ৰমেন বৰুৱা (জন্ম: ৬ জুন ১৯৪০) অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ সঙ্গীত পৰিচালক আৰু কণ্ঠশিল্পী। অসমৰ জনপ্রিয় চলচ্চিত্ৰগীতৰ ৰূপ-ভাষা গঢ়া, নতুন কণ্ঠশিল্পীক নেপথ্য গায়িকা হিচাপে সুযোগ দিয়া, আৰু আকাশবাণী-অনাতাঁৰ কেন্দ্ৰৰ মাধ্যমেৰে ৰেডিঅ’ সংগীতচৰ্চাত সক্ৰিয় ভূমিকা লোৱাৰ বাবে তেওঁ বিশেষ গুৰুত্বপূর্ণ। তেওঁ ২৭খন ছবিত স্বতন্ত্ৰ সঙ্গীত পৰিচালক হিচাপে কাম কৰিছে; ইয়াৰে ২খন বাংলা ছবি, যি দুখন মূলত অসমীয়া ছবি সোণমা আৰু ককাদেউতা নাতি আৰু হাতীৰ বাংলা ৰূপান্তৰ আছিল।
জন্ম আৰু পৰিয়াল
ৰমেন বৰুৱাৰ জন্ম গুৱাহাটী নগৰৰ লতাশিল অঞ্চলত। পিতৃ চন্দ্ৰনাথ বৰুৱা আৰু মাতৃ জোনপ্ৰভা বৰুৱা। তেওঁ বৰুৱা পৰিয়ালৰ দশম পুত্ৰ সন্তান বুলি উল্লেখ কৰা হয়। এই পৰিয়ালৰ একাধিক সদস্য অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ সৈতে জড়িত আছিল; বিশেষকৈ তেওঁৰ তিনিজন ককায়েক ব্ৰজেন বৰুৱা, নিপ বৰুৱা আৰু দ্বিবন বৰুৱাৰ নাম উল্লেখযোগ্য। এই পাৰিবাৰিক পৰিৱেশে শিল্পচৰ্চা, বিশেষত চলচ্চিত্ৰৰ সৈতে ঘনিষ্ঠতা গঢ়াত সহায় কৰিছিল বুলি ধৰা হয়।
তথ্যসূত্র অনুসৰি তেওঁৰ জীৱনসংগী বনজোৎস্না বৰুৱা আৰু কন্যা বৰ্নিকা বৰুৱা।
শিক্ষা আৰু গঢ়নি
তেওঁৰ শৈক্ষিক জীৱনৰ আৰম্ভণি লতাশিল প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ত। পিছলৈ তেওঁ কটন কলেজিয়েট হাইস্কুলত অধ্যয়ন কৰি মেট্ৰিকুলেশ্বন উত্তীৰ্ণ হয়, আৰু তাৰ পাছত কটন কলেজত আই.এ. সম্পূৰ্ণ কৰে। স্নাতক ডিগ্ৰী তেওঁ বি. বৰুৱা কলেজৰ পৰা লাভ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ত নামভৰ্তি কৰিলেও কৰ্মব্যস্ততাৰ কাৰণে পৰীক্ষাত অৱতীৰ্ণ হ’ব নোৱাৰাৰ কথা উল্লেখ আছে।
সঙ্গীতৰ প্ৰতি তেওঁৰ আকৰ্ষণ স্কুল-জীৱনতেই গঢ় লৈ উঠিছিল। কৈশোৰতেই তেওঁ ভাৰতীয় গণনাট্য সংঘৰ সৈতে সংযুক্ত হয়, যিটো সংগঠন তেতিয়াৰ সাংস্কৃতিক আন্দোলন আৰু গণসচেতনতা-ঘনিষ্ঠ নাট্য-সংগীতধাৰাৰ এক গুৰুত্বপূর্ণ ক্ষেত্ৰ আছিল। এই অভিজ্ঞতাই দলগত পৰিবেশনা, গীতৰ নাট্যধর্মী ব্যৱহাৰ আৰু সামাজিক বোধৰ সৈতে সংগীতচৰ্চাৰ এক ধাৰণা গঢ়ি তুলাত ভূমিকা লোৱা বুলি ধৰি লোৱা যায়।
বৃত্তিগত যাত্ৰা: ৰেডিঅ’ আৰু চলচ্চিত্ৰ
ৰমেন বৰুৱা গুৱাহাটী অনাতাঁৰ কেন্দ্ৰৰ নিৰ্বাচিত কণ্ঠশিল্পী আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ আকাশবাণীৰ ‘মিউজিক কম্পোজাৰ’ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে বুলি উল্লেখ আছে। ৰেডিঅ’ মাধ্যমত কণ্ঠশিল্পী-সংগীতকাৰ দুয়োটা পৰিচয়ে সক্ৰিয় থাকিলে গীতৰ গঠন, গায়নৰ অনুশীলন, আৰু বিভিন্ন ধৰণৰ কণ্ঠ-সম্ভাৱনা চিনাক্ত কৰাৰ সুযোগ বাঢ়ে; বৰুৱাৰ ক্ষেত্ৰতো এই বহুমুখী অভিজ্ঞতাই পৰৱৰ্তী চলচ্চিত্ৰ-সংগীতৰ কামত সহায়কাৰী হৈছিল।
