জাহ্নু বৰুৱা (জন্ম: ১৭ অক্টোবৰ ১৯৫২) অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ জগতৰ এক প্ৰভাবশালী পৰিচালক। তেখেতে আধুনিক অসমীয়া ছবিৰ নান্দনিক ভাষা গঢ় দিয়া, সৰু সমাজ-বাস্তৱৰ ভিতৰত মানৱীয় টান-হেঁচা, আশা-আকাংক্ষা আৰু নৈতিক দ্বন্দ্বৰ কাহিনী চিত্ৰিত কৰা, আৰু অসমীয়া ছবিক ৰাষ্ট্ৰীয়-আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰিসৰত দৃষ্টি আকর্ষণ কৰাত উল্লেখযোগ্য ভূমিকা ৰাখিছে। অসমীয়া আৰু হিন্দী ভাষা—দুয়ো ভাষাত তেখেতৰ পৰিচালিত ছবি আছে, আৰু একাধিক ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা সহ বিভিন্ন স্বীকৃতি লাভ কৰিছে।
জন্ম আৰু পৰিয়াল
জাহ্নু বৰুৱাৰ জন্ম হয় অসমৰ শিৱসাগৰ জিলাত ১৭ অক্টোবৰ ১৯৫২ চনত। তেখেতৰ পিতৃ দেৱেশ্বৰ বৰুৱা আৰু মাতৃ গুণৱতী বৰুৱা। পৰিয়ালত তেখেতৰ ৭ জন ভাতৃ আৰু ৩ গৰাকী ভগ্নী আছে বুলি উল্লেখ পোৱা যায়। ব্যক্তিগত জীৱনত তেখেতৰ জীৱনসংগী গায়ত্ৰী বৰুৱা আৰু এক পুত্ৰ অজু বৰুৱা।
শিক্ষা আৰু প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
শিক্ষাজীৱনত জাহ্নু বৰুৱাই গুৱাহাটীৰ বি বৰুৱা মহাবিদ্যালয়ত বিজ্ঞান বিষয়ত পঢ়ি স্নাতক উপাধি লাভ কৰে। এই শিক্ষাজীৱনৰ পাছত তেখেতে চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ-নিৰ্দেশনাৰ ক্ষেত্ৰত সক্ৰিয় হয়। অসমৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক পৰিবেশৰ সৈতে ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্ক আৰু স্থানীয় জীৱনৰ সূক্ষ্ম পৰ্যবেক্ষণ তেখেতৰ কিছুমান ছবিৰ বিষয়বস্তু আৰু বৰ্ণনাভংগত ধৰা পৰে বুলি সাধাৰণতে ধাৰণা কৰা হয়।
চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা: ভাষা আৰু কৰ্মক্ষেত্ৰ
জাহ্নু বৰুৱা মূলতঃ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক হিচাপে পৰিচিত। তেখেতে বহুতো ছবি অসমীয়া ভাষাত পৰিচালনা কৰাৰ লগতে হিন্দী ভাষাতো কাজ কৰিছে। অসমীয়া ছবিৰ ক্ষেত্ৰত তেখেতৰ নাম বিশেষকৈ সন্মানীয় বুলি গণ্য কৰা হয়, কাৰণ কিছুমান ছবিয়ে ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা লাভ কৰাৰ লগতে বিদেশৰ চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত সন্মান অৰ্জন কৰিছে।
উল্লেখযোগ্য ছবি আৰু কীৰ্তি
জাহ্নু বৰুৱাৰ নিৰ্বাচিত পৰিচালিত ছবিসমূহৰ ভিতৰত কেইখনমান ছবিক বিশেষভাৱে উল্লেখ কৰা হয়, কাৰণ এই ছবিসমূহে ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা, আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সন্মান বা উল্লেখযোগ্য স্বীকৃতি লাভ কৰিছে।
