অসম বিধানসভা হৈছে ভাৰতবৰ্ষৰ অন্তৰ্গত অসম ৰাজ্যৰ বিধানমণ্ডলীয় নিম্ন-কক্ষ (এবং বৰ্তমান একমাত্ৰ কক্ষ), যি ৰাজ্যিক আইন প্ৰণয়ন আৰু চৰকাৰী নীতিনিৰ্ধাৰণৰ বৈধ মঞ্চ হিচাপে কাম কৰে। ৰাজ্যৰ ৰাজধানী দিশপুৰত ইয়াৰ কাৰ্য্যালয় আৰু সদনৰ বৈঠক অনুষ্ঠিত হয়; সেয়েহে ই অসমৰ গণতান্ত্ৰিক প্ৰশাসন-ব্যবস্থাৰ কেন্দ্ৰবিন্দু বুলি ধৰা হয়।
পৰিচয় আৰু বৈশিষ্ট্য
অসম বিধানসভা এককক্ষীয় বা একসদনীয় বিধানমণ্ডল। ইয়াৰ মুঠ সদস্য ১২৬ জন, আৰু সদস্যসকলক অসমৰ এক আসনবিশিষ্ট নিৰ্বাচনী সমষ্টিৰ পৰা পোনপটীয়াভাৱে নিৰ্বাচন কৰা হয়। বিধানসভাৰ এক এটি পূৰ্ণ কাৰ্যকাল সাধাৰণতে ৫ বছৰ। অৱশ্যে ৰাজনৈতিক অনিশ্চয়তা, অনাস্থা-জনিত পৰিস্থিতি, অথবা ৰাষ্ট্ৰপতি শাসন প্ৰৱৰ্তনৰ দৰে বিশেষ পৰিস্থিতিত ইয়াৰ কাৰ্যকাল আগতে শেষ হৈ সদন ভঙা পৰিস্থিতিও সৃষ্টি হ’ব পাৰে।
গঠন আৰু নিৰ্বাচনী ব্যৱস্থা
বিধানসভাৰ গঠন মূলতঃ জনপ্ৰতিনিধিত্বমূলক। প্ৰতিটো সমষ্টিয়ে এজনকৈ সদস্য নিৰ্বাচন কৰে, আৰু এই সদস্যসকল মিলি সদনত চৰকাৰ গঠন, বিধান প্ৰণয়ন আৰু নীতি-আলোচনাত অংশ লয়। ৰাজনৈতিক দলসমূহৰ ভূমিকা ইয়াত গুৰুত্বপূৰ্ণ; উৎস-তথ্যত এই সভাৰ সৈতে ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টীৰ সম্পৰ্ক উল্লেখ আছে। একে সময়তে অসমত বিভিন্ন কালখণ্ডত ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ আৰু অসম গণ পৰিষদ আদি দলৰো প্ৰভাৱ লক্ষ্য কৰা গৈছে বুলি সাধাৰণভাৱে বুজা যায়, কিয়নো এই দলসমূহ ৰাজ্যৰ ৰাজনীতিত দীৰ্ঘদিনীয়া ভূমিকা লৈ আহিছে।
ইতিহাস: উপনিবেশিক আৰম্ভণিৰ পৰা একসদনীয় সভালৈ
অসম বিধানসভাৰ ঐতিহাসিক ধাৰা উপনিবেশিক আইন-প্ৰণয়ন কাঠামোৰ পৰাই বুজিব লাগে। ১৯৩৫ চনৰ ২ আগষ্টত ব্ৰিটিছ সংসদে ভাৰত চৰকাৰ অধিনিয়ম, ১৯৩৫ গৃহীত কৰে। এই অধিনিয়মৰ ধাৰণা অনুসৰি ১৯৩৭ চনত অসম প্ৰদেশৰ বাবে দ্বিকক্ষীয় বিধানমণ্ডল গঠন কৰা হয়।
১৯৩৭: প্ৰথম বৈঠক আৰু প্ৰাৰম্ভিক সদস্যসংখ্যা
দ্বিকক্ষীয় বিধানমণ্ডলৰ নিম্ন কক্ষ হিচাপে অসম বিধানসভাৰ প্ৰথম বৈঠক ১৯৩৭ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ ৭ তাৰিখে ছিলঙৰ সভা কক্ষত অনুষ্ঠিত হৈছিল। সেই সময়ত সংযোজিত অসমৰ ৰাজধানী ছিলঙ আছিল। তেতিয়া বিধানসভাত সদস্য আছিল ১০৮ জন, আৰু উৎস অনুসৰি এই সদস্যসকল সকলোৱে নিৰ্বাচিত আছিল। উচ্চ কক্ষ বিধান পৰিষদ নামেৰে পৰিচিত আছিল, যাৰ সদস্যসংখ্যা ২১ বা ২২ জন বুলি উল্লেখ পোৱা যায়।
ভাৰত বিভাজন আৰু আসনসংখ্যাৰ হ্ৰাস-বৃদ্ধি
ভাৰত বিভাজনৰ পাছত অসমৰ চিলেট জিলা পূব পাকিস্তানত (বৰ্তমানৰ বাংলাদেশ) অন্তৰ্ভুক্ত হয়। ইয়াৰ ফলত বিধানসভাৰ আসনসংখ্যা ৭১ খনলৈ হ্ৰাস পায়। পৰৱৰ্তী কালত স্বাধীনতাৰ পাছত পুনৰ আসনসংখ্যা ১০৮ খনলৈ উন্নীত হোৱা বুলি উৎস-তথ্যত উল্লেখ আছে।
১৯৪৭: একসদনীয় পৰিৱর্তন
১৯৪৭ চনত উচ্চ কক্ষ বিধান পৰিষদ অৱলুপ্ত কৰা হয়, আৰু অসম বিধানমণ্ডল এককক্ষীয় ৰূপ লয়। এই পৰিৱর্তনে অসম বিধানসভাক একমাত্ৰ আইন-প্ৰণয়ন সদন হিচাপে অধিক কেন্দ্ৰীয় গুৰুত্ব দান কৰে।
ৰাজ্য পুনৰ্গঠন আৰু ৰাজধানী স্থানান্তৰ
স্বাধীনতা-উত্তৰ যুগত অসমৰ ভূ-ৰাজনৈতিক পৰিসৰ উল্লেখযোগ্যভাৱে সলনি হয়। উৎস-তথ্য অনুসৰি—
- ১৯৬৩ চনত নাগালেণ্ড গঠন হয়।
- ১৯৭১ চনত ভাৰতৰ সংসদে গৃহীত এখন আইন অনুসৰি মেঘালয়ক পূৰ্ণাংগ ৰাজ্যৰ মৰ্যাদা দিয়া হয়।
- মিজোৰাম আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশো অসমৰপৰা পৃথক হয় বুলি উল্লেখ আছে।
মেঘালয় গঠনৰ পাছত ছিলঙ কিছুদিন অসম আৰু মেঘালয়—দুয়োখন ৰাজ্যৰ যুটীয়া ৰাজধানী আছিল। পাছত ১৯৭২ চনত অসম চৰকাৰে দিশপুৰলৈ ৰাজধানী স্থানান্তৰৰ সিদ্ধান্ত লয়। ইয়াৰ পটভূমিত ১৯৭৩ চনৰ ১৬ মাৰ্চত দিশপুৰৰ অস্থায়ী ৰাজধানীত অসম চৰকাৰৰ প্ৰথম অধিবেশন অনুষ্ঠিত হয় বুলি উৎস-তথ্যত দিয়া আছে। এই পৰিবর্তনে বিধানসভাৰ প্ৰাতিষ্ঠানিক কেন্দ্ৰকো দিশপুৰমুখী কৰি তোলে।
সদস্যসংখ্যা আৰু বিধানসভাৰ পৰ্যায়
অসম বিধানসভাৰ আসনসংখ্যা সময়ে-সময়ে পৰিবৰ্তিত হৈছে; ইয়াৰ কাৰণ হিচাপে ৰাজ্য বিভাজন আৰু সমষ্টিৰ পুনৰ্গঠন উল্লেখ কৰা হয়। স্বাধীনতা-উত্তৰ ভাৰতত প্ৰথম সাধাৰণ নিৰ্বাচন ১৯৫২ চনত অনুষ্ঠিত হয়, আৰু সেই বছৰ গঠিত বিধানসভাখনক স্বাধীনোত্তৰ অসমৰ প্ৰথম বিধানসভা বুলি ধৰা হয়। উৎস অনুসৰি ২০১১ চনলৈকে অসমত ১৩খন বিধানসভা গঠন হয়।
আসনসংখ্যাৰ কিছুমান দৃষ্টান্ত (উৎস অনুসৰি) —
- প্ৰথম বিধানসভা (১৯৫২–৫৭): ১০৮ খন
- দ্বিতীয় বিধানসভা (১৯৫৭–৬২): ১০৫ খন
- তৃতীয় বিধানসভা (১৯৬৭–৭২): ১১৪ খন
- পঞ্চম বিধানসভা (১৯৭২–৭৮)ৰ পৰা বৰ্তমানলৈ: ১২৬ খন
ইয়াৰ মাজত চতুৰ্থ বিধানসভাৰ আসনসংখ্যাৰ তথ্য উৎসত স্পষ্টকৈ উল্লেখ নাই; সেয়ে ইয়াত ধৰা নাহ’ল। ১৯৭০ৰ দশকৰ পৰা ১২৬ আসনক স্থায়ী কাঠামো হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হয়।
পদাধিকাৰী আৰু সংসদীয় পৰম্পৰা
বিধানসভাৰ কাৰ্য পরিচালনাত অধ্যক্ষ আৰু উপাধ্যক্ষৰ ভূমিকা কেন্দ্ৰীয়। অধ্যক্ষই সদনৰ বৈঠক, শৃঙ্খলা আৰু সংসদীয় নীতি-নিয়ম ৰক্ষাত মুখ্য দায়িত্ব বহন কৰে; উপাধ্যক্ষই অধ্যক্ষ অনুপস্থিত থাকিলে সেই দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰে। উৎস-তথ্যত অধ্যক্ষ আৰু উপাধ্যক্ষসকলৰ তালিকা উপলব্ধ বুলি উল্লেখ আছে, আৰু কিছুমান নাম উপলব্ধ সংযোগত আছে—
এই নামসমূহৰ ক্ষেত্ৰত উৎসত পদকাল বা কালানুক্রমিক তথ্য দিয়া নহয়; সেয়েহে ইয়াত কেৱল সংসদীয় পদৰ সৈতে জড়িত ব্যক্তিত্ব হিচাপে উল্লেখ কৰা হ’ল।
তাৎপৰ্য
অসম বিধানসভাই অসমৰ গণতান্ত্ৰিক শাসন ব্যৱস্থাৰ মূল আধাৰ। উপনিবেশিক যুগৰ দ্বিকক্ষীয় কাঠামো, ১৯৪৭ চনৰ একসদনীয় ৰূপান্তৰ, আৰু স্বাধীনতা-উত্তৰ ৰাজ্য পুনৰ্গঠনৰ অভিঘাতে ইয়াৰ বিকাশ-ধাৰা নিৰ্ধাৰিত হৈছে। দিশপুৰক কেন্দ্র কৰি গঢ়ি ওঠা এই প্রতিষ্ঠানটোৱে আইন প্ৰণয়ন, জন-আকাঙ্ক্ষাৰ প্ৰতিফলন আৰু চৰকাৰী দায়বদ্ধতা নিশ্চিতকৰণৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষ তাৎপৰ্য বহন কৰে।
আৰু চাওক
উৎস আৰু অনুজ্ঞাপত্ৰ
সম্পাদকীয় প্ৰবন্ধ। এই প্ৰবন্ধটো অসমীয়া বিশ্বকোষৰ বাবে নতুনকৈ মৌলিক ভাষাত লিখা হৈছে (এআই-সহায়ক খচৰা; মানৱ সম্পাদকীয় পৰ্যালোচনা চলি আছে)। পাঠ্য CC BY-SA 4.0।
অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ স্বেচ্ছাসেৱী লেখকসকললৈ আমাৰ কৃতজ্ঞতাপূৰ্ণ শ্ৰদ্ধাঞ্জলি, যিসকলৰ দীৰ্ঘদিনীয়া সাধনাই অসমীয়া ভাষাত মুক্ত জ্ঞানৰ বাট মুকলি কৰিছিল।