যোৰহাট চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক আৰু বহুমুখী বালক বিদ্যালয় (Jorhat Govt. Boys’ Higher Secondary and Multi-Purpose School) অসমৰ যোৰহাট চহৰৰ এখন চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়। ১৮৮৩ চনত ব্ৰিটিছ চৰকাৰে স্থাপন কৰা এই শিক্ষাপ্ৰতিষ্ঠানখন দীঘলীয়া সময়জুৰি যোৰহাট নগৰৰ শিক্ষাজীৱনৰ এক কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ আহিছে। বিদ্যালয়খনৰ অৱস্থান, পুৰণি ঐতিহ্য, বৃহৎ শিক্ষার্থীসমাজ, আৰু সাহিত্য-সংস্কৃতি তথা ৰাজহুৱা জীৱনত প্ৰতিষ্ঠিত বহু ব্যক্তিত্বৰ সৈতে সংযোগ—এই সকলো মিলি ইখনক অসমীয়া শিক্ষাইতিহাসৰ ক্ষেত্ৰত গুৰুত্বপূর্ণ কৰি তোলে।
পৰিচয় আৰু অৱস্থান
এই বিদ্যালয়খন যোৰহাটৰ সোণাৰু পথত মুখ্য ডাকঘৰৰ ওচৰত অৱস্থিত। চহৰাঞ্চলীয় পৰিৱেশত স্থিত হোৱাত শিক্ষাৰ লগতে বিভিন্ন সামাজিক-সাংস্কৃতিক গতিৱিধিৰে বিদ্যালয়খনৰ আন্তঃসম্পৰ্ক গঢ় লৈ উঠাৰ সুবিধা আছে।
বিদ্যালয়খনৰ ঘোষিত আদৰ্শবাণী হৈছে—“সৰগ জেউতি হওক সাৰথি আমাৰ”। এই ধৰণৰ আদৰ্শবাণী বিদ্যালয়ৰ শৈক্ষিক অনুশাসন আৰু মূল্যবোধভিত্তিক শিক্ষা-চিন্তাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে বুলি ধৰা হয়।
প্ৰতিষ্ঠা আৰু ঐতিহাসিক পটভূমি
বিদ্যালয়খন ১৮৮৩ চনত ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ দ্বাৰা স্থাপিত। ঔপনিবেশিক কালত স্থাপিত বহু শিক্ষাপ্ৰতিষ্ঠানৰ দৰে ই বিদ্যালয়েও আধুনিক পাঠ্যধাৰাৰ বিদ্যালয়-শিক্ষা বিস্তাৰত ভূমিকা লোৱাৰ পথ প্ৰস্তুত কৰিছিল। পুৰণি প্ৰতিষ্ঠান হোৱাৰ ফলত ইয়াৰ সৈতে যোৰহাট নগৰৰ শিক্ষাবিস্তাৰ, নগৰ-সমাজৰ ৰূপান্তৰ, আৰু শৈক্ষিক প্ৰশাসনৰ বিকাশৰ এক দীর্ঘসুত্ৰীয় ইতিহাস জড়িত হৈ পৰে।
শৈক্ষিক ধাৰা, মাধ্যম আৰু অনুবন্ধন
বিদ্যালয়খনত শিক্ষাৰ মাধ্যম অসমীয়া। পৰীক্ষা আৰু অনুবন্ধনৰ ক্ষেত্ৰত ই দুটা সংস্থাৰ সৈতে যুক্ত—
- মাধ্যমিক স্তৰত অসম মাধ্যমিক শিক্ষা পৰিষদ (SEBA)
- উচ্চতৰ মাধ্যমিক স্তৰত AHSEC
দশম শ্ৰেণীৰ শিক্ষার্থীসকলে SEBAৰ অধীনত হাইস্কুল শিক্ষান্ত পৰীক্ষাত অৱতীৰ্ণ হয়। এই প্ৰাতিষ্ঠানিক অনুবন্ধনে পাঠ্যসূচী, মূল্যায়ন-পদ্ধতি আৰু শিক্ষাৰ মানদণ্ডত বিদ্যালয়খনক ৰাজ্যিক শৈক্ষিক কাঠামোৰ সৈতে সংযুক্ত কৰি ৰাখে।
সংগঠন আৰু শিক্ষাৰ পৰিৱেশ
উৎস-টোকা অনুসৰি এই বিদ্যালয়ত প্ৰায় ৫৬ জন শিক্ষক-শিক্ষয়িত্ৰী আৰু প্ৰায় ১৬০০ জন ছাত্ৰ অধ্যয়ন কৰে। এই পৰিসংখ্যাই বিদ্যালয়খনক যোৰহাট নগৰৰ এটা বৃহৎ শৈক্ষিক একক হিচাপে সূচায়। শিক্ষকসংখ্যা আৰু শিক্ষার্থীসংখ্যাৰ এই পৰিসৰ অনুযায়ী—
