পুলক গগৈ

পুলক গগৈ (১৯৩৮–১২ নৱেম্বৰ ২০২২) অসমৰ এগৰাকী বহুমুখী সৃষ্টিশীল ব্যক্তিত্ব। চিত্ৰশিল্পী হিচাপে তেওঁৰ যাত্ৰা আৰম্ভ হৈ কাৰ্টুন, আলোচনী-জগত আৰু শেষলৈ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ-নিৰ্দেশনালৈ বিস্তৃত হৈছিল। বিদেশত, বিশেষকৈ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্রৰ ৱাশ্বিংটন ডি.চি.ত চিত্ৰকলাৰ প্ৰদৰ্শনীৰ উল্লেখ আৰু অসমীয়া ছবিত একাধিক উল্লেখযোগ্য চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনাই তেওঁক অসমৰ সাংস্কৃতিক ক্ষেত্ৰখনত বিশেষ তাৎপৰ্য দিছে।

জন্ম আৰু পৰিয়াল

পুলক গগৈৰ জন্ম ১৯৩৮ চনত অসমত। তেওঁৰ পিতৃ সোণেশ্বৰ গগৈ আৰু মাতৃ গুণমালা গগৈ। ব্যক্তিগত জীৱনত তেওঁ সংসাৰ-জীৱী আছিল; সন্তান হিচাপে অমিতাভ গগৈ আৰু গীতিমাৰ নাম উল্লেখ কৰা হয়। ২০২২ চনৰ ১২ নবেম্বৰত তেওঁ গুৱাহাটীত বাৰ্দ্ধক্যজনিত ৰোগত মৃত্যু বরণ কৰে।

শিক্ষা আৰু শিল্পীসত্তাৰ গঠন

গগৈৰ সৃজনীশক্তিৰ কেন্দ্ৰবিন্দুত আছিল চিত্ৰকলা। আনুষ্ঠানিক শিক্ষাৰ বাবে তেওঁ মুম্বাইৰ বান্দ্ৰা স্কুল অৱ আৰ্টচত ছবি অঁকাৰ প্ৰশিক্ষণ গ্ৰহণ কৰিছিল। পাছত তেওঁ বষ্টন মিউজিয়াম অৱ ফাইন আৰ্টছত অধ্যয়ন কৰে আৰু পেন্‌ছিলভানিয়া একাডেমী অব্‌ ফাইন আৰ্টছলৈও গৈছিল বুলি উল্লেখ আছে। এই বহিৰ্জগতীয় সংস্পৰ্শই তেওঁৰ দৃষ্টিভংগী বিস্তৃত কৰাত সহায় কৰিছিল আৰু চিত্ৰশিল্পৰ লগতে দৃশ্য-ভাষা (visual language) সম্পৰ্কে এক প্ৰশিক্ষিত বোধ গঢ় দিছিল।

কাৰ্টুন, সাংবাদিকতা আৰু আলোচনী-জগত

চাকৰি জীৱনত গগৈ আছাম ট্ৰিবিউন কাকতত কাৰ্টুনিষ্ট হিচাপে কৰ্মৰত আছিল। পিছলৈ সাহিত্যিক বীৰেন্দ্ৰ কুমাৰ ভট্টাচাৰ্যই ‘নৱযুগ’ আলোচনী প্ৰকাশৰ কামত জড়িত হোৱাত গগৈ সেই ক্ষেত্ৰখনলৈ গুচি যায়। ১৯৬৬ চনত ‘নৱযুগ’ বন্ধ হোৱাৰ পাছত তেওঁ কলিকতালৈ যায় আৰু সেখানে কাৰ্টুনৰ এখন আলোচনী উলিয়াবলৈ উদ্যোগী হয়।

এই সময়ছোৱাত তেওঁ আৰ্থিক অনাটনৰ মুখামুখি হৈছিল। উৎস-টোকাত উল্লেখ অনুসৰি, আলোচনী চলাবলৈ তেওঁ পত্নীৰ সোণৰ গহনা বন্ধক থ’বলগীয়াও হৈছিল। এই কঠিন সময়ত সংগীতজ্ঞ-চলচ্চিত্ৰ ব্যক্তিত্ব ভূপেন হাজৰিকাই অৱগত হৈ তেওঁক আৰ্থিকভাৱে কিছু সকাহ দিবলৈ ব্যৱস্থা কৰে বুলি জনা যায়; বিশেষকৈ ৰাজশ্ৰী প্ৰডাকচনৰ ‘তকদীৰ’ ছবিখনৰ পৰা অসমীয়ালৈ ডাবিং কৰা ভাগ্য নামৰ ছবিখনৰ কামত সহায় কৰাৰ সুযোগ প্ৰদানৰ কথা উল্লেখ আছে। এই ঘটনাই গগৈৰ জীৱনত পেশাগত স্থিতি আৰু চলচ্চিত্ৰ-মাধ্যমৰ সৈতে সংযোগ গঢ়াত প্ৰভাৱ পেলোৱা বুলি ধৰা হয়।

চলচ্চিত্ৰ-কৰ্মজীৱন

পুলক গগৈ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক আৰু প্ৰযোজক হিচাপে বিশেষকৈ অসমীয়া ছবিজগতত স্মৰণীয়। তেওঁ মুঠতে ৯খন অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰিছিল। এই তালিকাৰ ভিতৰত কিছুমান উল্লেখযোগ্য ছবি—

