উদ্ভিদজগত
১৪৯ প্ৰবন্ধ
-
ৰজনীগন্ধা
ৰজনীগন্ধা (Tuberose) এক অন্যতম জনপ্ৰিয় ফুল। সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান আৰু ফুলদানী সজোৱাৰ বাবে ৰজনীগন্ধা ব্যাপকভাবে ব্যবহৃত হয়। তদুপৰি এই ফুলৰ নিৰ্যাসৰ পৰা সুগন্ধিও তৈয়াৰ কৰা হয়। গোটেই বছৰেই বাজাৰত এই ফুলৰ চাহিদা বেছি থাকে। ৰজনীগন্ধাৰ কন্দৰ দ্বাৰা বংশবৃদ্ধি কৰা হয়।
-
ইচবগুল
ইচবগুল বা শিঙাবন (বৈজ্ঞানিক নাম: Plantago Ovata) ভূমধ্যসাগৰীয় অঞ্চলৰ স্থানীয়, মধ্য, পূব আৰু দক্ষিণ এছিয়া আৰু উত্তৰ আমেৰিকাৰ এবিধ গুল্ম জাতীয় উদ্ভিদ।
-
উদ্ভিদৰ তীব্ৰ সঞ্চালন
উদ্ভিদৰ তীব্ৰ সঞ্চালন হৈছে অতি কম সময়ত, সাধাৰণতে এক ছেকেণ্ডৰ ভিতৰত সৃষ্টি হোৱা এক প্ৰকাৰৰ উদ্ভিদৰ চলন। যেনে, ভেনাছ ফ্লাইট্ৰেপৰ পিঞ্জৰাটো প্ৰায় ১০০ মিলিছেকেণ্ডত বন্ধ হয়। মাত্ৰ ০.৫ মিলিছেকেণ্ডৰ ভিতৰত ডগউড ব্ৰাঞ্চবেৰীৰ ফুলৰ পাহি খোল খায় আৰু ৰেণুবোৰ সিঁচৰতি হৈ পৰে।
-
এন’ক্ট’চিলাছ ব্ৰেভিলাব্ৰিছ
এন’ক্ট’চিলাছ ব্ৰেভিলাব্ৰিছ হৈছে অৰ্কিডৰ এবিধ প্ৰজাতি। ই ভাৰত, নেপাল আৰু ভিয়েটনামৰ পাহাৰীয়া অঞ্চলত পোৱা যায়। ভাৰতৰ ছিকিম আৰু অসমত অৰ্কিডবিধ থলুৱাভাৱে পোৱা যায়। ইয়াক ইংৰাজীত শ্বৰ্ট লিপ জুৱেল অৰ্কিড (Short-Lip Jewel Orchid) নামেৰে জনা যায়। ই এবিধ মাটিত গজা অৰ্কিড।
-
এৰিডেছ অ'ড'ৰাটা
এৰিডেছ অ'ড'ৰাটা (Aerides odorata) হৈছে অৰ্কিডৰ এবিধ প্ৰজাতি। দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ বহু অংশত ই ব্যাপকভাৱে বিস্তৃত হৈ আছে। চীনৰইউনান আৰু গুৱাংডং, হিমালয়, ভূটান, অসম, বাংলাদেশ, ভাৰত, নেপাল, আন্দামান আৰু নিকোবৰ দ্বীপপুঞ্জ, ম্যানমাৰ, থাইলেণ্ড, লাওছ, কম্বোডিয়া আৰু ভিয়েটনামৰ নিম্নভূমিৰ অৰণ্যত এই অৰ্কিডবিধ…
-
কুঞ্জলতা
কুঞ্জলতা বা আইপ'মিয়া কোৱাম'ক্লিট হৈছে এবিধ লতাজাতীয় সপুষ্পক উদ্ভিদ। ইয়াক ইংৰাজীত চাইপ্ৰেছ ভাইন, চাইপ্ৰেছ ভাইন মৰ্নিং গ্ল'ৰী, কাৰ্ডিনেল ক্ৰিপাৰ, কাৰ্ডিনেল ভাইন, ষ্টাৰ গ্ল'ৰী, ষ্টাৰ অৱবেথলহেম বা হামিংবাৰ্ড ভাইন নামেৰে জনা যায়।
-
কেঞাবন
কেঞাবন (বৈজ্ঞানিক নাম:Kyllinga brevifolia) চাইপাৰেচি (Cyperaceae) পৰিয়ালৰ অন্তৰ্ভুক্ত এবিধ ঘাঁহ জাতীয় উদ্ভিদ৷ কেঞাবনক ইংৰাজীত shortleaf spikesedge, green kyllinga, perennial greenhead sedge,kyllinga weed আদি নামেৰে জনা যায়৷
-
কৰবী ফুল
