অসমীয়া বিশ্বকোষঅসম আৰু অসমীয়া ভাষাৰ জ্ঞানকোষ
অৱদান
ৰাজনীতি আৰু আইন

ভাৰতৰ উচ্চ ন্যায়ালয়সমূহ

ভাৰতৰ উচ্চ ন্যায়ালয়সমূহ হৈছে ভাৰতৰ প্ৰতিখন ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলৰ আপীল অধিকাৰক্ষেত্ৰৰ সৰ্বোচ্চ ন্যায়ালয়। বেছিভাগ উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ কামত মুখ্যতঃ নিম্ন আদালতৰ আপীল আৰু সংবিধানৰ অনুচ্ছেদ ২২৬ আৰু ২২৭ ৰ ক্ষেত্ৰত লেখ আৱেদন থাকে। লেখ অধিকাৰ ক্ষেত্ৰও এখন উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ মূল অধিকাৰক্ষেত্ৰ।

অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ অৱদানকাৰীসকল হালনাগাদ: ৩০ ছেপ্তেম্বৰ ২০২৬ ৩৯৫ শব্দ · ২ মিনিট সংগৃহীত ৮২
সংশোধনৰ পৰামৰ্শ

ভাৰতৰ উচ্চ ন্যায়ালয়সমূহ হৈছে ভাৰতৰ প্ৰতিখন ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলৰ আপীল অধিকাৰক্ষেত্ৰৰ সৰ্বোচ্চ ন্যায়ালয়। বেছিভাগ উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ কামত মুখ্যতঃ নিম্ন আদালতৰ আপীল আৰু সংবিধানৰ অনুচ্ছেদ ২২৬ আৰু ২২৭ ৰ ক্ষেত্ৰত লেখ আৱেদন থাকে। লেখ অধিকাৰ ক্ষেত্ৰও এখন উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ মূল অধিকাৰক্ষেত্ৰ। প্ৰতিখন ৰাজ্যক জিলা ন্যায়াধীশ আৰু এজন অধিৱেশন ন্যায়াধীশৰ সভাপতিত্বত ন্যায়িক জিলাত বিভক্ত কৰা হৈছে। যেতিয়া তেওঁ এটা অসামৰিক গোচৰৰ সভাপতিত্ব কৰে তেতিয়া অধিৱেশনৰ ন্যায়াধীশ আৰু যেতিয়া এটা অপৰাধমূলক গোচৰৰ সভাপতিত্ব কৰে তেতিয়া তেওঁক জিলা ন্যায়াধীশ হিচাপে জনা যায়। তেওঁ উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ ন্যায়াধীশৰ তলৰ সৰ্বোচ্চ ন্যায়িক কৰ্তৃপক্ষ। তেওঁৰ তলত, অসামৰিক অধিকাৰ ক্ষেত্ৰৰ আদালত আছে, যাক বিভিন্ন ৰাজ্যত বিভিন্ন নামেৰে জনা যায়। সংবিধানৰ অনুচ্ছেদ ১৪১-ৰ অধীনত, উচ্চ ন্যায়ালয়কে ধৰি ভাৰতৰ সকলো আদালত - ভাৰতৰ ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ ৰায় আৰু আদেশৰ দ্বাৰা প্ৰাথমিকতাৰে আৱদ্ধ।

