ফিল্মফেয়াৰ বঁটা হৈছে হিন্দী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগৰ শৈল্পিক আৰু প্ৰযুক্তিগত প্ৰতিভাৰ সম্মানাৰ্থে প্ৰদান কৰা এক বঁটা। ফিল্মফেয়াৰ অনুষ্ঠানটো ভাৰতৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য চলচ্চিত্ৰ অনুষ্ঠান।১২৩ বঁটাবোৰ প্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯৫৪ চনত টাইমচ গ্ৰুপৰ দ্বাৰা ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা হিচাপে আৰম্ভ হৈছিল। প্ৰাথমিকভাৱে তেওঁলকৰ টাইমচ অফ ইণ্ডিয়াৰ সম্পাদক ক্লিয়াৰ মেণ্ডোনকাৰ পিছত "ক্লিয়াৰ ৱায়াৰ্ডচ" বা "দি ক্লাৰচ" হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছিল। ১৯৫৬ চনত এখন দ্বৈত ভোটিং চিষ্টেম তৈয়াৰ কৰা হৈছিল। এই চিষ্টেমৰ অধীনত, ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটাবোৰৰ বিপৰীতত, যিবিলাক ভাৰত চৰকাৰ কৰ্তৃক নিযুক্ত এখন পেনেলৰ দ্বাৰা সিদ্ধান্ত লোৱা হয়, ফিল্মফেয়াৰ বঁটাবোৰ জনসাধাৰণ আৰু বিশেষজ্ঞসকলৰ এটা কমিটি উভয়ই ভোট দিয়ে।
এই অনুষ্ঠানতো অতীতত বিভিন্ন বেচৰকাৰী সংস্থাসমূহৰ লগতে বৰ্তমান বিধানবোৰত স্পনচৰ কৰা হৈছিল। নব্বৈৰ দশকত ভালেমান বছৰ সময় ধৰি টেলিভিচন প্ৰেমী ৰাইজৰ বাবে এটা পোনে পোনে অনুষ্ঠান সম্প্ৰচাৰিত হৈছিল কিন্তু পিছত নজনা কাৰণত এইটো বন্ধ কৰি দিয়া হৈছিল। ২০০০ চনৰ পৰা, বঁটা অনুষ্ঠানৰ ৰেকৰ্ড কৰা আৰু সম্পাদিত সংস্কৰণটো ইতিমধ্যে অনুষ্ঠানটো অনুষ্ঠিত হোৱাৰ এক-দুই'সপ্তাহ পিছত এচইটি(SET)-ত টেলিভিচন কৰা হৈছিল। ২০১৮ চনৰ পৰা, অনুষ্ঠানটো ৰং চ্যানেলবোৰত প্ৰচাৰিত হৈছে। ৬৫তম ফিল্মফেয়াৰ বঁটা ইভেণ্টটো ২০২০ চনৰ ১৬ ফেব্ৰুৱাৰী গুৱাহাটীৰ সৰুসজাই ষ্টেডিয়ামত অনুষ্ঠিত হৈছিল।৪
ফিল্মফেয়াৰ বঁটাবোৰ প্ৰায়ভাগ হিন্দী চলচ্চিত্ৰ প্ৰতিষ্ঠানৰ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ অস্কাৰ বঁটা সমতুল্য হিচাপে বিবেচিত হয়। ১৯৯০-ৰ দশকৰ মাজভাগত লৈকে মুম্বাইত আৰু কিছুমান বঁটা বিয়পাই পৰা লৈকে ফিল্মফেয়াৰ বঁটাবোৰ বলিউডৰ প্ৰধান আৰু আটাইতকৈ স্বীকৃত বঁটা আছিল। এইটো ২০০০-ৰ দশকৰ পিছৰ পৰা দৰিদ্ৰ দৰ্শনৰ ফলস্বৰূপ।১২৩৫
ফ্লেগশিপ ইভেণ্টৰ লগতে ফিল্মফেয়াৰৰ অন্যান্য ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ শিল্পৰো ৰূপ আছে, যেনে- দক্ষিণ ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ ফিল্মফেয়াৰ বঁটা দক্ষিণ, মাৰাঠি চলচ্চিত্ৰৰ বাবে ফিল্মফেয়াৰ মাৰাঠি বঁটা আৰু পূৱ ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ ফিল্মফেয়াৰ বঁটা পূৱ।৬
ইতিহাস
ভূমিকা
