অসম উপত্যকা সাহিত্য বঁটা

অসম উপত্যকা সাহিত্য বঁটা (Assam Valley Literary Award) অসমৰ সৃজনীমূলক অসমীয়া সাহিত্যক্ষেত্ৰত দীঘলীয়া সময় ধৰি স্মৰণীয় বৰঙণি আগবঢ়োৱা সাহিত্যিকক সন্মানিত কৰা এক উচ্চমাত্ৰাৰ অসামৰিক সাহিত্য-পুৰস্কাৰ। সাহিত্যিক কৃতি আৰু সামগ্ৰিক অবদানেৰে একোটা যুগ-চিনাকি কৰি তোলা ব্যক্তিসকলক স্বীকৃতি দিয়াৰ লক্ষ্যৰে এই বঁটা প্ৰদান কৰা হয়। উদ্যোগ-গোটৰ সৈতে সম্পৰ্কযুক্ত এক শৈক্ষিক ন্যাসৰ দ্বাৰা নিয়মিতভাৱে প্ৰদান হোৱাৰ বাবেই এই বঁটাৰ প্ৰাতিষ্ঠানিক বৈশিষ্ট্য আৰু প্ৰভাৱ অসমৰ সাহিত্য-সমাজত বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য।

পৰিচয় আৰু প্ৰকৃতি

অসম উপত্যকা সাহিত্য বঁটা এক অসামৰিক শ্ৰেণীৰ সন্মান। ই মূলতঃ সৃজনীমূলক অসমীয়া সাহিত্যত উল্লেখযোগ্য কৃতি আৰু সামগ্ৰিক বৰঙণিৰ স্বীকৃতি। বঁটাটোৰ সৈতে সন্মানসূচক উপাদান তিনিটা থাকে—

• নগদ দুই লাখ টকা
• এখন প্ৰশস্তি-পত্ৰ
• বিশেষভাৱে নিৰ্মিত এটা ট্ৰফী

এই সন্মানৰ গঠন-ধাৰাই দেখুৱায় যে বঁটাটো কেৱল প্ৰতীকী সন্মান নহয়; ই সাহিত্যিকৰ কৃতি-জীৱনৰ প্ৰতি পুষ্টি আৰু স্বীকৃতি দুয়োটাই আগবঢ়ায়।

প্ৰতিষ্ঠা আৰু ঘোষণা

এই বঁটা ১৯৯০ চনত আৰম্ভ কৰা হয়। বঁটা প্ৰৱৰ্তনৰ কথা ঘোষণা কৰিছিল ৱিলিয়ামচন মেগৰ গ্ৰুপ অফ ইণ্ডাষ্ট্ৰি-ৰ অধ্যক্ষ শ্ৰী বি এম খেতানে। ঘোষণা কৰা সময় আৰু পৰিপ্ৰেক্ষিত বিশেষ উল্লেখযোগ্য: ১৯৯০ চনৰ ১১ ফেব্ৰুৱাৰীত শোণিতপুৰ জিলাত অৱস্থিত আসাম ভেলী স্কুলৰ আধাৰশিলা স্থাপন অনুষ্ঠানত এই বঁটা প্ৰৱৰ্তনৰ কথা জনোৱা হৈছিল। শিক্ষাপ্ৰতিষ্ঠানৰ এক আনুষ্ঠানিক কাৰ্যসূচীৰ লগত সাহিত্য-পুৰস্কাৰৰ ঘোষণা জড়িত হোৱাটোৱে শৈক্ষিক-সাংস্কৃতিক পৰিসৰৰ সৈতে বঁটাটোৰ উদ্দেশ্যগত সংযোগ উন্মোচন কৰে।

প্ৰদানকাৰী সংস্থা

অসম উপত্যকা সাহিত্য বঁটা প্ৰদান কৰে “ৱিলিয়ামচন মেগৰ শৈক্ষিক ন্যাস” (Williamson Magor Educational Trust)। ন্যাসৰ দ্বাৰা প্ৰদান কৰা এই বঁটাৰ লক্ষ্য সৃজনীমূলক সাহিত্যৰ উৎকৰ্ষক স্বীকৃতি দি সাহিত্যিক সমাজখনক উৎসাহিত কৰা, আৰু বৃহত্তৰ পাঠক-সমাজৰ দৃষ্টি সাহিত্য-সাধনাৰ প্ৰতি কেন্দ্ৰীভূত কৰা।

বঁটাৰ আৰ্হি আৰু নান্দনিকতা

বঁটাৰ ট্ৰফী বা সন্মানচিহ্নৰ নক্সা প্ৰস্তুত কৰিছিল প্ৰখ্যাত অসমীয়া ভাস্কৰ তথা চিত্ৰশিল্পী শোভা ব্ৰহ্মই। শিল্পীৰ সংযোজন বঁটাটোক কেৱল সাহিত্য-সন্মান হিচাপে নহয়, এক নান্দনিক বস্তু-ঐতিহ্য হিচাপেও তাৎপৰ্যপূর্ণ কৰি তোলে। বিশেষভাৱে নিৰ্মিত ট্ৰফীটোৱে বঁটাৰ পৃথক পৰিচয় সৃষ্টি কৰে আৰু আনুষ্ঠানিক সন্মান-অনুষ্ঠানত দৃশ্যগত গাম্ভীৰ্য যোগায়।