সংবিধানৰ ষষ্ঠ খণ্ডৰ পঞ্চম অধ্যায়ৰ অধীনত ভাৰতৰ মুখ্য ন্যায়াধীশ আৰু ৰাজ্যখনৰ ৰাজ্যপালৰ সৈতে আলোচনা কৰি ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে এখন উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ ন্যায়াধীশক নিযুক্তি দিয়ে।১ কিন্তু পৰৱৰ্তী ন্যায়িক ব্যাখ্যাৰ জৰিয়তে, নিযুক্তি প্ৰক্ৰিয়াৰ প্ৰাধান্য ন্যায়িক কলেজিয়ামৰ হাতত আছে। উচ্চ ন্যায়ালয় এজন মুখ্য ন্যায়াধীশৰ লগতে অন্যান্য ন্যায়াধীশ লৈ গঠিত। আদালতত ন্যায়াধীশৰ সংখ্যা যোৱা পাঁচ বছৰত মুখ্য গোচৰৰ গড় প্ৰতিষ্ঠানক ৰাষ্ট্ৰীয় গড়ৰ দ্বাৰা বিভক্ত কৰি, বা সেই উচ্চ ন্যায়ালয়ত প্ৰতি বছৰে প্ৰতিজন ন্যায়াধীশৰ বাবে মুখ্য গোচৰ নিষ্পত্তিৰ গড় হাৰ, যিটো অধিক হয়, বিগত পাঁচ বছৰত বিভক্ত কৰি সিদ্ধান্ত লোৱা হয়। মাদ্ৰাজ উচ্চ ন্যায়ালয় হৈছে দেশৰ আটাইতকৈ পুৰণি উচ্চ ন্যায়ালয়। মাদ্ৰাজ উচ্চ ন্যায়ালয় ১৮৬২ চনৰ ২৬ জুনত স্থাপিত হৈছিল। বোম্বাই উচ্চ ন্যায়ালয় (মুম্বাইৰ ভিক্ট'ৰিয়ান আৰু আৰ্ট ডেকো এনচেম্বলৰ অংশ হিচাপে) আৰু পঞ্জাৱ আৰু হাৰিয়ানা উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ ভৱনবোৰ (লে কৰ্বুছিয়েৰৰ স্থাপত্য কৰ্মৰ অংশ হিচাপে) ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্যক্ষেত্ৰৰ ভিতৰত অন্যতম অংশ। প্ৰথমবাৰৰ বাবে, 1861 চনৰ ভাৰতীয় উচ্চ ন্যায়ালয় আইনে কলিকতা, চেন্নাইআৰু বোম্বাই উচ্চ ন্যায়ালয় স্থাপন কৰে। কলকাতাৰ কলিকতা উচ্চ ন্যায়ালয়(১৮৬২), মুম্বাইৰ মুম্বাই উচ্চ ন্যায়ালয় ( ১৮৬২), চেন্নাইৰ চেন্নাই উচ্চ ন্যায়ালয় (১৮৬২), এলাহাবাদৰ প্ৰয়াগৰাজ উচ্চ ন্যায়ালয় (১৮৬৬), আৰু বাংগালুৰুৰ বাংগালোৰ উচ্চ ন্যায়ালয় (বৰ্তমান কৰ্ণাটক উচ্চ ন্যায়ালয়) হৈছে ভাৰতৰ পাঁচখন পুৰণি উচ্চ ন্যায়ালয়। অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ পুনৰ্গঠন আইন, ২০১৪ অনুসৰি ১ জানুৱাৰী ২০১৯ তাৰিখে স্থাপিত অন্ধ্ৰ উচ্চ ন্যায়ালয় আৰু তেলেংগানা উচ্চ ন্যায়ালয় হৈছে আটাইতকৈ নতুন উচ্চ ন্যায়ালয়।

ভাৰতৰ উচ্চ ন্যায়ালয়সমূহ

তলৰ তালিকাখনত ভাৰতৰ ২৫খন উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ নাম, প্ৰতিষ্ঠিত বছৰ, যি আইনৰ দ্বাৰা ইয়াক প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল, অধিকাৰ ক্ষেত্ৰ, মুখ্য আসন (মুখ্য কাৰ্যালয়), স্থায়ী বিচাৰপীঠ (মুখ্য আসনৰ অধীনস্থ), চাৰ্কিট বেঞ্চ (এমাহ/বছৰত কেইদিনমান কাৰ্যকৰী), অনুমোদিত ন্যায়াধীশৰ সৰ্বাধিক সংখ্যা, আৰু উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ অধ্যক্ষ মুখ্য ন্যায়াধীশৰ বিষয়ে উল্লেখ কৰা হৈছে।

