গৰীয়সী

গৰীয়সী অসমীয়া সাহিত্য-সংস্কৃতি চৰ্চাৰ এটা প্ৰতিষ্ঠিত মাহেকীয়া আলোচনী। অসমীয়া ভাষাত গৱেষণামূলক প্ৰবন্ধ, গল্প-কবিতা, ধাৰাবাহিক ৰচনা আদি একেটা মঞ্চত দাঙি ধৰাৰ লগতে ই সময়ে সময়ে বিশ্বসাহিত্যৰ সাম্প্ৰতিক গতি-প্ৰকৃতি বা বাছনি কৰা বিজ্ঞান-বিষয়ক লেখা ছপা কৰি পাঠক-সমাজক বহুমুখী পাঠ-অভিজ্ঞতা যোগায়। আলোচনীখনৰ প্ৰকাশক-আধাৰ, সম্পাদকীয় ধাৰাবাহিকতা আৰু জাতীয় স্তৰৰ স্বীকৃতি লাভ—এই সকলোৰে বাবে গৰীয়সী অসমীয়া আলোচনী পৰম্পৰাৰ ভিতৰত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ নাম।

পৰিচয় আৰু প্ৰকাশনা

গৰীয়সী এখন অসমীয়া ভাষাৰ মাহেকীয়া সাহিত্য আলোচনী। ইয়াৰ প্ৰকাশনা-ঠিকনা হিচাপে সাহিত্য প্ৰকাশ, ট্ৰিবিউন বিল্ডিঙ, গুৱাহাটী-৭৮১০০৩ উল্লেখ কৰা হয়। আলোচনীখন ট্ৰিবিউন গোষ্ঠীৰ দ্বাৰা প্ৰকাশিত বুলি জনা যায়। ভাষা অসমীয়া আৰু দেশ ভাৰত।

তথ্যপেটীত দিয়া তথ্য অনুসৰি ইয়াৰ মূল বৈশিষ্ট্যসমূহ—

• উপাধি: গৰীয়সী
• পুনৰাবৃত্তি: মাহেকীয়া
• প্ৰকাশক: সাহিত্য প্ৰকাশ, ট্ৰিবিউন বিল্ডিঙ, গুৱাহাটী-৭৮১০০৩
• দেশ: ভাৰত
• ভাষা: অসমীয়া

সম্পাদকীয় নেতৃত্ব আৰু পৰিবর্তন

গৰীয়সীৰ সম্পাদকীয় নেতৃত্ব সময়ৰ সৈতে একাধিকবাৰ সলনি হৈছে, যিটো প্ৰায়েই আলোচনীসমূহৰ স্বাভাৱিক বিকাশ-প্ৰক্ৰিয়াৰ অংশ। উপলব্ধ তথ্য অনুসৰি সম্পাদকীয় ধাৰাবাহিকতা এইদৰে ধৰা পৰে—

প্ৰতিষ্ঠাপক সম্পাদক

আলোচনীখনৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সম্পাদক আছিল চন্দ্ৰপ্ৰসাদ শইকীয়া। প্ৰতিষ্ঠাপক সম্পাদকে সাধাৰণতে আলোচনীখনৰ দৃষ্টি, নীতি আৰু বৌদ্ধিক পৰিসৰ নিৰ্ধাৰণ কৰে; গৰীয়সীৰ ক্ষেত্ৰতো এই আৰম্ভণিৰ নেতৃত্বক ঐতিহাসিক ভিত্তি বুলি ধৰা যায়।

পাছৰ সম্পাদকসকল

চন্দ্ৰপ্ৰসাদ শইকীয়াৰ পাছত সম্পাদকৰ দায়িত্ব লয় হৰেকৃষ্ণ ডেকা। ইয়াৰ পাছত ২০০৯ চনৰ পৰা ২০২১ চনৰ জুন মাহলৈকে লক্ষ্মীনন্দন বৰা সম্পাদকৰ দায়িত্বত আছিল। উৎস-টোকাৰ তথ্য অনুসৰি লক্ষ্মীনন্দন বৰাৰ পাছত ৰীতা চৌধুৰীৰ ঠিক পাছতে কুল শইকীয়াই সম্পাদনা-দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰে।