ফিল্মফেয়াৰ বঁটা প্ৰথম ১৯৫৪ চনত আৰম্ভ হৈছিল। টাইমচ অফ ইণ্ডিয়া সমালোচক Clare Mendonca-ৰ নাম অনুসৰি এই Clares বঁটাৰ আচল নাম আছিল। ফিল্মফেয়াৰৰ পাঠকসকলে বিজয়ীসকলৰ সিদ্ধান্ত ল'ব পাৰিছিল, আৰু গোটেই ভাৰতত বিয়পি পৰা ২০,০০০-তকৈ বেছি পাঠকসকলে নিৰ্বাচনত অংশ লৈছিল; জনপ্ৰিয় ভোটৰ বিজয়ীসকলক ট্ৰফি দিয়া হৈছিল। ১৯৮৪ চনৰ ২১ মাৰ্চ মুম্বইৰ মেট্ৰো থিয়েটাৰত অনুষ্ঠিত প্ৰথম বঁটা অনুষ্ঠানত, কেৱল পাঁচখন বঁটা প্ৰদান কৰা হৈছিল: শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ, শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক, শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা, শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী আৰু শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক। "দো বিঘা জমিন" প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ যিটো শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰৰ বঁটা লাভ কৰিছিল। বেলেগ চাৰি বিভাগৰ বাবে প্ৰথম বিজয়ীসকল হ’ল: দো বিঘা জমিনেৰ পৰিচালক বিমল ৰায়, "দাগ" অভিনয়ৰ বাবে দিলীপ কুমাৰ, "বৈজু বাউৰা"ত অভিনয়ৰ বাবে "মীনা কুমাৰী" আৰু "বৈজু বাউৰাত" তেওঁৰ সংগীতৰ বাবে "নওচাদ আলী"। ফিল্মফেয়াৰ বঁটা জোঠত বিদ্যা বালান আৰু "গৌৰী শিণ্ডি"ৰ লগতে ২০১৭ চনত সৰু ফিল্ম বিভাগও প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল। শ্ৰেষ্ঠ সৰু ফিল্মৰ পিপলচ চয়েচ বঁটা খামখা-ৰ পৰা উপস্থাপিত হৈছিল। চাটনি, মেতিতালি কুষ্টি আৰু তাণ্ডৱৰ নিচিনা স্বল্পদৈৰ্ঘ্য চলচ্চিত্ৰ বঁটাও জিকিছে।৭
হলিউড তাৰকা গ্ৰেগৰি পেকক ১৯৫৪ চনৰ ২১ মাৰ্চ মুম্বাইৰ মেট্ৰো থিয়েটাৰত প্ৰথম বঁটাৰ বাবে অতিথি হিচাপে উপস্থিত হোৱাৰ বাবে আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছিল, কিন্তু কলম্বোৰ পৰা তেওঁৰ বিমানটো পলম হোৱাৰ বাবে অনুষ্ঠানত অংশ লব নোৱাৰিছিল। কিন্তু, পেক মুম্বাইৰ ৱেলিংটন ক্লাবত (জিমখানা) ৱায়াৰ্ড নাইটৰ পিছত তেওঁ ভোজন সভাত অংশ লৈছিল।৮৯৯
১৯৮৬ আৰু ১৯৮৭-ত স্থগিতকৰণ
১৯৮৫ চনৰ বিজয়ীসকলৰ ১৯৮৬ চনত ঘোষণা কৰা হৈছিল আৰু ১৯৮৬ চনৰ ডিচেম্বৰত ব্ৰেবৰ্ণ ষ্টেডিয়ামত এই অনুষ্ঠানটো অনুষ্ঠিত হোৱাৰ কথা আছিল। দুৰ্ভাগ্যবশতঃ, 'বোম্বাই ফিল্ম ইণ্ডাষ্ট্ৰি'-ৰ পিছত ভাল বিতৰ্কিত হোৱাৰ বাবে মহাৰাষ্ট্ৰ চৰকাৰৰ লগতে ইচ্যুবোৰ ১৯৮৬ চনত ধৰ্মঘটত গৈছিল। গতিকে অনুষ্ঠানটো পিছৰ বছৰত হেঁচাঁ দিয়া হৈছিল। ১৯৮৫ চনৰ বিজয়ীসকলক সুৰক্ষাৰ কাৰণে ১৯৮৮ চনৰ ২৮ জানুৱাৰীত বঁটা দিয়া হৈছিল, ১৯৮৬ আৰু ১৯৮৭ চনৰ বাবে ফিল্মফেয়াৰ বঁটা দিয়া হোৱা নাই।১০
ফিল্মফেয়াৰ মূৰ্তিকা