সময়ধাৰা আৰু প্ৰথম বঁটা

অসম উপত্যকা সাহিত্য বঁটা ১৯৯০ চনৰ পৰা প্ৰদান কৰি অহা হয়। বঁটা আৰম্ভ হোৱাৰ সেই বছৰতেই প্ৰথমবাৰৰ বাবে এই সন্মান লাভ কৰিছিল ভবেন্দ্ৰ নাথ শইকীয়াই। প্রথম বঁটাপ্ৰাপক হিচাপে শইকীয়াৰ নাম জড়িত হোৱাটোৱে বঁটাটোৰ মৰ্যাদা আৰু লক্ষ্যক তৎকালীন সাহিত্য-জগতত স্পষ্ট কৰি তোলে, কিয়নো বঁটা প্ৰৱৰ্তনৰ মুহূর্ততেই এক উল্লেখযোগ্য সাহিত্যিক ব্যক্তিত্বক সন্মান জনোৱাৰ জৰিয়তে ই নিজৰ মানদণ্ড স্থাপন কৰিছিল।

বঁটা বিজয়ীসকল (উল্লেখযোগ্য নাম)

এই বঁটাৰ বিজয়ীসকলৰ তালিকাত অসমৰ বহুকেইজন বিশিষ্ট লেখক, কবি আৰু সমালোচকসকলৰ নাম দেখা যায়। উপলব্ধ তথ্য অনুসৰি উল্লেখযোগ্য কিছুমান বিজয়ীৰ নাম—

• হোমেন বৰগোহাঞি
• নৱকান্ত বৰুৱা
• যোগেশ দাস
• সৌৰভ কুমাৰ চলিহা
• উমাকান্ত শৰ্মা
• নীলমণি ফুকন (কনিষ্ঠ)
• মহিম বৰা
• অজিৎ বৰুৱা
• হীৰেন ভট্টাচাৰ্য
• নিৰুপমা বৰগোহাঞি
• লক্ষ্মীনন্দন বৰা
• অৰুণ শৰ্মা
• নলিনীধৰ ভট্টাচাৰ্য
• ৰংবং তেৰাং
• ইমৰান শ্বাহ
• হৰেকৃষ্ণ ডেকা
• পূৰবী বৰমুদৈ
• সমীৰ তাঁতী
• অতুলানন্দ গোস্বামী
• হীৰেন্দ্ৰ নাথ দত্ত
• অপূৰ্ব শৰ্মা
• অৰূপা পটংগীয়া কলিতা
• ৰীতা চৌধুৰী
• য়েছে দৰজে ঠংচি

এই তালিকাই সূচায় যে বঁটাটো একক ধৰণৰ সাহিত্য-ধাৰাত সীমিত নহয়; বৰং অসমীয়া সৃজনীমূলক সাহিত্যৰ বহুধা ধাৰা, কণ্ঠ আৰু অভিব্যক্তিক মূল্যায়ন কৰাৰ এক বিস্তৃত পৰিসৰ ইয়াত দেখা যায়।

উত্তৰাধিকাৰ

অসম উপত্যকা সাহিত্য বঁটাই অসমৰ সাহিত্য-জীৱনত দুটা দিশত স্থায়ী প্ৰভাৱ পেলাই আহিছে। প্ৰথমতে, ই সৃজনীমূলক লেখনীৰ দীঘলীয়া সাধনাক প্ৰতিষ্ঠানগত স্বীকৃতি দি সাহিত্যিকৰ সামাজিক মৰ্যাদা দৃঢ় কৰে। দ্বিতীয়তে, বঁটাৰ সৈতে জড়িত প্ৰশস্তি-পত্ৰ, নগদ পুৰস্কাৰ আৰু শিল্পী-নিৰ্মিত ট্ৰফীৰ সমাহাৰে এই সন্মানক এক গাম্ভীৰ্যপূর্ণ সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানৰ ৰূপ দিছে; ফলত সাহিত্যৰ প্ৰতি সাধাৰণ সমাজৰ আগ্ৰহো বঢ়ে। এইদৰে, বঁটাটোৱে অসমীয়া সাহিত্যৰ উৎকৰ্ষ আৰু উত্তৰাধিকাৰ গঢ়াত এক উল্লেখযোগ্য ভূমিকা পালন কৰে।

আৰু চাওক

• অসমীয়া সাহিত্য
• ভবেন্দ্ৰ নাথ শইকীয়া
• শোভা ব্ৰহ্ম
• হোমেন বৰগোহাঞি
• নৱকান্ত বৰুৱা