#ন্যায়ালয়প্ৰতিষ্ঠাআইনঅধিকাৰক্ষেত্ৰপ্ৰধান আসনBench(es)JudgesChief justice
1এলাহাবাদ হাইকোৰ্ট17-03-1866ভাৰতীয় উচ্চ ন্যায়ালয় আইন ১৮৬১উত্তৰ প্ৰদেশপ্ৰয়াগৰাজলক্ষ্ণৌ১৬০১১৯৪১অৰুণ ভাঞ্চালী
2অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ হাইকোৰ্ট২৩01-01-2019অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ পুনৰ্গঠন আইন, ২০১৪অন্ধ্ৰপ্ৰদেশঅমৰাৱতী—৩৭২৮৯ধীৰাজ সিং ঠাকুৰ
3বোম্বাই হাইকোৰ্ট14-08-1862ভাৰতীয় উচ্চ ন্যায়ালয় আইন ১৮৬১গোৱা, দাদৰা আৰু নগৰ হাভেলী আৰু দমন আৰু দিউ, মহাৰাষ্ট্ৰমুম্বাইঔৰাংগাবাদ, নাগপুৰ,পানাজী৯৪৭১২৩দেৱেন্দ্ৰ কুমাৰ উপাধ্যায়
৪কলকাতা হাইকোৰ্ট02-07-1862ভাৰতীয় উচ্চ ন্যায়ালয় আইন ১৮৬১আন্দামান আৰু নিকোবৰ দ্বীপপুঞ্জ, পশ্চিমবংগlকলকাতাPort Blair Jalpaiguri৯৮৭৮২৮টি. এছ. শিৱগনানাম
৫ছত্তীছগঢ় হাইকোৰ্ট01-11-2000মধ্য প্ৰদেশ পুনৰ্গঠন আইন, 2000ছত্তীছগঢ়বিলাচপুৰ—২২১৭৫ৰমেশ সিনহা
৬দিল্লী উচ্চ ন্যায়ালয়31-10-1966দিল্লী উচ্চ ন্যায়ালয় আইন, ১৯৬৬দিল্লীনতুন দিল্লী—৬০৪৬১৪Manmohan (Acting)
7গুৱাহাটী উচ্চ ন্যায়ালয়01-03-1948ভাৰত চৰকাৰ আইন ১৯৩৫অৰুণাচল প্ৰদেশ, অসম, মিজোৰাম, নাগালেণ্ডগুৱাহাটীআইজল, ইটানগৰ, কহিমা৩০২২৮বিজয় বিষ্ণোই
8গুজৰাট উচ্চ ন্যায়ালয়01-05-1960বোম্বাই পুনৰ্গঠন আইন, ১৯৬০গুজৰাটআহমেদাবাদ—৫২৩৯১৩চুনিতা আগৰৱালা
৯হিমাচল প্ৰদেশ উচ্চ ন্যায়ালয়25-01-1971হিমাচল প্ৰদেশ ৰাজ্য আইন,১৯৭০হিমাচল প্ৰদেশচিমলা—১৭১৩৪এম এছ ৰামচন্দ্ৰ ৰাও
১০জম্মু আৰু কাশ্মীৰ, লাডাখ উচ্চ ন্যায়ালয়৪26-03-1928Letters Patent issued by then Maharaja of Kashmir, জম্মু আৰু কাশ্মীৰ পুনৰ্গঠন আইন, ২০১৯Jammu and Kashmir, লাডাখশ্ৰীনগৰ/জম্মু—১৭১৩৪এন কোটিশ্বৰ সিং
11ঝাৰখণ্ড উচ্চ ন্যায়ালয়15-11-2000বিহাৰ পুনৰ্গঠন আইন, ২০০০ঝাৰখণ্ডৰাঁচী—২৫২০৫শ্ৰী চন্দ্ৰশেখৰ (Acting)
১২কৰ্নাটক উচ্চ ন্যায়ালয়১৮৮৪মহীশূৰ উচ্চ ন্যায়ালয় আইন, ১৮৮৪কৰ্ণাটকবেংগালুৰুধাৰৱাড, কালবুৰাগী৬২৪৭১৫নিলয় বাপিচন্দ্ৰ অঞ্জাৰিয়া
১৩কেৰেলা উচ্চ ন্যায়ালয়01-11-1956ৰাজ্য পুনৰ্গঠন আইন, ১৯৫৬কেৰেলা, লাক্ষাদ্বীপকোচি—৪৭৩৫১২আশিষে জিতেন্দ্ৰ দেচাই
