বিদ্যা ৰাও (অভিনেত্ৰী)

বিদ্যা ৰাও অসমীয়া আৰু বঙালী চলচ্চিত্ৰৰ এগৰাকী পৰিচিত অভিনেত্ৰী। তেওঁৰ অভিনয়-জীৱনৰ সিংহভাগ অসমীয়া ছবিত গঢ় লৈ উঠা বাবে তেওঁক বিশেষকৈ অসমীয়া বাণিজ্যিক ছবিৰ ১৯৭০–৮০ দশকৰ ধাৰাটোৰ এটা উল্লেখযোগ্য মুখ হিচাপে ধৰা হয়। শিশু চৰিত্ৰৰ পৰা আৰম্ভ কৰি মুখ্য নাৰী চৰিত্ৰ, সামাজিক নাট্যধৰ্মী কাহিনীৰ জটিল চৰিত্ৰ—বিভিন্ন ৰূপত দেখা পোৱা এই শিল্পীগৰাকীয়ে একেধাৰে ছবি, মঞ্চ আৰু চলচ্চিত্ৰ-সম্পৰ্কীয় প্ৰশাসনিক/বাছনি প্ৰক্ৰিয়াতো অংশ লৈছিল।

জন্ম, পৰিয়াল আৰু শৈশৱ

বিদ্যা ৰাওৰ জন্মস্থান ডিব্ৰুগড়। তেওঁ অসমীয়া মাতৃ আৰু মহাৰাষ্ট্ৰীয় পিতৃৰ সন্তান। পিতৃ গোপাল ৰাও আৰু মাতৃ তনু ৰাও। জন্ম যদিও অসমত, শৈশৱ আৰু কৈশোৰকাল তেওঁ কলিকতা মহানগৰীত কটায়। এই দুটা সাংস্কৃতিক পৰিসৰৰ (অসম আৰু কলিকতা) সংযোগে তেওঁৰ আগলীয়া শিল্প-অভিজ্ঞতা গঢ়াত সহায় কৰে বুলি আলোচনা কৰা হয়।

পিছলৈ তেওঁ ছবি-বিতৰক তথা সোণ মইনা (চলচ্চিত্ৰ)ৰ প্ৰযোজক এম পি এন নায়াৰৰ সৈতে বিবাহবন্ধনত আবদ্ধ হয়। নায়াৰ মালয়ালম লোক আছিল আৰু কেৰালাৰ সৈতে সংশ্লিষ্ট। গুৱাহাটীত তেওঁৰ ছবি-বিতৰণ কাৰ্যালয় আছিল। স্বামীৰ সৈতে বিদ্যা ৰাও ১৯৮০ চনত স্থায়ীভাৱে গুৱাহাটীত বসবাস কৰিবলৈ আহে; তেওঁৰ বাসস্থান হিচাপে ৰিহাবাৰী, গুৱাহাটী উল্লেখ কৰা হয়।

চলচ্চিত্ৰজগতলৈ প্ৰৱেশ আৰু প্ৰাৰম্ভিক কৃতি

বিদ্যা ৰাওৰ অভিনয়-জীৱনৰ আৰম্ভণি শিশু শিল্পী হিচাপে। ছয় বছৰ বয়সতে ভূপেন হাজৰিকা পৰিচালিত শকুন্তলা (চলচ্চিত্ৰ)ত শিশু চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ কৰি তেওঁ ছবিজগতত পদাৰ্পণ কৰে। এই অভিজ্ঞতাই তেওঁক সৰুতে কেমেৰা, সংলাপ আৰু অভিনয়-শৃঙ্খলাৰ সৈতে পৰিচয় কৰাই দিয়ে।

পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ ভূপেন হাজৰিকাৰ প্ৰযোজনাৰে ১৯৬৫ চনত প্ৰতিধ্বনি (চলচ্চিত্ৰ) আৰু ১৯৬৬ চনত লটিঘটিত অভিনয় কৰে। বিশেষকৈ লটিঘটিত তেওঁ কেন্দ্ৰীয় নাৰী চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ কৰা বুলি উল্লেখ আছে, যিটো তেওঁৰ কেৰিয়াৰৰ আৰম্ভণি পৰ্বৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ মাইলফলক।

