অসমৰ চৰাই
১৩৬ প্ৰবন্ধ
-
কৈলাঙী
কৈলাঙী(Indian Cormorant, বৈজ্ঞানিক নাম-Phalacrocorax fuscicollis) পানীকাউৰীৰ পৰিয়ালৰ অন্তৰ্ভুক্ত এবিধ জলচৰ চৰাই৷ ই প্ৰধানতঃ ভাৰতীয় উপমহাদেশ, থাইলেণ্ড তথা কম্বোডিয়া আদিত বিস্তৃত হৈ আছে৷ ই সাধাৰণতে জাক পাতি বাস কৰে৷ ইয়াক দেখাত একেধৰণৰ অন্য এবিধ প্ৰজাতি, পানীকাউৰীৰ পৰা চকুৰ নীলাবৰণ, সৰু মূৰ তথা…
-
ক’লা টুনি
ক’লা টুনি (Tricoloured Munia, বৈজ্ঞানিক নাম- Lonchura malacca) হৈছে এষ্ট্ৰিল্ডিড ফিঞ্চ পৰিয়ালৰ এটা সৰু চৰাই, যি মূলতঃ বাংলাদেশ, ভাৰত, শ্ৰীলংকা, পাকিস্তান আৰু দক্ষিণ চীনত পোৱা যায়। এই প্ৰজাতিটো ত্ৰিনিদাদ, জামাইকা, হিছ্পানিঅলা, পুৱাৰ্টো ৰিকো, কিউবা আৰু ভেনেজুৱেলাত পৰিচয় কৰোৱা হৈছে।
-
গাং শালিকা
গাং শালিকা (Bank Myna, বৈজ্ঞানিক নাম- Acridotheres ginginianus) দক্ষিণ এছিয়াত দেখা পোৱা শালিকাৰ এটা প্ৰজাতি। ই দেখাত ঘৰশালিকা ৰ দৰে প্ৰায় একেই যদিও আকাৰত সৰু। তাৰোপৰি ইয়াৰ চকুৰ তলতে হালধীয়াৰ সলনি ৰঙচুৱা বৰণ দেখা যায়। উত্তৰ আৰু কেন্দ্ৰীয় ভাৰতত ইয়াৰ জাক দেখা পোৱা যায়।
-
ঘৰ বতাহী
ঘৰ বতাহী (House Swift, বৈজ্ঞানিক নাম-Apus nipalensis) 'Apodidae' পৰিয়ালৰ এবিধ সৰু আকাৰৰ চৰাইৰ প্ৰজাতি।
-
টিক টিক চৰাই
টিক টিক চৰাই (Golden-headed Cisticola, বৈজ্ঞানিক নাম: Cisticola exilis)ভাৰতৰ পৰা অষ্ট্ৰেলিয়া পৰ্যন্ত বিস্তৃত হৈ থকা সৰু আকাৰৰ এবিধ 'warbler' চৰাই।
-
টোকোৰা চৰাই
টোকোৰা চৰাই (Weaver Bird) অসমকে আদি কৰি ভাৰতবৰ্ষৰ প্ৰায় সকলো ঠাইতে পোৱা যায়। বিশ্বত টোকোৰাৰ মুঠতে সত্তৰটামান প্ৰজাতি আছে। এই প্ৰজাতিবিলাক এচিয়া আৰু আফ্ৰিকাৰ বিভিন্ন ঠাইত পোৱা যায়। টোকোৰাই জাক পাতি বাস কৰে। তামোল, নাৰিকল, তাল, খেজুৰ আদি গছেই সিহঁতৰ প্ৰধান বাসস্থান।
-
ঢেঁৰা
ঢেঁৰা বা ভেলা (Spot-billed Pelican, বৈজ্ঞানিক নাম: Pelecanus philippensis), 'পেলিকান' গোটৰ এবিধ জলচৰ চৰাইৰ প্ৰজাতি। ই প্ৰধানকৈ দক্ষিণ এছিয়াৰ পাকিস্তান, ভাৰতৰ পৰা ইণ্ডোনেছিয়া পৰ্যন্ত প্ৰজনন কৰে বুলি জনা যায়। এই চৰাইবিধে সাধাৰণতে নদী আৰু সাগৰৰ বৃহৎ জলাশয়ত বাস কৰে।