কৰবী ফুল হৈছে কাছ্কাবেলা গণৰ অন্তৰ্গত এবিধ সপুষ্পক উদ্ভিদৰ প্ৰজাতি। ই মেক্সিকো আৰু মধ্য আমেৰিকাৰ থলুৱা উদ্ভিদ। ই এবিধ বিষাক্ত উদ্ভিদ যদিও সমগ্ৰ বিশ্বতে আলংকাৰিক উদ্ভিদ হিচাপে ইয়াৰ খেতি কৰা হয়।
-
গধূলিগোপাল
গধূলিগোপাল (Mirabilis jalapa) বা Four O'Clock Flower বা Marvel of Peru এক প্ৰকাৰৰ গুল্ম জাতীয় আলংকাৰিক ফুল গছ। বিভিন্ন ৰঙৰ গধূলিগোপাল পোৱা যায়। লেটিন ভাষাত Mirabilis মানে "আশ্চৰ্য্যকৰ" আৰু jalapa হৈছে মধ্য আৰু উত্তৰ আমেৰিকাৰ এক ঠাইৰ নাম। ১৫৪০ চনত গধূলিগোপাল পেৰুৰ পৰা আমদানি কৰা হৈছিল।
-
গাঁঠিয়ন
গাঁঠিয়ন বা কেম্পফেৰিয়াগলাংগা আদাজাতীয় একক স্ত্ৰীকেশৰযুক্ত উদ্ভিদ আৰু গলাংগাল নামৰ চাৰিবিধ উদ্ভিদৰ ভিতৰত অন্যতম। ইয়াক প্ৰধানকৈ ইণ্ডোনেছিয়া, দক্ষিণ চীন, টাইৱান, কম্বোডিয়া আৰু ভাৰতৰ মুকলি অঞ্চলসমূহত পোৱা যায় যদিও সমগ্ৰ দক্ষিণ-পূব এছিয়াতে ইয়াৰ খেতি ব্যাপকভাৱে কৰা হয়।
-
গুচ্ছিত শিপা
গুচ্ছিত শিপা বা থুপীয়া শিপা, যাক ইংৰাজীত প্ৰটিঅ’ইড শিপা বুলিও কোৱা হয়, উদ্ভিদৰ শিপা যিয়ে ওচৰাওচৰিকৈ থকা চুটি পাৰ্শ্বীয় শিপাৰ থুপ গঠন কৰে। পাতৰ আৱৰ্জনাবোৰৰ ঠিক তলত দুইৰ পৰা পাঁচ চেণ্টিমিটাৰ ডাঠ দলিচা গঠন কৰিব পাৰে।
-
গেষ্ট্ৰ'চিলাছ একুটিফ'লিয়াছ
গেষ্ট্ৰ'চিলাছ একুটিফ'লিয়াছ (Gastrochilus acutifolius) হৈছে অসম (ভাৰত), পূব হিমালয়, নেপাল, ম্যানমাৰ আৰু ভিয়েটনামত পোৱা এবিধ অৰ্কিড প্ৰজাতি। বৈজ্ঞানিক নামকৰণৰ ক্ষেত্ৰত নিৰ্দিষ্ট উপনাম acutifolius-ৰ অৰ্থ "কাঁইটীয়া পাত।" ই উদ্ভিদজোপাৰ পাতৰ বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ আকৃতিক বুজায়।
-
চোৰাত
চোৰাত(বৈজ্ঞানিক নাম: Dendrocnide sinuata, ইংৰাজী নাম: pulutus, pulus, ) এবিধ জোপোহা গছ। এই গছ এছিয়াৰ অৰ্ধক্ৰান্তীয় সেমেকা আৰু চিৰসেউজীয়া (subtropical wet evergreen forests) অঞ্চলসমূহত দেখা পোৱা যায়। চোৰাতৰ গছৰ বহুতো ঔষধি গুণ আছে বুলিও জনা যায়।
-
জেটুলি পকা
জেটুলি পকা (বৈজ্ঞানিক নাম: Rubus moluccanus; ইংৰাজী: Molucca bramble বা broad-leaf bramble ) এজোপা বনৰীয়া জোপোহা উদ্ভিদ৷
-
টাইফʼনিয়াম ফ্লেজেলিফৰ্ম
টাইফʼনিয়াম ফ্লেজেলিফৰ্ম হʼল এৰেচি পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত এবিধ সপুষ্পক উদ্ভিদৰ প্ৰজাতি। টাইফʼনিয়াম ফ্লেজেলিফৰ্ম চীন (গুয়াংডং, গুৱাংচি, য়ুন্নান), বাংলাদেশ, ভূটান, কম্বোডিয়া, ভাৰত, ইণ্ডোনেছিয়া, লাউচ, মালয়েছিয়া, ম্যানমাৰ, ফিলিপাইন, ছিংগাপুৰ, শ্ৰীলংকা, থাইলেণ্ড, নিউ গিনি, অষ্ট্ৰেলিয়া (কুইন্সলেণ্ড,…