- শ্ৰেণীকক্ষভিত্তিক পাঠদানৰ লগতে সহ-পাঠ্যক্ৰমীয় গতিৱিধি চলোৱাৰ যথেষ্ট পৰিসৰ থাকে।
- বহুমুখী বিদ্যালয় হিচাপে বিভিন্ন ৰুচি আৰু দক্ষতা বিকাশৰ অনুকূল পৰিৱেশ গঢ়াৰ সম্ভাৱনা থাকে।
সাহিত্য-সংস্কৃতি আৰু অসম সাহিত্য সভাৰ সৈতে সম্পৰ্ক
বিদ্যালয়খনৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক প্ৰভাৱৰ এটা গুৰুত্বপূর্ণ সূচক হৈছে—অসম সাহিত্য সভাৰ পদ অলংকৃত কৰা বাৰজন ব্যক্তিৰ সৈতে বিদ্যালয়খনৰ সম্পৰ্ক থকা তথ্য। উৎস-টোকা অনুসৰি এই বাৰজনৰ ভিতৰত
- ৩ জন বিদ্যালয়খনৰ শিক্ষক আছিল
- ৯ জন বিদ্যালয়খনৰ প্ৰাক্তন ছাত্ৰ আছিল
এই তালিকাত শিক্ষক হিচাপে উল্লেখিত ব্যক্তিসকলৰ ভিতৰত পদ্মনাথ গোহাঞি বৰুৱা, ত্ৰৈলোক্য নাথ গোস্বামী আৰু ডিম্বেশ্বৰ নেওগ আদি নাম দেখা যায়। আনহাতে প্ৰাক্তন ছাত্ৰসকলৰ ভিতৰত চন্দ্ৰধৰ বৰুৱা, কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ, মিত্ৰদেৱ মহন্ত, বিনন্দ চন্দ্ৰ বৰুৱা, আনন্দ চন্দ্ৰ বৰুৱা, মহেশ্বৰ নেওগ, যজ্ঞেশ্বৰ শৰ্মা, চৈয়দ আব্দুল মালিক আৰু বীৰেন্দ্ৰ কুমাৰ ভট্টাচাৰ্য আদি উল্লেখযোগ্য নাম অন্তর্ভুক্ত। (উৎস-টোকাত “বাৰজন” বুলি ধৰা সংখ্যাৰ সৈতে সংগতি ৰাখি ইয়াত মূলত সেই নামসমূহ উল্লেখ কৰা হৈছে যিসকল “উপলব্ধ সংযোগ” তালিকাতো আছে।)
এই ধৰণৰ সংযোগে বিদ্যালয়খনৰ ভাষা-চর্চা, সাহিত্যচেতনা, আৰু মানৱিক শিক্ষাৰ ধাৰা শক্তিশালী হোৱাৰ ইংগিত দিয়ে।
উল্লেখযোগ্য প্ৰাক্তন ছাত্ৰ-ছাত্ৰ আৰু জনজীৱনত প্ৰভাৱ
বিদ্যালয়খনৰ প্ৰাক্তন শিক্ষার্থী আৰু সংশ্লিষ্ট ব্যক্তিসকলৰ পৰিসৰ বহুমুখী—ৰাজনীতি, প্ৰশাসন, বিজ্ঞান, শিক্ষা, ক্ৰীড়া আদি ক্ষেত্ৰলৈ বিস্তৃত। উৎস-টোকাত দেখা যায় যে বিদ্যালয়খনৰ সৈতে কিছুমান উল্লেখযোগ্য ব্যক্তিত্বৰ নাম জড়িত, যিসকলৰ ভিতৰত “উপলব্ধ সংযোগ”ৰ মাজৰ পৰা কিছুমান উদাহৰণ—
- তৰুণ গগৈ — অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী
- বিজয় কৃষ্ণ সন্দিকৈ — সাংসদ
- হিতেন্দ্ৰ নাথ গোস্বামী — প্ৰাক্তন মন্ত্ৰী তথা বিধানসভাৰ অধ্যক্ষ
- আব্দুল মজিদ — প্ৰথমজন অসমীয়া ন্যায়াধীশ
- পুলক গগৈ — (উৎস-টোকাত উল্লেখিত)
- ৰাধানাথ ফুকন — (উৎস-টোকাত উল্লেখিত)
- অমূল্য বৰুৱা — কবি
- মুনীন বৰকটকী — আই এ এছ
- সোণাৰাম চুতীয়া — বিশিষ্ট বৈষ্ণৱ পণ্ডিত
- জিতেন্দ্ৰনাথ গোস্বামী — বিজ্ঞানী
