অসমৰ ব্যক্তি
৯১০ প্ৰবন্ধ
-
হেমচন্দ্ৰ গোস্বামী
হেমচন্দ্ৰ গোস্বামী (১৮৭২–১৯২৮) আধুনিক অসমীয়া কাব্যত ছনেট ৰূপ প্ৰৱৰ্তন কৰা কবি আৰু জোনাকী-যুগৰ অন্যতম গুৰি ধৰোঁতা সম্পাদক-সংগঠক। কবিতাৰ উপৰিও পুৰণি পুথি-সংগ্ৰহ, গ্ৰন্থসম্পাদনা আৰু সাহিত্য-প্ৰতিষ্ঠান গঠনত তেখেতৰ অৱদান অসমীয়া সাহিত্যৰ ইতিহাসত দীৰ্ঘস্থায়ী।
-
চৈয়দ আব্দুল মালিক
চৈয়দ আব্দুল মালিক (১৯১৯–২০০০) অসমীয়া সাহিত্যৰ অন্যতম বহুমুখী স্ৰষ্টা; বিশেষকৈ আধুনিক অসমীয়া গল্প-সাহিত্যৰ ধাৰা গঢ়াত তেওঁৰ ভূমিকা উল্লেখযোগ্য। গল্প, উপন্যাস, কবিতা, নাটক, গৱেষণামূলক গ্ৰন্থ আৰু ভ্ৰমণকাহিনীৰে তেওঁ দীর্ঘকাল অসমীয়া পাঠকসমাজক প্ৰভাৱিত কৰিছিল আৰু ৰাষ্ট্ৰীয়–ৰাজ্যিক সন্মান লাভ কৰিছিল।
-
বিৰিঞ্চি কুমাৰ বৰুৱা
বিৰিঞ্চি কুমাৰ বৰুৱা (১৯০৮–১৯৬৪) অসমৰ এগৰাকী উল্লেখযোগ্য শিক্ষাবিদ-গৱেষক, যিয়ে ইতিহাস, ভাষাবিজ্ঞান আৰু বিশেষকৈ লোক-সংস্কৃতি অধ্যয়নত গম্ভীৰ অৱদান আগবঢ়াইছে।
-
ব্ৰজেন বৰুৱা
ব্ৰজেন বৰুৱা (১৯২৫–১৯৭২) অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ প্ৰাৰম্ভিক পৰ্বত বহুমুখী প্ৰতিভাৰে চিনাক্ত এগৰাকী পুৰোধা ব্যক্তি। পৰিচালনা, প্ৰযোজনা, সংগীত-নিৰ্দেশনা, অভিনয় আৰু কণ্ঠশিল্প—এই সকলো ক্ষেত্ৰতে তেওঁৰ সক্ৰিয় অৱদান বিশেষকৈ অসমীয়া চলচিত্ৰক জনপ্ৰিয় ৰূপ দিয়াৰ ক্ষেত্ৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ।
-
বাণীকান্ত কাকতি
বাণীকান্ত কাকতি (১৮৯৪–১৯৪৮) অসমীয়া ভাষাবিজ্ঞান আৰু সাহিত্য-সমালোচনাৰ ক্ষেত্ৰত গৱেষণাভিত্তিক দিশ-মোচৰ কৰোঁতা এক প্ৰধান পণ্ডিত। কটন কলেজ আৰু গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ত শিক্ষকতা কৰি তেখেতে অসমীয়া ভাষাৰ গঠন-উৎপত্তি সম্পৰ্কীয় অধ্যয়নক আধুনিক শাস্ত্ৰীয় ভিত্তি দান কৰে।
-
অংগৰাগ মহন্ত
অংগৰাগ “পাপন” মহন্ত অসমৰ এজন কণ্ঠশিল্পী, গীতিকাৰ আৰু সুৰকাৰ, যিয়ে লোক-সংগীত আৰু বৈষ্ণৱিক ভক্তিগীতৰ উপাদান আধুনিক বাদ্যযন্ত্ৰৰ সৈতে মিহলাই জনপ্ৰিয় কৰি তুলিছে। অসমীয়াৰ লগতে হিন্দী, বঙালী, তামিল, মাৰাঠী আদি ভাষাত গীত গাই তেওঁ বহুভাষিক ভাৰতীয় সংগীত জগতত নিজৰ স্থান সুদৃঢ় কৰিছে।