অসমীয়া চলচ্চিত্ৰত অৱদান

বিদ্যা ৰাওৰ অধিকাংশ চলচ্চিত্ৰ-কৰ্ম অসমীয়া ভাষাত সম্পন্ন হৈছে। ১৯৭০ৰ দশকৰ পৰা ১৯৮০ৰ দশকলৈকে তেওঁ কেইবাখনো জনপ্ৰিয় আৰু ব্যৱসায়িকভাৱে সফল ছবিত অভিনয় কৰি দৰ্শকৰ মাজত পৰিচিতি লাভ কৰে। এই সময়ছোৱাত অসমীয়া ছবিৰ নায়িকা-কেন্দ্ৰিক বাণিজ্যিক ধাৰা, পৰিয়াল-নাট্য, সামাজিক সংঘাত আদি বিভিন্ন উপধাৰাত তেওঁক গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰত দেখা যায়।

তেওঁ অভিনয় কৰা উল্লেখযোগ্য অসমীয়া ছবিসমূহৰ ভিতৰত—

• অৰণ্য (চলচ্চিত্ৰ)
• ঘৰ সংসাৰ (চলচ্চিত্ৰ)
• সাৰথি (চলচ্চিত্ৰ)
• জীৱন সুৰভি
• পূজা
• হৃদয়ৰ আঁৰে আঁৰে
• অংগীকাৰ
• মানব আৰু দানৱ

এই ছবিসমূহত তেওঁ মুখ্য চৰিত্ৰকে ধৰি বহু ক্ষেত্ৰত কাহিনীৰ গতি নিৰ্ণয় কৰা কেন্দ্ৰীয়/সহ-কেন্দ্ৰীয় চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা পোৱা যায়। তদুপৰি তেওঁ বিজু ফুকন, নিপন গোস্বামী, তপন দাস আদি একাধিক নবীন আৰু প্ৰবীণ অভিনেতাৰ সৈতে একেলগে কাম কৰি অসমীয়া বাণিজ্যিক ছবিৰ এটা বিস্তৃত পৰ্যায় সঞ্চালনত অংশীদাৰ হৈছিল।

বঙালী ছবি আৰু বহুভাষিক অভিজ্ঞতা

বিদ্যা ৰাওৱে বঙালী ভাষাতো উল্লেখযোগ্যসংখ্যক ছবিত অভিনয় কৰে; উৎস-তোকা অনুসৰি তেওঁ ১২খন বঙালী ছবিত কাম কৰিছিল। বঙালী ছবিত তেওঁৰ সহশিল্পী হিচাপে সৌমিত্ৰ চেটাৰ্জী আৰু উত্তম কুমাৰৰ লগতে অনুপ কুমাৰ সেন, সত্য বেনাৰ্জী, ৰবি ঘোষ আদি নাম উল্লেখ কৰা হয়। এই বহুভাষিক কৰ্ম-অভিজ্ঞতাই তেওঁৰ অভিনয়-ভংগীৰ পৰিসৰ বিস্তাৰ কৰাত সহায় কৰে বুলি ধাৰণা কৰা হয়—বিশেষকৈ একে অভিনেত্ৰীয়ে দুই ভিন্ন অঞ্চলৰ দৰ্শক-ৰুচি আৰু কথোপকথন-ভিত্তিক অভিনয়-ধাৰাৰ সৈতে খাপ খুৱাই লোৱাৰ দিশত।

মঞ্চ-অভিনয় আৰু অন্যান্য কাৰ্য

চলচ্চিত্ৰৰ উপৰিও বিদ্যা ৰাও ভ্ৰাম্যমাণ মঞ্চতো অভিনয় কৰিছিল। অসমত জনপ্ৰিয় ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ পৰম্পৰাই বহু অভিনেতা-অভিনেত্ৰীক দৰ্শকৰ সোঁতত সজীৱ সংলাপ, মঞ্চ-উপস্থিতি আৰু দীঘলীয়া প্ৰদৰ্শন-অনুশীলনৰ সুযোগ দিয়ে; বিদ্যা ৰাওৰ ক্ষেত্ৰতো এই মঞ্চ-অভিজ্ঞতা তেওঁৰ অভিনয়-শক্তিৰ এটা সম্পূৰক ক্ষেত্ৰ হিচাপে গণ্য।