বৰ্তমান সম্পাদক হিচাপে কুলধৰ শইকীয়াৰ নাম উল্লেখ কৰা হয়। এই ধাৰাবাহিক পৰিবর্তনে আলোচনীখনৰ স্বৰ, বিষয়-নিৰ্বাচন আৰু সাহিত্যিক সম্পাদনা-নীতিৰ ক্ষেত্ৰত ভিন্ন পৰ্ব গঢ়ি তুলিবলৈ সহায় কৰিছে বুলি ক’ব পাৰি, যদিও নিৰ্দিষ্ট সম্পাদকীয় নীতি বা কাল-ভিত্তিক পৰিসংখ্যা উৎস-টোকাত দিয়া নাই।

বিষয়বস্তু আৰু সম্পাদকীয় পৰিসৰ

গৰীয়সীৰ মূল পৰিচয় সাহিত্য আলোচনী হিচাপে। ইয়াত নিয়মীয়াকৈ সাহিত্য-চৰ্চাৰ বিভিন্ন ধৰণৰ লেখা প্ৰকাশ কৰা হয়—

• সাহিত্য-সম্পৰ্কীয় গৱেষণামূলক প্ৰবন্ধ
• গল্প
• কবিতা
• ধাৰাবাহিক ৰচনা

এইসমূহৰ উপৰিও আলোচনীখনত কেতিয়াবা বিশ্বসাহিত্যৰ শেহতীয়া গতি-প্ৰকৃতি সম্পৰ্কীয় আলোচনা বা বিশ্লেষণধৰ্মী লেখা দেখা যায়। লগতে দুটামান বিশেষ বিজ্ঞান-বিষয়ক প্ৰবন্ধো ছপা হোৱা বুলি উল্লেখ আছে। এই বহুমাত্ৰিকতা গৰীয়সীক কেৱল সৃষ্টিশীল লেখাৰ মঞ্চ হিচাপে সীমাবদ্ধ নৰাখি সাময়িক বৌদ্ধিক আলোচনাৰ ক্ষেত্ৰলৈও প্ৰসাৰিত কৰে।

স্বীকৃতি আৰু পুৰস্কাৰ

উৎস-টোকা অনুসৰি গৰীয়সীয়ে ইতিমধ্যে তিনিবাৰ সৰ্বভাৰতীয় ‘কথা’ পুৰস্কাৰ লাভ কৰিছে। একে আলোচনী বহুবার এই স্বীকৃতি লাভ কৰাটো আলোচনীখনৰ সামগ্ৰিক মান, সম্পাদনা আৰু লেখা-নিৰ্বাচনৰ ক্ষেত্ৰত এক প্ৰকাৰৰ বাহ্যিক স্বীকৃতি বুলি গণ্য কৰা যায়।

উল্লেখযোগ্য প্ৰকাশ আৰু ৰচনা-সম্পৰ্ক

গৰীয়সী সাহিত্যিক চৰ্চাৰ ক্ষেত্ৰত কিছুমান উল্লেখযোগ্য ৰচনাৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বুলি উৎস-টোকাত উল্লেখ আছে। সেই অনুসৰি আলোচনী-সন্দৰ্ভত উল্লেখ কৰা কিছুমান শিৰোনাম আৰু সংশ্লিষ্ট লেখকৰ নাম তলত দিয়া হ’ল—

• যাকেৰি নাহিকে উপাম — লক্ষ্মীনন্দন বৰা
• “কালান্তৰৰ গদ্য” — ডাঃ ধ্ৰুৱজ্যোতি বৰা
• “ছিন্নমস্তাৰ মানুহটো” — মামণি ৰয়ছম গোস্বামী
• “ফাগুনত আজাৰৰ ফুল” — মেদিনী চৌধুৰী
• “এটা আলিবাটৰ ইতিকথা” — পূৰবী বৰমুদৈ
• “মহাভাৰত বিশ্বাস আৰু বিস্ময়” — চন্দ্ৰপ্ৰসাদ শইকীয়া