চলচ্চিত্ৰ সংগীতত তেওঁৰ প্ৰৱেশ আৰম্ভ হয় পৰিয়াল-ঘনিষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ পৰিবেশতে। ঊনৈশ বছৰ বয়সত তেওঁ জ্যেষ্ঠ ভাতৃ ব্ৰজেন বৰুৱাৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে নিপ বৰুৱা পৰিচালিত ছবি আমাৰ ঘৰ (মুক্তি: ১৯৫৯)ৰ সঙ্গীত পৰিচালনাত অংশ লয়। এই কামে তেওঁক চলচ্চিত্ৰৰ প্ৰয়োজন অনুযায়ী সুৰ-সংযোজন, দৃশ্য-ভাৱ অনুসৰি গীতৰ আবহ গঢ়া, আৰু ৰেকৰ্ডিং-প্ৰক্ৰিয়াৰ সৈতে নিকট পৰিচয় কৰাই দিয়ে।
সঙ্গীত পৰিচালক হিচাপে স্বতন্ত্ৰ প্ৰতিষ্ঠা
ৰমেন বৰুৱাৰ স্বতন্ত্ৰ সঙ্গীত পৰিচালক হিচাপে প্ৰথম উল্লেখযোগ্য চলচ্চিত্ৰ-কাৰ্য হৈছে ব্ৰজেন বৰুৱা পৰিচালিত ‘ডক্তৰ বেজবৰুৱা’ (মুক্তি: ১৯৬৯)। উৎস-তোকাত স্পষ্টকৈ উল্লেখ আছে যে ছবিখনৰ সুৰময় গীতসমূহই ‘ছুপাৰহিট’ হোৱাত অন্যতম ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইয়াৰ ফলস্বৰূপে বৰুৱাৰ সঙ্গীত-সৃষ্টি জনপ্ৰিয় শ্ৰোতা-দৰ্শকৰ মাজত স্থায়ী চিনাক্তি পায় আৰু অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ-গীতৰ বাণিজ্যিক সফলতাত সুৰৰ ভূমিকাক পুনৰ জোৰদাৰভাৱে প্ৰতিষ্ঠা কৰে।
পিছলৈ তেওঁ মুঠ ২৭খন ছবিত স্বতন্ত্ৰভাৱে সঙ্গীত পৰিচালনা কৰে। এই তালিকাত দুটা বাংলা ছবি অন্তৰ্ভুক্ত, যি দুয়োখন অসমীয়া ছবি সোণমা আৰু ককাদেউতা নাতি আৰু হাতীৰ বাংলা ৰূপান্তৰ বুলি উল্লেখ আছে। এই তথ্যই দেখুৱায় যে তেওঁৰ সুৰ-ভাষা কেৱল অসমীয়া শ্ৰোতা-দৰ্শকৰ মাজতেই সীমাবদ্ধ নাথাকি অন্য ভাষাৰ ৰূপান্তৰ ছবিতো ব্যৱহাৰ হৈছিল।
কণ্ঠশিল্পী আৰু গীত-সৃষ্টি
সঙ্গীত পৰিচালনাৰ উপৰিও ৰমেন বৰুৱা কণ্ঠশিল্পী হিচাপেও চলচ্চিত্ৰত অংশগ্ৰহণ কৰিছে। তেওঁ ৫খন অসমীয়া ছবিত কণ্ঠদান কৰে বুলি উল্লেখ আছে। চলচ্চিত্ৰত তেওঁৰ প্ৰথম কণ্ঠদানৰ ঘটনা হৈছে নিপ বৰুৱা পৰিচালিত ‘স্মৃতিৰ পৰশ’ (মুক্তি: ১৯৫৫)। সুৰকাৰ হিচাপে তেওঁ বহু গীতিকাৰৰ গীতত সুৰ দিছে; উল্লেখযোগ্য গীতিকাৰসকলৰ ভিতৰত কেশৱ মহন্ত, অজিৎ বৰুৱা, নৱকান্ত বৰুৱা, সতীশ দাস আৰু ভূপেন ডেকাৰ নাম পোৱা যায়। এনে বৈচিত্ৰ্যময় গীতিকাৰ-সম্ভাৰ মানে বিভিন্ন কাব্যভাষা, ছন্দ, আৰু বিষয়বস্তুক সুৰত অনুবাদ কৰাৰ এক দীঘল অভ্যাস।