উৎস-তোকা মতে, তেওঁ আঞ্চলিক আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বাছনি কমিটিৰ জুৰী সদস্যৰূপে দায়িত্ব পালন কৰিছিল। এইধৰণৰ ভূমিকাই কেৱল অভিনয় নহয়, চলচ্চিত্ৰৰ মান-মূল্যায়নৰ ক্ষেত্ৰতো তেওঁৰ সম্পৃক্ততাৰ ইংগিত দিয়ে।

সন্মান আৰু স্বীকৃতি

অসমীয়া চলচ্চিত্ৰলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে বিদ্যা ৰাও বহু সন্মানেৰে বিভূষিত। উল্লেখযোগ্য স্বীকৃতিসমূহ—

• অসমৰ অগ্ৰণী অনুষ্ঠান ‘জ্যোতিৰূপা’ৰ পৰা ‘জীৱনজোৰা সাধনাৰ বঁটা’ (এই বঁটা আইদেউ সন্দিকৈৰ সোঁৱৰণত আগবঢ়োৱা বুলি উল্লেখ আছে)
• অসম চৰকাৰৰ ‘নটসূৰ্য ফণী শৰ্মা বঁটা’
• প্ৰাগ চিনে বঁটা (উৎস-তোকাত উল্লেখ আছে)
• ফিল্মফেয়াৰ(অসম) প্ৰদত্ত জীৱনজোৰা সাধনা বঁটা (উৎস-তোকাত উল্লেখ আছে)

এই সন্মানসমূহে তেওঁৰ দীঘলীয়া শিল্প-জীৱন আৰু অসমীয়া সাংস্কৃতিক ক্ষেত্ৰলৈ আগবঢ়োৱা ধাৰাবাহিক অৱদানৰ সামাজিক-প্ৰাতিষ্ঠানিক স্বীকৃতি প্ৰতিফলিত কৰে।

উত্তৰাধিকাৰ

বিদ্যা ৰাওৰ শিল্পী-প্ৰতিচ্ছবি মূলতঃ এক বহুমুখী অভিনেত্ৰীৰ: শিশু শিল্পীৰূপে আৰম্ভণি, অসমীয়া বাণিজ্যিক ছবিত সুদীৰ্ঘ উপস্থিতি, বঙালী ছবিত নিয়মিত অংশগ্ৰহণ, আৰু মঞ্চ-অভিনয়ৰ অভিজ্ঞতা—এই সকলো একেলগে তেওঁৰ কেৰিয়াৰৰ বিস্তৃতি চিহ্নিত কৰে। বিশেষকৈ ১৯৭০–৮০ দশকত অসমীয়া ছবিত মুখ্য তথা শক্তিশালী চৰিত্ৰ ৰূপায়ণৰ জৰিয়তে তেওঁ সেই সময়ছোৱাৰ নাৰী চৰিত্ৰ-উপস্থাপনাত এক স্থায়ী স্মৃতি ৰাখে। লগতে জুৰী সদস্যৰূপে অংশগ্ৰহণে দেখুৱায় যে তেওঁ কেবল পৰ্দাৰ শিল্পী নহয়, চলচ্চিত্ৰ-সংস্কৃতিৰ মূল্যায়ন আৰু প্ৰাতিষ্ঠানিক চৰ্চাৰ অংশও আছিল।

আৰু চাওক

• ডিব্ৰুগড়
• কলিকতা
• ভূপেন হাজৰিকা
• শকুন্তলা (চলচ্চিত্ৰ)
• ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ
• প্ৰতিধ্বনি (চলচ্চিত্ৰ)
• লটিঘটি
• অৰণ্য (চলচ্চিত্ৰ)
• ঘৰ সংসাৰ (চলচ্চিত্ৰ)
• সাৰথি (চলচ্চিত্ৰ)
• সোণ মইনা (চলচ্চিত্ৰ)
• আইদেউ সন্দিকৈ
• অসম চৰকাৰ
• ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা