভাষা। এই ভাষা কম্বোডিয়াৰ চৰকাৰী ভাষা আৰু জাতীয় ভাষা। পূব থাইলেণ্ড আৰু থাইলেণ্ডৰ ইছান, ভিয়েটনামৰ দক্ষিণ-পূব আৰু মেকং বদ্বীপতো এই ভাষাটো বহুলভাৱে কয়।
-
চৰক সংহিতা
চৰক সংহিতা (चरक संहिता) হ’ল ভাৰতীয় পৰম্পৰাগত ঔষধী ব্যৱস্থা আয়ুৰ্বেদৰ এক প্ৰাচীন গ্ৰন্থ। সুশ্ৰুত সংহিতাৰে সৈতে খ্ৰীষ্ট জন্মৰ কিছু শতিকা পিছতেই ৰচিত হোৱা এই গ্ৰন্থখন এই ব্যৱস্থাৰ প্ৰতিস্থাপক। অৱশ্যে এই গ্ৰন্থ দুখনৰ প্ৰকৃত ৰচনাকাল সম্পূৰ্ণ স্পষ্ট নহয়।
-
ডিমাছা ভাষা
ডিমাছা ভাষা (Dimasa Language) ভাৰতৰ অসম বিভিন্ন ঠাইত যেনে, নগাঁও, কাৰ্বি আংলং, ডিমা হাচাও আৰু নাগালেণ্ড ৰাজ্যৰ ডিমাছা জনগোষ্ঠী সকলৰ মাতৃভাষা। ডিমাছাসকল ঘাইকৈ ডিমা হাচাও (পূৰ্বৰ উত্তৰ কাছাৰ) জিলাত বাস কৰে৷ ডিমাছাসকল অসমৰ আদিম অধিবাসীসকলৰ অন্যতম৷ ডিমাছাসকল তিব্বত-বৰ্মী শাখাৰ বড়োসকলৰ সৈতে প্ৰায়…
-
দেউৰী ভাষা
দেউৰী ভাষা হৈছে উত্তৰ পূব ভাৰতৰ অসম আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশৰ অধিবাসী দেউৰী জনগোষ্ঠীৰ লোকসকলৰ দ্বাৰা ব্যৱহৃত চীনা-তিব্বতীয় ভাষা পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত এটা মান-তিব্বতীয় ভাষা। দেউৰী জনগোষ্ঠীৰ অন্তৰ্ভুক্ত তিনিটা প্ৰধান বংশৰ ভিতৰত কেৱল দিবঙীয়া (Dibongya) নামৰ ঠালটোয়েহে দেউৰী ভাষা বৰ্তাই ৰাখিছে।
-
ধ্বনিগত বৰ্ণমালা লিপি
] ধ্বনিগত বৰ্ণমালা লিপি বা আবুগিদা (/ɑːbʊˈɡiːdə, ˈæb-/, Ge'ez: አቡጊদা), কেতিয়াবা আলফাচুলাবাৰী, নিউঅ'চুলাবাৰি বা pseudo-আলফাবেট নামেৰে জনাজাত, হৈছে এটা শাখাগত লিখন প্ৰণালী য'ত সংকেতসমূহ একক হিচাপে লিখা হয়; প্ৰতিটো সংকেত হৈছে আখৰৰ ওপৰত আধাৰিত।
-
শিশু সাহিত্য
শিশু সাহিত্য বুলিলে সাধাৰণতে শিশুসকলৰ বাবে উপযোগী সাহিত্যক বুজায়। এককথাত শিশু সকলৰ বাবে যি সাহিত্য অৰ্থাৎ গল্প, কবিতা, পদ্য, সাধু, উপন্যাস, কাহিনী, নাটক, প্ৰবন্ধ আদি ৰচনা কৰা হয় সেয়াই শিশু সাহিত্য। এই সাহিত্যই শিশুৰ বাবে ৰচিত আৰু শিশুৰ দ্বাৰা ৰচিত দুয়োবিধ সাহিত্যকে সাঙুৰি লয়।
-
অসম সাহিত্য সভা পত্ৰিকা
অসম সাহিত্য সভা পত্ৰিকা অসমীয়া ভাষা সাহিত্যৰ গৱেষণাধৰ্মী, বিশ্লেষণাত্মক তথা অন্যান্য বিষয়ৰ আলোচনামূলক প্ৰবন্ধৰ এখন তিনিমহীয়া আলোচনী। আলোচনীখন প্ৰথম প্ৰকাশ হয় ১৯২৬ চনত। ইয়াৰ প্ৰথম সম্পাদক চন্দ্ৰধৰ বৰুৱা।