-
তাল বতাহী
তাল বতাহী (Asian Palm Swift, বৈজ্ঞানিক নাম -Cypsiurus balasiensis) এটা সৰু আকাৰৰ ছুইফ্ট গোটৰ চৰাইৰ প্ৰজাতি।
-
দিনকণা
দিনকণা (Indian Nightjar, বৈজ্ঞানিক নাম-Caprimulgus asiaticus) এবিধ সৰু আকাৰৰ নিশাচৰ চৰাইৰ প্ৰজাতি৷ ই প্ৰধানত: দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ মুকলি অঞ্চলত প্ৰজনন কৰে৷ ই গধূলি আৰু পুৱতি নিশা ক্লিক ক্লিক ধৰণে শেষলৈ চুটি আৰু অধিক খৰ কৈ মাত মাতে৷ এই মাতটো সাধাৰণতে বৰফাবৃত হ্ৰদ এটাত শিল এটা পৰিলে হোৱা শব্দৰ দৰে শুনা…
-
নাচনী চৰাই
নাচনী চৰাই (White-throated Fantail, বৈজ্ঞানিক নাম-Rhipidura albicollis) এবিধ সৰু আকাৰৰ চৰাইৰ প্ৰজাতি৷ ইয়াক প্ৰধানকৈ দক্ষিণ এছিয়াৰ ভাৰতৰ পৰা বাংলাদেশ তথা ইণ্ডোনেছিয়া আদি দেশৰ বনাঞ্চল তথা খেতি-পথাৰ আদিত দেখা পোৱা যায়৷
-
নীলকণ্ঠ চৰাই
নীলকণ্ঠী হেটুলুকা (Blue-throated Barbet, বৈজ্ঞানিক নাম: Megalaima asiatica) সমগ্ৰ ভাৰত উপমহাদেশ তথা সক্ষিণ-পূব এছিয়াত দেখা পোৱা এটা চৰাইৰ প্ৰজাতি৷
-
পানী ডুবি
পানী ডুবি (Tachybaptus ruficollis), জলচৰ চৰাইৰ এটা জাত। এই প্ৰজাতিৰ গোত্ৰটোৰ নাম (Tachybaptus) প্ৰাচীন গ্ৰীক takhus অৰ্থাৎ 'দ্ৰুত' আৰু bapto অৰ্থাৎ 'ডুব যোৱা'ৰ পৰা আহিছে। বৈজ্ঞানিক নাম্ৰ দ্বিতীয় অংশ অৰ্থাৎ ruficollis লেটিন rufus (ৰঙা) আৰু আধুনিক লেটিন -collis (necked অৰ্থাৎ ডিঙি)-ৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে।
-
পৰঘুমা
পৰঘুমা (Green Imperial Pigeon, বৈজ্ঞানিক নাম-Ducula aenea) কপৌ গোটৰ এবিধ চৰাইৰ প্ৰজাতি। ই বিষুৱীয় দক্ষিণ এছিয়াত ভাৰতৰ পৰা ইণ্ডোনেছিয়া পৰ্যন্ত বহুলভাৱে বিস্তৃত হৈ থকা চৰাইৰ প্ৰজাতি।
-
ফুটুকী টুনি
ফুটুকী টুনি, ( Scaly-breasted Munia বা Spotted Munia, বৈজ্ঞানিক নাম-Lonchura punctulata) এটা ঘনচিৰিকাৰ আকাৰৰ চৰাইৰ প্ৰজাতি। ই এছিয়াৰ স্থানীয় চৰাই। ইয়াৰ বুকু আৰু পেট অংশত থকা ফুটুকীয়া ৰঙৰ বাবেই ইয়াক ফুটুকী টুনি বুলি কোৱা হয়। এই প্ৰজাতিৰ এঘাৰটা উপ-প্ৰজাতি থকা বুলি জনা যায়।
-
ফেচুলুকা