-
জয়মতী কুঁৱৰী
জয়মতী কুঁৱৰী আছিল আহোম ৰাজবংশৰ স্বৰ্গদেউ চ্যু-পাত-ফা-ৰ বৰকুঁৱৰী আৰু অসম বুৰঞ্জীৰ এক স্মৰণীয় নাৰী চৰিত্ৰ। স্বামী গদাপাণিৰ গোপন ঠিকনা প্ৰকাশ নকৰাৰ বাবে তেওঁ চাওদাঙৰ শাস্তি সহ্য কৰি জেৰেঙা পথাৰত মৃত্যুবৰণ কৰে, আৰু এই ত্যাগ অসমীয়াৰ সমষ্টিগত স্মৃতিত নৈতিক সাহসৰ প্ৰতীক হৈ আছে।
-
নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈ
নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈ (১৯৩৩–২০০৪) অসমৰ এগৰাকী প্রভাবশালী কবি, গীতিকাৰ আৰু লোক-সংস্কৃতি-গৱেষক, যাৰ সৃষ্টিশীলতা আৰু তাত্ত্বিক কৰ্মই আধুনিক অসমীয়া সাহিত্যত পৃথক স্থান লাভ কৰিছে।
-
হেমচন্দ্ৰ বৰুৱা
হেমচন্দ্ৰ বৰুৱা (১৮৩৫–১৮৯৬) ঊনবিংশ শতিকাৰ অসমীয়া ভাষা-সাহিত্যৰ অন্যতম পথপ্ৰদৰ্শক, যাৰ নাম বিশেষকৈ অভিধান আৰু ব্যাকৰণ-চৰ্চাৰ সৈতে অঙ্গাঙ্গীভাৱে জড়িত। ‘হেমকোষ’ অভিধানৰ প্ৰণেতা হিচাপে তেওঁ আধুনিক অসমীয়া শব্দ-সংকলন আৰু মান্য ৰূপ নিৰ্ধাৰণত দীঘলীয়া প্ৰভাৱ পেলাই গৈছে।
-
সূৰ্য্যকুমাৰ ভূঞা
সূৰ্য্যকুমাৰ ভূঞা (১৮৯৪–১৯৬৪) অসমৰ আধুনিক বুৰঞ্জীচৰ্চাৰ অগ্ৰণী বুৰঞ্জীবিদ, শিক্ষাবিদ আৰু সংগঠক, যিয়ে দুষ্প্ৰাপ্য বুৰঞ্জী-গ্ৰন্থ সংকলন-সম্পাদনাৰ জৰিয়তে অসমীয়া জ্ঞান-ঐতিহ্যক সুদৃঢ় কৰিলে।
-
নিপ বৰুৱা
নিপ বৰুৱা (১৯২৫–১৯৯২) অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ এজন প্ৰযোজক- পৰিচালক, যাৰ কৰ্মধাৰাই বাণিজ্যিক দিশত চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগখন অধিক সংগঠিত ৰূপত আগবঢ়াই নিয়ে। তেওঁ ১৫খন অসমীয়া কথাছবি পৰিচালনা কৰাৰ লগতে কাৰ্টুন আঁকা, সংগীত আৰু ফুটবলৰ প্ৰতিও আগ্ৰহী আছিল।
-
অতুল চন্দ্ৰ হাজৰিকা
অতুল চন্দ্ৰ হাজৰিকা (১৯০৩-১৯৮৬) অসমীয়া কবি, নাট্যকাৰ, গদ্যলেখক, শিশু সাহিত্যিক আৰু অধ্যাপক। অসমীয়া ৰঙ্গমঞ্চ আৰু সাহিত্য-প্ৰতিষ্ঠানিক জীৱনত নেতৃত্ব, গ্ৰন্থ-প্ৰণয়ন আৰু শিক্ষকতা—এই তিনিধাৰা কাৰ্যৰ জৰিয়তে তেখেতে দীঘলীয়া প্ৰভাৱ ৰাখে।
-
চিলাৰায়