-
ওড়িয়া লিপি
ওড়িয়া লিপি হ'ল এক ব্ৰাহ্মিক লিপি যি মূলতঃ ওড়িয়া ভাষা আৰু সংস্কৃত আৰু অন্যান্য আঞ্চলিক ভাষাসমূহ লিখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ই ভাৰতীয় গণৰাজ্যৰ চৰকাৰী লিপিৰ ভিতৰত অন্যতম।
-
ডাকৰ বচন
অসমৰ প্ৰচলিত ডাকৰ বচন অসমীয়া জনজীৱনৰ লগত সংলগ্ন মৌখিক সাহিত্যৰ এলানি উল্লেখযোগ্য প্ৰৱচন বা নীতিবাক্য। সাধাৰণ মানুহেও বুজিপোৱাকৈ বৰ্ণোৱা এই যোজনাবোৰে অসমীয়া জনজীৱনৰ লগত খাপ খোৱাকৈ বিভিন্ন বিষয়ত গভীৰ উপদেশ প্ৰদান কৰে।
-
আসাম বন্ধু
আসাম বন্ধু (Assam Bandhu) হ'ল গুণাভিৰাম বৰুৱাৰ সম্পাদনাত প্ৰকাশিত অসমৰ প্ৰথম মাহেকীয়া আলোচনী। ১৮৮৫ চনৰ জানুৱাৰী মাহৰ পৰা ১৮৮৬ চনৰ এপ্ৰিল মাহলৈকে প্ৰকাশিত এই আলোচনীখনক আধুনিক অসমীয়া সাহিত্যৰ ভেটি গঢ়োতা বুলি কোৱা হয়।
-
এহেজাৰ এনিশা (লোকগাথা)
এহাজাৰ এনিশা বা আলিফ লেইলা (One Thousand and One Nights) হৈছে ইছলামিক সোণালী যুগত আৰবী ভাষাত সংকলিত মধ্যপ্ৰাচ্যৰ লোককথাৰ সংকলন। ইয়াৰ প্ৰথম ইংৰাজী ভাষাৰ সংস্কৰণৰ পৰা (প্ৰায় ১৭০৬–১৭২১) ইংৰাজীত ইয়াক প্ৰায়ে আৰবীয়ান নাইটছ (Arabian Nights) বুলি জনা যায়।
-
কৈথী লিপি
কৈথী (Kthi) লিপিক কয়থী (𑂍𑂨𑂟𑂲) বা কায়স্থী (𑂍𑂰𑂨𑂮𑂹𑂟𑂲) বুলিও কোৱা হয়, উত্তৰ আৰু পূব ভাৰতৰ কিছু অংশত প্ৰধানকৈ বৰ্তমানৰ উত্তৰ প্ৰদেশ, ঝাৰখণ্ড আৰু বিহাৰ ৰাজ্যত ব্যাপকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয় এই ঐতিহাসিক ব্ৰাহ্মিক লিপি। বিশেষকৈ আইনী, প্ৰশাসনিক আৰু ব্যক্তিগত অভিলেখ লিখাৰ বাবে ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।
-
কৌতুক
কৌতুক (joke) হ’ল হাস্যৰসৰ প্ৰদৰ্শন য’ত শব্দবোৰক এটা নিৰ্দিষ্ট আৰু সুনিৰ্দিষ্ট আখ্যান গাঁথনিৰ ভিতৰত ব্যৱহাৰ কৰি মানুহক হাঁহিবলৈ উপস্থাপন কৰা হয়। সাধাৰণতে কৌতুক সমূহৰ উদ্দেশ্য ইয়াৰ বিষয়বস্তুক গুৰুত্বসহকাৰে লোৱা নহয়।
-
নাগপুৰী ভাষা
নাগপুৰী বা সাদৰী (চাদ্ৰী) এটি পূৰ্বী ভাৰতীয়-আৰ্য ভাষা যি মুখ্যতঃ ভাৰতৰ ঝাৰখণ্ড, ছত্তীশগঢ়, উৰিষ্যা আৰু বিহাৰ ৰাজ্যত কোৱা হয়। ই ঘাইকৈ ছোটা নাগপুৰ অঞ্চলৰ পশ্চিম আৰু কেন্দ্ৰীয় ভাগত ব্যৱহৃত। কোনো কোনোৱে এই ভাষাক ভোজপুৰীৰ উপভাষা আখ্যা দিয়ে।