-
ডেণ্ড্ৰবিয়াম এডুনকাম
ডেণ্ড্ৰবিয়াম এডুনকাম (এঞ্জেলফিছ অৰ্কিড বা ইনৱাৰ্ড-বেণ্ট ডেণ্ড্ৰবিয়াম) হৈছে অৰ্কিডৰ এবিধ প্ৰজাতি। ই দক্ষিণ চীন (গুৱাংডং, গুৱাংচি, গুইঝৌ, হাইনান, হুনান, ইউনান), পূব হিমালয় (অসম, ছিকিম, অৰুণাচল প্ৰদেশ, ভূটান, ম্যানমাৰ), আৰু উত্তৰ ইণ্ডোচাইনা (লাওছ, থাইলেণ্ড, ভিয়েটনাম)ৰ স্থানীয়।
-
ডেনড্ৰ'বিয়াম ফিমব্ৰিয়েটাম
ডেণ্ড্ৰ'বিয়াম ফিমব্ৰিয়েটাম (Dendrobium fimbriatum) বা পাটমাদৈ কপৌ এবিধ হালধীয়া ৰঙৰ ফুল ফুলা অৰ্কিডৰ প্ৰজাতি। ইয়াক সখীয়তী ফুল নামেৰেও জনা যায়। চীনত এই অৰ্কিডবিধ সাধাৰণতে লিউ শ্বু শ্বি হু নামেৰে জনাজাত। ই চীন আৰু হিমালয় অঞ্চলৰ থলুৱা অৰ্কিড চীনৰ গুৱাংচি, গুইঝৌ, ইউনানত পোৱা যায়।
-
ধতুৰা
ধতুৰা (বৈজ্ঞানিক নামঃ Dutura metel) এক প্ৰকাৰৰ বিষাক্ত উদ্ভিদ। ইয়াৰ সমস্ত অংশই বিষাক্ত। ধতুৰাত বিপজ্জনক মাত্ৰাত tropane alkaloids নামৰ বিষ আছে। এই গাছৰ বিষক্ৰিয়াত মানুহ বা পশু-পক্ষীৰ মৃত্যু পৰ্যন্ত হব পাৰে। এই কাৰণে বহু দেশত ধতুৰাৰ উৎপাদন, বিপনন আৰু বহন নিষিদ্ধ।
-
নয়নতৰা
নয়নতৰা অসমত পোৱা এক সাধাৰণ ফুল গছ। ইয়াৰ গুলপীয়া বা বগা পাঁচ পাহিৰ ফুল বোৰৰ বাবে পৰিচিত। বৈজ্ঞানিক নাম Catharanthus roseus, ই Apocynaceae (dogbane, অথবা oleander) পৰিয়ালৰ অন্তৰ্ভুক্ত।
-
পটল
পটল (Pointed gourd, ইয়াৰ বৈজ্ঞানিক নাম হৈছে ট্ৰাইকোছান্ঠেছ ডায়োইকা (Trichosanthes Diocia), আৰু ই ‘কিউকাৰবিটেছি’(Cucurbitaceae) গোত্ৰৰ। ইয়াক ঠাইবিশেষে পৰৱল, পোটল, কুন্দুলি বুলিও কোৱা হয়।
-
পানী অমৰা
পানী অমৰা, ঠোঁটমলা বা ৰহিমলা আৰু নামনি অসমত কেচকেচি গছ নামে জনা যায়৷ কোনো কোনো ঠাইত ই জীয়া গছ নামেৰে পৰিচিত৷ ইয়াৰ বৈজ্ঞানিক নাম Garuga pinnata. ই এবিধ পৰ্ণপাতী উদ্ভিদ৷ এছিয়াৰ বিভিন্ন ঠাই যেনে, ভাৰত উপমহাদেশ, দক্ষিণ চীন আৰু ভিয়েটনাম পৰ্যন্ত ইয়াৰ বৃদ্ধি আৰু বিস্তাৰ হোৱা দেখ যায় কোনো প্ৰজাতিৰ…
-
পানী লতা
পানী লতা (বৈজ্ঞানিক নাম: Cissus repanda) এম্পেলিকেচি (Ampelicaceae) পৰিয়ালৰ অন্তৰ্ভুক্ত এবিধ প্ৰকাণ্ড আকাৰৰ আৰোহী গুল্ম৷ এই লতা প্ৰধানকৈ নামনি অসমৰ শালনি হাবিবোৰত পোৱা যায়৷ লতাডাল দুটুকুৰা কৰিলে বহু পৰিমাণৰ পানী ওলায়৷ হাবিত কাম কৰা মানুহে এই পানী খাই পিয়াহ পলুৱায় বুলি জনা যায়৷
-
পাৰ্থেনিয়াম হাইষ্টেৰ'ফ'ৰাছ