চিলাৰায় (শুক্লধ্বজ; ১৫১০–১৫৭১) ষোলশ শতিকাৰ কোচ ৰাজ্যত নৰনাৰায়ণৰ সুদক্ষ সেনাপতি আৰু ৰাজকাৰ্য্যৰ এক গুৰুত্বপূর্ণ নায়ক আছিল। সৈন্য-বীৰত্ব, শাসন-ব্যৱস্থাপনাৰ সজাগতা, দেৱালয় সংস্কাৰ আৰু বিদ্যা-সংস্কৃতি তথা বৈষ্ণৱ ধৰ্মপ্ৰচাৰৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ ভূমিকা অসম আৰু উত্তৰ-পূৰ্ব ভাৰতৰ ইতিহাসত বিশেষ উল্লেখযোগ্য।
-
জয়ন্ত হাজৰিকা
জয়ন্ত হাজৰিকা (১৯৪৩–১৯৭৭) অসমীয়া আধুনিক গীতৰ এক প্ৰভাৱশালী কণ্ঠশিল্পী-সুৰকাৰ, যিয়ে পশ্চিমীয়া সংগীত-ভাষাৰ সৈতে লোক আৰু শাস্ত্ৰীয় ধাৰাৰ নতুন সংমিশ্ৰণ ঘটাইছিল। কম বয়সতে মৃত্যু হ’লেও তেখেতৰ গীত, চলচ্চিত্ৰ-সংগীত আৰু সামাজিক সংগীত-আন্দোলন অসমীয়া জনসংস্কৃতিৰ স্থায়ী সম্পদ হিচাপে গণ্য।
-
ৰজনীকান্ত বৰদলৈ
ৰজনীকান্ত বৰদলৈ (১৮৬৭–১৯৪০) জোনাকী যুগৰ অসমীয়া সাহিত্যত উপন্যাসক দৃঢ় ভিত্তিত প্ৰতিষ্ঠা কৰা অগ্ৰগণ্য কথাশিল্পী। অতীত অসমৰ গৌৰৱ, সংঘাত আৰু বেদনাবহ সামাজিক-ঐতিহাসিক অভিজ্ঞতাক উপন্যাস-আখ্যানৰ ৰূপ দি তেওঁ “অসমীয়া উপন্যাসৰ পিতা” আৰু “উপন্যাস-সম্ৰাট” আদি অভিধাৰে খ্যাতি লাভ কৰে।
-
অম্বিকাগিৰী ৰায়চৌধুৰী
অম্বিকাগিৰী ৰায়চৌধুৰী (১৮৮৫–১৯৬৭) কুৰি শতিকাৰ অসমৰ এগৰাকী বহুমুখী সাহিত্যসাধক আৰু স্বাধীনতা সংগ্ৰামী, যাৰ কবিতা-গীত-গদ্যত অসমীয়া জাতীয় চেতনাৰ দৃঢ় প্ৰকাশ দেখা যায়।
-
কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ
কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ (১৮৯৮–১৯৮২) অসমৰ বিশিষ্ট সংস্কৃত-সাহিত্য পণ্ডিত, বহুভাষাবিদ আৰু শিক্ষাবিদ, যি অনুবাদ-গৱেষণা আৰু উচ্চশিক্ষা-প্ৰশাসনত একেধাৰে গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদান ৰাখে।
-
ফখৰুদ্দিন আলি আহমেদ
ফখৰুদ্দিন আলি আহমেদ ভাৰতবৰ্ষৰ পঞ্চমজন ৰাষ্ট্ৰপতি (১৯৭৪–১৯৭৭) আৰু ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ এগৰাকী জ্যেষ্ঠ নেতা আছিল। অধিবক্তা পেশাৰ পৰা ৰাজনীতিলৈ আহি তেওঁ কেন্দ্ৰীয় আৰু সংসদীয় জীৱনত দীৰ্ঘদিন সক্ৰিয় থাকি ১১ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯৭৭ তাৰিখে কাৰ্যকালতে মৃত্যু বৰণ কৰে।