- অপৰূপা (১৯৮২) — অসমীয়া আৰু হিন্দী ভাষাত নিৰ্মিত। এই ছবিখনে ১৯৮৩ চনত অসমীয়া ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা লাভ কৰে বুলি তথ্য পোৱা যায়।
- পাপৰি (১৯৮৬) — অসমীয়া ছবি।
- হালধীয়া চৰায়ে বাওধান খায় (চলচ্চিত্ৰ) (১৯৮৭) — ছবিখনে ১৯৮৭ চনত শ্ৰেষ্ঠ ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা লাভ কৰে। লগতে লোকাৰ্ণো আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ “চিলভাৰ লিওপাৰ্ড”, বৰ্ল্ড ইকোমেনিকাল এৱাৰ্ড, চিটিজেন্চ প্ৰাইজ আদিৰ স্বীকৃতি, টকিঅ’ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত এছিয়াৰ শ্ৰেষ্ঠ বঁটা, আৰু ফ্ৰান্সৰ এমিয়েন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত শ্ৰেষ্ঠ ছবি আৰু শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা শিতানত সন্মান লাভৰ তথ্য উপলব্ধ। ৰাজ্যিক পৰ্যায়তো শ্ৰেষ্ঠ ছবি, শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক, শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা, শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য, শ্ৰেষ্ঠ সম্পাদনা আদি শিতানত স্বীকৃতি পোৱা বুলি উল্লেখ কৰা হয়; আৰু অভিনেতা ইন্দ্ৰ বনিয়াই শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতাৰ সন্মান লাভ কৰিছিল।
- বনানী (চলচ্চিত্ৰ) (১৯৯০) — “The Forest” নামেৰে উল্লেখিত। ১৯৯০ চনত শ্ৰেষ্ঠ পাৰিপাৰ্শ্বিক ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা লাভ কৰে বুলি তথ্য আছে।
- ফিৰিঙতি (১৯৯২) — “The Spark” নামেৰে উল্লেখিত। ১৯৯২ চনত দ্বিতীয় শ্ৰেষ্ঠ ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা লাভ কৰে। একে বছৰত অভিনেত্ৰী মলয়া গোস্বামীয়ে শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা লাভ কৰা বুলি উল্লেখ পোৱা যায়।
- সাগৰলৈ বহু দূৰ (১৯৯৫) — “It’s a Long Way to the Sea” নামেৰে উল্লেখিত। ১৯৯৫ চনত শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালকৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা লাভ কৰে বুলি তথ্য পোৱা যায়।
উৎস-টোকাত তেখেতৰ আন কিছুমান ছবিৰ নামো উপলব্ধ, যেনে কুশল, পখী (চলচ্চিত্ৰ), কণিকাৰ ৰামধেনু, মেইনে গান্ধীকো নেঁহি মাৰা, মুম্বাই কাটিং, বান্ধোন (চলচ্চিত্ৰ), অজেয় আৰু ভগা খিৰিকী (চলচ্চিত্ৰ)।
বঁটা, সন্মান আৰু স্বীকৃতি
জাহ্নু বৰুৱাই চলচ্চিত্ৰ আৰু সংস্কৃতি ক্ষেত্ৰত একাধিক বঁটা-সন্মান লাভ কৰিছে বুলি তথ্য পোৱা যায়। ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা লাভ কৰা ছবিসমূহৰ উপৰিও ব্যক্তিগত স্বীকৃতিৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য কিছুমান সন্মান তলত দিয়া হ’ল—