আঙুলৰ স্পৰ্শত এগৰাকী মহিলাৰ হাত নৃত্যৰ সংখ্যাত উত্থিত হৈছে এনে চিত্ৰিত এই মূৰ্তিকাটোত সাধাৰণত "দি ব্লাক লেডি" (বা "দি ব্লাক ইন লেডি") বোলা হয়। মূলত এন.জি. পাঞ্চাৰে ডিজাইন কৰিছে টাইমচ অফ ইণ্ডিয়াৰ আৰ্ট ডিৰেক্টৰ ৱাল্টাৰ লেংহেমাৰ-ৰ তত্ত্বাবধানত, এইটো সাধাৰণত ব্ৰোঞ্জ দি তৈয়াৰ কৰা হয়, ইয়াৰ উচ্চতা ৪৬.৫ চেণ্টিমিটাৰ আৰু ওজন প্ৰায় পাঁচ কেজি।১১ বঁটাৰ ২৫ তম বছৰ উৎযাপনৰ বাবে, মূৰ্তিকাবোৰ ৰূপৰে তৈয়াৰ কৰা হৈছিল আৰু ৫০ তম বছৰ উৎযাপনৰ বাবে মূৰ্তিকাবোৰ সোণৰে তৈয়াৰ কৰা হৈছিল।১২ ফিল্মফেয়াৰ ট্ৰ’ফিটো ২০০০ চনৰ পৰা দি এৱাৰ্ড গেলাৰী দ্বাৰা নিৰ্মিত ২০১২ লকে ত্ৰ’ফিটোত কিছু পৰিবৰ্তন হৈছিল। কিন্তু শেহতীয়া, ২০১৩ লৈকে, ট্ৰ’ফিটোক থ্ৰী-ডি নিহাৰ দিয়াৰ বাবে এখন বিশাল পৰিবৰ্তন কৰা হৈছে।১৩ এই পৰিবৰ্তনৰ বাবে দুটা কাৰণ দিয়া হৈছিল। আয়োজসকলে বিশ্বাস কৰে যে আজিৰ বিশ্বত প্ৰযুক্তিৰ ক্ষেত্ৰত বহু অগ্ৰগতিৰ লগত এইটো মিলাই লোৱা প্ৰয়োজন আছিল যিটো অহা বছৰসমূহতো আৰু অধিক অগ্ৰসৰ হব। ইয়াৰ উপৰিও, এইটো আছিল মুম্বাইৰ ফিল্মফেয়াৰত ২০১৩ চনৰ বঁটাৰ সংহতিৰ মূল প্ৰতিপাদ্য কৰাৰ চেষ্টা: ভবিষ্যতত এশ বছৰৰ জাপ দিয়া।১৪
ৰেড কাৰ্পেট
ৰেড কাৰ্পেট এনে এখন অংশ যিটো আচল অনুষ্ঠানৰ আৰম্ভ হোৱাৰ আগত ঘটে। এইটো তেতিয়াই হয় যেতিয়া ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰত অৱদান ৰাখিছে অভিনেতা, অভিনেত্ৰী, প্ৰযোজক, পৰিচালক, গায়ক, সুৰকাৰ আৰু বেলেগে।১৫ হোষ্টবোৰ আসন্ন পাৰফৰ্মেঞ্চ সম্পৰ্কত চেলিব্ৰিটিসকলৰ সোধপোচ কৰে আৰু তেওঁলোক ভাবে যে ব্লাক লেডিক ঘৰতে লৈ যোৱাৰ উপযুক্ত।১৬
২০১৩ চনত
২০১৩ চনৰ ফিল্মফেয়াৰ বঁটাবোৰ মুম্বাইত অন্ধেৰীৰ যশৰাজ ষ্টুডিঅ’ত অনুষ্ঠিত হৈছিল। এইটোৰ ঘোষণাৰ বাবে এটা বিশেষ সংবাদ সম্মেলন অনুষ্ঠিত হৈছিল আৰু এইটো মুম্বাইৰ চহৰতলিৰ হোটেলতো হৈছিল। বছৰৰ থিমটো ভৱিষ্যতত এশ বছৰ আছিল এই বছৰ থিমটো অনুষ্ঠিত হোৱাৰ কাৰণ আছিল এইটো পূৰ্বৱৰ্তী বছৰৰ থিমৰ ধাৰাবাহিকতা আছিল য’ত ভ্ৰাতৃত্ববোধ বক্স অফিচত ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰত এশ বছৰ পূৰ্ণ হোৱাৰ উৎযাপন কৰিছিল।১৪
বঁটাসমূহ
সমালোচকসকলৰ বঁটা
- সমালোচক বঁটা শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ
- সমালোচ্ক বঁটা শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা
- সমালোচক বঁটা শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী
- শ্ৰেষ্ঠ তথ্যচিত্ৰ (১৯৬৭-১৯৯৭)
বিশেষ বঁটা
- লাইফটাইম এচিভমেণ্ট
- নতুন সংগীত প্ৰতিভাৰ বাবে আৰ.ডি. বৰ্মণ বঁটা
- বিশেষ পাৰফৰ্মেঞ্চ বঁটা
- বছৰৰ শ্ৰেষ্ঠ দৃশ্য (১৯৯৮-২০১২)
- পাৱাৰ বঁটা (২০০৩-২০০৭)
শৰ্ট ফিল্মৰ বঁটা
- শ্ৰেষ্ঠ শৰ্ট ফিল্মৰ বাবে জনগণৰ পছন্দৰ বঁটা
- শ্ৰেষ্ঠ কাল্পনিক শৰ্ট ফিল্ম
- শ্ৰেষ্ঠ অ-কাল্পনিক শৰ্ট ফিল্ম
- শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা পুৰুষ শৰ্ট ফিল্ম
- শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা মহিলা শৰ্ট ফিল্ম
ৰেকৰ্ডসমূহ
একক শ্ৰেণী সকলো মনোনয়ন সহ শিল্পীসকল
| মনোনয়ন | শ্ৰেণী | বঁটা | চন |
|---|
| মীনা কুমাৰী | শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী | ১০ম ফিল্মফেয়াৰ বঁটা | 1963 |
| মহাম্মদ ৰফি | শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ নেপথ্য গায়ক | ১৬ তম ফিল্মফেয়াৰ বঁটা | 1969 |
| আশা ভোছলে | শ্ৰেষ্ঠ মহিলা নেপথ্য গায়ক | ২০ তম ফিল্মফেয়াৰ বঁটা | 1973 |
| কিশোৰ কুমাৰ | শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ নেপথ্য গায়ক | ৩২ তম ফিল্মফেয়াৰ বঁটা | 1985 |
| অলকা য়াগনিক | শ্ৰেষ্ঠ মহিলা নেপথ্য গায়ক | ৩৯ তম ফিল্মফেয়াৰ বঁটা | 1994 |
| জাবেদ আখতাৰ | শ্ৰেষ্ঠ গীতিকাৰ | ৫০ তম ফিল্মফেয়াৰ বঁটা | 2005 |
একক চলচ্চিত্ৰৰ বাবে সৰ্বাধিক বঁটা
| চলচ্চিত্ৰ | চন | বঁটা সংখ্যা |
|---|
| গিল্লী বয় | ২০২০ | 13১৭ |
| ব্লেক | ২০০৬ | ১১ |
| দিলৱালে দুলহানীয়া লে জায়েংগে | ১৯৯৬ | ১০ |
| দেৱদাস | ২০০৩ |
| মধুমতি | ১৯৫৮ | ৯ |
| ১৯৪২: এ লাভ ষ্টোৰি | ১৯৯৫ |
| কহো না… প্যাৰ হ্যে | ২০০১ |
| ঔমকাৰা | ২০০৭ |
| বাজিৰাও মাস্তানি | ২০১৬ |
একক চলচ্চিত্ৰৰ বাবে সৰ্বাধিক মনোনয়ন
| চলচ্চিত্ৰ | চন | মনোনয়নৰ সংখ্যা |
|---|
| ৰঙ দে বাসন্তী | ২০০৭ | 21 |
| Gully Boy | 2020 | 19 |
| পদ্মৱতী | ২০১৯ | ১৮ |
| কুচ কুচ হোতা হ্যঁ | ১৯৯৯ | ১৭ |
| দেৱদাস | ২০০৩ |
| হম দিল দে চুকে চনম | ২০০০ | ১৬ |
| কভী খুচি কভী গম... | ২০০২ | ১৫ |
| বীৰ-যাৰা | ২০০৫ |
| ঔমকাৰা | ২০০৭ |
| ৰাজি | ২০১৯ |
সৰ্বাধিক পুৰুষৰ দ্বাৰা জয়ী বঁটা
| প্ৰাপক | ধৰণ | বঁটাৰ সংখ্যা |
|---|
| গুলজাৰ | শ্ৰেষ্ঠ সংলাপ (৪), শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে সমালোচকসকৰ বঁটা (১), শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক (১), শ্ৰেষ্ঠ গীতিকাৰ (১২), শ্ৰেষ্ঠ ডকুমেণ্টাৰি (1), শ্ৰেষ্ঠ কাহিনী (১), লাইফটাইম এচিভমেণ্ট বঁটা (১) | ২১ |
| এ. আৰ. ৰহমান | শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক বঁটা (১০), আৰ. ডি বৰ্মণ বঁটা (১), শ্ৰেষ্ঠ পটভূমি স্কোৰ (৪) | ১৫ |
| অমিতাভ বচ্চন | শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা (৫), শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা (সমালোচক) (৩), শ্ৰেষ্ঠ সহায়ক অভিনেতা (৩), লাইফটাইম এচিভমেণ্ট এৱাৰ্ড (১), পাৱৰ বঁটা (১), মিলেনিয়াম বঁটাৰ চপাৰষ্টাৰ (1), ৪০ বছৰ পূৰ্ণ কৰাৰ বাবে বিশেষ বঁটা (১) |