-
লীলা গগৈ
ড॰ লীলা গগৈ (১৯৩০–১৯৯৪) অসমীয়া সাহিত্য-গৱেষণা, বুৰঞ্জীচর্চা আৰু শিক্ষাক্ষেত্ৰত সুপৰিচিত সাহিত্যিক-শিক্ষাবিদ। তেওঁ ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ত অসমীয়া বিভাগৰ অধ্যাপক/প্ৰফেছাৰ হিচাপে কৰ্মৰ লগতে অসম সাহিত্য সভা আৰু অসম চৰকাৰৰ বুৰঞ্জী-সম্পৰ্কীয় দপ্তৰত নেতৃত্বস্থানীয় দায়িত্ব পালন কৰিছিল।
-
ৰমেন বৰুৱা
ৰমেন বৰুৱা অসমৰ চলচ্চিত্ৰ-সংগীত ক্ষেত্ৰৰ অন্যতম প্ৰভাৱশালী সঙ্গীত পৰিচালক আৰু কণ্ঠশিল্পী। ষষ্ঠ দশকৰ শেষৰ পৰা তেওঁ অসমীয়া ছবিৰ গীত-সুৰক জনপ্ৰিয়তাৰ শীৰ্ষলৈ তুলি ধৰা বহু কামৰ সৈতে জড়িত।
-
পুলক গগৈ
পুলক গগৈ (১৯৩৮–২০২২) অসমৰ এগৰাকী চিত্ৰশিল্পী, কাৰ্টুনিষ্ট, চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক আৰু প্ৰযোজক। চিত্ৰকলাৰ আনুষ্ঠানিক শিক্ষাৰ লগতে সংবাদ-আলোচনীত কৰ্মঅভিজ্ঞতা লভি তেওঁ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰত মুঠ ৯খন ছবি পৰিচালনা কৰি চিনাক্তি লাভ কৰিছিল।
-
মণিৰাম দেৱান
মণিৰাম দেৱান (১৮০৬–১৮৫৮) উনৈশ শতিকাৰ উজনি অসমৰ প্ৰশাসন, সাহিত্য আৰু অৰ্থনৈতিক জীৱনত সক্ৰিয় এক প্ৰভাৱশালী ব্যক্তিত্ব। তেওঁ অসমৰ প্ৰথম অসমীয়া চাহ খেতিয়ক বুলি পৰিচিত আৰু ১৮৫৭ চনৰ পৰৱৰ্তী পৰিস্থিতিত ব্ৰিটিছ-বিৰোধী সন্দেহত ধৰা পৰি যোৰহাটত ফাঁচী দিয়া হয়।
-
আনন্দৰাম ঢেকিয়াল ফুকন
আনন্দৰাম ঢেকিয়াল ফুকন (১৮২৯–১৮৫৯) অৰুনোদই যুগৰ এগৰাকী গুৰুত্বপূৰ্ণ অসমীয়া লেখক আৰু ভাষা-অধিকাৰ আন্দোলনৰ আগৰণুৱা। বিদ্যালয়ত বঙালী ভাষাৰ ঠাইত পুনৰ অসমীয়া ভাষা প্ৰৱৰ্তনৰ যুক্তি-প্ৰমাণ দাঙি ধৰাৰ লগতে তেখেতে অসমীয়াত পাঠ্যপুথি আৰু ভূগোল-গ্ৰন্থ ৰচনা কৰি আধুনিক শিক্ষালেখাৰ ভেটি মজবুত কৰে।
-
বিদ্যা ৰাও (অভিনেত্ৰী)
বিদ্যা ৰাও এগৰাকী অসমীয়া আৰু বঙালী ছবিৰ অভিনেত্ৰী, যাৰ মূল চলচ্চিত্ৰ-কৰ্ম অসমীয়া ভাষাত কেন্দ্ৰিত। শিশু শিল্পী হিচাপে আৰম্ভ কৰি ১৯৭০–৮০ দশকৰ জনপ্ৰিয় বাণিজ্যিক ছবিত মুখ্য আৰু শক্তিশালী চৰিত্ৰ ৰূপায়ণৰ জৰিয়তে তেওঁ অসমীয়া ছবিজগতত লক্ষণীয় অৱদান আগবঢ়ায়।