ফেচুলুকা (Red-vented Bulbul, বৈজ্ঞানিক নাম-Pycnonotus cafer) এবিধ মজলীয়া আকাৰৰ চৰাইৰ প্ৰজাতি। ইয়াক ভাৰত উপমহাদেশৰ শ্ৰীলংকাৰ পৰা তিব্বতলৈকে স্থানীয়ভাৱে দেখা পোৱা যায়।
-
বামুণী হাঁহ
বামুণী হাঁহ (Tufted Duck, বৈজ্ঞানিক নাম: Aythya fuligula) এটা মজলীয়া আকাৰৰ হাঁহৰ প্ৰজাতি।
-
বৰবালি বগুৱা
বৰবালি বগুৱা (Wood Sandpiper, বৈজ্ঞানিক নাম-Tringa glareola) এবিধ সৰু আকাৰৰ জলচৰ চৰাইৰ প্ৰজাতি। ই 'wader' গোটৰ অন্তৰ্ভুক্ত।
-
লৰীয়তী
লৰীয়তী (Marsh Sandpiper, বৈজ্ঞানিক নাম-Tringa stagnatilis) এটা সৰু আকাৰৰ 'wader' গোটৰ চৰাইৰ প্ৰজাতি। ই সাধাৰণতে ইউৰোপ আৰু এছিয়া মহাদেশৰ মুকলি ঘাঁহনি অঞ্চল তথা জলাশয় আদিত প্ৰজনন কৰে বুলি জনা যায়।
-
হালধীয়া ঠেঙৰ হাইঠা
হালধীয়া ঠেঙৰ হাইঠা (Yellow-footed Green Pigeon, বৈজ্ঞানিক নাম- Treron phoenicoptera) ভাৰত উপমহাদেশত পোৱা হাইঠা চৰাইৰ এটা প্ৰজাতি৷ তাৰোপৰি ই ভাৰতৰ মহাৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্যৰ ৰাজ্যিক চৰাই হিচাপেও স্বীকৃত৷ ই সাধাৰণতে জাক পাতি বাস কৰে৷
-
হাৰুৱা কপৌ
হাৰুৱা কপৌ (Red Turtle Dove or Red Collared Dove, বৈজ্ঞানিক নাম: Streptopelia tranquebarica), কপৌ গোত্ৰৰ অন্তৰ্ভুক্ত এবিধ থলুৱা চৰাইৰ প্ৰজাতি।
-
ৰঙামূৰীয়া শেন
ৰঙামূৰীয়া শেন(Red-necked Falcon, বৈজ্ঞানিক নাম-Falco chicquera) ফেলকন (falcon) পৰিয়ালৰ অন্তৰ্ভুক্ত এটা মাংসভোজী চৰাইৰ প্ৰজাতি৷ ই ভাৰত আৰু আফ্ৰিকাত বহুলভাৱে বিস্তৃত৷
-
ইটা-গুড়িয়া নাচনী চৰাই
ইটা-গুড়িয়া নাচনী চৰাই (Ferruginous Flycatcher, বৈজ্ঞানিক নাম-Muscicapa ferruginea) 'Muscicapidae' পৰিয়ালৰ এবিধ সৰু আকাৰৰ চৰাইৰ প্ৰজাতি৷
-
কাকৈঢোৰা
কাকৈঢোৰা (Painted Stork; বৈজ্ঞানিক নাম: Mycteria leucocephala) এবিধ পানী যুঁৱলিত দেখা পোৱা চৰাই। হিমালয়ৰ পাদদেশৰ দক্ষিণ এছিয়া আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াত এই চৰাই দেখা পোৱা যায়। অসমতো চৰাই বিধ পোৱা যায়। তৰাং পানীত দল বান্ধি থাকে। আধাখোলা ঠোঁট পানীত ডুবাই ৰাখি ইফাল-সিফাল কৰি থাকে।
-
গলমণিকা নাচনী