পাৰ্থেনিয়াম হাইষ্টেৰ'ফ'ৰাছ (বৈজ্ঞানিক নাম: Parthenium hysterophorus) হৈছে এষ্টাৰেচিয়া (Asteraceae) পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত এবিধ সপুষ্পক উদ্ভিদ। ই আমেৰিকাৰ এবিধ থলুৱা প্ৰজাতি।
-
পৰা আমলখি
পৰা আমলখি বা পৰামলখি বা পামলখি বা হলফলি (বৈজ্ঞানিক নাম: Phyllanthus acidus) Phyllanthaceae পৰিয়ালৰ এবিধ গছ। ইয়াক ইংৰাজীত ষ্টাৰবেৰী বুলিও কোৱা হয়। হালধীয়া বৰণৰ ফল ধৰা এই গছবিধৰ নাম পৰা আমলখি হোৱা স্বত্বেও ইয়াৰ ফলৰ সোৱাদ আমলখিতকৈ ভিন্ন।
-
ফুটুকলা
ফুটুকলা (Indian Rhododendron) ই এক গুল্মজাতীয় উদ্ভিদ। এই উদ্ভিদ বিধৰ অন্যান্য নাম সমূহ হৈছে- ফুটকলা, বনতেজপাত ইত্যাদি। ই এবিধ বনৌষধি। সাধাৰণতে এই গছ বিধ বনৰীয়া। বাটৰ কাষ, এৰাবাৰী, বাকৰি আদি ঠাইত এই গছবিধ গজে। ই সাধাৰণতে পাহাৰ বা ওখ ঠাইত বেচিকৈ গজে।
-
বক ফুল
বক ফুল (বৈজ্ঞানিক নাম: Sesbania grandiflora; সমাৰ্থক: Aeschynomene grandiflora, Agati grandiflora; ইংৰাজী: vegetable hummingbird, agati বা hummingbird tree; বড়ো: বক বিবাৰ; তাই-আহোম: ব্লক-ঞা-না), লেগুমিনেছি (Leguminaceae) পৰিয়ালৰ অন্তৰ্ভুক্ত এবিধ মজলীয়া আকাৰৰ গছ৷
-
বান্দৰডিমা গছ
বান্দৰডিমা (বৈজ্ঞানিক নাম: Dysoxylum gotadhora) মেলিয়েচিয়া (Meliaceae) পৰিয়ালৰ এবিধ সপুষ্পক উদ্ভিদ। ই ভূটান, ভাৰত, লাওছ, নেপাল, থাইলেণ্ড, আৰু ভিয়েটনামৰ স্থানীয় উদ্ভিদ। ভাৰত আৰু শ্ৰীলংকাত ইয়াক Dysoxylum ficiforme আৰু D. binectariferum বুলিও নামকৰণ কৰা হৈছে।
-
বিয়নী সাবটা
বিয়নী সাবটা (বৈজ্ঞানিক নাম: Desmodium laburnifolium) লেগুমিনেছি (Leguminaceae) পৰিয়ালৰ অন্তৰ্ভুক্ত এবিধ বনৰীয়া গছ৷
-
ভেলু গছ
ভেলু গছ (বৈজ্ঞানিক নাম: Tetrameles nudiflora) টেট্ৰামেলেচিয়া পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত টেট্ৰামেলিছ গণৰ এবিধ সপুষ্পক উদ্ভিদৰ প্ৰজাতি। ই এবিধ ডাঙৰ পৰ্ণপাতী উদ্ভিদ। ভাৰতকে ধৰি দক্ষিণ-পূব এছিয়া, মালেছিয়া আৰু উত্তৰ অষ্ট্ৰেলিয়ালৈকে সমগ্ৰ দক্ষিণ এছিয়াত এই উদ্ভিদ পোৱা যায়।
-
মণিছাল
মণিছাল ( বৈজ্ঞানিক নাম: Sapindus mukorossi; বঙালী: ৰিঠা; মিচিং: হাইটা-গুটি; কাৰবি: ডাক্ ডাক্ আৰং; কাছাৰ:হাইঠাল, ফুআঠাই, খাচিয়া: দিয়েং স্পিয়েং ৰাহ; তাই-আহোম: টুন্-মাক-চাক; বড়ো:মণিছাল) চেপিন্দেচি (Sapindaceae) পৰিয়ালৰ অন্তৰ্ভুক্ত এবিধ মজলীয়া আকাৰৰ পৰ্ণপাতী বনৰীয়া গছ।