-
চন্দ্ৰপ্ৰসাদ শইকীয়া
চন্দ্ৰপ্ৰসাদ শইকীয়া (১৯২৭–২০০৬) অসমীয়া সাহিত্যৰ এজন উল্লেখযোগ্য গল্পকাৰ, ঔপন্যাসিক আৰু সম্পাদক-সাংবাদিক। সৃষ্টিশীল সাহিত্য, কাকত-আলোচনী সম্পাদনা আৰু সাহিত্য-প্ৰকাশনা সংগঠনৰ নেতৃত্বত তেখেতে আধুনিক অসমীয়া সাহিত্যজগতত দীঘলীয়া প্ৰভাৱ পেলাই যায়।
-
প্ৰমথেশ চন্দ্ৰ বৰুৱা
প্ৰমথেশ চন্দ্ৰ বৰুৱা আছিল অসমৰ গৌৰীপুৰত জন্মলাভ কৰা প্ৰাক্-স্বাধীনতা যুগৰ এজন উল্লেখযোগ্য অভিনেতা, চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক আৰু চিত্ৰনাট্য-লেখক। বাংলা আৰু হিন্দী চলচ্চিত্ৰত তেখেতে শিল্প-কাৰিকৰি উদ্ভাৱন, বিশেষকৈ ‘‘দেৱদাস’’ৰ চলচ্চিত্ৰায়ন আৰু নতুন কেমেৰা-কৌশল প্ৰয়োগৰ জৰিয়তে ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ ইতিহাসত…
-
খগেন মহন্ত
খগেন মহন্ত অসমৰ খ্যাতিমান কণ্ঠশিল্পী, সুৰকাৰ আৰু গীতিকাৰ; লোকসংগীত, বিশেষকৈ বিহুগীতক আধুনিক মঞ্চ আৰু গণমাধ্যমত জনপ্ৰিয় কৰি তোলাত তেওঁৰ ভূমিকা উল্লেখযোগ্য। আকাশবাণীৰ শিল্পী-প্ৰযোজক ৰূপে আৰু গাঁৱে-ভূঞে লোকগীত সংগ্ৰহ-সংৰক্ষণৰ প্ৰচেষ্টাৰ জৰিয়তে তেওঁ অসমীয়া লোকধাৰাৰ এক বিস্তৃত ভঁৰাল গঢ়ি থৈ যায়।
-
মাধৱ কন্দলি
মাধৱ কন্দলি ১৪শ শতিকাৰ এগৰাকী অসমীয়া কবি, যিয়ে বাল্মীকিৰ ৰামায়ণক অসমীয়া ভাষালৈ অনুবাদ কৰি প্ৰান্তীয় ভাৰতীয় ভাষাসমূহৰ ভিতৰত এক অগ্ৰগণ্য উদাহৰণ স্থাপন কৰে। তেওঁৰ ‘সপ্তকাণ্ড ৰামায়ণ’ অসমীয়া সাহিত্যৰ আদিপর্বৰ অন্যতম মূল্যবান কীৰ্তি হিচাপে গণ্য।
-
বিদ্যুৎ চক্ৰৱৰ্তী
বিদ্যুৎ চক্ৰৱৰ্তী অসমীয়া মঞ্চ আৰু চলচিত্ৰ জগতৰ এগৰাকী উল্লেখযোগ্য অভিনেতা-পরিচালক আছিল। ‘ৰাগ-বিৰাগ’ আৰু ‘দুৱাৰ (চলচিত্ৰ)’ আদি ছবিৰ জৰিয়তে তেখেতে অসমীয়া চলচিত্ৰৰ সমান্তৰাল ধাৰা আৰু মূলধাৰাৰ মাজত সেতুবন্ধ ৰচনা কৰিছিল।
-
লক্ষ্মীনন্দন বৰা
লক্ষ্মীনন্দন বৰা (১৯৩২–২০২১) অসমীয়া সাহিত্যৰ এগৰাকী বহুলপাঠ্য কথাশিল্পী, ঔপন্যাসিক আৰু শিক্ষাবিদ; ‘ৰামধেনু’ যুগত গল্পকাৰ হিচাপে তেখেতৰ সাহিত্যিক আত্মপ্ৰকাশ ঘটে।
