২০০৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন

২০০৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন অসমৰ সংসদীয় গণতন্ত্ৰৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰ্যায়, কাৰণ এই নিৰ্বাচনে দ্বাদশ অসম বিধানসভাৰ গঠন নিশ্চিত কৰাৰ লগতে চৰকাৰ গঠনত মৈত্ৰী-সমৰ্থনৰ ভূমিকা স্পষ্ট কৰি তোলে। কংগ্ৰেছ নেতৃত্বাধীন শাসনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিষ্ঠানবিৰোধী ঢৌ, দলীয় ভিতৰুৱা নেতৃত্ব-সংকট, আৰু আঞ্চলিক শক্তিৰ উত্থান—এই তিনিটা দিশ এই নিৰ্বাচনৰ আলোচনাত বিশেষ স্থান দখল কৰে।

পটভূমি

এই নিৰ্বাচনৰ সময়ছোৱাত শাসক ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ চৰকাৰখনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিষ্ঠানবিৰোধী মনোভাৱ দেখা গৈছিল বুলি উল্লেখ পোৱা যায়। তদুপৰি মুখ্যমন্ত্ৰী তৰুণ গগৈৰ নেতৃত্বক লৈ কংগ্ৰেছৰ ভিতৰতে ভাবুকিৰ সৃষ্টি হৈছিল। এই পৰিস্থিতিত কংগ্ৰেছ সৰ্বাধিক আসন পোৱাৰ লক্ষ্য ৰাখিলেও এককভাৱে চৰকাৰ গঠন কৰিব পৰাকৈ নিৰংকুশ সংখ্যাগৰিষ্ঠতা নিশ্চিত কৰাটো নিৰ্বাচনী দিশৰ পৰা এক প্ৰধান প্ৰশ্ন হৈ উঠিছিল।

নিৰ্বাচনী প্ৰক্ৰিয়া

২০০৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন দুটা পৰ্যায়ত অনুষ্ঠিত হয়।

ভোটগ্ৰহণৰ তাৰিখ

• ৩ এপ্ৰিল: ৬৫টা বিধানসভা সমষ্টিৰ বাবে ভোটগ্ৰহণ
• ১০ এপ্ৰিল: ৬১টা বিধানসভা সমষ্টিৰ বাবে ভোটগ্ৰহণ

এই নিৰ্বাচন প্ৰক্ৰিয়াৰ সাংবিধানিক আৰু কাৰ্যনিৰ্বাহিক ব্যৱস্থাপনাত ভাৰতৰ নিৰ্বাচন আয়োগৰ ভূমিকা কেন্দ্ৰীয় আছিল।

ফলাফল আৰু আসন-বিতৰণ

এই নিৰ্বাচনত ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছে ৫৩খন আসন লাভ কৰি সৰ্বাধিক আসনধাৰী দল হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। কিন্তু এই সংখ্যা চৰকাৰ গঠনৰ বাবে পৰ্যাপ্ত নোহোৱাত কংগ্ৰেছক বাহিৰা সমৰ্থনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিবলগীয়া হয়। আনহাতে অসম গণ পৰিষদে ২৪খন আসন লাভ কৰি দ্বিতীয় স্থান দখল কৰে।

ভোটৰ অংশীদাৰীতা আৰু আসনৰ তুলনামূলক চিত্ৰ

কংগ্ৰেছৰ ক্ষেত্ৰত আগৰ নিৰ্বাচনৰ তুলনাত আসন আৰু ভোটশতাংশ দুয়োটাতে উল্লেখযোগ্য ৰূপান্তৰ দেখা যায়।

• পূৰ্ববর্তী বিধানসভা নিৰ্বাচন: ৩৯.৭৫% ভোট, ৭১খন আসন
• ২০০৬: ৩১.০৮% ভোট, ৫৩খন আসন

এই তথ্যই দেখুৱায় যে কংগ্ৰেছ সৰ্বাধিক দল হৈ থাকিলেও জনসমৰ্থনৰ বিস্তৃতি আৰু আসন-প্ৰাপ্তিৰ ক্ষমতা পূৰ্বৱৰ্তী অৱস্থাৰ তুলনাত হ্ৰাস পাইছিল।

চৰকাৰ গঠন আৰু সমৰ্থনৰ গাঁথনি

২০০৬ৰ নিৰ্বাচনৰ আটাইতকৈ উল্লেখযোগ্য দিশ আছিল চৰকাৰ গঠনত আঞ্চলিক শক্তিঘেঁষা সমৰ্থনৰ নিৰ্ণায়ক ভূমিকা। কংগ্ৰেছ ৫৩খন আসনেৰে একক সংখ্যাগৰিষ্ঠতা নাপাই তৰুণ গগৈৰ মুখ্যমন্ত্ৰিত্বত চৰকাৰ গঠন কৰে, আৰু ইয়াত বড়োলেণ্ড পিপলছ ফ্ৰন্টৰ সমৰ্থন নিৰ্ণায়ক হয় বুলি উল্লেখ পোৱা যায়।