- পদ্মশ্ৰী (২০০৩)
- কমল কুমাৰী ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা (সংস্কৃতি বিষয়ত, ২০০৪)
- ইণ্টাৰনেচনেল ফিপৰেস্কি এৱাৰ্ড (১৯৯৬; ২০০৫)
- কোডাক ভিজন এৱাৰ্ড
- ভূপেন হাজৰিকা বঁটা (২০১২)
- পদ্মভূষণ (২০১৫)
- মঘাই ওজা বঁটা (২০২৫)
এছাড়াও, তেখেতৰ কিছুমান ছবিয়ে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত পোৱা সন্মানসমূহে (বিশেষকৈ হালধীয়া চৰায়ে বাওধান খায় (চলচ্চিত্ৰ)-ৰ ক্ষেত্ৰত) তেখেতৰ শিল্পীসত্তা আৰু অসমীয়া ছবিৰ আন্তর্জাতিক গ্ৰাহ্যতা প্ৰতিপন্ন কৰে বুলি ধাৰণা কৰা হয়।
প্ৰতিষ্ঠান আৰু আনুষ্ঠানিক সম্পৰ্ক
উৎস-টোকাত “ডলফিন ফিল্মছ প্ৰাইভেট লিমিটেড” নামৰ উল্লেখ পোৱা যায়, আৰু ইয়াৰ আনুষ্ঠানিক ৱেবছাইটৰ উল্লেখো আছে। এই তথ্যৰ পৰা বুজা যায় যে তেখেতৰ চলচ্চিত্ৰ-সম্পৰ্কিত কাম-কাজ বা উপস্থাপনাত উক্ত প্রতিষ্ঠানে কিছুমান ভূমিকাও ৰাখিব পাৰে, যদিও উপলব্ধ তথ্যৰ ভিতৰত তাৰ বিস্তৃত বিৱৰণ দিয়া নাই।
তাৎপৰ্য
জাহ্নু বৰুৱাৰ কামৰ তাৎপৰ্য মূলতঃ দুটা স্তৰত লক্ষ্য কৰা যায়। প্ৰথম, অসমীয়া ছবিত বিষয়-নির্বাচন, কাহিনী-বিন্যাস আৰু চৰিত্ৰ-গঠনৰ ক্ষেত্ৰত তেখেতে এক ধৰণৰ শিল্পসম্মত মানদণ্ড গঢ় দিয়াত সহায় কৰিছে বুলি ধাৰণা কৰা হয়। দ্বিতীয়, ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা আৰু বিভিন্ন বিদেশী চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ স্বীকৃতিৰ জৰিয়তে অসমীয়া ছবিৰ পৰিচিতি আৰু গ্রহণযোগ্যতা বৃদ্ধি পোৱাত তেখেতৰ ছবিসমূহে কাৰ্যকৰ ভূমিকা পালন কৰিছে। বিশেষকৈ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা-সন্মানসমূহ আৰু পদ্মশ্ৰী-পদ্মভূষণৰ দৰে ৰাষ্ট্ৰীয় অসামৰিক সন্মানে তেখেতৰ অৱদানক প্ৰাতিষ্ঠানিক স্বীকৃতি দিয়াৰ দিশটোও গুৰুত্বপূর্ণ।
আৰু চাওক
- অসম
- শিৱসাগৰ জিলা
- গুৱাহাটী
- অসমীয়া ভাষা
- হিন্দী ভাষা
- অপৰূপা
- পাপৰি
- হালধীয়া চৰায়ে বাওধান খায় (চলচ্চিত্ৰ)
- বনানী (চলচ্চিত্ৰ)
- সাগৰলৈ বহু দূৰ
- পদ্মশ্ৰী
- কমল কুমাৰী ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা
- পদ্মভূষণ
- ডলফিন ফিল্মছ প্ৰাইভেট লিমিটেড
উৎস আৰু অনুজ্ঞাপত্ৰ
সম্পাদকীয় প্ৰবন্ধ। এই প্ৰবন্ধটো অসমীয়া বিশ্বকোষৰ বাবে নতুনকৈ মৌলিক ভাষাত লিখা হৈছে (এআই-সহায়ক খচৰা; মানৱ সম্পাদকীয় পৰ্যালোচনা চলি আছে)। পাঠ্য CC BY-SA 4.0।
অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ স্বেচ্ছাসেৱী লেখকসকললৈ আমাৰ কৃতজ্ঞতাপূৰ্ণ শ্ৰদ্ধাঞ্জলি, যিসকলৰ দীৰ্ঘদিনীয়া সাধনাই অসমীয়া ভাষাত মুক্ত জ্ঞানৰ বাট মুকলি কৰিছিল।