তেওঁ নতুন কণ্ঠশিল্পীক চলচ্চিত্ৰত নেপথ্য গায়িকা হিচাপে সুযোগ দিয়া বিষয়টোও বৰুৱাৰ অৱদানৰ এক উল্লেখযোগ্য দিশ। উৎস-তোকা অনুসৰি পৰৱৰ্তী সময়ত খ্যাতি লাভ কৰা কেইবাজনো শিল্পীক তেওঁ প্ৰাৰম্ভিক সুযোগ দিয়ে; তাত অণিমা চৌধুৰী, পাহাৰী দাস, যুথিকা চৌধুৰী, নীলিমা খাতুন, কবিতা বৰঠাকুৰ আৰু ৰুণজুণ ফুকনৰ নাম উল্লেখিত। এই ধৰণৰ ‘প্ৰথম সুযোগ’ বহু শিল্পীৰ কৰ্মজীৱনত মোড়-ফেৰোৱা মুহূৰ্ত হৈ পৰে, আৰু সেই প্ৰক্ৰিয়াত সঙ্গীত পৰিচালকৰ কণ্ঠ-নিৰ্বাচন আৰু গাইডেন্স এক সৃষ্টিশীল ক্ষমতা হিচাপে প্ৰতিষ্ঠিত হয়।
বঁটা আৰু স্বীকৃতি
ৰমেন বৰুৱাই একাধিক বঁটা-সন্মান লাভ কৰিছে। উৎস-তোকা অনুসৰি তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য সন্মানসমূহ—
- বিষ্ণু ৰাভা বঁটা (২০০৩)
- হেমাঙ্গ বিশ্বাস বঁটা (২০০৮)
- শিল্পপ্ৰাণ চন্দ্ৰ ফুকন সোঁৱৰণী বঁটা (২০০৯)
- তৰুণ দুৱৰা সোঁৱৰণী “অইল ইণ্ডিয়া বঁটা” (২০১১)
- জীৱন ৰাম মুঙ্গীদেৱী গোৱেঙ্গা সোঁৱৰণী বঁটা (২০১১)
- Asomiya Music Award (২০১১)
ইয়াৰ উপৰিও ২০২৪ চনত ফিল্মফেয়াৰ(অসম)ৰ পৰা তেওঁ ‘জীৱনজোৰা সাধনা বঁটা’ লাভ কৰে বুলি উল্লেখ আছে। এইসমূহ স্বীকৃতিয়ে তেওঁৰ দীৰ্ঘদিনীয়া সঙ্গীতচৰ্চা, চলচ্চিত্ৰ-সংগীতত প্ৰভাৱ, আৰু শিল্প-অৱদানক আনুষ্ঠানিকভাৱে মূল্যায়ন কৰে।
উত্তৰাধিকাৰ
অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ-সংগীতৰ বিকাশত ৰমেন বৰুৱাৰ অৱদান দুটা দিশত বিশেষভাবে ধৰা পৰে—জনপ্ৰিয় ছবিত স্মৰণীয় সুৰ-সৃষ্টি আৰু নতুন প্ৰতিভাক নেপথ্য গায়ক-গায়িকা হিচাপে আগবঢ়াই অনা। ‘ডক্তৰ বেজবৰুৱা’ৰ সফলতাৰ সৈতে জড়িত গীতসমূহে বৰুৱাক এখন কালচিহ্নিত সময়ৰ সঙ্গীত পৰিচালক হিচাপে স্থাপন কৰে; আনফালে, ৰেডিঅ’ আৰু আকাশবাণীত কাম কৰাৰ অভিজ্ঞতাই তেওঁৰ সুৰ-চিন্তা আৰু শিল্পী-নিৰ্বাচন ক্ষমতাক বিস্তাৰিত কৰি তোলে। ফলত, তেওঁক অসমীয়া ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ-সংগীত ধাৰাৰ এক গুৰুত্বপূর্ণ কাৰিগৰ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।
আৰু চাওক
- ব্ৰজেন বৰুৱা
- নিপ বৰুৱা
- আমাৰ ঘৰ
- ককাদেউতা নাতি আৰু হাতী
- ভাৰতীয় গণনাট্য সংঘ
- গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়
- অণিমা চৌধুৰী
- নীলিমা খাতুন
- কেশৱ মহন্ত
- অজিৎ বৰুৱা
- নৱকান্ত বৰুৱা
উৎস আৰু অনুজ্ঞাপত্ৰ
সম্পাদকীয় প্ৰবন্ধ। এই প্ৰবন্ধটো অসমীয়া বিশ্বকোষৰ বাবে নতুনকৈ মৌলিক ভাষাত লিখা হৈছে (এআই-সহায়ক খচৰা; মানৱ সম্পাদকীয় পৰ্যালোচনা চলি আছে)। পাঠ্য CC BY-SA 4.0।
অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ স্বেচ্ছাসেৱী লেখকসকললৈ আমাৰ কৃতজ্ঞতাপূৰ্ণ শ্ৰদ্ধাঞ্জলি, যিসকলৰ দীৰ্ঘদিনীয়া সাধনাই অসমীয়া ভাষাত মুক্ত জ্ঞানৰ বাট মুকলি কৰিছিল।