১৪মধ্য প্ৰদেশ উচ্চ ন্যায়ালয়02-01-1936ভাৰত চৰকাৰ আইন ১৯৩৫মধ্য প্ৰদেশজব্বলপুৰগোৱালিয়ৰ,ইন্দোৰ৫৩৩৯১৪শীল নাগু (Acting)
15মাদ্ৰাজ উচ্চ ন্যায়ালয়26-06-1862ভাৰতীয় উচ্চ ন্যায়ালয় আইন ১৮৬১তামিলনাডু, পুডুছেৰীচেন্নাইমাদুৰাই৭৫৫৬১৯R. Mahadevan (Acting)
১৬মণিপুৰ উচ্চ ন্যায়ালয়25-03-20132012উত্তৰ-পূব অঞ্চল (পুনৰ্গঠন) আৰু অন্যান্য সম্পৰ্কিত আইন (সংশোধনী) আইন, 2012মণিপুৰইম্ফল—৫৪১(Siddharth Mridul)সিদ্ধাৰ্থ মৃদুল
17মেঘালয় উচ্চ ন্যায়ালয়23-03-2013উত্তৰ-পূব অঞ্চল (পুনৰ্গঠন) আৰু অন্যান্য সম্পৰ্কিত আইন (সংশোধনী) আইন, ২০১২মেঘালয়শ্বিলং—৪৩১(S. Vaidyanathan)এছ বৈদ্যনাথন
১৮উৰিষ্যা উচ্চ ন্যায়ালয়03-04-1948উৰিষ্যা উচ্চ ন্যায়ালয়অধ্যাদেশ, 1948ওড়িশাকটক—৩৩২৪৯(Chakradhari Sharan Singh)চক্ৰধাৰী শৰণ সিং
১৯Patna High Court02-09-1916তেতিয়াৰ ব্ৰিটিছ ক্ৰাউনৰ দ্বাৰা জাৰী কৰা চিঠিৰ পেটেন্টবিহাৰপাটনা—৫৩৪০১৩(K. Vinod Chandran)কে. বিনোদ চন্দ্ৰন
২০পঞ্জাৱ আৰু হাৰিয়ানা উচ্চ ন্যায়ালয়15-08-1947পঞ্জাৱ উচ্চ ন্যায়ালয় অধ্যাদেশ, ১৯৪৭চণ্ডীগড়, হাৰিয়ানা, পঞ্জাৱচণ্ডীগড়—৮৫৬৪২১(Gurmeet Singh Sandhawalia)গুৰমিত সিং সান্ধাৱালিয়া (Acting)
২১Rajasthan High Court21-06-1949ৰাজস্থান উচ্চ ন্যায়ালয় অধ্যাদেশ,১৯৪৯ৰাজস্থানযোধপুৰজয়পুৰ৫০৩৮১২(Manindra Mohan Shrivastava)মনিন্দ্ৰ মোহন শ্ৰীবাস্তৱ
২২ছিক্কিম উচ্চ ন্যায়ালয়16-05-1975ভাৰতীয় সংবিধানৰ ৩৬ তম সংশোধনীছিক্কিমগেংটক—৩৩০(Biswanath Somadder)বিশ্বনাথ সমাদ্দৰ
২৩তেলেংগানা উচ্চ ন্যায়ালয়01-01-2019অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ পুনৰ্গঠন আইন, ২০১৪তেলেংগানাহায়দৰাবাদ—৪২৩২১০(Alok Aradhe)আলোক আৰাধে
24ত্ৰিপুৰা উচ্চ ন্যায়ালয়26-03-2013উত্তৰ-পূব অঞ্চল (পুনৰ্গঠন) আৰু অন্যান্য সম্পৰ্কিত আইন (সংশোধনী) আইন,২০১২ত্ৰিপুৰাআগৰতলা—৫৪১(Aparesh Kumar Singh)অপাৰেশ কুমাৰ সিং
২৫Uttarakhand High Court09-11-2000Uttar Pradesh Reorganisation Act, 2000UttarakhandNainital—1192Ritu Bahri
Total1114840274-