- ধ্ৰুৱজ্যোতি বৰা — অৰ্থনীতিবিদ
ইয়াৰ উপৰিও উৎস-টোকাত ক্ৰিকেট, ফুটবল, ভলীবল, এথেলেটিকছ আদি খেলত জড়িত বহু খেলুৱৈ বিদ্যালয়খনৰ প্ৰাক্তন শিক্ষার্থী আছিল বুলি উল্লেখ আছে; এই তথ্যই বিদ্যালয়খনত ক্ৰীড়া-সংস্কৃতিৰো স্থান থকা বুজায়, যদিও নির্দিষ্ট খেল-অর্জনসমূহ ইয়াত উল্লেখ কৰা হোৱা নাই।
অঞ্চলগত শৈক্ষিক পৰিবেশত স্থান
যোৰহাট চহৰ আৰু সংলগ্ন জিলাসমূহৰ শৈক্ষিক পৰিসৰৰ মাজত বিদ্যালয়খনৰ উপস্থিতি ঐতিহাসিকভাৱে তাৎপৰ্যপূর্ণ। বিদ্যালয়খন যোৰহাট জিলাৰ নগৰীয় শৈক্ষিক অৱকাঠামোৰ অংশ; এই অঞ্চলত উচ্চশিক্ষা আৰু গৱেষণাৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহো আছে, যেনে যোৰহাট চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, বৰ্ষাৰণ্য গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান, যোৰহাট আৰু যোৰহাট অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়। এই সমগ্ৰ শৈক্ষিক পৰিবেশে বিদ্যালয়-স্তৰৰ শিক্ষাক আগুৱাই নিয়াৰ এক প্ৰাকৃতিক সোপান গঢ়ি তোলে বুলিও ক’ব পাৰি।
উত্তৰাধিকাৰ
১৮৮৩ চনৰ পৰা চলি অহা এক চৰকাৰী শিক্ষাপ্ৰতিষ্ঠান হিচাপে যোৰহাট চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক আৰু বহুমুখী বালক বিদ্যালয়ে অসমীয়া মাধ্যমৰ বিদ্যালয় শিক্ষাক স্থায়িত্ব, শৃঙ্খলা আৰু সামাজিক সংযোগ প্ৰদান কৰিছে। অসম সাহিত্য সভাৰ পদাধিকাৰীসকলৰ সৈতে ইয়াৰ ঘনিষ্ঠ যোগসূত্র, লগতে বিজ্ঞান-প্ৰশাসন-ৰাজনীতি-সাহিত্য আদি ক্ষেত্ৰত উল্লেখযোগ্য ব্যক্তিত্ব উৎপন্ন কৰাৰ তথ্য—এই সকলো মিলি বিদ্যালয়খনৰ উত্তৰাধিকাৰক কেৱল এক পাঠদান কেন্দ্ৰ নহয়, বৰং এক সামাজিক-সাংস্কৃতিক গঠনকাৰী প্ৰতিষ্ঠান হিচাপে চিহ্নিত কৰে।
আৰু চাওক
- অসম মাধ্যমিক শিক্ষা পৰিষদ
- যোৰহাট জিলা
- যোৰহাট চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়
- বৰ্ষাৰণ্য গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান, যোৰহাট
- যোৰহাট অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়
উৎস আৰু অনুজ্ঞাপত্ৰ
সম্পাদকীয় প্ৰবন্ধ। এই প্ৰবন্ধটো অসমীয়া বিশ্বকোষৰ বাবে নতুনকৈ মৌলিক ভাষাত লিখা হৈছে (এআই-সহায়ক খচৰা; মানৱ সম্পাদকীয় পৰ্যালোচনা চলি আছে)। পাঠ্য CC BY-SA 4.0।
অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ স্বেচ্ছাসেৱী লেখকসকললৈ আমাৰ কৃতজ্ঞতাপূৰ্ণ শ্ৰদ্ধাঞ্জলি, যিসকলৰ দীৰ্ঘদিনীয়া সাধনাই অসমীয়া ভাষাত মুক্ত জ্ঞানৰ বাট মুকলি কৰিছিল।