| শ্বাহৰুখ খান | শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা (৮), শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা (সমালোচক) (২), শ্ৰেষ্ঠ ভিলেন (১), শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ আত্মপ্ৰকাশ (১), পাৱৰ এৱাৰ্ড (২), বিশেষ বঁটা চুইচ কনচুলেট ট্ৰ’ফী (১) |
সৰ্বাধিক মহিলাৰ দ্বাৰা জয়ী বঁটা
| প্ৰাপক | শ্ৰেণী | বঁটাৰ সংখ্যা |
|---|
| আশা ভোছলে | শ্ৰেষ্ঠ মহিলা নেপথ্য গায়ক (৭), বিশেষ বঁটা (১), লাইফটাইম এচিভমেণ্ট এৱাৰ্ড (১) | ৯ |
| জয়া বচ্চন | শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী (৩), শ্ৰেষ্ঠ সহায়ক অভিনেত্ৰী (৩), বিশেষ বঁটা (২), লাইফটাইম এচিভমেণ্ট এৱাৰ্ড (১) |
| সৰজ খান | শ্ৰেষ্ঠ কোৰিঅ’গ্ৰাফী (8) | 8 |
| লতা মংগেশকাৰ | শ্ৰেষ্ঠ মহিলা নেপথ্য গায়ক (৪), বিশেষ বঁটা (২), লাইফটাইম এচিভমেণ্ট এৱাৰ্ড (১) | 7 |
| অলকা য়াগনিক | শ্ৰেষ্ঠ মহিলা নেপথ্য গায়ক (7) |
| ৰাণী মুখাৰ্জী | শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী (২), শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ বাবে সমালোচক বঁটা (২), শ্ৰেষ্ঠ সহায়ক অভিনেত্ৰী (৩) |
| শ্ৰেয়া ঘোষাল | শ্ৰেষ্ঠ মহিলা নেপথ্য গায়ক (৬), নতুন সংগীত প্ৰতিভাৰ বাবে ফিল্মফেয়াৰ আৰ.ডি. বৰ্মণ বঁটা (১) |
সৰ্বাধিক বঁটাৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক
সৰ্বাধিক বঁটাৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা
সৰ্বাধিক বঁটাৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা (সমালোচক)
সৰ্বাধিক বঁটাৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী
সৰ্বাদিক বঁটাৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী (সমালোচক)
| প্ৰাপক | বঁটাৰ সংখ্যা |
|---|
| তবু | ৪ |
| মনিষা কৈৰালা | ৩ |
সৰ্বাধিক বঁটাৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ সহায়ক অভিনেতা
সৰ্বাধিক বঁটাৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ সহায়ক অভিনেত্ৰী
সৰ্বাধিক বঁটাৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক
সৰ্বাধিক বঁটাৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ গীতিকাৰ
| প্ৰাপক | বঁটাৰ সংখ্যা |
|---|
| গুলজাৰ | ১২ |
| জাবেদ আখতাৰ | ৮ |
সৰ্বাধিক বঁটাৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ নেপথ্য গায়ক
সৰ্বাধিক বঁটাৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ মহিলা নেপথ্য গায়ক
সৰ্বাধিক বঁটাৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ কোৰিঅ’গ্ৰাফী
| প্ৰাপক | বঁটাৰ সংখ্যা |
|---|
| সৰজ খান | ৮ |
| ফৰাহ খান | ৬ |
অধিক চাওক
বহিঃ সংযোগ