এই নিৰ্বাচনত বি.পি.এফ.-সংশ্লিষ্ট ১২জন বিধায়ক বিধানসভাত উপস্থিত আছিল। উল্লেখযোগ্য যে, দলটো ২০০৫ চনত হাগ্ৰামা মহিলাৰীৰ নেতৃত্বত গঠিত হৈছিল যদিও ২০০৬ৰ নিৰ্বাচনৰ সময়লৈকে পঞ্জীয়ন সম্পূৰ্ণ নোহোৱাত সংশ্লিষ্ট প্ৰাৰ্থীসকল নিৰ্দলীয় হিচাপে অৱতীৰ্ণ হৈছিল। ফলত, নিৰ্বাচনী কাগজত দলীয় পৰিচয় ভিন্ন ৰূপে দেখা গ’লেও বিধানসভাৰ শক্তিসন্তুলনত তেওঁলোকক বি.পি.এফ. শিবিৰৰ অংশ হিচাপে গণ্য কৰা হয় বুলি তথ্যত প্ৰতিফলিত।

বড়োলেণ্ড পিপলছ ফ্ৰন্টৰ ভূমিকা

২০০৬ৰ নিৰ্বাচনত বি.পি.এফ.-ঘেঁষা ১২জন বিজয়ী প্ৰাৰ্থীৰ উপস্থিতি কংগ্ৰেছৰ বাবে চৰকাৰ গঠনৰ পথ প্ৰশস্ত কৰে। এই ১২জন সদস্যে তলৰ সমষ্টিসমূহৰ পৰা নিৰ্দলীয় হিচাপে জয় লাভ কৰে—

• গোসাইগাঁও
• কোকৰাঝাৰ পশ্চিম
• কোকৰাঝাৰ পূব
• চিদলী
• বিজনী
• তামুলপুৰ
• বৰমা
• চাপাগুৰি
• পানেৰী
• কলাইগাঁও
• ওদালগুৰি
• মাজবাট

এই তালিকাই দেখুৱায় যে নিৰ্দলীয় হিচাপে জয়ী হোৱা আঞ্চলিক শক্তিসমূহ বিশেষকৈ এটা নিৰ্দিষ্ট ভূগোল আৰু ৰাজনৈতিক পৰিসৰৰ ভিতৰত সংগঠিত হৈ থাকিলে ৰাজ্যিক ক্ষমতা-গঠনত তেওঁলোকৰ প্ৰভাৱ কিমান গভীৰ হ’ব পাৰে।

ৰাজনৈতিক দিশ-প্ৰতিক্ৰিয়া

এই নিৰ্বাচনক অসমৰ দলীয় ৰাজনীতিৰ দৃষ্টিৰে কিছুমান দিশৰ পৰা ব্যাখ্যা কৰিব পাৰি।

• সৰ্বাধিক আসন লাভ কৰিলেও কংগ্ৰেছৰ ভোটশতাংশ আৰু আসন দুয়োটাই পূৰ্বৱৰ্তী অৱস্থাৰ তুলনাত কমিল; ইয়াক প্ৰতিষ্ঠানবিৰোধী মনোভাৱৰ এটা সংকেত হিচাপে চোৱা হয়।
• কংগ্ৰেছৰ ভিতৰুৱা নেতৃত্ব-সংকটৰ আলোচনা নিৰ্বাচনী পৰিৱেশত উপস্থিত আছিল বুলি উল্লেখ পোৱা যায়।
• অসম গণ পৰিষদে দ্বিতীয় স্থান লাভ কৰি বিৰোধী ৰাজনীতিত নিজৰ স্থিতি দৃঢ় কৰে।
• বি.পি.এফ.-ঘেঁষা নিৰ্দলীয় সদস্যসকলৰ সমৰ্থনে চৰকাৰ গঠন নিশ্চিত কৰাত ৰাজ্যিক ৰাজনীতিত মৈত্ৰী-সমৰ্থনৰ কৌশলগত মূল্য বঢ়াই তোলে।

তাৎপৰ্য

২০০৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনে অসমৰ নিৰ্বাচনী ভূগোলত দুটা ডাঙৰ পাঠ স্পষ্ট কৰিলে। প্ৰথমতে, সৰ্বাধিক দল হোৱাই চৰকাৰ গঠনৰ একমাত্ৰ নিশ্চয়তা নহয়—সমৰ্থনৰ গাঁথনি আৰু মৈত্ৰী-সমীকৰণ সমানেই গুৰুত্বপূৰ্ণ। দ্বিতীয়তে, আঞ্চলিক সংগঠন বা আঞ্চলিক শক্তিঘেঁষা গোটসমূহে (এক্ষেত্ৰত বি.পি.এফ.-ঘেঁষা নিৰ্দলীয় বিধায়ক) বৃহৎ দলসমূহৰ চৰকাৰ গঠনত নিৰ্ণায়ক ভূমিকা ল’ব পাৰে। এই কাৰণেই ২০০৬ৰ নিৰ্বাচনক কেৱল আসন-ফলাফলৰ ঘটনা নহয়, অসমৰ ক্ষমতা-ৰাজনীতিৰ মৈত্ৰী-যুগৰ এটা উল্লেখযোগ্য দৃষ্টান্ত বুলিও ধৰা হয়।

আৰু চাওক

• অসম বিধানসভা
• ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ
• তৰুণ গগৈ
• ভাৰতৰ নিৰ্বাচন আয়োগ
• অসম গণ পৰিষদ
• হাগ্ৰামা মহিলাৰী