ৰাজ্য/কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলৰ দ্বাৰা উচ্চ ন্যায়ালয়সমূহ

State/UTCourtPrincipal seatBench(es)
আন্দামান আৰু নিকোবৰ দ্বীপপুঞ্জকলকাতা উচ্চ ন্যায়ালয়—পোৰ্টব্লেয়াৰ
অৰুণাচল প্ৰদেশগুৱাহাটী উচ্চ ন্যায়ালয়—Itanagar
অন্ধ্ৰপ্ৰদেশঅন্ধ্ৰ প্ৰদেশ উচ্চ ন্যায়ালয়অমৰাৱতী—
অসমগুৱাহাটী উচ্চ ন্যায়ালয়Guwahati—
বিহাৰপাটনা উচ্চ ন্যায়ালয়পাটনা—
চণ্ডীগড়পঞ্জাৱ আৰু হাৰিয়ানা উচ্চ ন্যায়ালয়চণ্ডীগড়—
ছত্তীশগঢ়ছত্তীশগড় উচ্চ ন্যায়ালয়Bilaspur—
দাদৰা আৰু নগৰ হাভেলী আৰু দমন আৰু দিউবোম্বাই উচ্চ ন্যায়ালয়মুম্বাই—
দিল্লীদিল্লী উচ্চ ন্যায়ালয়নতুন দিল্লী—
গোৱাবোম্বাই উচ্চ ন্যায়ালয়—Panaji
গুজৰাটগুজৰাট উচ্চ ন্যায়ালয়আহমেদাবাদ—
হাৰিয়ানাপঞ্জাৱ আৰু হাৰিয়ানা উচ্চ ন্যায়ালয়Chandigarh—
হিমাচল প্ৰদেশHimachal Pradesh High CourtShimla—
জম্মু আৰু কাশ্মীৰজম্মু আৰু কাশ্মীৰ উচ্চ ন্যায়ালয়Srinagar/Jammu—
ঝাৰখণ্ডঝাৰখণ্ড উচ্চ ন্যায়ালয়ৰাঁচী—
কৰ্ণাটককৰ্ণাটক উচ্চ ন্যায়ালয়বেংগালুৰুধাৰৱাদ আৰু কালাবুৰাগী
কেৰেলাকেৰেলা উচ্চ ন্যায়ালয়কোচি—
Ladakhজম্মু আৰু কাশ্মীৰ উচ্চ ন্যায়ালয়শ্ৰীনগৰ/জম্মু—
লাক্ষাদ্বীপকেৰেলা উচ্চ ন্যায়ালয়কোচি—
মধ্যপ্ৰদেশমধ্য প্ৰদেশ উচ্চ ন্যায়ালয়জব্বলপুৰগোৱালিয়ৰ আৰু ইন্দোৰ
মহাৰাষ্ট্ৰবোম্বাই উচ্চ ন্যায়ালয়মুম্বাইঔৰাংগাবাদ and Nagpur
Manipurমণিপুৰ উচ্চ ন্যায়ালয়ইম্ফল l—
মেঘালয়মেঘালয় উচ্চ ন্যায়ালয়শ্বিলং—
মিজোৰামগুৱাহাটী উচ্চ ন্যায়ালয়—আইজল
নাগালেণ্ডগুৱাহাটী উচ্চ ন্যায়ালয়—কহিমা
ওড়িশাউৰিষ্যা উচ্চ ন্যায়ালয়কটক—
পুডুছেৰীমাদ্ৰাজ উচ্চ ন্যায়ালয়চেন্নাই—
পাঞ্জাৱপাঞ্জাৱ আৰু হাৰিয়ানা উচ্চ ন্যায়ালয়চণ্ডীগড়—
Rajasthanৰাজস্থান উচ্চ ন্যায়ালয়যোধপুৰজয়পুৰ
ছিক্কিমছিকিম উচ্চ ন্যায়ালয়গেংটক—
তামিলনাডুমাদ্ৰাজ উচ্চ ন্যায়ালয়চেন্নাইমাদুৰাই
তেলংগানাতেলাঙ্গানা উচ্চ ন্যায়ালয়হাইদৰাবাদ—
ত্ৰিপুৰাত্ৰিপুৰা উচ্চ ন্যায়ালয়আগৰতলা—
উত্তৰ প্ৰদেশAllahabad High Courtএলাহাবাদলক্ষ্ণৌ
উত্তৰাখণ্ডউত্তৰাঞ্চল উচ্চ ন্যায়ালয়নাইনিতাল—
পশ্চিমবংগকলকাতা উচ্চ ন্যায়ালয়কলিকতাজলপাইগুৰি

উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ অধীনৰ আদালতসমূহ

  • জিলা আদালত
  • জিলা মুনচিফ আদালত
  • প্ৰথম শ্ৰেণীৰ ন্যায়িক দণ্ডাধীশৰ আদালত
  • দ্বিতীয় শ্ৰেণীৰ ন্যায়িক দণ্ডাধীশৰ আদালত
  • ই-আদালত

বাহ্যিক সংযোগ

তথ্যসূত্ৰ

  1. ↑ www.drishtijudiciary.com/ttp-constitution-of-ind
  2. ↑ barandbench.com/high-court-andhra-pradesh-notifi
  3. ↑ (2018-12-26). High Court of Andhra Pradesh to function at Amaravati from Jan 1, 2019. Bar & Bench
  4. ↑ (17 July 2021). https://www.thehindu.com/news/national/new-nomenclature-for-jammu-and-kashmir-high-court/article35377076.ece

উৎস আৰু অনুজ্ঞাপত্ৰ

উৎস: অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া। এই প্ৰবন্ধটো অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ “ভাৰতৰ উচ্চ ন্যায়ালয়সমূহ” প্ৰবন্ধৰ সংশোধন ৬৪০১১১ (৩০ ছেপ্তেম্বৰ ২০২৬)ৰ পৰা আনি অসমীয়া বিশ্বকোষৰ গাঁথনিলৈ ৰূপান্তৰ কৰা হৈছে। মূল লেখকসকলৰ তালিকা সম্পাদনা-ইতিহাসত উপলব্ধ। পাঠ্য CC BY-SA 4.0।

এই প্ৰবন্ধটো উদ্ধৃত কৰক