ইয়াত সকলো শিৰোনামৰ প্ৰকাৰ (গল্প/প্ৰবন্ধ/ধাৰাবাহিক) বা প্ৰকাশ-তাৰিখ উৎস-টোকাত উল্লেখ নাই; সেয়ে ইয়াক গৰীয়সী-সম্পৰ্কীয় উল্লেখযোগ্য সংযোগ বা উদ্ধৃত উদাহৰণ হিচাপে ধৰা হৈছে।

তালিকা-প্ৰসঙ্গ: “বিংশ শতাব্দীৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ আৰু শ্ৰেষ্ঠ অসমীয়া”

একবিংশ শতাব্দীত প্ৰৱেশৰ প্ৰাক-মুহূৰ্তত গৰীয়সীয়ে বিংশ শতাব্দীৰ এগৰাকী “সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ” আৰু কুৰিগৰাকী “শ্ৰেষ্ঠ” অসমীয়াৰ নাম প্ৰকাশ কৰিছিল বুলি উৎস-টোকাত উল্লেখ আছে। সমীক্ষকসকলৰ সৰ্বসন্মতিক্ৰমে “বিংশ শতাব্দীৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ অসমীয়া” হিচাপে লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাক নিৰ্বাচিত কৰা হৈছিল।

উৎস-তালিকা অনুসৰি কুৰিগৰাকী শ্ৰেষ্ঠ অসমীয়াৰ ভিতৰত (উল্লেখিত নামসমূহ)—

• কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ
• জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা
• গোপীনাথ বৰদলৈ
• বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভা
• বাণীকান্ত কাকতি
• ৰাধাগোবিন্দ বৰুৱা
• বীৰেন্দ্ৰ কুমাৰ ভট্টাচাৰ্য
• মহেশ্বৰ নেওগ
• ভূপেন হাজৰিকা
• চৈয়দ আব্দুল মালিক
• বিৰিঞ্চি কুমাৰ বৰুৱা
• হেম বৰুৱা
• চন্দ্ৰপ্ৰভা শইকীয়ানী
• নৱকান্ত বৰুৱা
• হোমেন বৰগোহাঞি
• ভবেন্দ্ৰ নাথ শইকীয়া

(উৎস-টোকাত কুৰিগৰাকী বুলিও কোৱা হৈছে আৰু নামসমূহো বিস্তৃতভাৱে দিয়া আছে; ওপৰৰ তালিকাত উপলব্ধ সংযোগত থকা নামসমূহহে সংযোগ-ৰূপে দেখুওৱা হ’ল।)

উত্তৰাধিকাৰ

গৰীয়সীৰ মূল অৱদান দুটা দিশত বিশেষভাৱে দেখা যায়—(১) অসমীয়া সাহিত্যৰ সৃষ্টিশীল লেখাৰ সৈতে একেধাৰে গৱেষণামূলক প্ৰবন্ধকো ঠাই দি আলোচনী-পাঠৰ পৰিসৰ বহল কৰা, আৰু (২) জাতীয় স্তৰত স্বীকৃতি লাভ কৰি অসমীয়া আলোচনী জগতৰ মান-প্ৰতিনিধিত্ব একাংশত বহন কৰা। সম্পাদকীয় পৰ্বান্তৰ, বিষয়বস্তুৰ বহুমুখীতা আৰু সমীক্ষা-আলোচনাৰ প্ৰচেষ্টা মিলি গৰীয়সীয়ে সমকালীন অসমীয়া সাহিত্য-সাংস্কৃতিক পৰিসৰত এক স্থায়ী উপস্থিতি গঢ়ি তুলিছে বুলি ক’ব পাৰি।

আৰু চাওক

• হৰেকৃষ্ণ ডেকা
• লক্ষ্মীনন্দন বৰা
• ৰীতা চৌধুৰী
• মামণি ৰয়ছম গোস্বামী
• লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা
• ভূপেন হাজৰিকা
• হোমেন বৰগোহাঞি