• খোজ
• শ্ৰীমতী মহিমাময়ী
• সেন্দূৰ
• সূৰুজ
• মমতাজ

তেওঁৰ চলচ্চিত্ৰ কৰ্মৰ বিষয়ে উৎস-টোকাত বিস্তৃত কাহিনী-বিষয়বস্তু দিয়া নহ’লেও, পৰিচালক-প্ৰযোজক হিচাপে নিৰন্তৰ সক্ৰিয়তা আৰু একাধিক উল্লেখযোগ্য শিৰোনামে তেওঁক অসমীয়া মূলধাৰাৰ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ প্ৰচেষ্টাৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে সংলগ্ন কৰি তোলে। ‘মমতাজ’ ছবিখনে ২০১৪ চনত শ্ৰেষ্ঠ অসমীয়া ছবিৰ প্ৰথম ফিল্মফেয়াৰ পূব বঁটা লাভ কৰা বুলি উল্লেখ আছে; এই স্বীকৃতিয়ে গগৈ পৰিচালিত ছবিসমূহৰ ভিতৰত ‘মমতাজ’ৰ জনপ্ৰিয়তা আৰু মান্যতা স্পষ্ট কৰে।

চিত্ৰশিল্প আৰু বিদেশত প্ৰদৰ্শনী

চলচ্চিত্ৰৰ বাহিৰেও গগৈৰ চিত্ৰশিল্পী পৰিচয় আছিল সুদৃঢ়। উৎস-টোকা অনুসৰি, ৱাশ্বিংটন ডি.চি.ত তেওঁৰ চিত্ৰশিল্পৰ প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত হৈছিল। অসমৰ এগৰাকী শিল্পীৰ বাবে বিদেশত এনে প্ৰদৰ্শনী এক উল্লেখযোগ্য ঘটনা, কাৰণ ই স্থানীয় শিল্পচর্চাক আন্তর্জাতিক পৰিসৰত উপস্থাপন কৰাৰ দিশত তাৎপৰ্য বহন কৰে। চিত্ৰকলা-শিক্ষা, কাৰ্টুন আৰু চলচ্চিত্ৰ—এই তিনিও ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ সক্ৰিয়তা থাকিলেও, চিত্ৰশিল্পেই তেওঁৰ সৃষ্টিশীলতাৰ প্ৰাথমিক আধাৰ আছিল বুলি উৎস-টোকাৰ তথ্য-প্ৰবাহৰ পৰা বুজা যায়।

বঁটা, সন্মান আৰু স্বীকৃতি

পুলক গগৈৰ কৃতিত্বৰ স্বীকৃতি বিভিন্ন ৰূপত প্ৰকাশ পাইছে। উৎস-টোকাত তেওঁৰ বঁটা আৰু সন্মানৰ ভিতৰত ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা উল্লেখ কৰা হৈছে। লগতে কলাৰ ক্ষেত্ৰখনলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ২০১৭ চনত অসম চৰকাৰৰ সাংস্কৃতিক সঞ্চালকালয়ৰ দ্বাৰা তেওঁ কলাগুৰু বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভা বঁটা লাভ কৰে বুলি উল্লেখ আছে। এইধৰণৰ সন্মানসমূহে তেওঁক কেৱল চলচ্চিত্ৰকাৰ নহয়, সামগ্ৰিকভাৱে সাংস্কৃতিক-শিল্প চর্চাৰ এক উল্লেখযোগ্য ব্যক্তিত্ব হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰে।

উত্তৰাধিকাৰ

পুলক গগৈৰ জীৱনপথত চিত্ৰশিল্পৰ শৈক্ষিক অনুশীলন, সংবাদপত্ৰ-আলোচনীত কাৰ্টুনৰ জৰিয়তে সমাজ-সচেতন দৃষ্টিভংগীৰ বিকাশ, আৰু অসমীয়া চলচ্চিত্ৰত পৰিচালনা-প্ৰযোজনাৰ জৰিয়তে বহুমাধ্যমিক অৱদান—এই তিনিটা ধাৰা স্পষ্টভাৱে দেখা যায়। ব্যক্তিগত আৰ্থিক অনিশ্চয়তাৰ সময় পাৰ কৰিও তেওঁ সৃজনশীল কৰ্মধাৰা অব্যাহত ৰাখিছিল; সেই অভিজ্ঞতাই শিল্পীসত্তাক অধিক দৃঢ় কৰিছিল বুলি ধাৰণা কৰিব পাৰি। ২০২২ চনত তেওঁৰ মৃত্যু হ’লেও, তেওঁ পৰিচালনা কৰা উল্লেখযোগ্য ছবিসমূহ আৰু শিল্পচর্চাৰ বহুমুখী পৰিসৰে অসমীয়া সাংস্কৃতিক ইতিহাসত তেওঁৰ নাম স্থায়ীভাৱে সংৰক্ষিত কৰি ৰাখে।

আৰু চাওক

• অসম
• চলচ্চিত্ৰ
• ভূপেন হাজৰিকা
• বীৰেন্দ্ৰ কুমাৰ ভট্টাচাৰ্য
• শ্ৰীমতী মহিমাময়ী
• সেন্দূৰ (চলচ্চিত্ৰ)
• মমতাজ (চলচ্চিত্ৰ)
• ভাগ্য (চলচ্চিত্ৰ)
• ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা
• ৱাশ্বিংটন ডি.চি.