গলমণিকা নাচনী (Red-breasted Flycatcher, বৈজ্ঞানিক নাম-Ficedula parva) এবিধ সৰু আকাৰৰ চৰাইৰ প্ৰজাতি। ই পেচ্চেৰিফৰমিছ বৰ্গৰ অন্তৰ্ভুক্ত চৰাই।
-
গোলাপীমূৰীয়া হাঁহ
গোলাপীমূৰীয়া হাঁহ (Pink-headed duck) হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ এবিধ বিপন্ন পক্ষী। গোলাপীমূৰীয়া হাঁহৰ বৈজ্ঞানিক নাম ৰ’ড’নেছা কেৰিঅ’ফাইলেচিয়া (Rhodonessa caryophyllacea)। হিন্দীত “গুলাব চিৰ” আৰু বঙালী ভাষাত “লাল শিৰ” বুলি কোৱা হয়। অতীতত গংগা আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী দুখনৰ নামনি ভাগৰ দ অঞ্চলবোৰত বসতি কৰিছিল।
-
টিপচী
টিপচী চৰাই (Common Tailorbird, বৈজ্ঞানিক নাম: Orthotomus sutorius) সমগ্ৰ এছিয়া মহাদেশতে বিস্তৃত হৈ থকা এবিধ সৰু আকাৰৰ চৰাইৰ প্ৰজাতি। নগৰৰ উদ্যান সমূহত ই এবিধ চিনাকি চৰাই। ই জোপোহাৰ মাজতে লুকাই থাকে যদিও ডাঙৰ মাতটোৰ বাবে ইয়াৰ উপস্থিতি গম পোৱা যায়।
-
টোকোৰা
টোকোৰা (Black-throated Weaver, বৈজ্ঞানিক নাম-Ploceus benghalensis) ভাৰতৰ নদীকাষৰীয়া সমতল ভূমিত দেখা পোৱা এবিধ সৰু আকাৰৰ চৰাইৰ প্ৰজাতি। ইহঁতক ঘাইকৈ প্ৰজননৰ সময়ত সঁজা চকুত লগা বিশেষধৰণৰ বাহৰ বাবে জনা যায়।
-
ডবাশেন
ডবাশেন(Western Marsh-harrier, বৈজ্ঞানিক নাম-Circus aeruginosus) এটা ডাঙৰ আকাৰৰ মাংসভোজী চৰাইৰ প্ৰজাতি। ইয়াক সাধাৰণতে এছিয়া আৰু আফ্ৰিকা মহাদেশৰ প্ৰায়বোৰ অঞ্চলতে দেখা পোৱা যায়।
-
তেলীয়া সাৰেং
তেলীয়া সাৰেংৰ ইংৰাজী নাম: Black-necked Stork আৰু বৈজ্ঞানিক নাম: Ephippiorhynechus asiaticusasiaticus। ইয়াৰ ঠেং দীঘল, ডিঙি দীঘল আৰু গোটেই গাটোৰ আকাৰ প্ৰায় ১৪০-১৫০ ছেণ্টিমিটাৰ। ওখ প্ৰায় ২৩০ ছেণ্টিমিটাৰ। ঠোঁট ক’লা আৰু দীঘল। ঠেং উজ্জ্বল ৰঙা, মূৰ ডিঙি ডেউকাৰ মাজৰ পাখি ক’লা (অলপ চিকচিকিয়া ডাঠ নীলা)।
-
ধোঁৱাবৰণীয়া নলচুপি চৰাই
ধোঁৱাবৰণীয়া নলচুপি চৰাই (Ashy Prinia, বৈজ্ঞানিক নাম-Prinia socialis) 'Cisticolidae' পৰিয়ালৰ অন্তৰ্ভুক্ত এবিধ সৰু আকাৰৰ চৰাইৰ প্ৰজাতি। এই চৰাইবিধ নগৰীয়া অঞ্চলত বিশেষকৈ উদ্যান আৰু খেতি-পথাৰত সততে দেখা পোৱা যায়।